Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 9.26อังคุตตรนิกาย
  • 3. Sattāvāsavagga

Silāyūpasutta
Silāyūpasutta → silāyūpopamasuttaṁ (bj)
๒๖ สิลายูปสูตร

(…)
(…) → (evaṁ me sutaṁ) (bj, pts1ed)
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca candikāputto rājagahe viharanti veḷuvane kalandakanivāpe.
candikāputto → chandikāputto (bj: sī) | viharanti → viharati (bj: machasaṁ)
สมัยหนึ่ง ท่านพระสารีบุตร และท่านพระจันทิกาบุตร อยู่ ณ พระเวฬุวัน กลันทกนิวาปสถาน เขตกรุงราชคฤห์

Tatra kho āyasmā candikāputto bhikkhū āmantesi (…):
(…) → (āvuso …pe… etadavoca) (bj) | bhikkhū → bhikkhu (bj) | → (āvuso…pe… etadavoca) (sī.) (cck note)
ณ ที่นั้นแล ท่านพระจันทิกาบุตร กล่าวกับภิกษุทั้งหลายว่า
“devadatto, āvuso, bhikkhūnaṁ evaṁ dhammaṁ deseti:“ผู้มีอายุทั้งหลาย พระเทวทัตแสดงธรรมแก่ภิกษุ ทั้งหลายอย่างนี้ว่า ‘yato kho, āvuso, bhikkhuno cetasā citaṁ hoti, tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya—
yato → yato ca (bj) | citaṁ → cittaṁ paricitaṁ (bj); cittaṁ suparicitaṁ (sya-all)
‘ผู้มีอายุทั้งหลาย เมื่อใด ภิกษุอบรมจิตด้วยจิต เมื่อนั้น ภิกษุนั้น ควรพยากรณ์ดังนี้ว่า
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’”ti.
pajānāmīti → pajānātīti (sya-all)
‘เรารู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควร ทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป”

Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto āyasmantaṁ candikāputtaṁ etadavoca:
evaṁ vutte → atha kho (bj)
เมื่อท่านพระจันทิกาบุตรกล่าวอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตรได้กล่าวกับท่าน พระจันทิกาบุตรดังนี้ว่า
“na kho, āvuso candikāputta, devadatto bhikkhūnaṁ evaṁ dhammaṁ deseti:“ท่านจันทิกาบุตร พระเทวทัตไม่แสดงธรรมแก่ภิกษุ ทั้งหลายอย่างนี้ว่า ‘yato kho, āvuso, bhikkhuno cetasā citaṁ hoti, tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya—
citaṁ → cittaṁ paricitaṁ (bj); cittaṁ suparicitaṁ (sya-all)
‘เมื่อใด ภิกษุอบรมจิตด้วยจิต เมื่อนั้น ภิกษุนั้นควรพยากรณ์ ดังนี้ว่า
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.
pajānāmīti → pajānātīti (sya-all)
‘เรารู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป’
Evañca kho, āvuso, candikāputta, devadatto bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti:แต่พระเทวทัตแสดงธรรมแก่ภิกษุ ทั้งหลายอย่างนี้ว่า ‘yato kho, āvuso, bhikkhuno cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti, tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya—‘ผู้มีอายุทั้งหลาย เมื่อใด ภิกษุอบรมจิตดีด้วยจิต เมื่อนั้น ภิกษุนั้นควรพยากรณ์ดังนี้ว่า khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’”ti.
pajānāmīti → pajānātīti (sya-all)
‘เรารู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป’

Dutiyampi kho āyasmā candikāputto bhikkhū āmantesi:แม้ครั้งที่ ๒ ฯลฯ “devadatto, āvuso, bhikkhūnaṁ evaṁ dhammaṁ deseti: ‘yato kho, āvuso, bhikkhuno cetasā citaṁ hoti, tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya—
citaṁ → cittaṁ suparicitaṁ (sya-all) | ca → yato kho (bj: machasaṁ) | hoti → cetasā vitaṁ hoti (bj: machasaṁ) | citaṁ → cittaṁ paricitaṁ (bjt)
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’”ti.
pajānāmīti → pajānātīti (sya-all)
Dutiyampi kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ candikāputtaṁ etadavoca:
kho → evaṁ vutte (bj: machasaṁ) | dutiyampi → atha (bjt)
“na kho, āvuso candikāputta, devadatto bhikkhūnaṁ evaṁ dhammaṁ deseti: ‘yato kho, āvuso, bhikkhuno cetasā citaṁ hoti, tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya—
citaṁ → cittaṁ suparicitaṁ (sya-all) | hoti → yato kho (bj: machasaṁ) | citaṁ → cittaṁ paricitaṁ (bjt)
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.
pajānāmīti → pajānātīti (sya-all) | pajānāmīti → pajānāmī ti (bjt)
Evañca kho, āvuso candikāputta, devadatto bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti: ‘yato kho, āvuso, bhikkhuno cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti, tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya— khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’”ti.
pajānāmīti → pajānātīti (sya-all) | pajānāmīti → pajānāmi ti dutiyampi kho (bjt)

Tatiyampi kho āyasmā candikāputto bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bjt)
แม้ครั้งที่ ๓ ท่านพระจันทิกาบุตรก็กล่าวกับภิกษุทั้งหลายว่า
“devadatto, āvuso, bhikkhūnaṁ evaṁ dhammaṁ deseti:“ผู้มีอายุ ทั้งหลาย พระเทวทัตแสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลายอย่างนี้ว่า ‘yato kho, āvuso, bhikkhuno cetasā citaṁ hoti, tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya—
citaṁ → cittaṁ suparicitaṁ (sya-all) | kallaṁ → (sya-all) | citaṁ → cittaṁ paricitaṁ (bjt)
‘ผู้มีอายุทั้งหลาย เมื่อใด ภิกษุอบรมจิตด้วยจิต เมื่อนั้น ภิกษุนั้นควรพยากรณ์ดังนี้ว่า
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’”ti.
pajānāmīti → pajānātīti (sya-all) | pajānāmīti → pajānāmī ti (bjt)
‘เรารู้ชัดว่า ‘ชาติ สิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความ เป็นอย่างนี้อีกต่อไป”

Tatiyampi kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ candikāputtaṁ etadavoca:แม้ครั้งที่ ๓ ท่านพระสารีบุตรก็ได้กล่าวกับท่านพระจันทิกาบุตรดังนี้ว่า “na kho, āvuso candikāputta, devadatto bhikkhūnaṁ evaṁ dhammaṁ deseti:“ท่าน จันทิกาบุตร พระเทวทัตไม่แสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลายอย่างนี้ว่า ‘yato kho, āvuso, bhikkhuno cetasā citaṁ hoti, tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya—
citaṁ → cittaṁ suparicitaṁ (sya-all) | citaṁ → cittaṁ paricitaṁ (bjt)
‘เมื่อใด ภิกษุ อบรมจิตด้วยจิต เมื่อนั้น ภิกษุนั้นควรพยากรณ์ดังนี้ว่า
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.
pajānāmīti → pajānātīti (sya-all) | khīṇā jāti → khīṇājāti (bjt)
‘เรารู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีก ต่อไป’
Evañca kho, āvuso candikāputta, devadatto bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti:แต่พระเทวทัตแสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลายอย่างนี้ว่า ‘yato kho, āvuso, bhikkhuno cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti, tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya—‘ผู้มีอายุทั้งหลาย เมื่อใด ภิกษุอบรมจิตดีด้วยจิต เมื่อนั้น ภิกษุนั้นควรพยากรณ์ดังนี้ว่า khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.
pajānāmīti → pajānātīti (sya-all) | pajānāmīti → pajānāmī ti (bjt)
‘เรารู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อ ความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป’

Kathañca, āvuso, bhikkhuno cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti?ภิกษุอบรมจิตดีด้วยจิต เป็นอย่างไร ‘Vītarāgaṁ me cittan’ti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti;คือ ภิกษุอบรมจิตดีด้วยจิตว่า ๑. จิตของเราปราศจากราคะแล้ว ‘vītadosaṁ me cittan’ti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti;๒. จิตของเราปราศจากโทสะแล้ว ‘vītamohaṁ me cittan’ti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti;๓. จิตของเราปราศจากโมหะแล้ว ‘asarāgadhammaṁ me cittan’ti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti;
asarāgadhammaṁ → asārāgadhammaṁ (bj) | cittanti → asarāgadhammaṁ me cittanti (bj: machasaṁ)
๔. จิตของเราไม่มีราคะเป็นธรรมดา
‘asadosadhammaṁ me cittan’ti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti;
asadosadhammaṁ → asandosadhammaṁ (bj) | cittanti → asadosa dhammaṁ me cittanti (bj: machasaṁ)
๕. จิตของเราไม่มีโทสะเป็นธรรมดา
‘asamohadhammaṁ me cittan’ti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti;
cittanti → asamoha dhammaṁ me cittanti (bj: machasaṁ) | asamohadhammaṁ → asammohadhammaṁ (bjt)
๖. จิตของเราไม่มีโมหะเป็นธรรมดา
‘anāvattidhammaṁ me cittaṁ kāmabhavāyā’ti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti;๗. จิตของเราไม่กลับมาในกามภพเป็นธรรมดา ‘anāvattidhammaṁ me cittaṁ rūpabhavāyā’ti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti;๘. จิตของเราไม่กลับมาในรูปภพเป็นธรรมดา ‘anāvattidhammaṁ me cittaṁ arūpabhavāyā’ti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti.๙. จิตของเราไม่กลับมาในอรูปภพเป็นธรรมดา

Evaṁ sammā vimuttacittassa kho, āvuso, bhikkhuno bhusā cepi cakkhuviññeyyā rūpā cakkhussa āpāthaṁ āgacchanti, nevassa cittaṁ pariyādiyanti;
sammā vimuttacittassa → sammāvimutticittassa (sya-all)
ผู้มีอายุ แม้หากรูปอย่างหยาบที่พึงรู้แจ้งทางตา ผ่านมาทางคลองจักษุของ ภิกษุผู้มีจิตหลุดพ้นโดยชอบแล้วอย่างนี้ รูปเหล่านั้นก็ครอบงำจิตของเธอไม่ได้
amissīkatamevassa cittaṁ hoti ṭhitaṁ āneñjappattaṁ, vayaṁ cassānupassati.จิตของเธอไม่ระคนกับรูปเหล่านั้นเลย เป็นจิตตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว และเธอย่อม พิจารณาเห็นความเสื่อมแห่งรูปนั้น

Seyyathāpi, āvuso, silāyūpo soḷasakukkuko.
soḷasakukkuko tassassu → soḷasakukkutassa (sya-all)
ผู้มีอายุ เสาหินยาว ๑๖ ศอก
Tassassu aṭṭha kukkū heṭṭhā nemaṅgamā, aṭṭha kukkū upari nemassa.
aṭṭha kukkū → aṭṭhakukku (bj) | nemaṅgamā aṭṭha kukkū upari → (bj) | nemassa → nemassa aṭṭhakukku uparinemassa (bj) | heṭṭhā nemaṅgamā → heṭṭhānemaṅgamā (th)
หยั่งลงไปในหลุม ๘ ศอก อยู่บนหลุม ๘ ศอก
Atha puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva naṁ saṅkampeyya na sampavedheyya;
naṁ → naṁ kampeyya na (bj) | saṅkampeyya → saṅkampeyya na sampakampeyya (bj) | na → na sampakampeyya na (sya-all) | saṅkampeyya → saṁkampeyya na sampakampeyya (th)
แม้ลมพายุอย่างแรงพัดมาทางทิศบูรพาก็ไม่พึงทำให้เสาหินนั้นสั่นคลอน สะเทือน หวั่นไหวได้
atha pacchimāya …
+ → cepi disāya (bjt)
แม้ลมพายุอย่างแรงพัดมาทางทิศตะวันตก ฯลฯ
atha uttarāya …
+ → cepi disāya (bjt)
ทางทิศเหนือ ฯลฯ
atha dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva naṁ saṅkampeyya na sampavedheyya.
naṁ → naṁ kampeyya na (bj); (sya-all) | sampavedheyya → sampakampeyya (bj) | saṅkampeyya → saṁkampeyya na sampakampeyya (sya-all)
ทางทิศใต้ ก็ไม่พึงทำให้เสาหินนั้นสั่นคลอน สะเทือน หวั่นไหวได้
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Gambhīrattā, āvuso, nemassa, sunikhātattā silāyūpassa.
sunikhātattā → sunikhātattā na sampavedheyya (bj)
เพราะ หลุมลึกและเสาหินฝังไว้ดี ฉันใด
Evamevaṁ kho, āvuso, sammā vimuttacittassa bhikkhuno bhusā cepi cakkhuviññeyyā rūpā cakkhussa āpāthaṁ āgacchanti, nevassa cittaṁ pariyādiyanti;
āvuso → āvuso evaṁ (bj) | sammā vimuttacittassa → evaṁ sammāvimutticittassa (sya-all) | evamevaṁ → evameva (bjt, th)
แม้หากรูปอย่างหยาบที่พึงรู้แจ้งทางตา ผ่านมาทางคลองจักษุของภิกษุผู้มีจิต หลุดพ้นโดยชอบแล้วอย่างนี้ รูปเหล่านั้นก็ครอบงำจิตของเธอไม่ได้
amissīkatamevassa cittaṁ hoti ṭhitaṁ āneñjappattaṁ, vayaṁ cassānupassati.
vayaṁ cassānupassati → vayañcassānupassati (bjt, th)
จิตของเธอ ไม่ระคนกับรูปเหล่านั้นเลย เป็นจิตตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว และเธอย่อมพิจารณาเห็น ความเสื่อมแห่งรูปนั้น ฉันนั้นเหมือนกัน

Bhusā cepi sotaviññeyyā saddā …แม้หากเสียงอย่างหยาบที่พึงรู้แจ้งทางหู ฯลฯ ghānaviññeyyā gandhā …แม้หากกลิ่นอย่างหยาบที่พึงรู้แจ้งทางจมูก ฯลฯ jivhāviññeyyā rasā …แม้หากรสอย่างหยาบที่พึงรู้แจ้งทางลิ้น ฯลฯ kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā …แม้หากโผฏฐัพพะอย่างหยาบที่พึงรู้แจ้งทางกาย ฯลฯ manoviññeyyā dhammā manassa āpāthaṁ āgacchanti, nevassa cittaṁ pariyādiyanti;แม้หากธรรมารมณ์อย่างหยาบที่พึงรู้แจ้งทางใจ ผ่านมาทางคลองใจของภิกษุ ผู้มีจิตหลุดพ้นโดยชอบแล้วอย่างนี้ ธรรมารมณ์เหล่านั้นก็ครอบงำจิตของเธอไม่ได้ amissīkatamevassa cittaṁ hoti ṭhitaṁ āneñjappattaṁ, vayaṁ cassānupassatī”ti.
vayaṁ cassānupassatīti chaṭṭhaṁ → vayañcassānupassati (bj); vayañcassānupassatīti athakho (sya-all)
จิตของเธอไม่ระคนกับธรรมารมณ์เหล่านั้นเลย เป็นจิตตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว และเธอ ย่อมพิจารณาเห็นความเสื่อมแห่งธรรมารมณ์นั้น ฉันนั้นเหมือนกัน”

Chaṭṭhaṁ.สิลายูปสูตรที่ ๖ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย