Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Khuddakanikāya
  • Dhammapada

Bhikkhuvagga

Pañcabhikkhuvatthu

Cakkhunā saṁvaro sādhu, sādhu sotena saṁvaro;Restraint with the eye is good, good is restraint with the ear. Ghānena saṁvaro sādhu, sādhu jivhāya saṁvaro.
ghānena → ghāṇena (pts) saṁvaro → cakṣuṣā saṁvaro sādhu sādhu śrotreṇa saṁvaraඃ kāyena saṁvaro sādhu manasā sādhu saṁvaraඃ sarvatra saṁvṛto bhikṣuඃ sarvaduඃkhāt pramucyate (bj: mahāvastu 3. piṭa. 423)
Restraint with the nose is good, good is restraint with the tongue. Restraint with the body is good, good is restraint with speech. Restraint with the heart is good, good is restraint everywhere. A monk everywhere restrained is released from all suffering & stress.

Kāyena saṁvaro sādhu, sādhu vācāya saṁvaro; Manasā saṁvaro sādhu, sādhu sabbattha saṁvaro; Sabbattha saṁvuto bhikkhu, sabbadukkhā pamuccati.
pamuccati → kaena sañamu sadhu sadhu vayai sañamu. manena sañamu sadhu sadhu savatra sañamu. savatra sañato bhikhu sava dugatio jahi (bj: prā. dha. B . 9) | + → hatthasaññato pādasaññato vācāya saññato saññatuttamo (bjt, pts) | + → hatthasaññato pādasaññato vācāya saññato saññatattamo (th)

Haṁsaghātakabhikkhuvatthu

Hatthasaṁyato pādasaṁyato, vācāsaṁyato saṁyatuttamo;Hands restrained, feet restrained speech restrained, supremely restrained– Ajjhattarato samāhito, eko santusito tamāhu bhikkhuṁ.
bhikkhuṁ → hatasañatu padasañatu vayasañatu savutidrīo ajhatmarato samahito eko satusito tamahu bhikhu (bj: prā. dha. B. 10) | bhikkhuṁ → bhikkhu (th) | tamāhu → tam āhu (pts)
delighting in what is inward, content, centered, alone: he’s what they call a monk.

Kokālikavatthu

Yo mukhasaṁyato bhikkhu, mantabhāṇī anuddhato;
mukhasaṁyato → mukhasaññato (bjt, th, pts)
A monk restrained in his speaking, giving counsel unruffled,
Atthaṁ dhammañca dīpeti, madhuraṁ tassa bhāsitaṁ.
dhammañca → dhammaṁ ca (bjt) | dhammañca → dhammañ ca (pts) bhāsitaṁ → yo muhena sañato bhikhu matabhati anudhato arthadharmu ji deseti mayuru tasa hasita (bj: prā. dha B. 11)
declaring the message & meaning: sweet is his speech.

Dhammārāmattheravatthu

Dhammārāmo dhammarato, dhammaṁ anuvicintayaṁ;Dhamma his dwelling, Dhamma his delight, a monk pondering Dhamma, Dhammaṁ anussaraṁ bhikkhu, saddhammā na parihāyati.
parihāyati → dharmārāmo dharmarato dharmamanuvicittayan dharmaṁ samanusamaran bhikṣuඃ saddharmānna parihāyati (bj: mahāvastu. 3. pi. 421)
calling Dhamma to mind, does not fall away from true Dhamma.

Vipakkhasevakabhikkhuvatthu

Salābhaṁ nātimaññeyya, nāññesaṁ pihayaṁ care;
pihayaṁ care → pihayañcare (th)
Gains: don’t treat your own with scorn, don’t go coveting those of others.
Aññesaṁ pihayaṁ bhikkhu, samādhiṁ nādhigacchati.
nādhigacchati → salabhu tatimañe a nañeṣa savihao sia. añeṣa saddhamiha bhikhu samadhi nādhikajatī (bj: prā. dha. B . 20) | + → appalābho pi (pts)
A monk who covets those of others attains no concentration.

Appalābhopi ce bhikkhu, salābhaṁ nātimaññati;Even if he gets next to nothing, he doesn’t treat his gains with scorn. Living purely, untiring: Taṁ ve devā pasaṁsanti, suddhājīviṁ atanditaṁ.he’s the one that the devas praise.

Pañcaggadāyakabrāhmaṇavatthu

Sabbaso nāmarūpasmiṁ, yassa natthi mamāyitaṁ;
natthi → n atthi (pts)
For whom, in name & form in every way, there’s no sense of mine,
Asatā ca na socati, sa ve “bhikkhū”ti vuccati.
vuccati → savasu namaruvasa yasa nathi mamaita asata i na śoyati so hu hikhu tu vucati (bj: prā. dha. B . 38) | bhikkhūti → bhikkhū ti (pts)
& who doesn’t grieve for what’s not: he’s deservedly called a monk.

Sambahulabhikkhuvatthu

Mettāvihārī yo bhikkhu, pasanno buddhasāsane;Dwelling in goodwill, a monk with faith in the Awakened One’s teaching, Adhigacche padaṁ santaṁ, saṅkhārūpasamaṁ sukhaṁ.
sukhaṁ → maitrīvihāri yo bhikṣuඃ prasanno buddhaśāsane adhigacchati padaṁ śāntaṁ aśecanaṁ ca mocanam (bj: mahāvastu 3. 421); metra vihāra ye bhikkhu prasanu budha śasa......... paḍivindhu pada śata sagharavośamu subha (bj: prā. dha. B . 29) | saṅkhārūpasamaṁ → saṁkhārūpasamaṁ (pts)
would attain the good state, the peaceful state: stilling-of-fabrications ease.

Siñca bhikkhu imaṁ nāvaṁ, sittā te lahumessati;
lahumessati → lahum essati (pts)
Monk, bail out this boat. it will take you lightly when bailed.
Chetvā rāgañca dosañca, tato nibbānamehisi.
rāgañca dosañca → rāgaṁ ca dosaṁ ca (bjt) | rāgañca dosañca → rāgañ ca dosañ ca (pts) nibbānamehisi → nibbāṇamehisi (bj) | nibbāṇamehisi → siṁca bhikṣo imāṁ nāvaṁ siktā te lahumeṣyati. jitvā rāgaṁ ca dveṣaṁ ca tato nirvāṇameṣyasi (bj: mahāvastu 3. 421); sija bhikhu ima nama sita tī lahu mesitī chetva raka ji dośa tato nivana eśiti (bj: prā. dha. B . 35) | nibbānamehisi → nibbānam ehisi (pts)
Having cut through passion, aversion, you go from there to Unbinding.

Pañca chinde pañca jahe, pañca cuttari bhāvaye;
cuttari → uttari (sya-all) | cuttari bhāvaye pañca saṅgātigo → vuttaribhāvaye pañcasaṅgātigo (pts)
Cut through five, let go of five, & develop five above all.
Pañca saṅgātigo bhikkhu, “oghatiṇṇo”ti vuccati.
pañca saṅgātigo → pañcasaṅgātigo (bjt, th, pts) vuccati → paja jina paja jahi paja utvari bhavai paja sagadhio bhikhu ohatino’ti vacati (bj: prā. dha. B . 37) | oghatiṇṇoti → oghatiṇṇo ti (pts)
A monk gone past five attachments is said to have crossed the flood.

Jhāya bhikkhu mā pamādo, mā te kāmaguṇe ramessu cittaṁ;
Jhāya bhikkhu → jhāya tuvaṁ bhikkhu (?) | pamādo → mā ca pamādo (bj, sya-all, pts1ed); mā ca pāmado (pts2ed) | mā → mā ca (bj, sya-all) | pamādo → ca pāmado (pts) | bhikkhu → jhāya tuvaṁ bhikkhu (cck: ?) | pamādo → mā ca pamādo (cck: sī. syā. pī.) ramessu → bhamassu (bj, sya2ed, pts1ed, pts2ed); bhavassu (cck, sya1ed); ramassu (mr) | ramessu → bhavassu (sya-all); bhamassu (pts) | ramessu → bhamassu (cck: sī. pī.); bhavassu (cck: syā.); ramassu (cck: ka.)
Practice jhana, monk, and don’t be heedless. don’t take your mind roaming in sensual strands.
Mā lohaguḷaṁ gilī pamatto, mā kandi “dukkhamidan”ti dayhamāno.
dayhamāno → ḍayhamāno (bj, cck, sya-all) | ḍayhamāno → jai bhikhu ma yi pramadi ma te kamaguṇa bhameṁsu cittaṁ ma lohaguḍa gili pramata kana dukhamidati dajhamano (bj: prā. dha. B . 34)
Don’t swallow–heedless– the ball of iron aflame. don’t burn & complain: ‘This is pain.’

Natthi jhānaṁ apaññassa, paññā natthi ajhāyato;
ajhāyato → ajjhāyato (pts1ed); ajhāyino (mr) | ajhāyato → ajjhāyino (cck: ka.) | natthi → n atthi (pts)
There’s no jhana for one with no discernment, no discernment for one with no jhana.
Yamhi jhānañca paññā ca, sa ve nibbānasantike.
jhānañca → jhānaṁ ca (bjt) | jhānañca → jhānañ ca (pts) nibbānasantike → nibbāṇasantike (bj) | nibbāṇasantike → nathi jhana aprañasa praña nathi ajhayato yasa jhana ca praña ya so ho nirvanasa sati a (bj: prā. dha. B . 16)
But one with both jhana & discernment: he’s on the verge of Unbinding.

Suññāgāraṁ paviṭṭhassa, santacittassa bhikkhuno;A monk with his mind at peace, going into an empty dwelling, clearly seeing the Dhamma aright: Amānusī rati hoti, sammā dhammaṁ vipassato.
rati → ratī (sya-all, pts) vipassato → suñakare praviṭhasa śatavitasa bhikhuno amanuṣa rati hoti sajama dharma vivaśatu (bj: prā. dha. B . 12)
his delight is more than human.

Yato yato sammasati, khandhānaṁ udayabbayaṁ;
udayabbayaṁ → udayavyayaṁ (pts)
However it is, however it is he touches the arising-&-passing of aggregates:
Labhatī pītipāmojjaṁ, amataṁ taṁ vijānataṁ.
Labhatī → labhati (bj); labhate (mr) | pītipāmojjaṁ → pītipāmojjajaṁ (bj) | Labhatī → labhati (cck: pī.); labhate (cck: ka.) vijānataṁ → yato yato samaṣati bandhana udayavaya. labhati priti pramoju amutū ta vijanatu (bj: prā. dha. B . 17) | taṁ → tam (pts) | + → tatrāyam ādi (pts)
he gains rapture & joy: that, for those who know it, is deathless, the Deathless.

Tatrāyamādi bhavati, idha paññassa bhikkhuno;Here the first things for a discerning monk are Indriyagutti santuṭṭhi, pātimokkhe ca saṁvaro.
indriyagutti santuṭṭhi → indriyaguttī santuṭṭhī (sya-all, pts) saṁvaro → tatrai adi bhavati tadha prañasa bhikhuno idriyagoti satuṭhi pratimukhei (bj: prā. dha. B . 17)
guarding the senses, contentment, restraint in line with the Patimokkha. He should associate with admirable friends.

Mitte bhajassu kalyāṇe, suddhājīve atandite;living purely, untiring, Paṭisanthāravutyassa, ācārakusalo siyā;
Paṭisanthāravutyassa → paṭisanthāravuttyassa (sya-all); paṭisanthāravutt'assa (pts1ed, pts2ed); paṭisandhāravutyassa (mr) | paṭisanthāravutyassa → paṭisanthāravutt assa (pts) | Paṭisanthāravutyassa → paṭisandhāravutyassa (cck: ka.)
hospitable by habit, skilled in his conduct,
Tato pāmojjabahulo, dukkhassantaṁ karissati.
karissati → karissasi (bj) | karissasi → mitra bhayea paḍiruva sudhasīva a.... paḍisaravuti asa aprak...... datu ayarakuśalo suhu bhikhu vihaṣisi (bj: prā. dha. B . 18) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
gaining a manifold joy, he will put an end to suffering & stress.

Pañcasatabhikkhuvatthu

Vassikā viya pupphāni, maddavāni pamuñcati;
maddavāni → majjavāni (mr ṭīkā); paccavāni (mr aṭṭha.) | maddavāni → majjavāni (cck: ka. ṭīkā); paccavāni (cck: ka. aṭṭha.)
Shed passion & aversion, monks–
Evaṁ rāgañca dosañca, vippamuñcetha bhikkhavo.
rāgañca dosañca → rāgaṁ ca dosaṁ ca (bjt) | rāgañca dosañca → rāgañ ca dosañ ca (pts)
as a jasmine would, its withered flowers.

Santakāyattheravatthu

Santakāyo santavāco, santavā susamāhito;
santavā susamāhito → santamano susamāhito (sya-all); santamano samāhito (mr) | santavā → santamano (sya-all) | susamāhito → santamano susamāhito (cck: syā. pī.); santamano samāhito (cck: ka.)
Calmed in body, calmed in speech, well-centered & calm,
Vantalokāmiso bhikkhu, “upasanto”ti vuccati.
upasantoti → upasanto ti (pts)
having disgorged the baits of the world, a monk is called thoroughly calmed.

Naṅgalakulattheravatthu

Attanā codayattānaṁ, paṭimaṁsetha attanā;
codayattānaṁ paṭimaṁsetha → coday attānaṁ paṭimāse attam (pts) paṭimaṁsetha attanā → paṭimāsettamattanā (bj, cck, pts1ed); paṭimaṁsetamattanā (sya1ed, sya2ed); paṭimāse attamattanā (pts2ed) | paṭimaṁsetha attanā → paṭimaṁsetamattanā (sya-all) | attanā → paṭimāse attamattanā (cck: sī. pī.); paṭimaṁse tamattanā (cck: syā.) | paṭimaṁsetha → attam (pts)
You yourself should reprove yourself, should examine yourself.
So attagutto satimā, sukhaṁ bhikkhu vihāhisi.As a self-guarded monk with guarded self, mindful, you dwell at ease.

Attā hi attano nātho, ko hi nātho paro siyā;
ko hi nātho paro siyā → etthantare pāṭho videsapotthakesu | siyā → ( ) videsapotthakesu natthi (cck note)
Your own self is your own mainstay.
Attā hi attano gati, tasmā saṁyamamattānaṁ;
saṁyamamattānaṁ → saññamaya'ttānaṁ (bj, cck); saññama attānaṁ (sya1ed, sya2ed); aññamay'attānaṁ (pts1ed); saññāmay'attānaṁ (pts2ed) | saṁyamamattānaṁ → saññamayattānaṁ (bj); saññama attānaṁ (sya-all); saññāmay attānaṁ (pts) | saṁyamamattānaṁ → saṁyamaya’ttānaṁ (cck: sī. pī.)
Your own self is your own guide. therefore you should watch over yourself–
Assaṁ bhadraṁva vāṇijo.
bhadraṁva → bhadraṁ va (pts)
as a trader, a fine steed.

Vakkalittheravatthu

Pāmojjabahulo bhikkhu, pasanno buddhasāsane;A monk with a manifold joy, with faith in the Awakened One’s teaching, Adhigacche padaṁ santaṁ, saṅkhārūpasamaṁ sukhaṁ.
sukhaṁ → pramojabahulu yo bhikhu abhivuyu paripriya adhikachi pada śata aseyana moyaka. (prā. dha. B . 31) (aseyana = asecanakaṁ) (moyaka = mocakaṁ) (bj note) | saṅkhārūpasamaṁ → saṁkhārūpasamaṁ (pts)
would attain the good state, the peaceful state: stilling-of-fabrications ease.

Sumanasāmaṇeravatthu

Yo have daharo bhikkhu, yuñjati buddhasāsane;
yuñjati → yuñjate (pts)
A young monk who strives in the Awakened One’s teaching,
Somaṁ lokaṁ pabhāseti, abbhā muttova candimā.
Somaṁ → so imaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | somaṁ → so imaṁ (bj, sya-all) | Somaṁ → so imaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | somaṁ → so maṁ (pts) muttova candimā → mutto va (pts)
brightens the world like the moon set free from a cloud.

Bhikkhuvaggo pañcavīsatimo.
+ → niṭṭhito (my) | + → brāhmaṇavaggo (bjt) | + → dhammapadagāthāya chabbīsatimo brāhmaṇavaggo (th) | bhikkhuvaggo pañcavīsatimo → candimā (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali · English