Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Cūḷaniddesa
  • Pārāyanavagganiddesa
  • Pucchāniddesa

16. Piṅgiyamāṇavapucchāniddesa

Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo,
vītavaṇṇo → vivaṇṇo (bj, sya-all) | jiṇṇohamasmi → jiṇṇohamasmī (sya-all) | vītavaṇṇo → vivaṇṇo (cck: syā.)
(iccāyasmā piṅgiyo) Nettā na suddhā savanaṁ na phāsu; Māhaṁ nassaṁ momuho antarāva,
savanaṁ → savaṇaṁ (pts) antarāva → antarāya (sya-all, mr) | māhaṁ nassaṁ → māhampanassaṁ (sya-all) | antarāva → antarāya (pts) | antarāva → antarāya, (bj: syā, sī.pana) | antarāva → antarāya (cck: syā. ka.)
Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ; Jātijarāya idha vippahānaṁ.

Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇoti.
vītavaṇṇoti jiṇṇohamasmīti jiṇṇo vuḍḍho → vivaṇṇoti jiṇṇohamasmītijiṇṇo vuddho (bj) | jiṇṇohamasmi → jiṇṇohamasmī (sya-all) | vītavaṇṇoti jiṇṇohamasmīti → vivaṇṇoti (sya-all)
Jiṇṇohamasmīti jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto vīsavassasatiko jātiyā.
vayoanuppatto vīsavassasatiko → vayo anuppatto vīsaṁvassasatiko (bj)
Abaloti dubbalo appabalo appathāmo.
abaloti → abaloti abalo (bj) | appathāmo → jātiyā abalo dubbalo (bj: sī.vaṭ, __cha__, sī.kayi)
Vītavaṇṇoti vītavaṇṇo vigatavaṇṇo vigacchitavaṇṇo.
vītavaṇṇoti → vivaṇṇoti (bj, sya-all) | vigacchitavaṇṇo → (sya-all)
Yā sā purimā subhā vaṇṇanibhā sā antarahitā, ādīnavo pātubhūtoti— jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo.
vītavaṇṇo → vivaṇṇo (bj, sya-all) | jiṇṇohamasmi → jiṇṇohamasmī (sya-all)

Iccāyasmā piṅgiyoti. Iccāti padasandhi …pe….
iccāti padasandhi → (bj)
Āyasmāti piyavacanaṁ …pe…. Piṅgiyoti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ …pe… abhilāpoti— iccāyasmā piṅgiyo.

Nettā na suddhā savanaṁ na phāsūti nettā asuddhā avisuddhā aparisuddhā avodātā.
savanaṁ na phāsūti nettā → (pts) | nassaṁ → panassaṁ T. ----------------------------------- (pts note)
No tathā cakkhunā rūpe passāmīti—
rūpe → rūpaṁ (sya-all) | rūpe passāmīti nettā → rūpaṁ passāmi savaṇaṁ sotaṁ (pts)
nettā na suddhā. Savanaṁ na phāsūti sotaṁ asuddhaṁ avisuddhaṁ aparisuddhaṁ avodātaṁ. No tathā sotena saddaṁ suṇomīti—
suṇomīti → suṇāmīti (bj)
nettā na suddhā savanaṁ na phāsu.
phāsu → phāsu māhampanassaṁ momuho antarāyāti (sya-all)

Māhaṁ nassaṁ momuho antarāvāti. Māhaṁ nassanti māhaṁ nassaṁ māhaṁ vinassaṁ māhaṁ panassaṁ.
māhaṁ panassaṁ → (sya-all)
Momuhoti mohamuho avijjāgato aññāṇī avibhāvī duppañño.
momuhoti mohamuho → momuhotimo muho mohamūḷho avidvā (bj) | mohamuho → avidvā (sya-all) | aññāṇī → añāṇī (sya-all) | muho → mohamuho (bj: machasaṁ)
Antarāvāti tuyhaṁ dhammaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ anaññāya anadhigantvā aviditvā appaṭilabhitvā aphassayitvā asacchikaritvā antarāyeva kālaṁ kareyyanti—
antarāvāti → antarāyāti (sya-all)
māhaṁ nassaṁ momuho antarāva.
māhaṁ nassaṁ → māhampanassaṁ (sya-all) | antarāva → antarāya (sya-all)

Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññanti.
vijaññanti → vijaññanti ācikkha (sya-all)
Dhammanti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ, cattāro satipaṭṭhāne, cattāro sammappadhāne, cattāro iddhipāde, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅge, ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ, nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṁ ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—
ācikkhāhi → ācikkha (bj, sya-all)
ācikkha dhammaṁ. Yamahaṁ vijaññanti yamahaṁ jāneyyaṁ ājāneyyaṁ vijāneyyaṁ paṭivijāneyyaṁ paṭivijjheyyaṁ adhigaccheyyaṁ phasseyyaṁ sacchikareyyanti—
ājāneyyaṁ → (sya-all) | phasseyyaṁ → phuseyyaṁ (sya-all) | phasseyyaṁ → passeyyaṁ (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)
ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ.

Jātijarāya idha vippahānanti idheva jātijarāmaraṇassa pahānaṁ vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānanti—
vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ → vūpasamo paṭinissaggo paṭippassaddhi (sya-all)
jātijarāya idha vippahānaṁ. Tenāha so brāhmaṇo—
brāhmaṇo → brāhmaṇe (bj)

“Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo,
vītavaṇṇo → vivaṇṇo (bj, sya-all) | jiṇṇohamasmi → jiṇṇohamasmī (sya-all)
(iccāyasmā piṅgiyo) Nettā na suddhā savanaṁ na phāsu; māhaṁ nassaṁ momuho antarāva,
suddhā → suddā (bj) māhaṁ nassaṁ → māhampanassaṁ (sya-all) | antarāva → antarāya (sya-all)
Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ; jātijarāya idha vippahānan”ti.

Disvāna rūpesu vihaññamāne,
vihaññamāne piṅgiyāti bhagavā → vihaññamāna piṅgiyā ti bhagava (pts)
(piṅgiyāti bhagavā) Ruppanti rūpesu janā pamattā; Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto,
pamattā → pamuttā (bj) | ruppanti → rūpanti Sc (Bam). (pts note) tuvaṁ → tuṁ Scn. ----------------------------------- (pts note)
Jahassu rūpaṁ apunabbhavāya.
apunabbhavāya → apunabbhavāya rūpaṁ vihaññamāna (pts)

Disvāna rūpesu vihaññamāneti. Rūpanti cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.
rūpanti → rūpesūti (sya-all)
Sattā rūpahetu rūpappaccayā rūpakāraṇā haññanti vihaññanti upahaññanti upaghātiyanti.
upaghātiyanti → upaghātayanti (sya-all, mr) | upaghātiyanti → upaghātīyanti (bj) | upaghātīyanti → upasātayanti (bj: syā) | upaghātiyanti → upaghātayanti (cck: syā. ka.)
Rūpe sati vividhakammakāraṇā kārenti.
vividhakammakāraṇā → vividhā kammakāraṇā (bj); vividhakammakaraṇāni (mr) | kārenti → vividha kamma kāraṇa (bj note) | vividhakammakāraṇā → vividhakammakaraṇāni (cck: ka.)
Kasāhipi tāḷenti, vettehipi tāḷenti, aḍḍhadaṇḍakehipi tāḷenti, hatthampi chindanti, pādampi chindanti, hatthapādampi chindanti, kaṇṇampi chindanti, nāsampi chindanti, kaṇṇanāsampi chindanti, bilaṅgathālikampi karonti, saṅkhamuṇḍikampi karonti, rāhumukhampi karonti, jotimālikampi karonti, hatthapajjotikampi karonti, erakavattikampi karonti, cīrakavāsikampi karonti, eṇeyyakampi karonti, baḷisamaṁsikampi karonti, kahāpaṇikampi karonti, khārāpatacchikampi karonti, palighaparivattikampi karonti, palālapīṭhakampi karonti, tattenapi telena osiñcanti, sunakhehipi khādāpenti, jīvantampi sūle uttāsenti, asināpi sīsaṁ chindanti.
kahāpaṇikampi → kahāpaṇākampi (bj) | khārāpatacchikampi → khārāpaṭicchikampi (mr) | palālapīṭhakampi → paḷālapiṭṭhikampi (bj) | aḍḍhadaṇḍakehipi → addhadaṇḍakehipi (bj) | baḷisamaṁsikampi → balisamaṁsikampi (bj, sya-all) | kahāpaṇikampi → kahāpaṇākampī (bj) | palighaparivattikampi → paḷighaparivattikampi (bj) | saṅkhamuṇḍikampi → saṅkhamuṇḍakampi (sya-all) | cīrakavāsikampi → ciravāsikampi (sya-all) | kahāpaṇākampī → kahāpaṇikampi (bj: machasaṁ) | paḷālapiṭṭhikampi → paḷālapīṭhakampi (bj: machasaṁ) | khārāpatacchikampi → khārāpaṭicchikampi (cck: ka.)
Evaṁ sattā rūpahetu rūpappaccayā rūpakāraṇā haññanti vihaññanti upahaññanti upaghātiyanti.
rūpahetu rūpappaccayā rūpakāraṇā → rupahetu rūpapaccayārūpakāraṇā (bj) | upaghātiyanti → upaghātīyanti (bj); upaghātayanti (sya-all) | upaghātīyanti → upasāṭiyanti (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)
Evaṁ haññamāne vihaññamāne upahaññamāne upaghātiyamāne disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—
upaghātiyamāne → upaghātīyamāne (bj) | upahaññamāne upaghātiyamāne → (sya-all) | tīrayitvā → tirayitvā (sya-all)
disvāna rūpesu vihaññamāne.

Piṅgiyāti bhagavāti. Piṅgiyāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati. Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—
sacchikā paññatti → (sya-all)
piṅgiyāti bhagavā.

Ruppanti rūpesu janā pamattāti.
rūpesu → (pts)
Ruppantīti ruppanti kuppanti pīḷayanti ghaṭṭayanti, byādhitā domanassitā honti.
pīḷayanti → pīḷiyanti (si, sya-all, mr) | byādhitā → byādhikā (bj); byatthitā (sya-all) | pīḷayanti → pīḷiyanti (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi, syā) | ghaṭṭayanti → saṭṭiyanti (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) | pīḷayanti → pīḷiyanti (cck: syā. ka.)
Cakkhurogena ruppanti kuppanti pīḷayanti ghaṭṭayanti, byādhitā domanassitā honti.
byādhitā → byādhinā (bj); byatthitā (sya-all) | pīḷayanti → pīḷiyanti (sya-all)
Sotarogena …pe… kāyarogena …pe… ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassehi ruppanti kuppanti pīḷayanti ghaṭṭayanti, byādhitā domanassitā hontīti—
ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassehi → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassena (bj) | pīḷayanti → pīḷiyanti (sya-all) | byādhitā → byatthitā (sya-all)
ruppanti rūpesu.

Atha vā cakkhusmiṁ hīyamāne hāyamāne parihāyamāne vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne ruppanti …pe…
parihāyamāne vemāne → vihāyamāne (si, mr) | vemāne → vihāyamāne (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) | vemāne → vihāyamāne (cck: ka.)
domanassitā honti. Sotasmiṁ …pe… ghānasmiṁ … jivhāya … kāyasmiṁ … rūpasmiṁ … saddasmiṁ … gandhasmiṁ … rasasmiṁ … phoṭṭhabbasmiṁ … kulasmiṁ … gaṇasmiṁ … āvāsasmiṁ … lābhasmiṁ … yasasmiṁ … pasaṁsāya … sukhasmiṁ … cīvarasmiṁ … piṇḍapātasmiṁ … senāsanasmiṁ … gilānapaccayabhesajjaparikkhārasmiṁ hīyamāne hāyamāne parihāyamāne vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne ruppanti kuppanti pīḷayanti ghaṭṭayanti, byādhitā domanassitā hontīti—
pīḷayanti → pīḷiyanti (sya-all) | byādhitā → byatthitā (sya-all) | vemāne → vihāyamāne (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)
evampi ruppanti rūpesu.

Janāti khattiyā ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā ca devā ca manussā ca. Pamattāti pamādo vattabbo kāyaduccaritena vā vacīduccaritena vā manoduccaritena vā pañcasu kāmaguṇesu cittassa vosaggo vosaggānuppadānaṁ kusalānaṁ vā dhammānaṁ bhāvanāya asakkaccakiriyatā asātaccakiriyatā anaṭṭhitakiriyatā olīnavuttitā nikkhittacchandatā nikkhittadhuratā anāsevanā abhāvanā abahulīkammaṁ anadhiṭṭhānaṁ ananuyogo pamādo.
vosaggo → vossaggo (bj, sya-all) | anaṭṭhitakiriyatā → anavaṭṭhitakiriyatā (bj) | abahulīkammaṁ → abahulikammaṁ (mr) | pañcasu → pañcasu vā (sya-all) | asakkaccakiriyatā → (sya-all) | vossaggo → vosaggo (bj: machasaṁ) | anavaṭṭhitakiriyatā → anaṭṭhita kiriyatā (bj: machasaṁ); anavaṭṭhita kāriyā (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi) | pamādo → vibhaṅga-khuddakavatthu vibhaṅga (bj note) | abahulīkammaṁ → abahulikammaṁ (cck: ka.)
Yo evarūpo pamādo pamajjanā pamajjitattaṁ— ayaṁ vuccati pamādo. Iminā pamādena samannāgatā janā pamattāti— ruppanti rūpesu janā pamattā.

Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamattoti. Tasmāti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā evaṁ ādīnavaṁ sampassamāno rūpesūti— tasmā tuvaṁ piṅgiya. Appamattoti sakkaccakārī sātaccakārī …pe… appamādo kusalesu dhammesūti—
appamādo → appamatto (sya-all)
tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto.

Jahassu rūpaṁ apunabbhavāyāti. Rūpanti cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.
ca → (bj)
Jahassu rūpanti jahassu rūpaṁ, pajahassu rūpaṁ, vinodehi rūpaṁ, byantīkarohi rūpaṁ, anabhāvaṁ gamehi rūpaṁ.
rūpanti → rūpanti rūpaṁ (sya-all) | anabhāvaṁ gamehi → anabhāvaṅgamehīti jahassu (sya-all)
Apunabbhavāyāti yathā te rūpaṁ idheva nirujjheyya, punapaṭisandhiko bhavo na nibbatteyya kāmadhātuyā vā rūpadhātuyā vā arūpadhātuyā vā, kāmabhave vā rūpabhave vā arūpabhave vā, saññābhave vā asaññābhave vā nevasaññānāsaññābhave vā, ekavokārabhave vā catuvokārabhave vā pañcavokārabhave vā, puna gatiyā vā upapattiyā vā paṭisandhiyā vā bhave vā saṁsāre vā vaṭṭe vā na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya nābhinibbatteyya, idheva nirujjheyya vūpasameyya atthaṁ gaccheyya paṭippassambheyyāti—
vā → cā (bj) | paṭisandhiyā vā → paṭisandhi yā (bj) | na → (bj) | punapaṭisandhiko bhavo → puna paṭisandhibhavo (sya-all) | vā bhave → (sya-all)
jahassu rūpaṁ apunabbhavāya. Tenāha bhagavā—

“Disvāna rūpesu vihaññamāne, (piṅgiyāti bhagavā) Ruppanti rūpesu janā pamattā; tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto, Jahassu rūpaṁ apunabbhavāyā”ti. Disā catasso vidisā catasso, Uddhaṁ adho dasa disā imāyo; Na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ,
imāyo → dasa disā imāyo (Sn. disatā) MSS. seems to be a Commentary explanation and not to belong to the Text. (pts note) asutaṁ amutaṁ → asutāmutaṁ vā (bj, sya-all) | asutāmutaṁ → assutaṁ amutaṁ (bj: machasaṁ); asutaṁ mutaṁ vā (bj: suni) | amutaṁ → sic Br Sc (Bai); mutaṁ vā Sn. (pts note)
Atho aviññātaṁ kiñcanamatthi loke; Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ,
kiñcanamatthi → kiñci namatthi (sya-all, csp1ed) | kiñcanamatthi → kiñci namatthi (cck, sya-all) | kiñcanamatthi → kiñci namatthi (bj: machasaṁ, syā); kiñcanaṁ atthi (bj: suni) | atho → atho om. Br (Baim). (pts note) | aviññātaṁ → looks like a Commentary explanation; "vā" follows in Scn. (pts note) | n → sic Scp; kiñcinaṁ Brn Scn T; kicinaṁ Brp (Ba); kiñcanaṁ Sn. ----------------------------------- (pts note)
Jātijarāya idha vippahānaṁ.
jātijarāya → jātijajarāya (bj: syā)

Disā catasso vidisā catasso, uddhaṁ adho dasa disā imāyoti dasa disā.

Na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ, atho aviññātaṁ kiñcanamatthi loketi na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ aviññātaṁ kiñci attattho vā parattho vā ubhayattho vā diṭṭhadhammiko vā attho samparāyiko vā attho uttāno vā attho gambhīro vā attho gūḷho vā attho paṭicchanno vā attho neyyo vā attho nīto vā attho anavajjo vā attho nikkileso vā attho vodāno vā attho paramattho vā attho natthi na atthi na saṁvijjati nupalabbhatīti—
asutaṁ amutaṁ → asutāmutaṁ vā (bj) | loketi na → loke ti (bj) | atthi → santi (bj, sya-all); sati (cck) | nupalabbhatīti → nūpalabbhatīti (bj) | kiñcanamatthi → kiñci namatthi (cck) | attho → (cck, sya-all) | saṁvijjati nupalabbhatīti → saṁvijjanti nupalabbhantīti (sya-all) | attho → paramattho vā (bj: machasaṁ, syā)
na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ, atho aviññātaṁ kiñcanamatthi loke.
asutaṁ amutaṁ → asutāmutaṁ vā (bj, sya-all) | kiñcanamatthi → kiñci namatthi (cck, sya-all)

Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññanti.
vijaññanti → vijaññanti ācikkha (sya-all)
Dhammanti ādikalyāṇaṁ …pe… nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṁ ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehi.
nibbānañca → (sya-all) | ācikkhāhi → ācikkha (sya-all) | pakāsehi → pakāsehīti ācikkha dhammaṁ (sya-all)
Yamahaṁ vijaññanti yamahaṁ jāneyyaṁ ājāneyyaṁ vijāneyyaṁ paṭivijāneyyaṁ paṭivijjheyyaṁ adhigaccheyyaṁ phasseyyaṁ sacchikareyyanti—
ājāneyyaṁ → (sya-all) | phasseyyaṁ → phuseyyaṁ (sya-all) | phasseyyaṁ → passeyya (bj: sī.vaṭ, sī.vipi, sī.kayi)
ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ.

Jātijarāya idha vippahānanti idheva jātijarāmaraṇassa pahānaṁ vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānanti—
vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ → vūpasamo paṭinissaggo paṭippassaddhi (sya-all)
jātijarāya idha vippahānaṁ. Tenāha so brāhmaṇo—

“Disā catasso vidisā catasso, uddhaṁ adho dasa disā imāyo; Na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ, atho aviññātaṁ kiñcanamatthi loke;
asutaṁ amutaṁ → asutāmutaṁ vā (bj, sya-all) kiñcanamatthi → kiñci namatthi (cck, sya-all)
Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ, jātijarāya idha vippahānan”ti.

Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno, (piṅgiyāti bhagavā) Santāpajāte jarasā parete; Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto, Jahassu taṇhaṁ apunabbhavāya.

Taṇhādhipanne manuje pekkhamānoti.
taṇhādhipanne → taṇhāvipanne (bj: sī.vipi, sī.kayi)
Taṇhāti rūpataṇhā …pe… dhammataṇhā. Taṇhādhipanneti taṇhādhipanne taṇhānuge taṇhānugate taṇhānusaṭe taṇhāya panne paṭipanne abhibhūte pariyādinnacitte.
taṇhādhipanne → taṇhāadhipanne (bj, sya-all); taṇhāya adhipanne (mr) | taṇhāya panne → taṇhāyāpanne (bj, sya-all) | taṇhādhipanneti taṇhādhipanne → taṇhādhipannenati taṇhāadhipanne (bj) | taṇhādhipanne taṇhānuge → taṇhāadhipanne (sya-all) | taṇhāya panne paṭipanne → taṇhāyāpanne (sya-all) | taṇhāyāpanne → taṇhāyapanne (bj: machasaṁ) | taṇhādhipanne → taṇhāya adhipanne (cck: ka.)
Manujeti sattādhivacanaṁ. Pekkhamānoti pekkhamāno dakkhamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamānoti—
upaparikkhamānoti → upaparikkhayamānoti (bj)
taṇhādhipanne manuje pekkhamāno. Piṅgiyāti bhagavāti.
bhagavāti piṅgiyāti → (sya-all)
Piṅgiyāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.
taṁ → (sya-all)
Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti— piṅgiyāti bhagavā.

Santāpajāte jarasā pareteti. Santāpajāteti jātiyā santāpajāte, jarāya santāpajāte, byādhinā santāpajāte, maraṇena santāpajāte, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi santāpajāte, nerayikena dukkhena santāpajāte …pe… diṭṭhibyasanena dukkhena santāpajāte ītijāte upaddavajāte upasaggajāteti—
upaddavajāte upasaggajāteti → upaddava jāte upasaggajātehi (bj)
santāpajāte. Jarasā pareteti jarāya phuṭṭhe parete samohite samannāgate.
samannāgate jātiyā anugate → jātiyānugate (sya-all)
Jātiyā anugate jarāya anusaṭe byādhinā abhibhūte maraṇena abbhāhate atāṇe aleṇe asaraṇe asaraṇībhūteti—
aleṇe → alene (bj)
santāpajāte jarasā parete.

Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamattoti. Tasmāti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā evaṁ ādīnavaṁ sampassamāno taṇhāyāti— tasmā tuvaṁ piṅgiya. Appamattoti sakkaccakārī …pe…
sakkaccakārī → sakkaccakārī sātaccakārī (sya-all)
appamādo kusalesu dhammesūti—
appamādo → appamatto (sya-all)
tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto.

Jahassu taṇhaṁ apunabbhavāyāti. Taṇhāti rūpataṇhā …pe… dhammataṇhā. Jahassu taṇhanti jahassu taṇhaṁ pajahassu taṇhaṁ vinodehi taṇhaṁ byantīkarohi taṇhaṁ anabhāvaṁ gamehi taṇhaṁ.
taṇhanti → taṇhanti taṇhaṁ (sya-all) | anabhāvaṁ gamehi → anabhāvaṅgamehīti jahassu (sya-all)
Apunabbhavāyāti yathā te …pe… punapaṭisandhiko bhavo na nibbatteyya kāmadhātuyā vā rūpadhātuyā vā arūpadhātuyā vā, kāmabhave vā rūpabhave vā arūpabhave vā, saññābhave vā asaññābhave vā nevasaññānāsaññābhave vā, ekavokārabhave vā catuvokārabhave vā pañcavokārabhave vā, punagatiyā vā upapattiyā vā paṭisandhiyā vā bhave vā saṁsāre vā vaṭṭe vā na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya nābhinibbatteyya, idheva nirujjheyya vūpasameyya atthaṁ gaccheyya paṭippassambheyyāti—
vā → cā (bj) | na → (bj) | vūpasameyya atthaṁ gaccheyya → vūpasabbheyya atthaṁgaccheyya (bj) | vā bhave → (sya-all)
jahassu taṇhaṁ apunabbhavāya. Tenāha bhagavā—

“Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno, (piṅgiyāti bhagavā) Santāpajāte jarasā parete; tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto, Jahassu taṇhaṁ apunabbhavāyā”ti.

Saha gāthāpariyosānā ye te brāhmaṇena saddhiṁ ekacchandā ekapayogā ekādhippāyā ekavāsanavāsitā, tesaṁ anekapāṇasahassānaṁ virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—
ekapayogā → ekapayogo (bj) | anekapāṇasahassānaṁ → nekapāṇasahassānaṁ (bj) | ye te → tena (sya-all)
“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti. Tassa ca brāhmaṇassa virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—
ca → (bj)
“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti. Saha dhammacakkhussa paṭilābhā ajinajaṭāvākacīratidaṇḍakamaṇḍalukesā ca massū ca antarahitā bhaṇḍukāsāyavatthavasano saṅghāṭipattacīvaradharo anvatthapaṭipattiyā pañjaliko bhagavantaṁ namassamāno nisinno hoti—
ajinajaṭāvākacīratidaṇḍakamaṇḍalukesā → ajinajaṭāvākacīradaṇḍakamaṇḍalu kesā (bj) | massū → massu (bj) | saṅghāṭipattacīvaradharo → saṅghāṭipattacīvaradharo bhikkhu (bj, sya-all) | dhammacakkhussa paṭilābhā ajinajaṭāvākacīratidaṇḍakamaṇḍalukesā → cakkhupaṭilābhā ajinajaṭāvākacīradaṇḍakamaṇḍalukesā (sya-all) | bhaṇḍukāsāyavatthavasano → bhaṇḍakāsāyavatthavasano (sya-all) | ajinajaṭāvākacīradaṇḍakamaṇḍalu → vāka ciraka (bj: sī.pana)
“satthā me, bhante, bhagavā, sāvakohamasmī”ti.
hamasmī’ti → sāvako hamasminti (bj: sī.pana)

Piṅgiyamāṇavapucchāniddeso soḷasamo.
Piṅgiyamāṇavapucchāniddeso → piṅgiyamāṇavakapañhāniddeso (sya-all); siṅgiyapañhaṁ (mr) | Piṅgiyamāṇavapucchāniddeso → siṅgiyapañhaṁ (cck: ka.)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions