- CariyāpiṭakaThe Conduct Leading to Buddhahood
- AkittivaggaThe Chapter With Akitti
- Dānapāramī 10The Perfection of Giving (10th)
SasapaṇḍitacariyaThe Wise Hare’s Conduct
“Punāparaṁ yadā homi, sasako pavanacārako;
pavanacārako tiṇapaṇṇasākaphalabhakkho → pavanacāriko tiṇapaṇṇasākaphalahakkho (bj) | pavanacārako → pavanacāriko (pts) | pavanacāriko → cārako (bj: machasaṁ) | pavanacāriko → B -cārako (pts note)“Then again when I was a hare who roamed the forest, Tiṇapaṇṇasākaphalabhakkho, paraheṭhanavivajjito.eating grass, leaves, vegetables, and fruit, refraining from harming others,Makkaṭo ca siṅgālo ca, suttapoto cahaṁ tadā;
makkaṭo → makkeṭā (bj) | siṅgālo → sigālo (bj, pts) | ca → siṅgālo (bj: machasaṁ) | sigālo → R,B,N siṅgālo (pts note) suttapoto → uddapoto (bj) | uddapoto → B,T suttapoto (pts note)a monkey, a jackal, a young otter and I Vasāma ekasāmantā, sāyaṁ pāto ca dissare.
ekasāmantā → ekasamaggā (sya-all) | ekasāmantā → T ekasamaggā (pts note) sāyaṁ pāto ca dissare → sāyaṁ pāto padissare (pts-vp-pli1-2, mr) | ca dissare → padissare (bj) | padissare → pātocādissare (bj: sīmu) | dissare → sāyaṁ pāto padissare (cck: ka.) | padissare → C1,B,N ca dissare (pts note)lived in the same neighborhood and were seen together morning and evening.Ahaṁ te anusāsāmi, kiriye kalyāṇapāpake;
kiriye kalyāṇapāpake → kiraye kalyāṇa pāpake (sya-all) | kiriye → T kiraye (pts note)I advised them regarding good and bad deeds: ‘Pāpāni parivajjetha, kalyāṇe abhinivissatha’.
kalyāṇe abhinivissatha → kalyāṇebhinivissatha (bj) | abhinivissatha → C1 'bhini- (pts note)‘Shun bad deeds, and cling to the good.’Uposathamhi divase, candaṁ disvāna pūritaṁ;Seeing the full moon on the sabbath day, Etesaṁ tattha ācikkhiṁ, ‘divaso ajjuposatho.
ācikkhiṁ → ācikkhi (bj: machasaṁ, sīmu) | ācikkhiṁ → R,C1 ācikkhi (pts note)I pointed it out to them, saying, ‘Today is the sabbath.Dānāni paṭiyādetha, dakkhiṇeyyassa dātave;Prepare gifts for one worthy of offerings. Datvā dānaṁ dakkhiṇeyye, upavassathuposathaṁ’.
dakkhiṇeyye → R -ṇeyyaṁ (pts note) upavassathuposathaṁ → upavassathuposathanti (bj)Having given to one worthy of offerings, observe the sabbath day.’Te me sādhūti vatvāna, yathāsatti yathābalaṁ;
te → taṁme (bj: machasaṁ)Saying ‘good!’ to me, they prepared gifts Dānāni paṭiyādetvā, dakkhiṇeyyaṁ gavesisuṁ.
gavesisuṁ → gavesiyuṁ (si); gavesiṁsuṁ (pts-vp-pli1); gavesayyuṁ (mr) | gavesisuṁ → gavesiyuṁ (bj: sīmu); gaveseyayuṁ (bj: machasaṁ) | gavesisuṁ → gavesayyuṁ (cck: ka.) | gavesisuṁ → R gavesiṁsuṁ; C1 gavesiyuṁ (pts note)according to their capacity and means, and sought out one worthy of offerings.Ahaṁ nisajja cintesiṁ, dānaṁ dakkhiṇanucchavaṁ;
nisajja → nipajja (sya-all) | nisajja → C1 nissajja; T nipajja (pts note) | cintesiṁ → R cintesi (pts note) dakkhiṇanucchavaṁ → dakkhiṇānucchavaṁ (bj) | anucchavaṁ → T dakkhīna nucchavaṁ (pts note)As I was sitting I thought about what sort of gift would suit one worthy of offerings: ‘Yadihaṁ labhe dakkhiṇeyyaṁ, kiṁ me dānaṁ bhavissati.‘If I were to find a worthy recipient, what gift would i give?Na me atthi tilā muggā, māsā vā taṇḍulā ghataṁ;
tilā → tila (sya-all) | muggā → muggā na (sya-all) vā → (sya-all) | vā → T na māsā (pts note)I have no sesame or mung beans, no beans or rice or ghee. Ahaṁ tiṇena yāpemi, na sakkā tiṇa dātave.
tiṇa → R tiṇaṁ (pts note)I feed only on grass, but that’s not something I can give.Yadi koci eti dakkhiṇeyyo, bhikkhāya mama santike;
koci → (pts) | eti → yadi eti (bj: PTS) | eti → C1,2,B,N,T koci eti (pts note)If someone worthy of gifts comes, seeking alms near me, Dajjāhaṁ sakamattānaṁ, na so tuccho gamissati’.I shall give my own self: they shall not leave empty-handed.’Mama saṅkappamaññāya, sakko brāhmaṇavaṇṇinā;
brāhmaṇavaṇṇinā → vaṇṇino (bj: sīmu) | brāhmaṇavaṇṇinā → C1 -vaṇṇino (pts note)Knowing my thoughts, sakka in the guise of a brahmin Āsayaṁ me upāgacchi, dānavīmaṁsanāya me.
upāgacchi dānavīmaṁsanāya → upāgañji dānaṁ vīmaṁsanāya (bj); upagacchi dānaṁ vīmaṁsanāya (sya-all) | āsayaṁ me upāgacchi dānavīmaṁsanāya → āsayamme upāgañchi dānaṁ vīmaṁsanāya (pts) | upāgañchi → B upāgacchi; T upagacchi (pts note) | dānaṁ → R,B dāna- (pts note)approached my lair in order to test my giving.Tamahaṁ disvāna santuṭṭho, idaṁ vacanamabraviṁ;
vacanamabraviṁ → vacanamabruviṁ (bj) | vacanam-abraviṁ → C1,2 abruviṁ (pts note)Seeing him I was elated, and said the following. ‘Sādhu khosi anuppatto, ghāsahetu mamantike.
antike → C1,2 mama santike (pts note)‘It is so good that you have come to me looking for food.Adinnapubbaṁ dānavaraṁ, ajja dassāmi te ahaṁ;
adinnapubbaṁ → pubba (bj: machasaṁ)Today I shall give to you a fine gift never before given. Tuvaṁ sīlaguṇūpeto, ayuttaṁ te paraheṭhanaṁ.
ayuttaṁ te paraheṭhanaṁ → ayuttante parahedhanaṁ (sya-all) | paraheṭhanaṁ → T -hedhanaṁ (pts note)You are furnished with virtue, unattached to harming others.Ehi aggiṁ padīpehi, nānākaṭṭhe samānaya;
nānākaṭṭhe samānaya → nānā kaṭṭhe samāniya (bj) | samānaya → samāniya (pts) | samāniya → R,T,B,N samānaya (pts note)Come, light a fire, having gathered different sticks. Ahaṁ pacissamattānaṁ, pakkaṁ tvaṁ bhakkhayissasi’.
bhakkhayissasi → T -sī'ti (pts note)I shall cook myself, you shall eat me roasted.’‘Sādhū’ti so haṭṭhamano, nānākaṭṭhe samānayi;‘Good!’ he said happily, and gathered different sticks. Mahantaṁ akāsi citakaṁ, katvā aṅgāragabbhakaṁ.
akāsi → adāsi (bj) | citakaṁ katvā aṅgāragabbhakaṁ → cittakaṁ katvānaṅgāragabbhakaṁ (sya-all) aṅgāragabbhakaṁ → naṅgāra gabbhakaṁ (bj) | katvā aṅgāragabbhakaṁ → katvāna ṅgāragabbhakaṁ (pts) | naṅgāra → aṅgāra (bj: machasaṁ) | ṅgāragabbhakaṁ → B katvā aṅgāra- (pts note)Building a great pyre, he placed an ember in the recess.Aggiṁ tattha padīpesi, yathā so khippaṁ mahā bhave;
padīpesi → R padīpeti (pts note)He lit such a fire there that would quickly grow big. Phoṭetvā rajagate gatte, ekamantaṁ upāvisiṁ.Shaking my dusty limbs, I withdrew to one side.Yadā mahākaṭṭhapuñjo, āditto dhamadhamāyati;
mahākaṭṭhapuñjo → R -pañjo (pts note) dhamadhamāyati → dhumadhumāyati (bj); dhūmam-āyati (pts-vp-pli1); dhamamāyati (mr) | dhamāyati → dhūma dhūmāyati (bj: sīmu); dhummāyati (bj: machasaṁ) | dhamadhamāyati → dhumadhumāyati (cck: sī.); dhamamāyati (cck: ka.) | dhamadhamāyati → R dhūmam-āyati; C1 dhumadhumāyati (pts note)When the great pile of sticks was burning and blazing, Taduppatitvā papatiṁ, majjhe jālasikhantare.
papatiṁ → pasati (bj: __siṁ__, machasaṁ) | papatiṁ → T papati (pts note)I leapt up and fell on it, in the midst of the fiery flames.Yathā sītodakaṁ nāma, paviṭṭhaṁ yassa kassaci;Like diving into cool water, Sameti darathapariḷāhaṁ, assādaṁ deti pīti ca.
darathapariḷāhaṁ → R daratham-pari- (pts note) ca → pītiñca (bj: machasaṁ)allaying distress and fever, bringing satisfaction and joy.Tatheva jalitaṁ aggiṁ, paviṭṭhassa mamaṁ tadā;
mamaṁ → mama (bj: machasaṁ)That’s how it was when I entered the burning flame. Sabbaṁ sameti darathaṁ, yathā sītodakaṁ viya.It allayed distress and fever, just like cool water.Chaviṁ cammaṁ maṁsaṁ nhāruṁ, aṭṭhiṁ hadayabandhanaṁ;
maṁsaṁ nhāruṁ → maṁsaṁnaharuṁ (bj) | chaviṁ cammaṁ → chavicammaṁ (pts) | nhāruṁ → nahāruṁ (pts) | maṁsaṁnaharuṁ → nahāru (bj: machasaṁ) | maṁsaṁ → T Chavi cammañca maṁsañca; B chaviṁ cammaṁ maṁsaṁ (pts note) | nahāruṁ → N nhāruṁ (pts note) aṭṭhiṁ → R aṭṭhi-; T aṭṭhi &2 (pts note)Outer skin and inner, flesh and sinews, bones, and heart with cords: Kevalaṁ sakalaṁ kāyaṁ, brāhmaṇassa adāsahan”ti.my whole entire body I gave to the brahmin.”
Akittibrāhmaṇo saṅkho, kururājā dhanañcayo;
dhanañcayo mahāsudassano → dhanañjayo mahā sudassano (bj) | dhanañcayo → dhanañjayo (sya-all, pts) | Dhanañjayo → B Dhanañcayo (pts note) Mahāsudassano rājā, mahāgovindabrāhmaṇo.Nimi candakumāro ca, sivi vessantaro saso;
Nimi → T Nemi (pts note) Ahameva tadā āsiṁ, yo te dānavare adā.Ete dānaparikkhārā, ete dānassa pāramī; Jīvitaṁ yācake datvā, imaṁ pārami pūrayiṁ.
jīvitaṁ → jīvita (bj: machasaṁ) pārami → pāramiṁ (bj: machasaṁ) | pārami → R idaṁ pāramī; B idaṁ pārami (pts note)Bhikkhāya upagataṁ disvā, sakattānaṁ pariccajiṁ;
bhikkhāya upagataṁ → bhikkhāyupagataṁ (bj) | Bhikkhāya → R bhikkhāy' (pts note) pariccajiṁ → paraccajiṁ (sya-all) Dānena me samo natthi, esā me dānapāramīti.
dānena → R dāne na (pts note)
Dānapāraminiddeso niṭṭhito.
Dānapāraminiddeso niṭṭhito → dānapāramitā niṭṭhitā (bj)