Majjhe sarasmiṁ tiṭṭhataṁ, (iccāyasmā kappo) Oghe jāte mahabbhaye; Jarāmaccuparetānaṁ, Dīpaṁ pabrūhi mārisa; Tvañca me dīpamakkhāhi,
dīpamakkhāhi yathāyidaṁ → dīpa makkhāhi yathayidaṁ (bj) | dīpa → disaṁ (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) | dīpam → disaṁ Scp (Bai). ----------------------------------- (pts note) Yathāyidaṁ nāparaṁ siyā.

Majjhe sarasmiṁ tiṭṭhatanti saro vuccati saṁsāro āgamanaṁ gamanaṁ gamanāgamanaṁ kālaṁ gati bhavābhavo cuti ca upapatti ca nibbatti ca bhedo ca jāti ca jarā ca maraṇañca.
upapatti → uppatti (bj) | ca → nīrodhoca (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) Saṁsārassa purimāpi koṭi na paññāyati, pacchimāpi koṭi na paññāyati;
purimāpi → purimā (bj) | purimā → purimāpi (bj: machasaṁ) majjheva saṁsāre sattā ṭhitā patiṭṭhitā allīnā upagatā ajjhositā adhimuttā.
majjheva → majjhe ca (sya-all) | saṁsāre → majjhe ca (bj: syā)

Kathaṁ saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati? Ettakā jātiyo vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
na vattatīti → na vattati (sya-all) | vattatīti → vattīti (bj) | vatti → vaṭṭaṁ vaṭṭati (bj: a.nid); vaṭṭaṁ vattati (bj: sī.vipi) | vattīti → vattatīti (bj: machasaṁ, sa); vattati (bj: syā) Ettakāni jātisatāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni jātisahassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni jātisatasahassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakā jātikoṭiyo vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni jātikoṭisatāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni jātikoṭisahassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti, hevaṁ natthi.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati. Ettakāni jātikoṭisatasahassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all)

Ettakāni vassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni vassasatāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni vassasahassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni vassasatasahassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakā vassakoṭiyo vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni vassakoṭisatāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni vassakoṭisahassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni vassakoṭisatasahassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all)

Ettakāni kappāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni kappasatāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni kappasahassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni kappasatasahassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakā kappakoṭiyo vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni kappakoṭisatāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni kappakoṭisahassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all) Ettakāni kappakoṭisatasahassāni vaṭṭaṁ vatti, tato paraṁ na vattatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
vattatīti → vattīti (bj); vattati (sya-all)

Vuttañhetaṁ bhagavatā— “anamataggoyaṁ, bhikkhave, saṁsāro, pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṁ sattānaṁ taṇhāsaṁyojanānaṁ sandhāvataṁ saṁsarataṁ.
saṁsāro pubbā koṭi → saṁsārassa pubbakoṭi (sya-all) Evaṁ dīgharattaṁ kho, bhikkhave, dukkhaṁ paccanubhūtaṁ tibbaṁ paccanubhūtaṁ byasanaṁ paccanubhūtaṁ, kaṭasī vaḍḍhitā.
kaṭasī vaḍḍhitā → kaṭasīvavaḍḍhitaṁ (sya-all) | tibbaṁ → tippaṁ (bj) | paccanubhūtaṁ → (sya-all) | paccanubhūtaṁ kaṭasī vaḍḍhitā → kaṭasīvavaḍḍhitaṁ (sya-all) | vaḍḍhitā → vaḍḍhitaṁ (bj: a.nid, sī.kayi) | vaḍḍhitā → kaṭasīvavaḍḍhitaṁ (syā.) passa saṁ. ni. 2.124 (cck note) Yāvañcidaṁ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṁ alaṁ virajjituṁ alaṁ vimuccitun”ti.
vimuccitunti → muccitunti (sya-all) Evampi saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.

Kathaṁ saṁsārassa pacchimā koṭi na paññāyati? Ettakā jātiyo vaṭṭaṁ vattissati, tato paraṁ na vattissatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa pacchimā koṭi na paññāyati.
vattissatīti → vattissati (sya-all) Ettakāni jātisatāni, ettakāni jātisahassāni, ettakāni jātisatasahassāni …pe… ettakā jātikoṭiyo, ettakāni jātikoṭisatāni, ettakāni jātikoṭisahassāni, ettakāni jātikoṭisatasahassāni, ettakāni vassāni, ettakāni vassasatāni, ettakāni vassasahassāni, ettakāni vassasatasahassāni, ettakā vassakoṭiyo, ettakāni vassakoṭisatāni, ettakāni vassakoṭisahassāni, ettakāni vassakoṭisatasahassāni, ettakāni kappāni, ettakāni kappasatāni, ettakāni kappasahassāni, ettakāni kappasatasahassāni, ettakā kappakoṭiyo, ettakāni kappakoṭisatāni, ettakāni kappakoṭisahassāni, ettakāni kappakoṭisatasahassāni vaṭṭaṁ vattissati, tato paraṁ na vattissatīti hevaṁ natthi, evampi saṁsārassa pacchimā koṭi na paññāyati.
vattissatīti → vattissati (sya-all) Evampi saṁsārassa purimāpi koṭi na paññāyati, pacchimāpi koṭi na paññāyati, majjheva saṁsāre sattā ṭhitā patiṭṭhitā allīnā upagatā ajjhositā adhimuttāti—
sattā → santā (bj) majjhe sarasmiṁ tiṭṭhataṁ. Iccāyasmā kappoti.
iccāyasmā kappoti iccāti padasandhi → iccāyasmākappo (bj) Iccāti padasandhi …pe…. Āyasmāti piyavacanaṁ …pe…. Kappoti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ …pe… abhilāpoti— iccāyasmā kappo.

Oghe jāte mahabbhayeti kāmoghe bhavoghe diṭṭhoghe avijjoghe jāte sañjāte nibbatte abhinibbatte pātubhūte.
avijjoghe → avijjogho (bj) Mahabbhayeti jātibhaye jarābhaye byādhibhaye maraṇabhayeti— oghe jāte mahabbhaye.

Jarāmaccuparetānanti jarāya phuṭṭhānaṁ paretānaṁ samohitānaṁ samannāgatānaṁ. Maccunā phuṭṭhānaṁ paretānaṁ samohitānaṁ samannāgatānaṁ, jātiyā anugatānaṁ jarāya anusaṭānaṁ byādhinā abhibhūtānaṁ maraṇena abbhāhatānaṁ atāṇānaṁ aleṇānaṁ asaraṇānaṁ asaraṇībhūtānanti—
abbhāhatānaṁ → abbhāgatānaṁ (bj) | aleṇānaṁ → alenānaṁ (bj) jarāmaccuparetānaṁ.

Dīpaṁ pabrūhi mārisāti dīpaṁ tāṇaṁ leṇaṁ saraṇaṁ gatiṁ parāyanaṁ brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehi.
gatiṁ parāyanaṁ → gatiparāyanaṁ (sya-all) | parāyanaṁ → gatiparāyanaṁ (syā.) evamuparipi (cck note) Mārisāti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ mārisāti— dīpaṁ pabrūhi mārisa.
dīpaṁ → disaṁ pabruhi – sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi dīsaṁ – sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi (bj note)

Tvañca me dīpamakkhāhīti. Tvanti bhagavantaṁ bhaṇati. Dīpamakkhāhīti dīpaṁ tāṇaṁ leṇaṁ saraṇaṁ gatiṁ parāyanaṁ akkhāhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—
leṇaṁ → lenaṁ (bj) | gatiṁ parāyanaṁ → gatiparāyanaṁ (sya-all) tvañca me dīpamakkhāhi.

Yathāyidaṁ nāparaṁ siyāti yathayidaṁ dukkhaṁ idheva nirujjheyya vūpasameyya atthaṁ gaccheyya paṭippassambheyya punapaṭisandhikaṁ dukkhaṁ na nibbatteyya, kāmadhātuyā vā rūpadhātuyā vā arūpadhātuyā vā kāmabhave vā rūpabhave vā arūpabhave vā saññābhave vā asaññābhave vā nevasaññānāsaññābhave vā ekavokārabhave vā catuvokārabhave vā pañcavokārabhave vā punagatiyā vā upapattiyā vā paṭisandhiyā vā bhave vā saṁsāre vā vaṭṭe vā na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya nābhinibbatteyya.
yathāyidaṁ → yathayidaṁ (bj) | upapattiyā → uppattiyā (bj) | janeyya → jāyeyya (bj) | sañjaneyya → saṁjāyeyya (bj) | yathayidaṁ → yathā idaṁ (sya-all) | vā → vā puna (sya-all) | nābhinibbatteyya → (sya-all) | vā → vaddhevā (bj: sī.pana) Idheva nirujjheyya vūpasameyya atthaṁ gaccheyya paṭippassambheyyāti— yathāyidaṁ nāparaṁ siyā.
yathāyidaṁ → yathayidaṁ (bj) Tenāha so brāhmaṇo—

“Majjhe sarasmiṁ tiṭṭhataṁ, (iccāyasmā kappo) Oghe jāte mahabbhaye; jarāmaccuparetānaṁ, Dīpaṁ pabrūhi mārisa; tvañca me dīpamakkhāhi, Yathāyidaṁ nāparaṁ siyā”ti. Majjhe sarasmiṁ tiṭṭhataṁ,
yathāyidaṁ → yathayidaṁ (bj) (kappāti bhagavā) Oghe jāte mahabbhaye; Jarāmaccuparetānaṁ, Dīpaṁ pabrūmi kappa te.

Majjhe sarasmiṁ tiṭṭhatanti saro vuccati saṁsāro āgamanaṁ gamanaṁ gamanāgamanaṁ kālaṁ gati bhavābhavo, cuti ca upapatti ca nibbatti ca bhedo ca jāti ca jarā ca maraṇañca.
tiṭṭhatanti → tiṭṭhanti (bj) | upapatti → uppatti (bj) | bhavābhavo → bhavābhave (bj: sī.pana, sī.vaṭ) Saṁsārassa purimāpi koṭi na paññāyati, pacchimāpi koṭi na paññāyati. Majjheva saṁsāre sattā ṭhitā patiṭṭhitā allīnā upagatā ajjhositā adhimuttā.

Kathaṁ saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati …pe… evaṁ saṁsārassa purimā koṭi na paññāyati.
evaṁ → evampi (sya-all) Kathaṁ saṁsārassa pacchimā koṭi na paññāyati …pe… evaṁ saṁsārassa pacchimā koṭi na paññāyati.
evaṁ → evampi (sya-all) Evaṁ saṁsārassa purimāpi koṭi na paññāyati, pacchimāpi koṭi na paññāyati. Majjheva saṁsāre sattā ṭhitā patiṭṭhitā allīnā upagatā ajjhositā adhimuttāti— majjhe sarasmiṁ tiṭṭhataṁ. Kappāti bhagavāti. Kappāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati. Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti— kappāti bhagavā.

Oghe jāte mahabbhayeti kāmoghe bhavoghe diṭṭhoghe avijjoghe jāte sañjāte nibbatte abhinibbatte pātubhūte.
diṭṭhoghe → diṭṭhogho (bj) Mahabbhayeti jātibhaye jarābhaye byādhibhaye maraṇabhayeti— oghe jāte mahabbhaye.

Jarāmaccuparetānanti jarāya phuṭṭhānaṁ paretānaṁ samohitānaṁ samannāgatānaṁ, maccunā phuṭṭhānaṁ paretānaṁ samohitānaṁ samannāgatānaṁ jātiyā anugatānaṁ jarāya anusaṭānaṁ byādhinā abhibhūtānaṁ maraṇena abbhāhatānaṁ atāṇānaṁ aleṇānaṁ asaraṇānaṁ asaraṇībhūtānanti—
aleṇānaṁ → alenānaṁ (bj) jarāmaccuparetānaṁ.

Dīpaṁ pabrūmi kappa teti dīpaṁ tāṇaṁ leṇaṁ saraṇaṁ gatiṁ parāyanaṁ brūmi ācikkhāmi desemi paññapemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi pakāsemīti—
leṇaṁ → lenaṁ (bj) | gatiṁ parāyanaṁ → gatiparāyanaṁ (sya-all) dīpaṁ pabrūmi kappa te. Tenāha bhagavā—

“Majjhe sarasmiṁ tiṭṭhataṁ,
tiṭṭhataṁ → tiṭṭhitaṁ (bj) (kappāti bhagavā) Oghe jāte mahabbhaye; jarāmaccuparetānaṁ, Dīpaṁ pabrūmi kappa te”ti. Akiñcanaṁ anādānaṁ, etaṁ dīpaṁ anāparaṁ; Nibbānaṁ iti naṁ brūmi,
dīpaṁ → disaṁ. Scp. ----------------------------------- (pts note) jarāmaccuparikkhayaṁ.

Akiñcanaṁ anādānanti. Kiñcananti—
kiñcananti → akiñcananti (sya-all) rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ; kiñcanappahānaṁ kiñcanavūpasamaṁ kiñcanapaṭinissaggaṁ kiñcanapaṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānanti—
kiñcanavūpasamaṁ → kiñcanavūpasamo (bj, sya-all) | kiñcanapaṭinissaggaṁ → kiñcanapaṭinissaggo (bj, sya-all) | kiñcanavūpasamaṁ kiñcanapaṭinissaggaṁ kiñcanapaṭippassaddhiṁ → kiñcanavūpasamo kiñcanapaṭinissaggo kiñcanapaṭippassaddhi (bj, sya-all) | kiñcanavūpasamo → kiñcanavūpasamaṁ (bj: machasaṁ) | kiñcanapaṭinissaggo → paṭinissaggaṁ (bj: machasaṁ) | kiñcanapaṭippassaddhi → paṭippassaddhiṁ (bj: machasaṁ) | kiñcanavūpasamaṁ → kiñcanavūpasamo (syā.) evamīdisesu ṭhānesu (cck note) | kiñcanapaṭinissaggaṁ → kiñcanapaṭinissaggo (cck: syā.) akiñcanaṁ. Anādānanti ādānaṁ vuccati taṇhā. Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ. Ādānappahānaṁ ādānavūpasamaṁ ādānapaṭinissaggaṁ ādānapaṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānanti—
ādānavūpasamaṁ ādānapaṭinissaggaṁ ādānapaṭippassaddhiṁ → ādānavūpasamo ādānapaṭinissaggo ādānapaṭippassaddhi (bj, sya-all) akiñcanaṁ anādānaṁ.

Etaṁ dīpaṁ anāparanti etaṁ dīpaṁ tāṇaṁ leṇaṁ saraṇaṁ gati parāyanaṁ.
leṇaṁ → lenaṁ (bj) Anāparanti tamhā paro añño dīpo natthi. Atha kho so evaṁ dīpo aggo ca seṭṭho ca viseṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro cāti—
evaṁ → yeva (bj) | atha kho so evaṁ → athakho soyeva (sya-all) | yeva → so evaṁ (bj: machasaṁ) etaṁ dīpaṁ anāparaṁ.

Nibbānaṁ iti naṁ brūmīti vānaṁ vuccati taṇhā. Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ. Vānappahānaṁ vānavūpasamaṁ vānapaṭinissaggaṁ vānapaṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānaṁ.
vānavūpasamaṁ vānapaṭinissaggaṁ vānapaṭippassaddhiṁ → vānavūpasamo vānapaṭinissaggo vānapaṭippassaddhi (bj, sya-all) | vānapaṭippassaddhi → vānapaṭippassaddhiṁ (bj: machasaṁ) Itīti padasandhi padasaṁsaggo padapāripūrī akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbatāpetaṁ—
padapāripūrī → padapāripūri (bj) | petaṁ → metaṁ (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) itīti. Brūmīti brūmi ācikkhāmi desemi paññapemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi pakāsemīti— nibbānaṁ iti naṁ brūmi.

Jarāmaccuparikkhayanti jarāmaraṇassa pahānaṁ vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānanti—
vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ → vūpasamo paṭinissaggo paṭippassaddhi (bj, sya-all) jarāmaccuparikkhayaṁ. Tenāha bhagavā—

“Akiñcanaṁ anādānaṁ, etaṁ dīpaṁ anāparaṁ; Nibbānaṁ iti naṁ brūmi, jarāmaccuparikkhayan”ti.

Etadaññāya ye satā, Diṭṭhadhammābhinibbutā;
etadaññāya → eta datthāya (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) Na te māravasānugā, Na te mārassa paddhagū.
paddhagū → paṭṭhagū (sya-all, mr) | paddhagū → paṭṭhagu (bj: syā); paṭṭhabhū (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) | paddhagū → paṭṭhagū (cck: syā. ka.)

Etadaññāya ye satāti. Etanti amataṁ nibbānaṁ. Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.
sabbūpadhipaṭinissaggo → sabbupadhipaṭinissaggo (sya-all) Aññāyāti aññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā, “sabbe saṅkhārā aniccā”ti …pe…
tīrayitvā → tirayitvā (sya-all) “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ, sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti aññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.
samudayadhammaṁ → samuyadadhammaṁ (bj) | tīrayitvā → tirayitvā (sya-all) Yeti arahanto khīṇāsavā. Satāti catūhi kāraṇehi satā— kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāventā satā …pe…
bhāventā → bhāvitattā (bj, mr) | bhāventā → bhāvitattā (cck: ka.) te vuccanti satāti—
te → tena (sya-all) etadaññāya ye satā.

Diṭṭhadhammābhinibbutāti. Diṭṭhadhammāti diṭṭhadhammā ñātadhammā tulitadhammā tīritadhammā vibhūtadhammā vibhāvitadhammā.
diṭṭhadhammāti → (sya-all) | tīritadhammā → tiritadhammā vibhāvitadhammā (sya-all) | vibhāvitadhammā → (sya-all) Abhinibbutāti rāgassa nibbāpitattā nibbutā, dosassa …pe…
rāgassa → lobhassa (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santattā samitattā vūpasamitattā nijjhātattā nibbutattā paṭippassaddhattā santā upasantā vūpasantā nibbutā paṭippassaddhāti—
nijjhātattā → vijjhātattā (bj) | nibbutattā → nibbutattā vigatattā (bj) diṭṭhadhammābhinibbutā.

Na te māravasānugāti.
māravasānugāti → māravasānugatāti (bj) Māroti yo so māro kaṇho adhipati antagū namuci pamattabandhu.
māroti → mārāti (sya-all) | antagū → antabhū (sya-all) Na te māravasānugāti na te mārassa vase vattanti, nāpi māro tesu vasaṁ vatteti.
māravasānugāti → māravasānugatāti (bj) | nāpi → napi (bj) | vattanti nāpi → vattenti napi (sya-all) Te mārañca mārapakkhañca mārapāsañca mārabaḷisañca mārāmisañca māravisayañca māranivāsañca māragocarañca mārabandhanañca abhibhuyya abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā madditvā caranti viharanti iriyanti vattenti pālenti yapenti yāpentīti—
mārabaḷisañca → mārabalisañca (bj, mr) | iriyanti → irīyanti (bj) | pariyādiyitvā → pariyādayitvā (sya-all) | caranti → (sya-all) | ca → māranivāsaṁ ca (bj: machasaṁ) | mārabaḷisañca → mārabalisañca (cck: ka.) na te māravasānugā.

Na te mārassa paddhagūti na te mārassa paddhā paddhacarā paricārikā siyā;
paddhā paddhacarā → paṭṭhā paṭṭhacarā (sya-all, mr) | siyā → sissā (bj); pesiyā te (sya-all) | paddhagūti → paṭṭhagūti (sya-all) | paddhagūti → paṭṭhatūtī (bj: syā); paṭṭhabhūti (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) | paddhacarā → paṭṭhā paṭṭhacarā (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) | sissā → paricārikā siyā (bj: machasaṁ, sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) | paddhacarā → paṭṭhā paṭṭhacarā (cck: syā. ka.) buddhassa te bhagavato paddhā paddhacarā paricārikā siyāti—
siyāti → sissāti (bj); pesiyāti (sya-all) | te → (sya-all) | paddhā paddhacarā → paṭṭhā paṭṭhacarā (sya-all) | paddhacarā → paṭṭhā paṭṭhacarā (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi, syā) na te mārassa paddhagū.
paddhagū → paddhagūti (bj); paṭṭhagū (sya-all) | paddhagū → sic Scp (Sn; Pj.); paṭṭhagu Brn Scn T; paṭhagū Brp (Bai). --------------------------- (pts note) Tenāha bhagavā—

“Etadaññāya ye satā, diṭṭhadhammābhinibbutā; Na te māravasānugā, na te mārassa paddhagū”ti.
paddhagūti → paṭṭhagūti (sya-all)

Saha gāthāpariyosānā …pe… satthā me bhante bhagavā, sāvakohamasmīti.

Kappamāṇavapucchāniddeso dasamo.