Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Dīgha Nikāya 26Длинные Наставления 26

CakkavattisuttaЧаккавати Сутта

1. Attadīpasaraṇatā1. Будьте прибежищем самому себе

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Так мной услышано
ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu viharati mātulāyaṁ.однажды Благостный пребывал среди магадхов в Матуле. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:И здесь Благостный обратился к монахам: “bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti bhadante (pts)
“Монахи”.

“Bhaddante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhaddanteti → bhadanteti (bjt, th) | bhaddanteti → ti (pts)
“Да, господин!” — ответили те монахи Благостному.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Благостный сказал:

“Attadīpā, bhikkhave, viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā.
Atta-dīpā → Cp. D. xvi. 2. 26, vol. ii., p. 100, and below 27. (pts note) | attasaraṇā → atta-saraṇā (pts) | dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā → dhamma-dīpā dhamma-saraṇā anañña-saraṇā (pts)
“Пребывайте, монахи, [видя] свет в самих себе и прибежище в самих себе, не [видя] прибежища в чем-либо ином; [видя] свет в истине и прибежище в истине, не [видя] прибежища в чем-либо ином.
Kathañca pana, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo?
kathañca → kathañ ca (pts) | attadīpo → atta-dīpo (pts) | attasaraṇo anaññasaraṇo dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo → atta-saraṇo anañña-saraṇo dhamma-dīpo dhamma-saraṇo anañña-saraṇo (pts)
Как же, монахи, монах пребывает, [видя] свет в самом себе и прибежище в самом себе, не [видя] прибежища в чем-либо ином; [видя] свет в истине и прибежище в истине, не [видя] прибежища в чем-либо ином?
Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
Idha → Cp. D. xxii. 1, vol. ii., p. 290. (pts note) | abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā-domanassaṁ (pts)
Вот, монахи, монах [в том, что касается] тела, взирая на тело, пребывает в усердии, сознательности, памятовании, устранив из ощущений в [этом] мире алчность и неудовлетворённость.
Vedanāsu vedanānupassī …pe…
vedanānupassī → (pts)
Он пребывает наблюдающим ощущение в [своих] ощущениях …
citte cittānupassī …pe…
cittesu → So SS; Bmr K vedanānupassī citte cittānupassī. (pts note)
он пребывает наблюдающим ум в [своём] уме …
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā-domanassaṁ (pts)
[в том, что касается] явлений, взирая на явления, он пребывает в усердии, сознательности, памятовании, устранив из ощущений в [этом] мире алчность и неудовлетворённость.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo.
anaññasaraṇo → anañña saraṇo (th) | attadīpo → atta-dīpo (pts) | attasaraṇo anaññasaraṇo → atta-saraṇo anañña-saraṇo (pts) | dhammasaraṇo anaññasaraṇo → dhamma-saraṇo anañña-saraṇo (pts)
Так, монахи, монах пребывает, [видя] свет в самом себе и прибежище в самом себе, не [видя] прибежища в чем-либо ином; [видя] свет в истине, и прибежище в истине, не [видя] прибежища в чем-либо ином.

Gocare, bhikkhave, caratha sake pettike visaye.Ищите, монахи, средства к жизни в местах, унаследованных от отцов. Gocare, bhikkhave, carataṁ sake pettike visaye na lacchati māro otāraṁ, na lacchati māro ārammaṇaṁ.
ārammaṇaṁ → āramaṇaṁ (?) | ārammaṇaṁ → āramaṇaṁ (cck: ?)
Кто, монахи, ищет средств к жизни в местах, унаследованных от отцов, тех Мара не отмечает [своим] приближением, Мара не отмечает [своим] местопребыванием.
Kusalānaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ samādānahetu evamidaṁ puññaṁ pavaḍḍhati.
pavaḍḍhati → pavaḍḍhatīti (pts) | samādānahetu evamidaṁ → samādāna-hetu evam idaṁ (pts)
Благодаря приобретению добрых свойств, монахи, возрастает эта заслуга.

2. Daḷhanemicakkavattirājā2. Царь–миродержец Далханеми

Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, rājā daḷhanemi nāma ahosi cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts1ed) | dhammarājā → rājā (bj) | daḷhanemi → dalhanemi (sya-all) | janapadatthāvariyappatto → janapadaṭṭhāvariyappatto (sya-all) | cakkavattī → cakkavatti (pts) | cakkavattī → cakkavatti (cck: syā. pī.) | Daḷhanemi → So Sd Bmr K; Sc Daḷhānemi; St Daḷhanomi. (pts note) | cakkavatti → Cp. D. iii. 1. 5, vol. i., p. 88; xiv. 1. 32, vol. ii., p. 16. (pts note) | bhūtapubbaṁ → bhūta-pubbaṁ (pts) | dhammarājā cāturanto → dhamma-rājā cātur-anto (pts) | janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato → janapada-tthāvariya-ppatto satta-ratana-samannāgato (pts)
Когда-то давно, монахи, жил царь по имени Далханеми — владыка мира, добродетельный царь добродетели, правивший четырьмя сторонами света, победоносный, доставивший стране безопасность, наделённый семью сокровищами.
Tassimāni satta ratanāni ahesuṁ seyyathidaṁ—
satta ratanāni → sattaratanāni (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | tassimāni → tass imāni (pts)
Эти его семь сокровищ были
cakkaratanaṁ hatthiratanaṁ assaratanaṁ maṇiratanaṁ itthiratanaṁ gahapatiratanaṁ pariṇāyakaratanameva sattamaṁ.
pariṇāyakaratanameva → parināyakaratanameva (bj) | cakkaratanaṁ → cakkaratanaṁu (cck) | itthiratanaṁ → itthīratanaṁ (sya-all) | hatthiratanaṁ assaratanaṁ maṇiratanaṁ itthiratanaṁ gahapatiratanaṁ pariṇāyakaratanameva → hatthi-ratanaṁ assa-ratanaṁ maṇi-ratanaṁ itthi-ratanaṁ gahapati-ratanaṁ pariṇāyaka-ratanam eva (pts)
колесо-сокровище, слон-сокровище, конь-сокровище, драгоценность-сокровище, женщина-сокровище, домоправитель-сокровище и наставник-сокровище — в седьмых.
Parosahassaṁ kho panassa puttā ahesuṁ sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.
parosahassaṁ → paro sahassaṁ (pts) | panassa → pan assa (pts) | vīraṅgarūpā parasenappamaddanā → vīraṅga-rūpā parasena-ppamaddanā (pts)
И у него было больше тысячи сыновей — героев могучего сложения, повергавших вражеское войско.
So imaṁ pathaviṁ sāgarapariyantaṁ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasi.
asatthena dhammena → dhammena samena (sya-all, mr) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | dhammena → dhammena samena (bj: syā, kām) | dhammena → dhammena samena (cck: syā. ka.) | dhammena → Bmr K add samena. (pts note) | ajjhāvasi → Bmr ajjhāvasati. (pts note) | pathaviṁ sāgarapariyantaṁ → paṭhaviṁ sāgara-pariyantaṁ (pts)
Он занимал эту землю, ограниченную океаном, покорив её не палкой, не мечом, [но одной лишь] добродетелью.

Atha kho, bhikkhave, rājā daḷhanemi bahunnaṁ vassānaṁ bahunnaṁ vassasatānaṁ bahunnaṁ vassasahassānaṁ accayena aññataraṁ purisaṁ āmantesi:
daḷhanemi → dalhanemi (sya-all) | atha kho → athakho (th) | vassasatānaṁ → vassa-satānaṁ (pts) | vassasahassānaṁ → vassa-sahassānaṁ (pts)
И вот, монахи, по прошествии многих лет, многих сотен лет, многих тысяч лет царь Далханеми обратился к одному человеку:
‘yadā tvaṁ, ambho purisa, passeyyāsi dibbaṁ cakkaratanaṁ osakkitaṁ ṭhānā cutaṁ, atha me āroceyyāsī’ti.„Эй, человек, если ты увидишь, что божественное колесо-сокровище сдвинулось, тронулось с места, то извести меня“.

‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso rañño daḷhanemissa paccassosi.
daḷhanemissa → dalhanemissa (sya-all); daḷhanemikassa (pts) | Daḷhanemikassa → Br Daḷhanemissa. (pts note)
„Хорошо, Божественный“, — так, монахи, согласился этот человек с царём Далханеми.

Addasā kho, bhikkhave, so puriso bahunnaṁ vassānaṁ bahunnaṁ vassasatānaṁ bahunnaṁ vassasahassānaṁ accayena dibbaṁ cakkaratanaṁ osakkitaṁ ṭhānā cutaṁ, disvāna yena rājā daḷhanemi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṁ daḷhanemiṁ etadavoca:
daḷhanemi → dalhanemi (sya-all) | daḷhanemiṁ → dalhanemiṁ (sya-all) | Disvā → So SS; Bmr K disvāna. (pts note) | vassasatānaṁ → vassa-satānaṁ (pts) | vassasahassānaṁ → vassa-sahassānaṁ (pts) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И вот, монахи, по прошествии многих лет, многих сотен лет, многих тысяч лет этот человек увидел, что божественное колесо-сокровище сдвинулось, тронулось с места. Видя это, он приблизился к царю Далханеми и, приблизившись, так сказал царю Далханеми:
‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṁ te cakkaratanaṁ osakkitaṁ ṭhānā cutan’ti.
dibbaṁ te → dibbante (th) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts) | cutanti → cutan ti (pts)
„Ну как, Божественный, знаешь ли ты, что божественное колесо-сокровище сдвинулось, тронулось с места?“

Atha kho, bhikkhave, rājā daḷhanemi jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ āmantāpetvā etadavoca:
āmantāpetvā → āmantetvā (bj, sya-all, mr) | daḷhanemi → dalhanemi (sya-all) | āmantetvā → āmantāpetvā (bj: machasaṁ) | āmantāpetvā → āmantetvā (cck: syā. ka.) | āmantāpetvā → Bmr K āmantetvā. (pts note) | atha kho → athakho (th) | jeṭṭhaputtaṁ → jeṭṭha-puttaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И тогда, монахи, царь Далханеми послал за старшим сыном, царевичем, и сказал так:
‘dibbaṁ kira me, tāta kumāra, cakkaratanaṁ osakkitaṁ ṭhānā cutaṁ.
cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts)
„Дорогой царевич, моё божественное колесо-сокровище сдвинулось, тронулось с места.
Sutaṁ kho pana metaṁ—
pana metaṁ → panetaṁ (sya-all) | etaṁ → So SS Bmr; K panetaṁ. (pts note) | metaṁ → m etaṁ (pts)
А я слыхал так
yassa rañño cakkavattissa dibbaṁ cakkaratanaṁ osakkati ṭhānā cavati, na dāni tena raññā ciraṁ jīvitabbaṁ hotīti.
na dāni → nadāni (bjt, th) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts)
‘Если у царя — повелителя мира — сдвинется, тронется с места божественное колесо-сокровище, то тогда этому царю недолго осталось жить’.
Bhuttā kho pana me mānusakā kāmā, samayo dāni me dibbe kāme pariyesituṁ.
mānusakā → mānusikā (bj) | dāni me → (pts) | mānusakā → Br mānussikā, and in 8. (pts note) | samayo → Bmr K add dāni me, cp. 8. (pts note) | samayo dāni → samayodāni (bjt, th)
Я насладился уже мирскими удовольствиями, и теперь время стремиться к божественным удовольствиям.
Ehi tvaṁ, tāta kumāra, imaṁ samuddapariyantaṁ pathaviṁ paṭipajja.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | samuddapariyantaṁ pathaviṁ → samudda-pariyantaṁ paṭhaviṁ (pts)
Иди же, дорогой царевич, владей этой землёй, ограниченной морем.
Ahaṁ pana kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmī’ti.
kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
Я же сбрею волосы и бороду, надену жёлтые одеяния и, оставив дом, стану странствовать бездомным“.

Atha kho, bhikkhave, rājā daḷhanemi jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.
daḷhanemi → dalhanemi (sya-all) | samanusāsitvā → samanusāsetvā (sya-all) | atha kho → athakho (th) | jeṭṭhaputtaṁ → jeṭṭha-puttaṁ (pts) | kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
И затем, монахи, царь Далханеми, должным образом передав царство старшему сыну царевичу, сбрил волосы и бороду, надел жёлтые одеяния и, оставив дом, стал странствовать бездомным.
Sattāhapabbajite kho pana, bhikkhave, rājisimhi dibbaṁ cakkaratanaṁ antaradhāyi.
sattāhapabbajite → sattāhaṁ pabbajite (sya-all) | sattāhapabbajite → sattāha-pabbajite (pts) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts)
И вот, монахи, через семь дней после того как царственный аскет стал странствовать, божественное колесо-сокровище исчезло.

Atha kho, bhikkhave, aññataro puriso yena rājā khattiyo muddhābhisitto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṁ khattiyaṁ muddhābhisittaṁ etadavoca:
muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all, pts1ed) | muddhābhisittaṁ → muddhāvasittaṁ (sya-all) | muddhābhisitto tenupasaṅkami → muddhāvasitto ten upasaṁkami (pts) | muddhābhisittaṁ etadavoca → muddhāvasittaṁ etad avoca (pts) | muddhābhisitto → muddhāvasitto (bj: syā, PTS) | muddhābhisitto → muddhāvasitto (sī. syā. pī.) evamuparipi (cck note) | muddhāvasitto → Br muddhābhisitto, and below. (pts note) | atha kho → athakho (th) | muddhābhisitto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → muddhāvasitto ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
И тогда, монахи, один человек приблизился к царю, помазанному на царство, и, приблизившись, так сказал царю, помазанному на царство:
‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṁ cakkaratanaṁ antarahitan’ti.
cakkaratanaṁ antarahitanti → cakka-ratanaṁ antarahitan ti (pts)
„Ну как, Божественный, знаешь ли ты, что божественное колесо-сокровище исчезло?“.
Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto dibbe cakkaratane antarahite anattamano ahosi, anattamanatañca paṭisaṁvedesi.
muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all, pts) | atha kho → athakho (th) | cakkaratane → cakka-ratane (pts) | anattamanatañca → anattamanatañ ca (pts)
И тогда, монахи, царь, помазанный на царство, опечалился, испытал печаль из-за исчезновения божественного колеса-сокровища.
So yena rājisi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājisiṁ etadavoca:
yena → yena ca (pts) | ca → So Sct; Sd ci; Bm K omit. (pts note) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И он приблизился к тому царственному аскету и, приблизившись, так сказал царственному аскету:
‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṁ cakkaratanaṁ antarahitan’ti.
cakkaratanaṁ antarahitanti → cakka-ratanaṁ antarahitan ti (pts)
„Ну как, Божественный, знаешь ли ты, что божественное колесо-сокровище исчезло?“.

Evaṁ vutte, bhikkhave, rājisi rājānaṁ khattiyaṁ muddhābhisittaṁ etadavoca:
muddhābhisittaṁ → muddhāvasittaṁ (sya-all) | muddhābhisittaṁ etadavoca → muddhāvasittaṁ etad avoca (pts)
Когда, монахи, так было сказано, царственный аскет так сказал царю, помазанному на царство:
‘mā kho tvaṁ, tāta, dibbe cakkaratane antarahite anattamano ahosi, mā anattamanatañca paṭisaṁvedesi, na hi te, tāta, dibbaṁ cakkaratanaṁ pettikaṁ dāyajjaṁ.
mā → (sya-all) | anattamanatañ → Br mā attamanatañ ca. (pts note) | cakkaratane → cakka-ratane (pts) | mā anattamanatañca → anattamanatañ ca (pts) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts)
„Дорогой, не печалься, не испытывай печали из-за исчезновения божественного колеса-сокровища. Ведь божественное колесо-сокровище, дорогой, не дано тебе как отцовское наследие.
Iṅgha tvaṁ, tāta, ariye cakkavattivatte vattāhi.
cakkavattivatte → cakkavatti-vatte (pts)
Что же, дорогой, — приведи в движение колесо праведности.
Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati, yaṁ te ariye cakkavattivatte vattamānassa tadahuposathe pannarase sīsaṁnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṁ cakkaratanaṁ pātubhavissati sahassāraṁ sanemikaṁ sanābhikaṁ sabbākāraparipūran’ti.
sīsaṁnhātassa → sīsaṁ nahātassa (bj, pts1ed); sīsanhātassa (sya-all) | pannarase sīsaṁnhātassa → paṇṇarase sīsaṁ nahātassa (bj); paṇṇarase sīsanhātassa (sya-all) | vattamānassa → vattamāne (sya-all) | nahātassa → sīsaṁ nahātassa (bj: PTS); sīsanhānassa (bj: syā) | sīsaṁnhātassa → sīsaṁ nahātassa (cck: sī. pī.); sīsanhātassa (cck: syā.) | nahātassa → Bmr nhātassa; K sīsanhātassa, and below. (pts note) | yaṁ te → yante (bjt, th) | pātubhavissati → pātu bhavissati (bjt, pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | yaṁ → yan (pts) | cakkavattivatte → cakkavatti-vatte (pts) | tadahuposathe pannarase sīsaṁnhātassa → tadahu posathe paṇṇarase sīsaṁ nahātassa (pts) | uparipāsādavaragatassa → upari-pāsāda-vara-gatassa (pts) | sabbākāraparipūranti → sabbākāra-paripūran ti (pts)
И может случиться так, что когда, приведя в движение колесо праведности, ты в день упосатхи в полнолуние омоешь голову и, прибывая на превосходной верхней террасе дворца, будешь соблюдать упосатху, тебе явится божественное колесо-сокровище с тысячью спиц, с ободом, со ступицей, исполненное всех достоинств“.

2.1. Cakkavattiariyavatta2.1. Обязанности благородного царя-миродержца

‘Katamaṁ pana taṁ, deva, ariyaṁ cakkavattivattan’ti?
pana taṁ → panetaṁ (sya-all, pts) | pana taṁ → pan etaṁ (pts) | cakkavattivattanti → cakkavatti-vattan ti (pts)
„Как же, Божественный, привести в движение колесо праведности?“

‘Tena hi tvaṁ, tāta, dhammaṁyeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ mānento dhammaṁ pūjento dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahassu antojanasmiṁ balakāyasmiṁ khattiyesu anuyantesu brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu.
anuyantesu → anuyuttesu (bj, pts1ed) | garuṁ karonto → garukaronto (bj, sya-all, pts1ed) | balakāyasmiṁ → balakāyasmiṁ dhammaṁ yeva nissāya (bj) | negamajānapadesu → negamajānapadesu dhammaṁyeva nissāya (bj) | garuṁ karonto → garukaronto (pts) | anuyantesu → anuyuttesu (pts) | garukaronto → garuṁ karonto (bj: machasaṁ) | anusuttesu → anuyantesu (bj: machasaṁ) | karonto → garukaronto (cck: sī. syā. pī.) | anuyantesu → anuyuttesu (cck: sī. pī.) | rakkhāvaraṇa-guttiṁ → SS Br -gutti. (pts note) | anuyuttesu → So SS Sum-Scd; Bmr K Sum-Br anuyantesu. (pts note) | anuyantesu → anusuttesu dhammaṁyeva nissāya (bjt) | tena hi → tenahi (th) | dhammaketu → dhamma-ketu (pts) | antojanasmiṁ balakāyasmiṁ → anto-janasmiṁ bala-kāyasmiṁ (pts) | anuyantesu brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu → anuyuttesu brāhmaṇa-gahapatikesu negama-jānapadesu samaṇa-brāhmaṇesu miga-pakkhīsu (pts)
„Дорогой, опираясь на истину, внимательный к истине, предупредительный к истине, уважая истину, почитая истину, преклоняясь перед истиной, служа стягом истины, знаком истины, ведомый истиной, обеспечь истинную охрану, ограду и защиту жителям страны, воинам, преданным кшатриям, брахманам и домоправителям, городским и деревенским жителям, отшельникам и брахманам, зверям и птицам.
Mā ca te, tāta, vijite adhammakāro pavattittha.
ca → va (sya-all) | pavattittha → So Bmr K Sum; Sc vattittha; Sdt vatthitta. (pts note) | adhammakāro → adhamma-kāro (pts)
И не позволяй, дорогой, чтобы в твоей стране творилось противное истине.
Ye ca te, tāta, vijite adhanā assu, tesañca dhanamanuppadeyyāsi.
assu → (sya-all) | dhanamanuppadeyyāsi → dhanaṁ anuppadajjeyyāsi (sya-all) | dhanamanuppadeyyāsi → dhanamanuppadajjayyosi (bj: syā, PTS) | dhanamanuppadeyyāsi → dhanamanuppadajjeyyāsi (cck: sī. syā. pī.) | anuppadajjeyyāsi → So Sct; Sd anuppād-; Bmr anupādeyyāsi; K anupadajj-. (pts note) | tesañca dhanamanuppadeyyāsi → tesañ ca dhanam anuppadajjeyyāsi (pts)
Тех, дорогой, кто в твоей стране лишён имущества, следует наделить имуществом.

Ye ca te, tāta, vijite samaṇabrāhmaṇā madappamādā paṭiviratā khantisoracce niviṭṭhā ekamattānaṁ damenti, ekamattānaṁ samenti, ekamattānaṁ parinibbāpenti, te kālena kālaṁ upasaṅkamitvā paripuccheyyāsi pariggaṇheyyāsi:
pariggaṇheyyāsi → pariñheyyāsi (bj); paripañheyyāsi (sya-all); (pts) | khanti-soracce → So Br K. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā madappamādā → samaṇa-brāhmaṇā mada-ppamādā (pts) | ekamattānaṁ → ekam attānaṁ (pts) | ekamattānaṁ → ekam attānam (pts) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
И время от времени, дорогой, приближайся к тем отшельникам и брахманам в твоей стране, кто отказались от гордыни и легкомыслия, пребывают в терпеливости и мягкости, заняты лишь обузданием самих себя, лишь успокоением самих себя, лишь полным умиротворением самих себя, — и спрашивай:
“kiṁ, bhante, kusalaṁ, kiṁ akusalaṁ, kiṁ sāvajjaṁ, kiṁ anavajjaṁ, kiṁ sevitabbaṁ, kiṁ na sevitabbaṁ, kiṁ me karīyamānaṁ dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya assa, kiṁ vā pana me karīyamānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya assā”ti?
kiṁ → kiṁ bhante (sya-all) | karīyamānaṁ → kariyamānaṁ (sya-all); kayiramānaṁ (pts) | kayiramānaṁ → So SS; Bmr K kariyamānaṁ. (pts note) | assāti → assā ti (bjt, ms2005) | sāvajjaṁ → sāvajjam (pts) | karīyamānaṁ dīgharattaṁ → kayiramānaṁ dīgha-rattaṁ (pts)
‘Что, господин, хорошо — что нехорошо? Что запретно и что не запретно? Что уместно — что не уместно? Какое дело надолго послужит мне к неблагополучию, боли — какое дело надолго послужит мне к благополучию, приятному?’
Tesaṁ sutvā yaṁ akusalaṁ taṁ abhinivajjeyyāsi, yaṁ kusalaṁ taṁ samādāya vatteyyāsi.И, выслушав их, отвращайся от того, что нехорошо, исполняйся [тем] и придерживайся того, что хорошо.

Idaṁ kho, tāta, taṁ ariyaṁ cakkavattivattan’ti.
taṁ → (bj) | taṁ → Br omits. (pts note) | cakkavattivattanti → cakkavatti-vattan ti (pts)
Так, дорогой, приводится в движение колесо праведности“.

2.2. Cakkaratanapātubhāva2.2. Появление Колеса-сокровища

‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto rājisissa paṭissutvā ariye cakkavattivatte vatti.
muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all, pts) | vatti → vattati (sya-all) | cakkavattivatte → ariyaṁ cakkavattivattaṁ (bj: kām) | cakkavattivatte → ariyaṁ cakkavattivattaṁ (cck: ka.) | cakkavatti-vatte → Br ariyaṁ cakkavatti-vattaṁ. (pts note) | vatti → K vattati. (pts note)
„Хорошо, Божественный — так, монахи, царь, помазанный на царство, согласился с царственным аскетом и привёл в движение колесо праведности.

Tassa ariye cakkavattivatte vattamānassa tadahuposathe pannarase sīsaṁnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa
pannarase sīsaṁnhātassa → paṇṇarase sīsaṁ nahātassa (bj); paṇṇarase sīsanhātassa (sya-all) | cakkavattivatte → cakkavatti-vatte (pts) | tadahuposathe pannarase sīsaṁnhātassa → tadahu posathe paṇṇarase sīsaṁ nahātassa (pts) | uparipāsādavaragatassa → upari-pāsāda-varagatassa (pts)
И когда, приведя в движение колесо праведности, он в день упосатхи, в полнолуние, омыв голову, пребывал, соблюдая упосатху, на превосходной верхней террасе дворца,
dibbaṁ cakkaratanaṁ pāturahosi sahassāraṁ sanemikaṁ sanābhikaṁ sabbākāraparipūraṁ.
cakkaratanaṁ pāturahosi → cakka-ratanaṁ pātur ahosi (pts) | sabbākāraparipūraṁ → sabbākāra-paripūraṁ (pts)
ему явилось божественное колесо-сокровище с тысячью спиц, с ободом, со ступицей, исполненное всех достоинств.
Disvāna rañño khattiyassa muddhābhisittassa etadahosi:
muddhābhisittassa → muddhāvasittassa (sya-all) | muddhābhisittassa etadahosi → muddhāvasittassa etad ahosi (pts) | Disvā → Br disvāna. (pts note)
И, видя [его], царь, помазанный на царство, подумал так:
‘sutaṁ kho pana metaṁ—yassa rañño khattiyassa muddhābhisittassa tadahuposathe pannarase sīsaṁnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṁ cakkaratanaṁ pātubhavati sahassāraṁ sanemikaṁ sanābhikaṁ sabbākāraparipūraṁ, so hoti rājā cakkavattīti.
sīsaṁnhātassa → sīsaṁ nahātassa (bj) | muddhābhisittassa → muddhāvasittassa (sya-all) | pannarase sīsaṁnhātassa → paṇṇarase sīsanhātassa (sya-all) | rājā → (pts) | metaṁ → me taṁ (pts) | muddhābhisittassa tadahuposathe pannarase sīsaṁnhātassa → muddhāvasittassa tadahu posathe paṇṇarase sīsaṁ nahātassa (pts) | uparipāsādavaragatassa → upari-pāsāda-vara-gatassa (pts) | cakkaratanaṁ pātubhavati → cakka-ratanaṁ pātu bhavati (pts) | sabbākāraparipūraṁ → sabbākāra-paripūraṁ (pts)
‘Ведь я слышал об этом: 'Когда царю, помазанному на царство, в день упосатхи, в полнолуние, омывшему голову и пребывающему, соблюдая упосатху, на превосходной верхней террасе дворца, является божественное колесо-сокровище с тысячью спиц, с ободом, со ступицей, исполненное всех достоинств, то он становится повелителем мира'.
Assaṁ nu kho ahaṁ rājā cakkavattī’ti.Поэтому и я стану царём, повелителем мира!’“.

Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vāmena hatthena bhiṅkāraṁ gahetvā dakkhiṇena hatthena cakkaratanaṁ abbhukkiri:
muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all) | bhiṅkāraṁ → bhiṅgāraṁ (sya-all) | muddhābhisitto uṭṭhāyāsanā → muddhāvasitto uṭṭhāy āsanā (pts) | bhiṁkāraṁ → K bhiṅgaram. (pts note) | uttarāsaṅgaṁ → utarāsaṅgaṁ (my) | atha kho → athakho (th)
И тогда, монахи, царь, помазанный на царство, поднявшись с сиденья, перекинул верхнюю одежду через плечо, взял левой рукой чашу и окропил правой рукой колесо-сокровище [со словами]:
‘pavattatu bhavaṁ cakkaratanaṁ, abhivijinātu bhavaṁ cakkaratanan’ti.
cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts) | cakkaratananti → cakka-ratanan ti (pts)
„Пусть катится вперёд, досточтимое колесо-сокровище, пусть несёт победу досточтимое колесо-сокровище!“.

Atha kho taṁ, bhikkhave, cakkaratanaṁ puratthimaṁ disaṁ pavatti, anvadeva rājā cakkavattī saddhiṁ caturaṅginiyā senāya. Yasmiṁ kho pana, bhikkhave, padese cakkaratanaṁ patiṭṭhāsi, tattha rājā cakkavattī vāsaṁ upagacchi saddhiṁ caturaṅginiyā senāya.
upagacchi → upagañchi (bj) | cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts) | pavatti → pavattatītipi pāṭho (sya-all note) | upagacchi → upagañchīti vā pāṭho (sya-all note) | pavatti → K (note) pavattatīti pi pāṭho. (pts note) | padese → Br adds dibbaṁ, and below. (pts note) | upagacchi → So Bmr K; SS upagañchi; K (note) upagañchīti vā pāṭho. (pts note) | atha kho → athakho (th) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts) | anvadeva → anvad eva (pts)
И тогда, монахи, это колесо-сокровище покатилось в восточную сторону, и за ним последовал царь, повелитель мира, вместе с четырёхчастным войском. И в том месте, монахи, где останавливалось колесо-сокровище, царь, повелитель мира, делал стоянку и вместе с ним — четырёхчастное войско.
Ye kho pana, bhikkhave, puratthimāya disāya paṭirājāno, te rājānaṁ cakkavattiṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
upasaṅkamitvā evamāhaṁsu → upasaṁkamitvā evam āhaṁsu (pts)
И вот, монахи, те враждебные [ему] цари, которые были в восточной стороне, приблизились к царю, повелителю мира, и сказали так:
‘ehi kho, mahārāja, svāgataṁ te mahārāja, sakaṁ te, mahārāja, anusāsa, mahārājā’ti.
svāgataṁ te → svāgataṁ (sya-all); sāgataṁ (pts1ed) | svāgataṁ te → sāgataṁ (pts) | te → sāgataṁ (cck: sī. pī.) | sāgataṁ → So Sct; Sd sahagataṁ; Bmr K svāgataṁ; Br adds te, and below. (pts note) | sakaṁ te → sakante (bjt, th) | sakaṁ → sakan (pts)
„Приди, великий царь! Добро пожаловать, великий царь! Будь наставником, великий царь!“.
Rājā cakkavattī evamāha:
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | cakkavattī evamāha → cakkavatti evam āha (pts)
И царь, повелитель мира, сказал так:
‘pāṇo na hantabbo, adinnaṁ nādātabbaṁ, kāmesumicchā na caritabbā, musā na bhāsitabbā, majjaṁ na pātabbaṁ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti.
kāmesumicchā → kāmesu micchā (th) | nādātabbaṁ kāmesumicchā → n ādātabbaṁ kāmesu micchā (pts) | yathābhuttañca → yathā-bhuttañ ca (pts)
„Не убивайте живого. Не берите того, что не дано [вам]. Не поступайте неправедно, [следуя] чувственным влечениям. Не произносите лжи. Не пейте хмельного. Поедайте [лишь] то, что может быть съедено“.
Ye kho pana, bhikkhave, puratthimāya disāya paṭirājāno, te rañño cakkavattissa anuyantā ahesuṁ.
anuyantā → anuyuttā (bj, pts1ed) | anuyantā → anuyuttā (pts) | anuyuttā → anuyantā (bj: sīmu) | anuyantā → anuyuttā (cck: sī. pī.) | anuyuttā → So SS; Bmr K anuyantā. (pts note)
И вот, монахи, те враждебные цари, которые были в восточной стороне, стали подданными царя повелителя мира.

Atha kho taṁ, bhikkhave, cakkaratanaṁ puratthimaṁ samuddaṁ ajjhogāhetvā paccuttaritvā dakkhiṇaṁ disaṁ pavatti …pe…
ajjhogāhetvā → ajjhogāhitvā (bj); ajjhogahetvā (sya-all, pts1ed) | ajjhogāhetvā → ajjhogahetvā (pts) | ajjhogāhetvā → ajjhogahetvā (cck: sī. syā. pī.) | ajjhogahetvā → So SS K; Bmr -gāhetvā. (pts note) | pe → -9 Not in B mr or K; Bmr continue at dakkhiṇaṁ samuddaṁ; K omits disaṁ pavatti. . . . (pts note) | + → anuyuttā ahesuṁ atha kho taṁ bhikkhave cakkaratanaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th)
7. И тогда, монахи, это колесо-сокровище, погрузившись в восточный океан, вновь поднялось и покатилось в южную сторону …
dakkhiṇaṁ samuddaṁ ajjhogāhetvā paccuttaritvā pacchimaṁ disaṁ pavatti, anvadeva rājā cakkavattī saddhiṁ caturaṅginiyā senāya.
ajjhogāhetvā → ajjhogāhitvā (bj); ajjhogahetvā (sya-all) | cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts) | ajjhogāhetvā paccuttaritvā → ajjhogahetvā paccuttāritvā (pts) | dakkhiṇaṁ → Sc -ṇa. (pts note) | pe → Bmr K repeat the whole. (pts note)
погрузившись в южный океан, вновь поднялось и покатилось в западную сторону, и за ним последовал царь, повелитель мира, вместе с четырёхчастным войском.
Yasmiṁ kho pana, bhikkhave, padese cakkaratanaṁ patiṭṭhāsi, tattha rājā cakkavattī vāsaṁ upagacchi saddhiṁ caturaṅginiyā senāya.
padese cakkaratanaṁ → dibbaṁ cakkaratanaṁ (bj, csp1ed) | padese → padese dibbaṁ (bj) | upagacchi → upagañchi (bj) | cakkavattī → cakkavatti (sya-all)
И в том месте, монахи, где останавливалось колесо-сокровище, царь, повелитель мира, делал стоянку и вместе с ним четырёхчастное войско.
Ye kho pana, bhikkhave, pacchimāya disāya paṭirājāno, te rājānaṁ cakkavattiṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:И вот, монахи, те враждебные [ему] цари, которые были в западной стороне, приблизились к царю, повелителю мира, и сказали так: ‘ehi kho, mahārāja, svāgataṁ te, mahārāja, sakaṁ te, mahārāja, anusāsa, mahārājā’ti.
te → (sya-all) | sakaṁ te → sakante (bjt, th)
„Приди, великий царь! Добро пожаловать, великий царь! Будь наставником, великий царь!“.
Rājā cakkavattī evamāha:
cakkavattī → cakkavatti (sya-all)
И царь, повелитель мира, сказал так:
‘pāṇo na hantabbo, adinnaṁ nādātabbaṁ, kāmesumicchā na caritabbā, musā na bhāsitabbā, majjaṁ na pātabbaṁ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti.
kāmesumicchā → kāmesu micchā (bjt, th) | yathābhuttañca → yathā bhuttañca (bjt)
„Не убивайте живого. Не берите того, что не дано [вам]. Не поступайте неправедно, [следуя] чувственным влечениям. Не произносите лжи. Не пейте хмельного. Поедайте [лишь] то, что может быть съедено“.
Ye kho pana, bhikkhave, pacchimāya disāya paṭirājāno, te rañño cakkavattissa anuyantā ahesuṁ.
anuyantā → anuyuttā (bj) | anuyuttā → anuyantā (bj: machasaṁ)
И вот, монахи, те враждебные цари, которые были в западной стороне, стали подданными царя повелителя мира.

Atha kho taṁ, bhikkhave, cakkaratanaṁ pacchimaṁ samuddaṁ ajjhogāhetvā paccuttaritvā uttaraṁ disaṁ pavatti, anvadeva rājā cakkavattī saddhiṁ caturaṅginiyā senāya.
ajjhogāhetvā → ajjhogāhitvā (bj); ajjhogahetvā (sya-all) | cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | atha kho → athakho (th) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts) | anvadeva → anvad eva (pts)
И тогда, монахи, это колесо-сокровище, погрузившись в западный океан, вновь поднялось и покатилось в северную сторону, и за ним последовал царь, повелитель мира, вместе с четырёхчастным войском.
Yasmiṁ kho pana, bhikkhave, padese cakkaratanaṁ patiṭṭhāsi, tattha rājā cakkavattī vāsaṁ upagacchi saddhiṁ caturaṅginiyā senāya.
padese cakkaratanaṁ → dibbaṁ cakkaratanaṁ (bj, csp1ed) | padese → padese dibbaṁ (bj) | upagacchi → upagañchi (bj) | cakkavattī → cakkavatti (sya-all)
И в том месте, монахи, где останавливалось колесо-сокровище, царь, повелитель мира, делал стоянку и вместе с ним четырёхчастное войско.
Ye kho pana, bhikkhave, uttarāya disāya paṭirājāno, te rājānaṁ cakkavattiṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
upasaṅkamitvā evamāhaṁsu → upasaṁkamitvā evam āhaṁsu (pts)
И вот, монахи, те враждебные [ему] цари, которые были в северной стороне, приблизились к царю, повелителю мира, и сказали так:
‘ehi kho, mahārāja, svāgataṁ te, mahārāja, sakaṁ te, mahārāja, anusāsa, mahārājā’ti.
te → (sya-all) | svāgataṁ te → sāgataṁ (pts) | svāgataṁ → sāgataṁ (bj: PTS) | sakaṁ te → sakante (bjt, th) | sakaṁ → sakan (pts)
„Приди, великий царь! Добро пожаловать, великий царь! Будь наставником, великий царь!“.
Rājā cakkavattī evamāha:
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | cakkavattī evamāha → cakkavatti evam āha (pts)
И царь, повелитель мира, сказал так:
‘pāṇo na hantabbo, adinnaṁ nādātabbaṁ, kāmesumicchā na caritabbā, musā na bhāsitabbā, majjaṁ na pātabbaṁ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti.
hantabbo → hantabbho (pts) | kāmesumicchā → kāmesu micchā (bjt, th) | nādātabbaṁ kāmesumicchā → n ādātabbaṁ kāmesu micchā (pts) | yathābhuttañca → yathā-bhuttañ ca (pts)
„Не убивайте живого. Не берите того, что не дано [вам]. Не поступайте неправедно, [следуя] чувственным влечениям. Не произносите лжи. Не пейте хмельного. Поедайте [лишь] то, что может быть съедено“.
Ye kho pana, bhikkhave, uttarāya disāya paṭirājāno, te rañño cakkavattissa anuyantā ahesuṁ.
anuyantā → anuyuttā (bj, pts)
И вот, монахи, те враждебные цари, которые были в северной стороне, стали подданными царя, повелителя мира.

Atha kho taṁ, bhikkhave, cakkaratanaṁ samuddapariyantaṁ pathaviṁ abhivijinitvā tameva rājadhāniṁ paccāgantvā rañño cakkavattissa antepuradvāre atthakaraṇapamukhe akkhāhataṁ maññe aṭṭhāsi rañño cakkavattissa antepuraṁ upasobhayamānaṁ.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | paccāgantvā → paccuggantvā (sya-all) | paṭhaviṁ → pathaviṁ (bj: machasaṁ) | atthakaraṇappamukhe → aṭṭakaraṇappamukhe (bj: sīmu) | atthakaraṇapamukhe → aḍḍakaraṇapamukhe (cck: ka.) | paccuggantvā → paccāgantvā. pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | rājadhāniṁ → Bm ṭhānim. (pts note) | atha kho → athakho (th) | cakkaratanaṁ samuddapariyantaṁ pathaviṁ → cakka-ratanaṁ samudda-pariyantaṁ paṭhaviṁ (pts) | tameva → tam eva (pts) | antepuradvāre atthakaraṇapamukhe → antepura-dvāre attha-karaṇapamukhe (pts)
И тогда, монахи, это колесо-сокровище, пронеся победу по [всей] земле вплоть до границ океана, возвратилось в ту царскую столицу и остановилось в целости у входа во внутренние покои царя, повелителя мира, я бы сказал, [словно] украшая внутренние покои царя повелителя мира.

3. Dutiyādicakkavattikathā3. Второй царь–миродержец

Dutiyopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī …pe…
dutiyopi → dutiyo pi (bjt, pts) | cakkavattī → cakkavatti (th, pts)
И вот, монахи, по прошествии многих лет, многих сотен лет, многих тысяч лет второй царь …
tatiyopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī …
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | cakkavattī catutthopi → cakkavatti catuttho pi (pts) | tatiyopi → tatiyo pi (bjt, pts)
третий царь, монахи, повелитель мира …
catutthopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī …
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | cakkavattī pañcamopi → cakkavatti pañcamo pi (pts) | catutthopi → catuttho pi (bjt, pts)
четвёртый царь, монахи, повелитель мира …
pañcamopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī …
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | cakkavattī chaṭṭhopi → cakkavatti chaṭṭho pi (pts) | pañcamopi → pañcamo pi (bjt, pts)
пятый царь, монахи, повелитель мира …
chaṭṭhopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī …
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | cakkavattī sattamopi → cakkavatti sattamo pi (pts) | chaṭṭhopi → chaṭṭho pi (bjt, pts)
шестой царь, монахи, повелитель мира …
sattamopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī bahunnaṁ vassānaṁ bahunnaṁ vassasatānaṁ bahunnaṁ vassasahassānaṁ accayena aññataraṁ purisaṁ āmantesi:
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts) | sattamopi → sattamo pi (bjt, pts) | vassasatānaṁ → vassa-satānaṁ (pts) | vassasahassānaṁ → vassa-sahassānaṁ (pts)
и вот, монахи, по прошествии многих лет, многих сотен лет, многих тысяч лет седьмой царь, повелитель мира, обратился к одному человеку:
‘yadā tvaṁ, ambho purisa, passeyyāsi dibbaṁ cakkaratanaṁ osakkitaṁ ṭhānā cutaṁ, atha me āroceyyāsī’ti.
+ → kho (th, pts)
„Эй, человек, если ты увидишь, что божественное колесо-сокровище сдвинулось, тронулось с места, то извести меня“.
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso rañño cakkavattissa paccassosi.„Хорошо, Божественный“, — так, монахи, согласился этот человек с царём Далханеми. Addasā kho, bhikkhave, so puriso bahunnaṁ vassānaṁ bahunnaṁ vassasatānaṁ bahunnaṁ vassasahassānaṁ accayena dibbaṁ cakkaratanaṁ osakkitaṁ ṭhānā cutaṁ.
vassasatānaṁ → vassa-satānaṁ (pts) | vassasahassānaṁ → vassa-sahassānaṁ (pts) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts)
И вот, монахи, по прошествии многих лет, многих сотен лет, многих тысяч лет этот человек увидел, что божественное колесо-сокровище сдвинулось, тронулось с места.
Disvāna yena rājā cakkavattī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṁ cakkavattiṁ etadavoca:
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | cakkavattī tenupasaṅkami → cakkavatti ten upasaṁkami (pts) | disvāna → disvā (th, pts) | cakkavattī tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → cakkavatti ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Видя это, он приблизился к царю, повелителю мира, и, приблизившись, так сказал царю повелителю мира:
‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṁ te cakkaratanaṁ osakkitaṁ ṭhānā cutan’ti?
dibbaṁ te → dibbante (bjt, th) | dibbaṁ → dibban (pts) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts) | cutanti → cutan ti (pts)
„Ну как, Божественный, знаешь ли ты, что божественное колесо-сокровище сдвинулось, тронулось с места?“

Atha kho, bhikkhave, rājā cakkavattī jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ āmantāpetvā etadavoca:
āmantāpetvā → āmantetvā (bj, sya-all) | cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts) | āmantāpetvā → Bmr K āmantetvā. (pts note) | atha kho → athakho (th) | cakkavattī jeṭṭhaputtaṁ → cakkavatti jeṭṭha-puttaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
‘dibbaṁ kira me, tāta kumāra, cakkaratanaṁ osakkitaṁ, ṭhānā cutaṁ, sutaṁ kho pana metaṁ—
sutaṁ → sukhaṁ (sya-all) | ṭhānā → thānā (pts) | metaṁ → me taṁ (bjt, pts) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts)
И тогда, монахи, царь, повелитель мира, послал за старшим сыном, царевичем, и сказал так:
yassa rañño cakkavattissa dibbaṁ cakkaratanaṁ osakkati, ṭhānā cavati, na dāni tena raññā ciraṁ jīvitabbaṁ hotīti.
na dāni → nadāni (bjt, th) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts)
„Дорогой царевич, моё божественное колесо-сокровище сдвинулось, тронулось с места. А я слыхал так
Bhuttā kho pana me mānusakā kāmā, samayo dāni me dibbe kāme pariyesituṁ, ehi tvaṁ, tāta kumāra, imaṁ samuddapariyantaṁ pathaviṁ paṭipajja.
mānusakā → mānusikā (bj) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | kho → (sya-all) | dāni me → (pts) | samayo dāni → samayodāni (bjt, th) | samuddapariyantaṁ pathaviṁ → samudda-pariyantaṁ paṭhaviṁ (pts)
‘Если у царя, повелителя мира сдвинется, тронется с места божественное колесо-сокровище, то тогда этому царю недолго осталось жить’.
Ahaṁ pana kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmī’ti.
kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
Я насладился уже человеческими удовольствиями, и теперь время стремиться к божественным удовольствиям. Иди же, дорогой царевич, владей этой землёй, ограниченной морем.

Atha kho, bhikkhave, rājā cakkavattī jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts) | samanusāsitvā → samanusāsetvā (sya-all) | atha kho → athakho (th) | cakkavattī jeṭṭhaputtaṁ → cakkavatti jeṭṭha-puttaṁ (pts) | kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
Я же сбрею волосы и бороду, надену жёлтые одеяния и, оставив дом, стану странствовать бездомным“.
Sattāhapabbajite kho pana, bhikkhave, rājisimhi dibbaṁ cakkaratanaṁ antaradhāyi.
sattāhapabbajite → sattāhaṁ pabbajite (sya-all) | pana → Br omits. (pts note) | sattāhapabbajite → sattāha-pabbajite (pts) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts)
И затем, монахи, царь, повелитель мира, должным образом передав царство старшему сыну, царевичу, сбрил волосы и бороду, надел жёлтые одеяния и, оставив дом, стал странствовать бездомным.

Atha kho, bhikkhave, aññataro puriso yena rājā khattiyo muddhābhisitto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṁ khattiyaṁ muddhābhisittaṁ etadavoca:
muddhābhisitto tenupasaṅkami → muddhāvasitto ten upasaṁkami (pts) | muddhābhisittaṁ etadavoca → muddhāvasittaṁ etad avoca (pts) | puriso → Bmr pa, K pe, down to antarahitan ti. (pts note) | muddhābhisitto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → muddhāvasitto ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
И вот, монахи, через семь дней после того как царственный аскет стал странствовать, божественное колесо-сокровище исчезло.
‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṁ cakkaratanaṁ antarahitan’ti?
cakkaratanaṁ antarahitanti → cakka-ratanaṁ antarahitan ti (pts)
9. И тогда, монахи, один человек приблизился к царю, помазанному на царство, и, приблизившись, так сказал царю, помазанному на царство:
Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto dibbe cakkaratane antarahite anattamano ahosi. Anattamanatañca paṭisaṁvedesi;
muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all, pts) | atha kho → athakho (th) | cakkaratane → cakka-ratane (pts) | anattamanatañca → anattamanatañ ca (pts)
„Ну как, Божественный, знаешь ли ты, что божественное колесо-сокровище исчезло?“
no ca kho rājisiṁ upasaṅkamitvā ariyaṁ cakkavattivattaṁ pucchi.
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts) | cakkavattivattaṁ → cakkavatti-vattaṁ (pts)
И тогда, монахи, царь, помазанный на царство, опечалился, испытал печаль из-за исчезновения божественного колеса-сокровища;
So samateneva sudaṁ janapadaṁ pasāsati.
samateneva → samaten eva (pts)
но он не приблизился к царственному аскету; чтобы спросить о приведении в движении колеса праведности.
Tassa samatena janapadaṁ pasāsato pubbenāparaṁ janapadā na pabbanti, yathā taṁ pubbakānaṁ rājūnaṁ ariye cakkavattivatte vattamānānaṁ.
pasāsato → pasāsato na (sya-all) | na pabbanti → paccanti (sya-all) | na → Bm omits here, and places na before pabbanti. (pts note) | pabbanti → So Sc Bmr Sum; Sdt K paccanti. (pts note) | pubbenāparaṁ → na pubbe nāparaṁ (pts) | cakkavattivatte → cakkavatti-vatte (pts)
Он стал править своим народом по собственному усмотрению.

Atha kho, bhikkhave, amaccā pārisajjā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā mantassājīvino sannipatitvā rājānaṁ khattiyaṁ muddhābhisittaṁ etadavocuṁ:
gaṇakamahāmattā → gaṇakā mahāmattā (bj) | muddhābhisittaṁ → muddhābhisittaṁ upasaṅkamitvā (bj); muddhāvasittaṁ (sya-all) | muddhābhisittaṁ etadavocuṁ → muddhāvasittaṁ upasaṁkamitvā etad avocuṁ (pts) | upasaṁkamitvā → So SS; Bmr K omit. (pts note) | atha kho → athakho (th) | gaṇakamahāmattā → gaṇaka-mahāmattā (pts) | mantassājīvino → mantass ājīvino (pts)
И народ, управляемый по его усмотрению, не процветал, как это было с народом прежде при прежних царях, приводивших в движение колесо праведности.
‘na kho te, deva, samatena sudaṁ janapadaṁ pasāsato pubbenāparaṁ janapadā pabbanti, yathā taṁ pubbakānaṁ rājūnaṁ ariye cakkavattivatte vattamānānaṁ.
pabbanti → paccanti (sya-all) | sudaṁ → (pts) | vattamānānaṁ → vattamānāmaṁ (pts) | samatena → Bmr K add sudaṁ. (pts note) | pabbanti → So SS Bmr; K paccanti. (pts note) | pubbenāparaṁ → pubbe nāparaṁ (pts) | cakkavattivatte vattamānānaṁ → cakkavatti-vatte vattamānāmaṁ (pts)
И тогда, монахи, приближенные, придворные, заведовавшие казной, стражники, привратники, живущие священными текстами, собравшись и, приблизившись к царю, помазанному на царство, сказали так:
Saṁvijjanti kho te, deva, vijite amaccā pārisajjā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā mantassājīvino mayañceva aññe ca ye mayaṁ ariyaṁ cakkavattivattaṁ dhārema.
gaṇakamahāmattā → gaṇakā mahāmattā (bj); gaṇakamahāmatta (pts) | ca → aññe ca paṇḍite samaṇabrāhmaṇe puccheyyāsi (cck: ka.) | Saṁvijjanti → Bmr K; SS samvijjante. (pts note) | mayañ → Bm mamañ. (pts note) | mayaṁ → So K; Scd na; St omits; Bmr paṇḍite samaṇabrāhmaṇe puccheyyāsi, ye mayaṁ. (pts note) | gaṇakamahāmattā → gaṇaka-mahāmatta (pts) | mantassājīvino mayañceva → mantass ājīvino mayañ eva (pts) | cakkavattivattaṁ → cakkavatti-vattaṁ (pts)
„Божественный, ведь народ, управляемый по твоему усмотрению, не процветает, как это было с народом прежде, при прежних царях, приводивших в движение колесо праведности.
Iṅgha tvaṁ, deva, amhe ariyaṁ cakkavattivattaṁ puccha.
cakkavattivattaṁ → cakkavatti-vattaṁ (pts)
Но в твоём царстве, Божественный, есть приближенные, придворные, заведующие казной, стражники, привратники, живущие священными текстами — и мы, и другие — и мы знаем о движении колеса праведности.
Tassa te mayaṁ ariyaṁ cakkavattivattaṁ puṭṭhā byākarissāmā’ti.
cakkavattivattaṁ → cakkavatti-vattaṁ (pts) | byākarissāmāti → vyākarissāmāti (pts)
Спроси же нас, Божественный, о движении колеса праведности.

4. ĀyuvaṇṇādiparihānikathāЧтобы мы, будучи спрошены, объяснили тебе движение колеса праведности“.

Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto amacce pārisajje gaṇakamahāmatte anīkaṭṭhe dovārike mantassājīvino sannipātetvā ariyaṁ cakkavattivattaṁ pucchi.
ti → ādiyasīti (sya-all) | gaṇakamahāmatte → gaṇeka mahāmatte (bj) | sannipātetvā → sannipātāpetvā (bj) | cakkavattivattaṁ → cakkavattittaṁ (bj) | muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all, pts) | mantassājīvino sannipātetvā → mantass ājīvino sannipātāpetvā (pts) | sannipātāpetvā → So SS; Bmr K -pātetvā. (pts note) | atha kho → athakho (th) | gaṇakamahāmatte → gaṇaka-mahāmatte (pts) | cakkavattivattaṁ → cakkavatti-vattaṁ (pts)
4. Рассказ о том, как уменьшается продолжительность жизни и красота
Tassa te ariyaṁ cakkavattivattaṁ puṭṭhā byākariṁsu.
vyākariṁsu → Sct -kaṁsu. (pts note) | cakkavattivattaṁ → cakkavatti-vattaṁ (pts)
И тогда, монахи, царь, помазанный на царство, собрав приближенных, придворных, заведующих казной, стражников, привратников, живущих священными текстами и спросил их о движении божественного колеса праведности.
Tesaṁ sutvā dhammikañhi kho rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahi, no ca kho adhanānaṁ dhanamanuppadāsi.
dhanamanuppadāsi → dhanamanuppādāsi (bj) | dhanamanuppādāsi → dhanamanuppadāsi (bj: machasaṁ) | dhammikañhi → dhammikaṁ hi (bjt, pts) | dhanamanuppadāsi → dhanam anuppadāsi (pts)
И, будучи спрошены, они объяснили ему движение колеса праведности.
Adhanānaṁ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ vepullamagamāsi.
ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ → ananuppadīyamāne dāḷiddiyaṁ (bj) | dāliddiyaṁ vepullamagamāsi dāliddiye → daliddiyaṁ (pts) | dāḷiddiyaṁ → daliddisaṁ (bj: PTS); daliddisaṁ (bj: syā) | ananuppadiyamāne → K nānuppādiyamāne. (pts note) | daliddiyaṁ → So Scd Sum-Sc; St daḷiddisaṁ; Bm K dāḷiddiyaṁ; Br Sum-Br dāliddiyaṁ (but dāḷ- later). (pts note) | dāliddiyaṁ vepullamagamāsi → daliddiyaṁ vepullaṁ agamāsi (pts)
Услышав их, он обеспечил [жителям] истинную охрану, ограду и защиту, но не наделил имуществом неимущих.

Dāliddiye vepullaṁ gate aññataro puriso paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyi.
dāliddiye → dāḷiddiye (bj) | gate → agamāsi daliddiye vepullagate (pts) | dāliddiye vepullaṁ gate → daliddiye vepulla-gate (pts) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
И у неимущих, не наделённых имуществом, бедность ещё больше выросла.
Tamenaṁ aggahesuṁ.
tamenaṁ → tam etaṁ (pts)
Когда же бедность возросла, один человек взял у других то, что не дано [ему], то есть украл.
Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṁ:
muddhābhisittassa → muddhāvasittassa (sya-all); muddhavasittassa (pts)
Его схватили и.
‘ayaṁ, deva, puriso paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyī’ti.
theyyasaṅkhātaṁ → theyyasaṁkhātaṁ (pts)
Схватив, привели к царю, помазанному на царство [со словами]:

Evaṁ vutte, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto taṁ purisaṁ etadavoca:
muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
„Этот человек, Божественный, взял у других то, что не дано [ему], то есть украл“.
‘saccaṁ kira tvaṁ, ambho purisa, paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyī’ti?
ādiyīti → ādiyasīti (sya-all) | ādiyī → ādiyayi (bj: syā) | ādiyī’ti → ādiyasīti (cck: syā.) | ādiyīti → So SS Bmr; K ādiyasīti, and below. (pts note) | ādiyīti → ādiyī ti (bjt) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
Когда, монахи, так было сказано, царь, помазанный на царство, так сказал этому человеку:

‘Saccaṁ, devā’ti.„Эй, человек, правда ли, что ты взял у других то, что не дано [тебе], то есть украл?“

‘Kiṁ kāraṇā’ti?
kāraṇāti → kāraṇā ti (bjt, pts) | kiṁ kāraṇāti → kiṁkāraṇāti (th)
„Правда, Божественный“.

‘Na hi, deva, jīvāmī’ti.„Почему же?“

Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto tassa purisassa dhanamanuppadāsi:
muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all, pts) | dhanamanuppadāsi → dhanamanuppādāsi (bjt) | atha kho → athakho (th) | dhanamanuppadāsi → dhanam anuppadāsi (pts)
„Ведь мне не на что жить, Божественный“.
‘iminā tvaṁ, ambho purisa, dhanena attanā ca jīvāhi, mātāpitaro ca posehi, puttadārañca posehi, kammante ca payojehi, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṁ dakkhiṇaṁ patiṭṭhāpehi sovaggikaṁ sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikan’ti.
ca → (sya-all) | samaṇabrāhmaṇesu → samaṇesu brāhmaṇesu (sya-all, pts) | patiṭṭhāpehi → patiṭṭhapehi (sya-all) | patiṭṭhapehi → patiṭṭhāpeti (bj: machasaṁ) | samaṇabrāhmaṇesu → samaṇesu brāhmaṇesu (cck: bahūsu) | ca → K omits. (pts note) | mātāpitaro → mātā-pitaro (pts) | puttadārañca → putta-dārañ ca (pts) | sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikanti → sukha-vipākaṁ sagga-saṁvattanikan ti (pts)
И тогда, монахи, царь, помазанный на царство, наделил этого человека имуществом [со словами]:

‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso rañño khattiyassa muddhābhisittassa paccassosi.
muddhābhisittassa → muddhāvasittassa (sya-all, pts) | bhikkhave → bhikkheva (bjt)
„Эй, человек, поддерживай с помощью этого имущества собственную жизнь, корми мать и отца, корми детей и жену, исполняй [свои] дела, доставляй отшельникам и брахманам благодатные подношения, связанные с небом, несущие приятное, ведущие на небеса“.

Aññataropi kho, bhikkhave, puriso paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyi.
aññataropi → aññataro pi (bjt, pts) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātam (pts)
„Хорошо, Божественный“ — так, монахи, этот человек согласился с царём, помазанным на царство.
Tamenaṁ aggahesuṁ.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
И вот, монахи, [ещё] один человек взял у других то, что не дано [ему], то есть украл.
Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṁ:
muddhābhisittassa → muddhāvasittassa (sya-all, pts)
Его схватили.
‘ayaṁ, deva, puriso paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyī’ti.
theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
И, схватив, привели к царю, помазанному на царство [со словами]:

Evaṁ vutte, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto taṁ purisaṁ etadavoca:
muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all) | muddhābhisitto taṁ → muddhāvasitto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
„Этот человек, Божественный, взял у других то, что не дано [ему], то есть украл“.
‘saccaṁ kira tvaṁ, ambho purisa, paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyī’ti?
ādiyīti → ādiyasīti (sya-all) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
Когда, монахи, так было сказано, царь, помазанный на царство, так сказал этому человеку:

‘Saccaṁ, devā’ti.„Эй, человек, правда ли, что ты взял у других то, что не дано [тебе], то есть украл?“

‘Kiṁ kāraṇā’ti?
kāraṇāti → kāraṇā ti (bjt, pts) | kiṁ kāraṇāti → kiṁkāraṇāti (th)
„Правда, Божественный“.

‘Na hi, deva, jīvāmī’ti.
na hi → nahi (bjt)
„Почему же?“

Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto tassa purisassa dhanamanuppadāsi:
muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all, pts) | dhanamanuppadāsi → dhanamanuppādāsi (bjt) | atha kho → athakho (th) | dhanamanuppadāsi → dhanam anuppadāsi (pts)
„Ведь мне не на что жить, Божественный“.
‘iminā tvaṁ, ambho purisa, dhanena attanā ca jīvāhi, mātāpitaro ca posehi, puttadārañca posehi, kammante ca payojehi, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṁ dakkhiṇaṁ patiṭṭhāpehi sovaggikaṁ sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikan’ti.
ca → (sya-all) | samaṇabrāhmaṇesu → samaṇesu brāhmaṇesu (sya-all, pts) | patiṭṭhāpehi → patiṭṭhapehi (sya-all) | jīvāhi → upajīvāhi (pts) | samaṇabrāhmaṇesu → samaṇesu brāhmaṇesu (bj: bahūsu) | upajīvāhi → So SS: Bmr K jīvāhi. (pts note) | jīvāhi mātāpitaro → upajīvāhi mātā-pitaro (pts) | puttadārañca → puttadārañ ca (pts) | sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikanti → sukha-vipākaṁ sagga-saṁvattanikan ti (pts)
И тогда, монахи, царь, помазанный на царство, наделил этого человека имуществом [со словами]:

‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso rañño khattiyassa muddhābhisittassa paccassosi.
muddhābhisittassa → muddhāvasittassa (sya-all, pts) | + → so (pts)
„Эй, человек, поддерживай с помощью этого имущества собственную жизнь, корми мать и отца, корми детей и жену, исполняй [свои] дела, доставляй отшельникам и брахманам благодатные подношения, связанные с небом, несущие приятное, ведущие на небеса“.

Assosuṁ kho, bhikkhave, manussā:„Хорошо, Божественный“ — так, монахи, этот человек согласился с царём, помазанным на царство. ‘ye kira, bho, paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyanti, tesaṁ rājā dhanamanuppadetī’ti.
dhanamanuppadetīti → anuppadetīti (sya-all); dhanam anuppadesīti (pts) | dhanamanuppadetī’ti → dhanamanuppadesī (bj: PTS) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
И тогда, монахи, люди услыхали:
Sutvāna tesaṁ etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
„Ведь тех, кто берет у других то, что не дано [им], то есть крадёт, царь наделяет имуществом“.
‘yannūna mayampi paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyeyyāmā’ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | mayampi → mayaṁpi (th) | yannūna mayampi → yan nūna mayam pi (pts) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
И, слыша это, они подумали:
Atha kho, bhikkhave, aññataro puriso paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyi.
atha kho → athakho (th) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
„Что же, давайте и мы станем брать у других то, что не дано [нам], то есть красть“.

Tamenaṁ aggahesuṁ.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
И вот, монахи, [ещё] один человек взял у других то, что не дано [ему], то есть украл.
Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṁ:
muddhābhisittassa → muddhāvasittassa (sya-all, pts)
Его схватили.
‘ayaṁ, deva, puriso paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyī’ti.
theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
И, схватив, привели к царю, помазанному на царство, [со словами]:

Evaṁ vutte, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto taṁ purisaṁ etadavoca:
muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
„Этот человек, Божественный, взял у других то, что не дано [ему], то есть украл“.
‘saccaṁ kira tvaṁ, ambho purisa, paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyī’ti?
ādiyīti → ādiyasīti (sya-all) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
Когда, монахи, так было сказано, царь, помазанный на царство, так сказал этому человеку:

‘Saccaṁ, devā’ti.„Эй, человек, правда ли, что ты взял у других то, что не дано [тебе], то есть украл?“

‘Kiṁ kāraṇā’ti?
kāraṇāti → kāraṇā ti (bjt, pts) | kiṁ kāraṇāti → kiṁkāraṇāti (th)
„Правда, Божественный“.

‘Na hi, deva, jīvāmī’ti.„Почему же?“

Atha kho, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhābhisittassa etadahosi:
muddhābhisittassa → muddhāvasittassa (sya-all) | muddhābhisittassa etadahosi → muddhāvasittassa etad ahosi (pts) | atha kho → athakho (th)
„Ведь мне не на что жить, Божественный“.
‘sace kho ahaṁ yo yo paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyissati, tassa tassa dhanamanuppadassāmi, evamidaṁ adinnādānaṁ pavaḍḍhissati.
yo → yo pi (bj) | dhanamanuppadassāmi evamidaṁ → dhanam anuppadāmi evam idaṁ (pts) | anuppadāmi → So SS; Bmr K -dassāmi. (pts note) | theyyasaṅkhātaṁ → theyyasaṁkhātaṁ (pts)
И тогда, монахи, царь, помазанный на царство, подумал так:
Yannūnāhaṁ imaṁ purisaṁ sunisedhaṁ nisedheyyaṁ, mūlaghaccaṁ kareyyaṁ, sīsamassa chindeyyan’ti.
mūlaghaccaṁ → mūlachejjaṁ (bj, mr); mūlaghacchaṁ (sya-all) | mūlachejjaṁ → mūlaghaccaṁ (bj: machasaṁ) | mūlaghaccaṁ → mūlaghacchaṁ (cck: syā.); mūlachejja (cck: ka.) | mūla-ghaccaṁ → So Scd Sum; St gacchaṁ; Bm K ghacchaṁ; Br chejjaṁ, and below. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | sīsamassa chindeyyanti → sīsam assa chindeyyan ti (pts)
„Если я буду наделять имуществом каждого, кто возьмёт у других то что [ему] не дано, то есть украдёт, то лишь возрастёт присвоение того, что не дано.

Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto purise āṇāpesi:
muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all, pts) | atha kho → athakho (th)
Поэтому теперь я прикончу этого человека, искореню, отрублю ему голову“.
‘tena hi, bhaṇe, imaṁ purisaṁ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā dakkhiṇato nagarassa sunisedhaṁ nisedhetha, mūlaghaccaṁ karotha, sīsamassa chindathā’ti.
pacchābāhaṁ → pacchābāhuṁ (sya-all) | paṇavena rathikāya rathikaṁ → paṇavenarathiyā rathiṁ (bj) | nikkhamitvā → nikkhāmetvā (bj) | mūlaghaccaṁ → mūlachejjaṁ (bj); mūlaghacchaṁ (sya-all) | rathikāya rathikaṁ → rathiyāya rathiyaṁ (sya-all, pts) | pacchābāhaṁ → pacchābāhuṁ (cck: syā.) | pacchā-bāhaṁ → K bāhuṁ. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ → pacchā-bāhaṁ gāḷha-bandhanaṁ (pts) | sīsamassa → sīsam assa (pts)
И вот, монахи, царь, помазанный на царство, приказал людям:

‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, te purisā rañño khattiyassa muddhābhisittassa paṭissutvā taṁ purisaṁ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā dakkhiṇato nagarassa sunisedhaṁ nisedhesuṁ, mūlaghaccaṁ akaṁsu, sīsamassa chindiṁsu.
rathikāya rathikaṁ → rathiyā rathiṁ (bj); rathiyāya rathiyaṁ (sya-all, pts) | nikkhamitvā → nikkhāmetvā (bj) | mūlaghaccaṁ → mūlachejjaṁ (bj); mūlaghacchaṁ (sya-all) | muddhābhisittassa → muddhāvasittassa (sya-all, pts) | pacchābāhaṁ → pacchābāhuṁ (sya-all) | pacchābāhaṁ → pacchābāhuṁ (bj: syā) | rathiyā → rathiyāya rathiyaṁ (bj: syā) | nikkhāmetvā → nikkhamitvā (bj: sīmu, machasaṁ, PTS) | rathiyāya → Br rathiyā. (pts note) | pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ → pacchā-bāhaṁ gāḷha-bandhanaṁ (pts) | khuramuṇḍaṁ → khura-muṇḍaṁ (pts) | mūlaghaccaṁ → mūla-ghaccaṁ (pts) | sīsamassa → sīsam assa (pts)
„Ну, почтенные, туго свяжите крепкой верёвкой руки за спиной этому человеку, обрейте [ему] голову, проведите под громкие удары барабана по улицам и перекрёсткам, выведите через южные ворота и к югу от города прикончите, искорените [его], отрубив ему голову“.

Assosuṁ kho, bhikkhave, manussā:„Хорошо, Божественный“ — так, монахи, эти люди согласились с царём, помазанным на царство, туго связали крепкой верёвкой руки за спину этому человеку, обрили [ему] голову, провели под громкие удары барабана по улицам и перекрёсткам, вывели через южные ворота и к югу от города прикончили, искоренили [его], отрубили ему голову. ‘ye kira, bho, paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyanti, te rājā sunisedhaṁ nisedheti, mūlaghaccaṁ karoti, sīsāni tesaṁ chindatī’ti.
mūlaghaccaṁ → mūlachejjaṁ (bj); mūlaghacchaṁ (sya-all) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts) | mūlaghaccaṁ → mūla-ghaccaṁ (pts)
И вот, монахи, люди услышали:
Sutvāna tesaṁ etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
„Ведь тех, кто берет у других то, что не дано [им], то есть крадёт, царь приканчивает, искореняет, отрубает им голову“.
‘yannūna mayampi tiṇhāni satthāni kārāpessāma, tiṇhāni satthāni kārāpetvā yesaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyissāma, te sunisedhaṁ nisedhessāma, mūlaghaccaṁ karissāma, sīsāni tesaṁ chindissāmā’ti.
kārāpessāma → kārāpeyyāma (sya-all, pts1ed); kārāpeyyāmāti (si) | mūlaghaccaṁ → mūlachejjaṁ (bj); mulaghacchaṁ (sya-all) | tesaṁ → nesaṁ (sya-all) | kārāpessāma → kārāpeyyāma (pts) | kārāpessāma → kārāpeyakama (bj: syā) | kārāpessāma → kārāpeyyāma (cck: syā. pī.); kārāpeyyāmāti (cck: ka. sī.) | kārāpeyyāma → Br kārāpessāma. (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | mayampi → mayaṁpi (th) | yannūna mayampi → yan nūna mayam pi (pts) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts) | mūlaghaccaṁ → mūla-ghaccaṁ (pts)
И, слыша это, они подумали:
Te tiṇhāni satthāni kārāpesuṁ, tiṇhāni satthāni kārāpetvā gāmaghātampi upakkamiṁsu kātuṁ, nigamaghātampi upakkamiṁsu kātuṁ, nagaraghātampi upakkamiṁsu kātuṁ, panthaduhanampi upakkamiṁsu kātuṁ.
gāmaghātampi → gāmaghātakampi (bj) | panthaduhanampi → panthadūhaṇampi (sya-all); panthadūhanam pi (pts) | panthaduhanampi → panthadūhanaṁpi (cck: sī. syā. pī.) | pantha-dūhanam → So SS Sum; Bmr dūsanaṁ; K dūhaṇam. (pts note) | gāmaghātampi → gāmaghātaṁpi (th) | nigamaghātampi → nigamaghātaṁpi (th) | nagaraghātampi → nagaraghātaṁpi (th) | gāmaghātampi → gāma-ghātam pi (pts) | nigamaghātampi → nigama-ghātam pi (pts) | nagaraghātampi → nagara-ghātam pi (pts) | panthaduhanampi → pantha-dūhanam pi (pts) | + → te (pts)
„Что же, давайте и мы возьмём острые мечи и, взяв острые мечи, прикончим, искореним, отрубим голову тем, у которых будем брать то, что [нам] не дано, то есть красть“.
Yesaṁ te adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyanti, te sunisedhaṁ nisedhenti, mūlaghaccaṁ karonti, sīsāni tesaṁ chindanti.
mūlaghaccaṁ → mūlachejjaṁ (bj); mūlaghacchaṁ (sya-all) | tesaṁ → nesaṁ (sya-all) | yesaṁ → So SS; Bmr K yesaṁ te. (pts note) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts) | mūlaghaccaṁ → mūla-ghaccaṁ (pts)
Они взяли острые мечи и, взяв острые мечи, пошли убивать в селения, и пошли убивать в торговые посёлки, и пошли убивать в города, и пошли разбойничать на дорогах.

Iti kho, bhikkhave, adhanānaṁ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ vepullamagamāsi, dāliddiye vepullaṁ gate adinnādānaṁ vepullamagamāsi, adinnādāne vepullaṁ gate satthaṁ vepullamagamāsi, satthe vepullaṁ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi, pāṇātipāte vepullaṁ gate tesaṁ sattānaṁ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi.
ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ → ananuppadīyamāne dāḷiddiyaṁ (bj); nānuppadiyamāne dāḷiddiyaṁ (sya-all) | dāliddiye → dāḷiddiye (bj, sya-all) | vepullaṁ gate → vepullagate (pts) | vepulla-gate → -3 So St K; Scd Bmr omit. (pts note) | āyupi → āyu pi (bjt, pts) | vaṇṇopi → vaṇṇo pi (bjt, pts) | + → musāvādo vepullamagamāsi musāvāde vepullaṁ gate (th) | dāliddiyaṁ vepullamagamāsi dāliddiye vepullaṁ gate → daliddiyaṁ vepullam agamāsi daliddiye vepulla-gate (pts) | vepullamagamāsi → vepullam agamāsi (pts) | vepullaṁ gate → vepulla-gate musā-vādo vepullam agamāsi musā-vāde vepulla-gate (pts)
И они стали приканчивать, искоренять, отрубать голову тем, у которых брали то, что [им] не дано, то есть крали.
Tesaṁ āyunāpi parihāyamānānaṁ vaṇṇenapi parihāyamānānaṁ asītivassasahassāyukānaṁ manussānaṁ cattārīsavassasahassāyukā puttā ahesuṁ.
cattārīsavassasahassāyukā → (bj); cattārīsaṁ vassasahassāyukā (pts) | puttā → puttā cattārīsaṁ vassasahassāyukā (bj) | asītivassasahassāyukānaṁ → asītivassasahasusāyukānaṁ (sya-all) | cattārīsaṁ → So SS; Bmr K -sa. (pts note) | puttā → Br puts puttā before cattārīsa. (pts note) | āyunāpi → āyunā pi (pts) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (pts) | asītivassasahassāyukānaṁ → asīti-vassasahassāyukānaṁ (pts) | cattārīsavassasahassāyukā → cattārīsaṁ vassa-sahassāyukā (pts)
Итак, монахи, у неимущих, не наделённых имуществом, возросла бедность, с возрастанием бедности возросло присвоение того, что не дано, с присвоением того, что не дано, возросло [употребление] оружия, с возрастанием [употребления] оружия возросло убийство, с возрастанием убийства возросла лживая речь, с возрастанием лживой речи у этих существ уменьшился срок жизни, уменьшилась красота.

Cattārīsavassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu aññataro puriso paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyi.
cattārīsavassasahassāyukesu → cattārīsaṁvassasahassāyukesu (bj, pts) | cattārīsavassasahassāyukesu → cattārīsaṁ vassa-sahassāyukesu (pts) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
С уменьшением их срока жизни и уменьшением красоты дети у людей, живших восемьдесят тысяч лет, стали жить сорок тысяч лет.
Tamenaṁ aggahesuṁ.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
И вот, монахи, среди людей, живших сорок тысяч лет, один человек взял у других то, что [ему] не дано, то есть украл.
Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṁ:
muddhābhisittassa → muddhāvasittassa (sya-all, pts)
Его схватили.
‘ayaṁ, deva, puriso paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyī’ti.
theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
И, схватив, привели к царю, помазанному на царство, [со словами]:

Evaṁ vutte, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto taṁ purisaṁ etadavoca:
muddhābhisitto → muddhāvasitto (sya-all, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
'Этот человек, Божественный, взял у других то, что не дано [ему], то есть украл'.
‘saccaṁ kira tvaṁ, ambho purisa, paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyī’ti?
ādiyīti → ādiyasīti (sya-all) | ādiyīti → ādiyī ti (bjt) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
Когда, монахи, так было сказано, царь, помазанный на царство, так сказал этому человеку:

‘Na hi, devā’ti sampajānamusā abhāsi.
abhāsi → bhāsi (sya-all, pts) | devāti → devāti avaca (pts) | avaca → So SS; Bm K omit. (pts note) | bhāsi → So SS K; Bmr abhāsi. (pts note) | sampajānamusā abhāsi → avaca sampajāna-musā bhāsi (pts)
„Эй, человек, правда ли, что ты взял у других то, что не дано [тебе], то есть украл?“

Iti kho, bhikkhave, adhanānaṁ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṁ gate adinnādānaṁ vepullamagamāsi, adinnādāne vepullaṁ gate satthaṁ vepullamagamāsi. Satthe vepullaṁ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi, pāṇātipāte vepullaṁ gate musāvādo vepullamagamāsi, musāvāde vepullaṁ gate tesaṁ sattānaṁ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi.
ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ → ananuppadīyamāne dāḷiddiyaṁ (bj); nānuppadiyamāne dāḷiddiyaṁ (sya-all) | dāliddiye → dāḷiddiye (bj, sya-all) | vepullamagamāsi → vāpullam agamāsi (pts) | vepullaṁ gate → vepullagate (pts) | parihāyi → Br inserts tesaṁ. (pts note) | āyupi → āyu pi (bjt, pts) | vaṇṇopi → vaṇṇo pi (bjt, pts) | dāliddiyaṁ vepullamagamāsi dāliddiye vepullaṁ gate → daliddiyaṁ vepullam agamāsi daliddiye vepulla-gate (pts) | vepullaṁ gate → vepulla-gate (pts) | vepullamagamāsi → vepullam agamāsi (pts) | vepullaṁ gate musāvādo vepullamagamāsi musāvāde vepullaṁ gate → vepulla-gate musā-vādo vepullam agamāsi musā-vāde vepulla-gate (pts)
„Нет, Божественный“ — ответил он и сознательно произнёс ложь.
Tesaṁ āyunāpi parihāyamānānaṁ vaṇṇenapi parihāyamānānaṁ cattārīsavassasahassāyukānaṁ manussānaṁ vīsativassasahassāyukā puttā ahesuṁ.
vaṇṇenapi parihāyamānānaṁ cattārīsavassasahassāyukānaṁ → cattārīsaṁ vassasahassāyukānaṁ (pts) | āyunāpi → āyunā pi (bjt) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (bjt) | tesaṁ āyunāpi → āyunā pi parihāya mānānaṁ vaṇṇena pi (pts) | vīsativassasahassāyukā → vīsati-vassa-sahassāyukā (pts)
Итак, монахи, у неимущих, не наделённых имуществом, возросла бедность, с возрастанием бедности возросло присвоение того, что не дано, с присвоением того, что не дано, возросло [употребление] оружия, с возрастанием [употребления] оружия возросло убийство, с возрастанием убийства возросла лживая речь, с возрастанием лживой речи у этих существ уменьшился срок жизни, уменьшилась красота.

Vīsativassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu aññataro puriso paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyi.
vīsativassasahassāyukesu → vīsati-vassa-sahassāyukesu (pts) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts)
С уменьшением их срока жизни, уменьшением красоты дети людей, живших сорок тысяч лет, стали жить двадцать тысяч лет.
Tamenaṁ aññataro puriso rañño khattiyassa muddhābhisittassa ārocesi:
muddhābhisittassa → muddhāvasittassa (sya-all, pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
И вот, монахи, среди людей, живших двадцать тысяч лет, один человек взял у других то, что [ему] не дано, то есть украл.
‘itthannāmo, deva, puriso paresaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyī’ti pesuññamakāsi.
ādiyīti → ādiyatīti (sya-all) | ādiyīti → Br āmānedādiyīti. (pts note) | theyyasaṅkhātaṁ → theyya-saṁkhātaṁ (pts) | pesuññamakāsi → pesuññam akāsi (pts)
И другой человек сообщил о нем царю, помазанному на царство:

Iti kho, bhikkhave, adhanānaṁ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṁ gate adinnādānaṁ vepullamagamāsi, adinnādāne vepullaṁ gate satthaṁ vepullamagamāsi, satthe vepullaṁ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi, pāṇātipāte vepullaṁ gate musāvādo vepullamagamāsi, musāvāde vepullaṁ gate pisuṇā vācā vepullamagamāsi, pisuṇāya vācāya vepullaṁ gatāya tesaṁ sattānaṁ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi.
ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ → ananuppadīyamāne dāḷiddiyaṁ (bj); nānuppadiyamāne dāḷiddiyaṁ (sya-all) | dāliddiye → dāḷiddiye (bj, sya-all) | vepullaṁ gatāya → vepullagatāya (pts) | kho → SS add taṁ. (pts note) | āyupi → āyu pi (bjt) | vaṇṇopi → vaṇṇo pi (bjt)
„Божественный, такой-то человек взял у других то, что [ему] не дано, то есть украл“ — и таким образом сказал дурное.
Tesaṁ āyunāpi parihāyamānānaṁ vaṇṇenapi parihāyamānānaṁ vīsativassasahassāyukānaṁ manussānaṁ dasavassasahassāyukā puttā ahesuṁ.
āyunāpi → āyunā pi (bjt, pts) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (bjt, pts) | vīsativassasahassāyukānaṁ → vīsati-vassa-sahassāyukānaṁ (pts) | dasavassasahassāyukā → dasa-vassa-sahassāyukā (pts)
Итак, монахи, у неимущих, не наделённых имуществом, возросла бедность, с возрастанием бедности возросло присвоение того, что не дано, с присвоением того, что не дано, возросло [употребление] оружия, с возрастанием [употребления] оружия возросло убийство, с возрастанием убийства возросла лживая речь, с возрастанием лживой речи возросла дурная речь, с возрастанием дурной речи у этих существ уменьшился срок жизни, уменьшилась красота.

Dasavassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ekidaṁ sattā vaṇṇavanto honti, ekidaṁ sattā dubbaṇṇā.
vaṇṇavanto → vaṇṇavantā (sya-all) | vaṇṇavanto → vaṇṇavantā (bj: syā) | vaṇṇavanto → K -vantā. (pts note) | dasavassasahassāyukesu → dasa-vassa-sahassāyukesu (pts) | ekidaṁ → ek idaṁ (pts)
С уменьшением их срока жизни и уменьшением красоты дети людей, живших двадцать тысяч лет, стали жить десять тысяч лет.
Tattha ye te sattā dubbaṇṇā, te vaṇṇavante satte abhijjhāyantā paresaṁ dāresu cārittaṁ āpajjiṁsu.И вот, монахи, среди людей, живших десять тысяч лет, некоторые существа были красивы, некоторые существа были некрасивы.

Iti kho, bhikkhave, adhanānaṁ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṁ gate …pe… kāmesumicchācāro vepullamagamāsi, kāmesumicchācāre vepullaṁ gate tesaṁ sattānaṁ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi.
ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ → ananuppadīyamāne dāḷiddiyaṁ (bj); nānuppadiyamāne dāḷiddiyaṁ (sya-all) | dāliddiye → dāḷiddiye (bj, sya-all) | kāmesumicchācāro → kāmesu micchācāro (bjt) | kāmesumicchācāre → kāmesu micchācāre (bjt, th) | āyupi → āyu pi (bjt) | vaṇṇopi → vaṇṇo pi (bjt, pts) | ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ → nānuppadiyamāne dāḷiddiyaṁ vepullamagamāsi dāḷiddiye vepullaṁ gate adinnādānaṁ (th) | dāliddiye → adinnādāne (th) | kāmesumicchācāro → saṅkhittaṁ kāmesu micchācāro (th) | pe → spelled out in full (pts) | kāmesumicchācāro vepullamagamāsi kāmesumicchācāre vepullaṁ gate → kāmesu micchācāro vepullam agamāsi kāmesu micchācāre vepullagate (pts) | sattānaṁ āyupi → sattānam āyu pi (pts)
И те существа, которые были некрасивы, возжаждали красивых существ и вступили в связь с чужими жёнами.
Tesaṁ āyunāpi parihāyamānānaṁ vaṇṇenapi parihāyamānānaṁ dasavassasahassāyukānaṁ manussānaṁ pañcavassasahassāyukā puttā ahesuṁ.
āyunāpi → āyunā pi (bjt, pts) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (bjt, pts) | dasavassasahassāyukānaṁ → dasa-vassa-sahassāyukānaṁ (pts) | pañcavassasahassāyukā → pañca-vassa-sahassāyukā (pts)
Итак, монахи, у неимущих, не наделённых имуществом, возросла бедность, с возрастанием бедности … возросло неправедное поведение в области чувственного, с возрастанием неправедного поведения в области чувственного у этих существ уменьшился срок жизни, уменьшилась красота.

Pañcavassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu dve dhammā vepullamagamaṁsu—
vepullamagamaṁsu pharusāvācā → vepullamagamiṁsu pharusā ca vācā (sya-all) | agamaṁsu → K agamiṁsu. (pts note) | pañcavassasahassāyukesu → pañca-vassa-sahassāyukesu (pts) | vepullamagamaṁsu → vepullam agamaṁsu (pts)
С уменьшением их срока жизни, уменьшением красоты дети людей, живших десять тысяч лет, стали жить пять тысяч лет.
pharusāvācā samphappalāpo ca.
pharusā → K adds ca, and below. (pts note) | pharusāvācā → pharusā vācā (bjt, pts) | pharusāvācā → ca vācā (th)
И вот, монахи, среди людей, живших пять тысяч лет, возросли два обычая —
Dvīsu dhammesu vepullaṁ gatesu tesaṁ sattānaṁ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi.
vepullaṁ gatesu → vepullagatesu (pts) | āyupi → āyu pi (bjt, pts) | vaṇṇopi → vaṇṇo pi (bjt, pts) | vepullaṁ gatesu → vepulla-gatesu (pts)
грубая речь и легкомысленная болтовня.
Tesaṁ āyunāpi parihāyamānānaṁ vaṇṇenapi parihāyamānānaṁ pañcavassasahassāyukānaṁ manussānaṁ appekacce aḍḍhateyyavassasahassāyukā, appekacce dvevassasahassāyukā puttā ahesuṁ.
āyunāpi → āyunā pi (bjt, pts) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (bjt, pts) | pañcavassasahassāyukānaṁ → pañcavassa-sahassāyukānaṁ (pts) | appekacce aḍḍhateyyavassasahassāyukā appekacce dvevassasahassāyukā → app ekacce aḍḍhateyya-vassa-sahassāyukā app ekacce dve vassa-sahassāyukā (pts)
С возрастанием [этих] двух обычаев у этих существ уменьшился срок жизни, уменьшилась красота.

Aḍḍhateyyavassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu abhijjhābyāpādā vepullamagamaṁsu.
vepullamagamaṁsu → vepullamagamiṁsu (sya-all) | abhijjhāvyāpādā → abhijjhāvāpādo (bj: PTS) | abhijjhā-vyāpādo → Bmr K byāpādā, and onwards in plural. (pts note) | aḍḍhateyyavassasahassāyukesu → aḍḍhateyya-vassa-sahassāyukesu (pts)
С уменьшением их срока жизни, уменьшением красоты, дети людей, живших пять тысяч лет, стали жить — некоторые две с половиной тысячи лет, некоторые — лишь две тысячи лет.
Abhijjhābyāpādesu vepullaṁ gatesu tesaṁ sattānaṁ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi.
agamāsi → Bmr agamaṁsu; K -iṁsu. (pts note) | abhijjhābyāpādesu → abhijjhāvyāpādesu (bjt) | āyupi → āyu pi (bjt, pts) | vaṇṇopi → vaṇṇo pi (bjt, pts) | abhijjhābyāpādesu vepullaṁ gatesu → vepullam agamāsi abhijjhā-vyāpāde vepulla-gate (pts)
И вот, монахи, среди людей, живших две с половиной тысячи лет, возросли алчность и злонамеренность.
Tesaṁ āyunāpi parihāyamānānaṁ vaṇṇenapi parihāyamānānaṁ aḍḍhateyyavassasahassāyukānaṁ manussānaṁ vassasahassāyukā puttā ahesuṁ.
āyunāpi → āyunā pi (bjt, pts) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (bjt, pts) | aḍḍhateyyavassasahassāyukānaṁ → aḍḍhateyya-vassa-sahassāyukānaṁ (pts) | vassasahassāyukā → vassa-sahassāyukā (pts)
С возрастанием алчности и злонамеренности у этих существ уменьшился срок жизни, уменьшилась красота.

Vassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu micchādiṭṭhi vepullamagamāsi.
micchādiṭṭhi vepullamagamāsi → micchādiṭṭi vepullam agamāsi (pts) | vassasahassāyukesu → vassa-sahassāyukesu (pts) | micchādiṭṭhi vepullamagamāsi → micchā-diṭṭi (pts)
С уменьшением их срока жизни, уменьшением красоты дети людей, живших две с половиной тысячи лет, стали жить одну тысячу лет.
Micchādiṭṭhiyā vepullaṁ gatāya tesaṁ sattānaṁ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi.
vepullaṁ gatāya → vepullagatāyā (pts) | āyupi → āyu pi (bjt, pts) | vaṇṇopi → vaṇṇo pi (bjt, pts) | micchādiṭṭhiyā vepullaṁ gatāya → vepullam agamāsi micchā-diṭṭhiyā vepulla-gatāyā (pts)
И вот, монахи, среди людей, живших одну тысячу лет, возрос неправедный взгляд.
Tesaṁ āyunāpi parihāyamānānaṁ vaṇṇenapi parihāyamānānaṁ vassasahassāyukānaṁ manussānaṁ pañcavassasatāyukā puttā ahesuṁ.
āyunāpi parihāyamānānaṁ → āyunā pi parihāya mānānaṁ (bjt) | āyunāpi → āyunā pi (pts) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (pts) | pañcavassasatāyukā → pañca-vassa-satāyukā (pts)
„Что же, давайте и мы станем брать у других то, что не дано [нам], то есть красть“.

Pañcavassasatāyukesu, bhikkhave, manussesu tayo dhammā vepullamagamaṁsu—
pañcavassasatāyukesu → pañca-vassa-satāyukesu (pts) | vepullamagamaṁsu → vepullam agamaṁsu (pts)
С возрастанием неправедного взгляда у этих существ уменьшился срок жизни, уменьшилась красота.
adhammarāgo visamalobho micchādhammo.
adhammarāgo visamalobho micchādhammo → adhamma-rāgo visama-lobho micchā-dhammo (pts)
И вот, монахи, среди людей, живших пятьсот лет, возросли три обычая
Tīsu dhammesu vepullaṁ gatesu tesaṁ sattānaṁ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi.
vepullaṁ gatesu → vepullagatesu (pts) | vaṇṇopi parihāyi → vaṇṇo pi parihāyī (pts) | āyupi → āyu pi (bjt, pts) | vepullaṁ gatesu → vepulla-gatesu (pts)
беззаконная страсть, порочная алчность и неправедные учения.
Tesaṁ āyunāpi parihāyamānānaṁ vaṇṇenapi parihāyamānānaṁ pañcavassasatāyukānaṁ manussānaṁ appekacce aḍḍhateyyavassasatāyukā, appekacce dvevassasatāyukā puttā ahesuṁ.
āyunāpi → āyunā pi (bjt, pts) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (bjt, pts) | pañcavassasatāyukānaṁ → pañca vassasatāyukānaṁ (bjt) | pañcavassasatāyukānaṁ → pañcavassa-satāyukānaṁ (pts) | appekacce aḍḍhateyyavassasatāyukā appekacce dvevassasatāyukā → app ekacce aḍḍhateyyavassa-satāyukā app ekacce dve-vassa-satāyukā (pts)
С возрастанием [этих] трёх обычаев у этих существ уменьшился срок жизни, уменьшилась красота.

Aḍḍhateyyavassasatāyukesu, bhikkhave, manussesu ime dhammā vepullamagamaṁsu.
aḍḍhateyyavassasatāyukesu → aḍḍhateyya-vassa-satāyukesu (pts) | vepullamagamaṁsu → vepullam agamaṁsu (pts)
С уменьшением их срока жизни, уменьшением красоты дети людей, живших пятьсот лет, стали жить — некоторые двести пятьдесят лет, некоторые — лишь двести лет.
Amatteyyatā apetteyyatā asāmaññatā abrahmaññatā na kule jeṭṭhāpacāyitā.
nakulejeṭṭhāpacāyitā → nakulejeṭṭhāpacāyikāti vā pāṭho (sya-all note) | amatteyyatā → St Br ametteyyatā. (pts note) | na-kule-jeṭṭhāpacāyitā → K (note) nakulejeṭṭhāpacāyikā ti vā pāṭho. (pts note) | kule jeṭṭhāpacāyitā → kulejeṭṭhāpacāyitā (bjt)
И вот, монахи, среди людей, живших двести пятьдесят лет, возросли такие обычаи.

Iti kho, bhikkhave, adhanānaṁ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ vepullamagamāsi.
ananuppadiyamāne dāliddiyaṁ → ananuppadīyamāne dāḷiddiyaṁ (bj); nānuppadiyamāne dāḷiddiyaṁ (sya-all) | dāliddiyaṁ vepullamagamāsi → daliddiyam vepullam agamāsi (pts)
Неуважение к матери, неуважение к отцу, неуважение к отшельникам, неуважение к брахманам, непочтительность к старшим в роду.
Dāliddiye vepullaṁ gate adinnādānaṁ vepullamagamāsi.
dāliddiye → dāḷiddiye (bj, sya-all)
Итак, монахи, у неимущих, не наделённых имуществом, возросла бедность.
Adinnādāne vepullaṁ gate satthaṁ vepullamagamāsi.
vepullaṁ gate → vepullagate (pts) | vepullamagamāsi → vepullam agamāsi (pts)
С возрастанием бедности возросло присвоение того, что не дано.
Satthe vepullaṁ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi.
vepullaṁ gate → vepullagate (pts) | vepullaṁ gate → vepulla-gate (pts) | vepullamagamāsi → vepullam agamāsi (pts)
С присвоением того, что не дано, возросло [употребление] оружия.
Pāṇātipāte vepullaṁ gate musāvādo vepullamagamāsi.
vepullaṁ gate → vepullagate (pts)
С возрастанием [употребления] оружия возросло убийство.
Musāvāde vepullaṁ gate pisuṇā vācā vepullamagamāsi.
vepullaṁ gate → vepullagate (pts) | musāvāde vepullaṁ gate → vepullam agamāsi musā-vāde vepulla-gate (pts) | vepullamagamāsi → vepullam agamāsi (pts)
С возрастанием убийства возросла лживая речь.
Pisuṇāya vācāya vepullaṁ gatāya kāmesumicchācāro vepullamagamāsi.
kāmesumicchācāro → kāmesu micchācāro (bjt, th)
С возрастанием лживой речи возросла дурная речь.
Kāmesumicchācāre vepullaṁ gate dve dhammā vepullamagamaṁsu, pharusā vācā samphappalāpo ca.
pharusā → pharusā ca (sya-all) | kāmesumicchācāre → kāmesu micchācāre (bjt, th) | kāmesumicchācāre vepullaṁ gate → vepullam agamāsi kāmesu micchācāre vepulla-gate (pts) | vepullamagamaṁsu → vepullam agamaṁsu (pts)
С возрастанием дурной речи возросло неправедное поведение в области чувственного.
Dvīsu dhammesu vepullaṁ gatesu abhijjhābyāpādā vepullamagamaṁsu.
abhijjhābyāpādā → abhijjhāvyāpādā (bjt)
С возрастанием неправедного поведения в области чувственного возросли два обычая: грубая речь и легкомысленная болтовня.
Abhijjhābyāpādesu vepullaṁ gatesu micchādiṭṭhi vepullamagamāsi.
abhijjhābyāpādesu → abhijjhāvyāpādesu (bjt)
С возрастанием [этих] двух обычаев возросли алчность и злонамеренность.
Micchādiṭṭhiyā vepullaṁ gatāya tayo dhammā vepullamagamaṁsu, adhammarāgo visamalobho micchādhammo.
vepullaṁ gatāya → vepullagatāya (pts) | micchādiṭṭhiyā vepullaṁ gatāya → diṭṭhi vepullam agamāsi micchā-diṭṭhiyā vepulla-gatāya (pts) | vepullamagamaṁsu adhammarāgo visamalobho micchādhammo → vepullam agamaṁsu adhamma-rāgo visama-lobho micchā-dhammo (pts)
С возрастанием алчности и злонамеренности возрос неправедный взгляд.
Tīsu dhammesu vepullaṁ gatesu ime dhammā vepullamagamaṁsu, amatteyyatā apetteyyatā asāmaññatā abrahmaññatā na kule jeṭṭhāpacāyitā.
vepullaṁ gatesu → vepullagatesu (pts) | kule jeṭṭhāpacāyitā → kulejeṭṭhāpacāyitā (bjt) | na kule jeṭṭhāpacāyitā → nakulejeṭṭhāpacāyitā (th) | vepullaṁ gatesu → vepulla-gatesu (pts) | vepullamagamaṁsu → vepullam agamaṁsu (pts) | na kule jeṭṭhāpacāyitā → nakule-jeṭṭhāpacāyitā (pts)
С возрастанием неправедного взгляда возросли три обычая: беззаконная страсть, порочная алчность и неправедные учения.
Imesu dhammesu vepullaṁ gatesu tesaṁ sattānaṁ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi.
vepullaṁ gatesu → vepullagatesu (pts) | āyupi → āyu pi (bjt, pts) | vepullaṁ gatesu → vepulla-gatesu (pts) | vaṇṇopi → vaṇṇo pi (pts)
С возрастанием [этих] трёх обычаев возросли такие обычаи: неуважение к матери, неуважение к отцу, неуважение к отшельникам, неуважение к брахманам, непочтительность к старшим в роду.
Tesaṁ āyunāpi parihāyamānānaṁ vaṇṇenapi parihāyamānānaṁ aḍḍhateyyavassasatāyukānaṁ manussānaṁ vassasatāyukā puttā ahesuṁ.
ahesuṁ → ahesuṁ dasavassāyukasamayo (bj) | āyunāpi → āyunā pi (bjt, pts) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (bjt, pts) | aḍḍhateyyavassasatāyukānaṁ → aḍḍhateyya vassa-satāyukānaṁ (pts) | vassasatāyukā → vassa-satāyukā (pts)
С возрастанием этих обычаев у этих людей уменьшился срок жизни, уменьшилась красота.

5. DasavassāyukasamayaС уменьшением их срока жизни, уменьшением красоты дети людей, живших двести пятьдесят лет, стали жить сотню лет.

Bhavissati, bhikkhave, so samayo, yaṁ imesaṁ manussānaṁ dasavassāyukā puttā bhavissanti.
dasavassāyukā → dasa-vassāyukā (pts)
Время, когда люди будут жить 10 лет
Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu pañcavassikā kumārikā alaṁpateyyā bhavissanti.
pañcavassikā → pañcamāsikā (si) | pañcavassikā → pañcamāsikā (bj: kām) | pañcavassikā → pañcamāsikā (cck: ka. sī.) | pañca-vassikā → Scdt māsikā; Bmr K vassikā. (pts note) | alaṁpateyyā → alampateyyā (bjt) | dasavassāyukesu → dasa-vassāyukesu (pts) | alaṁpateyyā → alam-pateyyā (pts)
И настанет, монахи, время, когда дети этих людей будут жить десять лет.
Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu imāni rasāni antaradhāyissanti, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | dasavassāyukesu → dasa-vassāyukesu (pts)
У людей, живущих десять лет, монахи, дочери будут в пять лет пригодны для брака.
sappi navanītaṁ telaṁ madhu phāṇitaṁ loṇaṁ.
madhu-pphāṇitaṁ → Bmr K madhu phāṇitaṁ. (pts note)
У людей, живущих десять лет, монахи, исчезнет такая пища, как
Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu kudrūsako aggaṁ bhojanānaṁ bhavissati.
aggaṁ bhojanānaṁ → aggabhojanaṁ (sya-all) | kudrūsako aggaṁ bhojanānaṁ → kudrusako aggabhojanaṁ (sya-all) | bhojanānaṁ → __aggabhojanaṁ __ (bj note) | bhojanānaṁ → aggabhojanaṁ (cck: syā.) | kudrūsako → Sd kuddrūs-; Bm K kudrus-. (pts note) | aggaṁ → So Sc Bmr; Sdt K agga. (pts note) | bhojanānaṁ → So SS Bmr; K bhojanaṁ. (pts note)
очищенное масло, свежее масло, сезамовое масло, мёд, патока, соль.
Seyyathāpi, bhikkhave, etarahi sālimaṁsodano aggaṁ bhojanānaṁ;
aggaṁ bhojanānaṁ → aggabhojanaṁ (sya-all) | aggaṁ → So St Bmr; Sc aggo; Sd agga; K aggabhojanaṁ, and below. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | sālimaṁsodano → sāli-maṁsodano (pts)
У людей, живущих десять лет, монахи, лучшей едой будет грубое зерно.
evameva kho, bhikkhave, dasavassāyukesu manussesu kudrūsako aggaṁ bhojanānaṁ bhavissati.
kudrūsako aggaṁ bhojanānaṁ → kudrusako aggabhojanaṁ (sya-all) | aggaṁ → So Bmr; SS agga. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | dasavassāyukesu → dasa-vassāyukesu (pts)
Это, монахи, как теперь лучшая еда это блюда из риса и мяса;

Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu dasa kusalakammapathā sabbena sabbaṁ antaradhāyissanti, dasa akusalakammapathā atibyādippissanti.
atibyādippissanti → ativiya dippissanti (sya-all, pts) | atibyā → ativiya (bj: PTS, syā) | atibyādippissanti → ativiya dippissanti (cck: syā. pī.); ativyādippissanti (cck: sī.) | dippissanti → Sum ādippissanti, with dippissanti as an alternative reading. (pts note) | dasa kusalakammapathā → dasakusalakammapathā (bjt) | dasa akusalakammapathā atibyādippissanti → dasaakusalakammapathā atibyā dippissanti (bjt) | dasavassāyukesu → dasa-vassāyukesu (pts) | kusalakammapathā → kusala-kamma-pathā (pts) | akusalakammapathā atibyādippissanti → akusala-kamma-pathā ativiya dippissanti (pts)
так же точно, монахи, у людей, живущих десять лет, лучшей едой будет грубое зерно.
Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu kusalantipi na bhavissati, kuto pana kusalassa kārako.
dasavassāyukesu → dasa-vassāyukesu (pts) | kusalantipi → kusalan ti pi (pts)
У людей, живущих десять лет, монахи, полностью исчезнут десять путей должного поведения и весьма расцветут десять путей недолжного поведения.
Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu ye te bhavissanti amatteyyā apetteyyā asāmaññā abrahmaññā na kule jeṭṭhāpacāyino, te pujjā ca bhavissanti pāsaṁsā ca.
pujjā ca → pūjāca (sya-all) | ca → pūjā (bj: syā) | pūjāca → pujjātipi pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | pujjā → So Sd Bmr; Sc pujā (corrected to pujjā); St K pujā; K (note) pujjā ti pi pāṭhena bhavitabbaṁ. (pts note) | na kule jeṭṭhāpacāyino → nakulejeṭṭhāpacāyino (th) | na kule jeṭṭhāpacāyino → na-kule-jeṭṭhāpacāyino (pts)
у людей, живущих десять лет, монахи, не будет даже [слова] „должное” — откуда же будут поступающие должным образом?
Seyyathāpi, bhikkhave, etarahi matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino pujjā ca pāsaṁsā ca;
kule jeṭṭhāpacāyino pujjā → kulejeṭṭhāpacāyino te pūjā (sya-all) | kule jeṭṭhāpacāyino → kulejeṭṭhāpacāyino te (pts) | matteyyā → mettasyā (bj: PTS) | te → So St K; Scd Bmr omit. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | kule jeṭṭhāpacāyino → kule-jeṭṭhāpacāyino te (pts)
У людей, живущих десять лет, монахи, почитать и восхвалять будут тех, кто не уважает отца, не уважает мать, не уважает отшельников, не уважает брахманов, непочтителен к старшим в роду.
evameva kho, bhikkhave, dasavassāyukesu manussesu ye te bhavissanti amatteyyā apetteyyā asāmaññā abrahmaññā na kule jeṭṭhāpacāyino, te pujjā ca bhavissanti pāsaṁsā ca.
pujjā → pūjā (sya-all) | na kule jeṭṭhāpacāyino → nakulejeṭṭhāpacāyino (th) | evameva → evam eva (pts) | dasavassāyukesu → dasa-vassāyukesu (pts) | na kule jeṭṭhāpacāyino → na-kule-jeṭṭhāpacāyino (pts)
Это как теперь почитают и восхваляют тех, кто уважает мать, уважает отца, уважает отшельников, уважает брахманов, почтителен к старшим в роду;

Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu na bhavissati mātāti vā mātucchāti vā mātulānīti vā ācariyabhariyāti vā garūnaṁ dārāti vā.
dārāti → dāro ti (bj) | vā → vā pitāti vā pitucchāti vā (sya-all) | ācariyabhariyāti → ācāriyabhariyā ti (pts) | vā → ‘pitā tivā pitucchati’ vā iti adhiko pāṭho syāmapotthakesu dissati (bj note) | dāro → dāro (bj: sīmu) | mātucchā → Sc mātukucchā. (pts note) | vā → So SS Bmr; K adds pitā ti vā pitucchā ti vā. (pts note) | dārā → Br dāro. (pts note) | mātāti → mātā ti (bjt, pts) | mātucchāti → mātucchā ti (bjt, pts) | mātulānīti → mātulānī ti (bjt, pts) | ācariyabhariyāti → ācariyabhariyā ti (bjt) | dasavassāyukesu → dasa-vassāyukesu (pts) | dārāti → dārā ti (pts)
точно так же, монахи, у людей, живущих десять лет, почитать и восхвалять будут тех, кто не уважает мать, не уважает отца, не уважает отшельников, не уважает брахманов, непочтителен к старшим в роду.
Sambhedaṁ loko gamissati yathā ajeḷakā kukkuṭasūkarā soṇasiṅgālā.
soṇasiṅgālā → soṇasigālā (bj, pts1ed); soṇā sigālā (sya-all) | kukkuṭasūkarā soṇasiṅgālā → kukkuṭā sūkarā soṇā sigālā (sya-all) | soṇasiṅgālā → soṇasigālā (pts) | soṇasigālā → soṇasiṅgālā (bj: machasaṁ) | soṇasiṅgālā → soṇasigālā (cck: sī. pī.) | kukkuṭasūkarā soṇasiṅgālā → kukkuṭa-sūkarā soṇa-sigālā (pts)
Среди людей, живущих десять лет, монахи, не будет [почтения] ни к матери, ни к сестре матери, ни к жене брата матери, ни к жене наставника, ни к жене брата отца.

Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu tesaṁ sattānaṁ aññamaññamhi tibbo āghāto paccupaṭṭhito bhavissati tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṁ vadhakacittaṁ.
dasavassāyukesu → dasa-vassāyukesu (pts) | byāpādo → vyāpādo (pts) | manopadoso → mano-padoso (pts) | vadhakacittaṁ → vadhaka-cittaṁ (pts)
В мир придёт смешение, как между козами, овцами, петухами, свиньями, собаками, шакалами.
Mātupi puttamhi puttassapi mātari;
mātupi → mātu pi (bjt, pts) | puttassapi → puttassa pi (bjt, pts)
Среди людей, живущих десять лет, монахи, между этими существами возникнет друг к другу острый гнев, острая злонамеренность, острая вражда, острая жажда убийства.
pitupi puttamhi puttassapi pitari;
pitupi → pitu pi (bjt, pts) | puttassapi → puttassa pi (bjt, pts)
У матери к сыну, у сына к матери;
bhātupi bhaginiyā bhaginiyāpi bhātari tibbo āghāto paccupaṭṭhito bhavissati tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṁ vadhakacittaṁ.
bhātari → -10 So SS; Bmr K omit bhātu pi bhātari. (pts note) | bhātupi → bhātu pi bhātari bhātu pi bhaginiyā (bjt, pts) | bhaginiyāpi → bhaginiyā (th) | byāpādo → vyāpādo (pts) | manopadoso → mano-padoso (pts) | vadhakacittaṁ → vadhaka-cittaṁ (pts)
у отца к сыну, у сына к отцу;
Seyyathāpi, bhikkhave, māgavikassa migaṁ disvā tibbo āghāto paccupaṭṭhito hoti tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṁ vadhakacittaṁ;
byāpādo → viyāpādo (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | manopadoso → mano-padoso (pts) | vadhakacittaṁ → vadhaka-cittaṁ (pts)
у брата к брату, у брата к сестре, у сестры к брату возникнет острый гнев, острая злонамеренность, острая вражда, острая жажда убийства.
evameva kho, bhikkhave, dasavassāyukesu manussesu tesaṁ sattānaṁ aññamaññamhi tibbo āghāto paccupaṭṭhito bhavissati tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṁ vadhakacittaṁ.
evameva → evam eva (pts) | dasavassāyukesu → dasa-vassāyukesu (pts) | byāpādo → vyāpādo (pts) | manopadoso → mano-padoso (pts) | vadhakacittaṁ → vadhaka-cittaṁ (pts)
Это, монахи, как у охотника, видящего зверя, возникает острый гнев, острая злонамеренность, острая вражда, острая жажда убийства;
Mātupi puttamhi puttassapi mātari;
mātupi → mātu pi (bjt, pts) | puttassapi → puttassa pi (bjt, pts)
точно так же, монахи, среди людей, живущих десять лет, между этими существами возникнет друг к другу острый гнев, острая злонамеренность, острая вражда, острая жажда убийства.
pitupi puttamhi puttassapi pitari;
pitupi → pitu pi (bjt, pts) | puttassapi → puttassa pi (bjt, pts)
У матери к сыну, у сына к матери;
bhātupi bhaginiyā bhaginiyāpi bhātari tibbo āghāto paccupaṭṭhito bhavissati tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṁ vadhakacittaṁ.
bhātari → -11 St Bmr K omit. (pts note) | bhātupi → bhātu pi bhātari bhātu pi bhaginiyā (bjt, pts) | bhaginiyāpi → pi (bjt, pts) | byāpādo → vyāpādo (pts) | vadhakacittaṁ → vadhaka-cittaṁ (pts)
у отца к сыну, у сына к отцу;

Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu sattāhaṁ satthantarakappo bhavissati.
dasavassāyukesu → dasa-vassāyukesu (pts)
у брата к брату, у брата к сестре, у сестры к брату возникнет острый гнев, острая злонамеренность, острая вражда, острая жажда убийства.
Te aññamaññamhi migasaññaṁ paṭilabhissanti.
aññamaññamhi → aññamaññaṁ (sya-all) | aññamaññam → Bmr aññamaññamhi. (pts note) | aññamaññamhi migasaññaṁ → aññamaññam miga-saññaṁ (pts)
У людей, живущих десять лет, монахи, будут возникать семидневные промежутки времени, отданные мечу.
Tesaṁ tiṇhāni satthāni hatthesu pātubhavissanti.Когда они будут глядеть друг на друга как звери. Te tiṇhena satthena ‘esa migo esa migo’ti aññamaññaṁ jīvitā voropessanti.
voropessanti → voropissanti (sya-all) | migo esa → (sya-all) | voropessanti atha kho → voropissanti athakho (sya-all) | voropessanti → voropissatti (bj: syā) | migo → So SS Bmr; K esa migo (once only). (pts note) | migoti → migo ti (pts)
В их руках появятся острые мечи.

Atha kho tesaṁ, bhikkhave, sattānaṁ ekaccānaṁ evaṁ bhavissati:
+ → āyuvaṇṇādivaḍḍhanakathā (bjt) | atha kho → athakho (th)
И [со словами]: „Вот зверь, вот зверь!“ они будут лишать друг друга жизни острыми мечами.
‘mā ca mayaṁ kañci, mā ca amhe koci, yannūna mayaṁ tiṇagahanaṁ vā vanagahanaṁ vā rukkhagahanaṁ vā nadīviduggaṁ vā pabbatavisamaṁ vā pavisitvā vanamūlaphalāhārā yāpeyyāmā’ti.
tiṇagahanaṁ → … gahaṇaṁ (bj, sya-all) | kañci → kiñci (mr) | te tiṇagahanaṁ vā vanagahanaṁ vā vā rukkhagahanaṁ vā nadīviduggaṁ vā pabbatavisamaṁ vā → te tiṇagahanaṁ vanagahanaṁ rukkhagahanaṁ nadīviduggaṁ pabbatavisamaṁ (pts1ed) | tiṇagahanaṁ → tiṇagahaṇaṁ (bj, sya-all, pts) | vanagahanaṁ → vanagahaṇaṁ (bj, sya-all, pts) | rukkhagahanaṁ → rukkhagahaṇaṁ (bj, sya-all, pts) | kañci → kiñci (bj: kām) | kañci → kiñci (cck: ka.) | kañci → So SS; Bmr K kiñci. (pts note) | c → Bmr K ca. (pts note) | tiṇagahaṇaṁ → So SS Br K; but Childers spells gahanaṁ, and so Bm. (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts) | vanagahanaṁ → vana-gahaṇaṁ (pts) | rukkhagahanaṁ → rukkha-gahaṇam (pts) | pabbatavisamaṁ → pabbata-visamaṁ (pts) | vanamūlaphalāhārā → vana-mūlaphalāhārā (pts)
И вот, монахи, некоторые из этих существ подумают так:
Te tiṇagahanaṁ vā vanagahanaṁ vā rukkhagahanaṁ vā nadīviduggaṁ vā pabbatavisamaṁ vā pavisitvā sattāhaṁ vanamūlaphalāhārā yāpessanti.
tiṇagahanaṁ → tiṇagahaṇaṁ (bj, sya-all) | vanagahanaṁ → vanagahaṇaṁ (bj, sya-all) | rukkhagahanaṁ → rukkhagahaṇaṁ (bj, sya-all) | vā → (pts) | yāpessanti → yāpeyyanti (pts) | yāpessanti → yāpeyyatti (bj: PTS) | vā → te tiṇagahanaṁ vanagahanaṁ rukkhagahanaṁ nadīviduggaṁ pabbatavisamaṁ (cck: sī. pī.) | tiṇa-gahaṇaṁ → So SS and onwards; Bmr K insert vā after each word, as above. (pts note)
„Пусть ни мы кому-либо, ни нам кто-либо [не причиняет зла]. Давайте же теперь устроимся в зарослях травы, зарослях леса, зарослях деревьев, недоступных речных заводях, горных ущельях и будем поддерживать жизнь, питаясь лесными кореньями и плодами“.

Te tassa sattāhassa accayena tiṇagahanā vanagahanā rukkhagahanā nadīviduggā pabbatavisamā nikkhamitvā aññamaññaṁ āliṅgitvā sabhāgāyissanti samassāsissanti:
tiṇagahanā vanagahanā rukkhagahanā → tiṇagahaṇā vanagahaṇā rukkhagahaṇā (bj, sya-all, pts) | sabhāgāyissanti → sabhāsu gāyissanti (sya-all) | tassa → tattha (bj: sīmu) | sabhā → K sabhāsu. (pts note) | samassāsissanti → So St Bmr K; Scd omit. (pts note) | tiṇagahanā vanagahanā rukkhagahanā nadīviduggā pabbatavisamā → tiṇa-gahaṇā vana-gahaṇā rukkhagahaṇā nadī-viduggā pabbata-visamā (pts) | sabhāgāyissanti → sabhā gāyissanti (pts)
И они укроются в зарослях травы, зарослях леса, зарослях деревьев, недоступных речных заводях, горных ущельях и в течение семи дней будут поддерживать жизнь, питаясь лесными кореньями и плодами.
‘diṭṭhā, bho, sattā jīvasi, diṭṭhā, bho, sattā jīvasī’ti.
sattā → satta (bj) | jīvasi → jīvasi tvaṁ (sya-all) | sattā → Scd satta. (pts note)
По истечении же этих семи дней они выйдут из зарослей травы, зарослей леса, зарослей деревьев, недоступных речных заводей, горных ущелий и, обняв друг друга, будут вместе петь и радоваться:

6. Āyuvaṇṇādivaḍḍhanakathā„О гляди, ты жив! О гляди, ты жив!“.

Atha kho tesaṁ, bhikkhave, sattānaṁ evaṁ bhavissati:
atha kho → athakho (th)
6. Рассказ о том, как увеличивается продолжительность жизни и красота
‘mayaṁ kho akusalānaṁ dhammānaṁ samādānahetu evarūpaṁ āyataṁ ñātikkhayaṁ pattā.
evarūpaṁ → (pts) | samādāna-hetu → Bmr K add evarūpaṁ. (pts note) | ñātikkhayaṁ → ñāti-kkhayaṁ (pts)
И вот, монахи, эти существа подумают так:
Yannūna mayaṁ kusalaṁ kareyyāma.
yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts)
„Ведь долгое время нас постигает гибель родичей из-за того, что мы предались нехорошим свойствам.
Kiṁ kusalaṁ kareyyāma?Давайте же теперь следовать хорошим свойствам“. Yannūna mayaṁ pāṇātipātā virameyyāma, idaṁ kusalaṁ dhammaṁ samādāya vatteyyāmā’ti.
virameyyāma → So Bmr K Sum; SS paṭi virameyyāma. (pts note) | idaṁ → So SS Bmr K; but SS in the repetition imaṁ. (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts)
Чему же хорошему мы будем следовать?
Te pāṇātipātā viramissanti, idaṁ kusalaṁ dhammaṁ samādāya vattissanti.Давайте же теперь откажемся убивать живое и будем жить, предаваясь этому хорошему свойству“. Te kusalānaṁ dhammānaṁ samādānahetu āyunāpi vaḍḍhissanti, vaṇṇenapi vaḍḍhissanti.
āyunāpi → āyunā pi (bjt) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (bjt, pts) | samādānahetu āyunāpi → samādāna-hetu āyunā pi (pts)
И, отказавшись убивать живое, они будут жить, предаваться этому хорошему свойству.
Tesaṁ āyunāpi vaḍḍhamānānaṁ vaṇṇenapi vaḍḍhamānānaṁ dasavassāyukānaṁ manussānaṁ vīsativassāyukā puttā bhavissanti.
dasavassāyukānaṁ → vīsativassāyukānaṁ (bj) | vīsativassāyukā → cattālīsativassāyukā (bj) | āyunāpi → āyunā pi (bjt, pts) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (bjt, pts) | dasavassāyukānaṁ → dasa-vassāyukānaṁ (pts)
Из-за того, что они предадутся хорошим свойствам, у них увеличится срок жизни, увеличится красота.

Atha kho tesaṁ, bhikkhave, sattānaṁ evaṁ bhavissati:
atha kho → athakho (th)
С увеличением их срока жизни, увеличением красоты дети людей, живущих десять лет, станут жить двадцать лет.
‘mayaṁ kho kusalānaṁ dhammānaṁ samādānahetu āyunāpi vaḍḍhāma, vaṇṇenapi vaḍḍhāma.
āyunāpi → āyunā pi (bjt) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (bjt, pts) | samādānahetu āyunāpi → samādāna-hetu āyunā pi (pts)
И вот, монахи, эти существа подумают так:
Yannūna mayaṁ bhiyyoso mattāya kusalaṁ kareyyāma.
kareyyāma → Bmr add kiṁ kusalaṁ kareyyāma? (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (my, bjt) | yannūna → yan nūna (pts) | bhiyyoso mattāya → bhiyyoso-mattāya (pts)
„Ведь из-за того, что мы предались хорошим свойствам, у нас увеличился срок жизни, увеличилась красота.
Kiṁ kusalaṁ kareyyāma?
kiṁ kusalaṁ kareyyāma yannūna → yan nūna (pts)
Давайте же теперь ещё больше следовать хорошему.
Yannūna mayaṁ adinnādānā virameyyāma …
adinnādānā virameyyāma → (bj) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts)
Чему же хорошему мы будем следовать?
kāmesumicchācārā virameyyāma …
kāmesumicchācārā virameyyāma musāvādā → kāmesu micchācārā (sya-all)
Давайте же теперь откажемся брать то, что не дано …
musāvādā virameyyāma …
musāvādā → musā-vādā (pts)
откажемся от неправедного поведения в области чувственного …
pisuṇāya vācāya virameyyāma …откажемся от лживой речи … pharusāya vācāya virameyyāma …откажемся от дурной речи … samphappalāpā virameyyāma …откажемся от грубой речи … abhijjhaṁ pajaheyyāma …откажемся от легкомысленной болтовни … byāpādaṁ pajaheyyāma …
byāpādaṁ → vyāpādaṁ (pts)
отбросим алчность …
micchādiṭṭhiṁ pajaheyyāma …
micchādiṭṭhiṁ → micchā-diṭṭhiṁ (pts)
отбросим злонамеренность …
tayo dhamme pajaheyyāma—отбросим неправедный взгляд … adhammarāgaṁ visamalobhaṁ micchādhammaṁ …
adhammarāgaṁ visamalobhaṁ → adhamma-rāgaṁ visama-lobhaṁ (pts)
отбросим три обычая
yannūna mayaṁ matteyyā assāma petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino, idaṁ kusalaṁ dhammaṁ samādāya vatteyyāmā’ti.
assāma → Sc 'ssāma. (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts) | kule jeṭṭhāpacāyino → kule-jeṭṭhāpacāyino (pts)
беззаконную страсть, порочную алчность и неправедные учения …
Te matteyyā bhavissanti petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino, idaṁ kusalaṁ dhammaṁ samādāya vattissanti.
kule jeṭṭhāpacāyino → kule-jeṭṭhāpacāyino (pts)
давайте же теперь будем уважать мать, уважать отца, уважать отшельников, уважать брахманов, почитать старших в роду и будем жить, предаваясь этому хорошему свойству“.

Te kusalānaṁ dhammānaṁ samādānahetu āyunāpi vaḍḍhissanti, vaṇṇenapi vaḍḍhissanti.
te → tesaṁ (sya-all) | Te → K tesaṁ. (pts note) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (bjt, pts) | samādānahetu āyunāpi → samādāna-hetu āyunā pi (pts)
И они станут уважать мать, уважать отца, уважать отшельников, уважать брахманов, почитать старших в роду и будут жить, предаваясь этому хорошему свойству.
Tesaṁ āyunāpi vaḍḍhamānānaṁ vaṇṇenapi vaḍḍhamānānaṁ vīsativassāyukānaṁ manussānaṁ cattārīsavassāyukā puttā bhavissanti …
cattārīsavassāyukā → cattāḷīsavassāyukā (sya-all) | cattārīsavassāyukā → cattālīsativassāyukā (bjt) | āyunāpi → āyunā pi (pts) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (pts) | vīsativassāyukānaṁ → vīsati-vassāyukānaṁ (pts) | cattārīsavassāyukā → cattārīsa-vassāyukā (pts)
Из-за того, что они предаются хорошим свойствам, у них увеличится срок жизни, увеличится красота.
cattārīsavassāyukānaṁ manussānaṁ asītivassāyukā puttā bhavissanti …
cattārīsavassāyukānaṁ → cattāḷīsavassāyukānaṁ (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | cattārīsavassāyukānaṁ → cattārīsa-vassāyukānaṁ (pts)
С увеличением срока жизни, увеличением красоты дети людей, живущих двадцать лет, станут жить сорок лет …
asītivassāyukānaṁ manussānaṁ saṭṭhivassasatāyukā puttā bhavissanti …
pe → spelled out in full (bjt) | asītivassāyukānaṁ → asīti-vassāyukānaṁ (pts) | saṭṭhivassasatāyukā → saṭṭhi-vassa-satāyukā (pts)
дети людей, живущих сорок лет, станут жить восемьдесят лет …
saṭṭhivassasatāyukānaṁ manussānaṁ vīsatitivassasatāyukā puttā bhavissanti …
vīsatitivassasatāyukā → vīsaṁtivassasatāyukā (bj); vīsaṁtīṇivassasatāyukā (pts) | saṭṭhivassasatāyukānaṁ → saṭṭhivassa-satāyukānaṁ (pts) | vīsatitivassasatāyukā → vīsaṁ-tīṇi-vassa-satāyukā (pts)
дети людей, живущих восемьдесят лет, станут жить сто шестьдесят лет …
vīsatitivassasatāyukānaṁ manussānaṁ cattārīsachabbassasatāyukā puttā bhavissanti.
cattārīsachabbassasatāyukā → cattārīsaṁjabbassasatāyukā (bj); cattāḷīsachavassasatāyukā (sya-all); cattārīsaṁchabbassasatāyukā (pts) | vīsatitivassasatāyukānaṁ → vīsaṁtīṇivassasatāyukānaṁ (pts) | vīsatitivassasatāyukānaṁ → vīsaṁ-tīṇi-vassa-satāyukānaṁ (pts) | cattārīsachabbassasatāyukā → cattārīsaṁ-chabbassa-satāyukā (pts)
дети людей, живущих сто шестьдесят лет, станут жить триста двадцать лет …
Cattārīsachabbassasatāyukānaṁ manussānaṁ dvevassasahassāyukā puttā bhavissanti …
cattārīsachabbassasatāyukānaṁ → cattāḷīsachavassasatāyukānaṁ (sya-all); cattārīsaṁchabbassasatāyukānaṁ (pts) | pe → spelled out in full (bjt) | cattārīsachabbassasatāyukānaṁ → cattārīsaṁ-chabbassa-satāyukānaṁ (pts) | dvevassasahassāyukā → dve-vassasahassāyukā (pts)
дети людей, живущих триста двадцать лет, станут жить шестьсот сорок лет.
dvevassasahassāyukānaṁ manussānaṁ cattārivassasahassāyukā puttā bhavissanti …
pe → spelled out in full (bjt) | dvevassasahassāyukānaṁ → dve-vassa-sahassāyukānaṁ (pts) | cattārivassasahassāyukā → cattāri-vassa-sahassāyukā (pts)
Дети людей, живущих шестьсот сорок лет, станут жить две тысячи лет …
cattārivassasahassāyukānaṁ manussānaṁ aṭṭhavassasahassāyukā puttā bhavissanti …
cattārivassasahassāyukānaṁ → cattārīsavassasahassāyukānaṁ (bj: machasaṁ, PTS) | pe → spelled out in full (bjt) | cattārivassasahassāyukānaṁ → cattāri-vassa-sahassāyukānaṁ (pts) | aṭṭhavassasahassāyukā → aṭṭha-vassasahassāyukā (pts)
дети людей, живущих две тысячи лет, станут жить четыре тысячи лет …
aṭṭhavassasahassāyukānaṁ manussānaṁ vīsativassasahassāyukā puttā bhavissanti …
pe → spelled out in full (bjt) | aṭṭhavassasahassāyukānaṁ → aṭṭha-vassa-sahassāyukānaṁ (pts) | vīsativassasahassāyukā → vīsati-vassa-sahassāyukā (pts)
дети людей, живущих четыре тысячи лет, станут жить восемь тысяч лет …
vīsativassasahassāyukānaṁ manussānaṁ cattārīsavassasahassāyukā puttā bhavissanti …
cattārīsavassasahassāyukā → cattārīvassasahassāyukā (bj); cattāḷīsavassasahassāyukā (sya-all); cattārīsaṁvassasahassāyukā (pts) | vīsativassasahassāyukānaṁ → vīsati-vassa-sahassā yukānaṁ (pts) | cattārīsavassasahassāyukā → cattārīsaṁvassa-sahassāyukā (pts)
дети людей, живущих восемь тысяч лет, станут жить двадцать тысяч лет …
cattārīsavassasahassāyukānaṁ manussānaṁ asītivassasahassāyukā puttā bhavissanti …
cattārīsavassasahassāyukānaṁ → cattāḷīsavassasahassāyukānaṁ (sya-all); cattārīsaṁvassasahassāyukānaṁ (pts) | pe → spelled out in full (bjt) | cattārīsavassasahassāyukānaṁ → cattārīsaṁ-vassasahassāyukānaṁ (pts) | asītivassasahassāyukā → asīti-vassa-sahassāyukā (pts)
дети людей, живущих двадцать тысяч лет, станут жить сорок тысяч лет …
asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu pañcavassasatikā kumārikā alaṁpateyyā bhavissanti.
pañcavassasatikā → paṁcavassasatikā (bjt) | alaṁpateyyā → alampateyyā (bjt) | asītivassasahassāyukesu → asīti-vassa-sahassāyukesu (pts) | pañcavassasatikā → pañca-vassa-satikā (pts)
дети людей, живущих сорок тысяч лет, станут жить восемьдесят тысяч лет …

7. Saṅkharājauppattiи у людей, живущих восемьдесят тысяч лет, монахи, девушки будут пригодны для брака в пятьсот лет.

Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu tayo ābādhā bhavissanti, icchā, anasanaṁ, jarā.
jarā → jarā saṅkharājuppatti (bj) | jarā → Sdt omit the two following sentences, and continue at the Bārāṇasī clause. (pts note) | asītivassasahassāyukesu → asīti-vassa-sahassāyukesu (pts)
7. Появление царя-миродержца Санкхи
Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ayaṁ jambudīpo iddho ceva bhavissati phīto ca, kukkuṭasampātikā gāmanigamarājadhāniyo.
gāmanigamarājadhāniyo → gāmanigamajanapada rājadhāniyo (bj) | kukkuṭasampātikā → kukkuṭasampātitā (sya-all) | kukkuṭasampātikā → kukkuṭasamyātikā (bj: syā) | rājadhāniyo → gāmanigama janapada rājadhāniyo (bj: kām); gāmanigamarājadhāniyo (bj: machasaṁ) | gāmanigamarājadhāniyo → gāmanigamajanapadā rājadhāniyo (cck: ka.) | kukkuṭasampātitā → kukkuṭasampādikā pāṭho (sya-all note) | kukkuṭa-sampātikā → So Sc Bmr Sum; K -pātitā; K (note) kukkuṭasampādikā ti pi pāṭho. (pts note) | gāmanigama-rājadhāniyo → Sc -dhāni; Bmr gāma-nigama-janapadā rājaṭhāniyo. (pts note) | + → saṅkharājuppatti (bjt) | asītivassasahassāyukesu → asīti-vassasahassāyukesu (pts) | ceva → eva (pts) | kukkuṭasampātikā gāmanigamarājadhāniyo → kukkuṭa-sampātikā gāmanigama-rājadhāniyo (pts)
У людей, живущих восемьдесят тысяч лет, монахи, будет лишь три недуга — страсть, отсутствие аппетита и старость.
Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ayaṁ jambudīpo avīci maññe phuṭo bhavissati manussehi, seyyathāpi naḷavanaṁ vā saravanaṁ vā.
saravanaṁ → sāravanaṁ (sya-all) | vā → (bj) | seyyathāpi naḷavanaṁ → seyyathā pi nalavanaṁ (pts) | saravanaṁ → sāravanaṁ (bj: syā) | saravanaṁ → sāravanaṁ (cck: syā.) | manussehi → So Bmr K; Sc omits. (pts note) | asītivassasahassāyukesu → asīti-vassa-sahassāyukesu (pts) | seyyathāpi naḷavanaṁ → seyyathā pi nala-vanaṁ (pts) | saravanaṁ → sara-vanaṁ (pts)
У людей, живущих восемьдесят тысяч лет, монахи, эта Джамбудипа будет процветающей, преуспевающей, её селения, торговые посёлки и царские столицы будут словно петушиные стаи.
Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ayaṁ bārāṇasī ketumatī nāma rājadhānī bhavissati iddhā ceva phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca.
rājadhānī → rājadhāni (bj) | asītivassasahassāyukesu → asīti-vassa-sahassāyukesu (pts) | rājadhānī → rāja-dhānī (pts) | ceva → eva (pts) | ākiṇṇamanussā → ākiṇṇa-manussā (pts)
У людей, живущих восемьдесят тысяч лет, монахи, эта Джамбудипа будет переполнена людьми, я сказал бы, словно Авичи, подобна [по красоте] зарослям тростника, зарослям камыша.
Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu imasmiṁ jambudīpe caturāsītinagarasahassāni bhavissanti ketumatīrājadhānīpamukhāni.
ketumatīrājadhānīpamukhāni → ketumatīrājadhānipamukhāni (bj, pts); ketumatirājadhānīpamukhāni (sya-all) | caturāsītinagarasahassāni → caturāsīti nagarasahassāni (bjt) | asītivassasahassāyukesu → asīti-vassa-sahassāyukesu (pts) | caturāsītinagarasahassāni → caturāsīti-nagara-sahassāni (pts) | ketumatīrājadhānīpamukhāni → ketumatī-rājadhāni-pamukhāni (pts)
У людей, живущих восемьдесят тысяч лет, монахи, эта Баранаси будет царской столицей по имени Кетумати — процветающей, преуспевающей, многолюдной, полной жителей, богатой пропитанием.

Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ketumatiyā rājadhāniyā saṅkho nāma rājā uppajjissati cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.
ketumatiyā rājadhāniyā → ketumatīrājadhāniyā (sya-all) | cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts) | janapadatthāvariyappatto → janapadaṭṭhāvariyappatto (sya-all) | Ketumatiyā → Bmr -matī; K -mati. (pts note) | saṅkho → saṁkho (bjt, pts) | asītivassasahassāyukesu → asīti-vassa-sahassāyukesu (pts) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | sattaratanasamannāgato → satta-ratana-samannāgato (pts)
У людей, живущих восемьдесят тысяч лет, монахи, в этой Джамбудипе будет восемьдесят четыре тысячи городов во главе с царской столицей Кетумати.
Tassimāni satta ratanāni bhavissanti, seyyathidaṁ—
satta ratanāni → sattaratanāni (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | tassimāni → tass imāni (pts)
У людей, живущих восемьдесят тысяч лет, монахи, в царской столице Кетумати родится царь по имени Санкха — владыка мира, добродетельный царь добродетели, правящий четырьмя сторонами света, победоносный, доставивший стране безопасность, наделённый семью сокровищами.
cakkaratanaṁ hatthiratanaṁ assaratanaṁ maṇiratanaṁ itthiratanaṁ gahapatiratanaṁ pariṇāyakaratanameva sattamaṁ.
pariṇāyakaratanameva → parināyakaratanameva (bj) | itthiratanaṁ → itthīratanaṁ (sya-all) | cakkaratanaṁ hatthiratanaṁ assaratanaṁ maṇiratanaṁ → cakka-ratanaṁ hatthi-ratanaṁ assa-ratanaṁ maṇi-ratanaṁ (pts) | gahapatiratanaṁ pariṇāyakaratanameva → gahapati-ratanaṁ pariṇāyaka-ratanam eva (pts)
Эти его семь сокровищ будут
Parosahassaṁ kho panassa puttā bhavissanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.
parosahassaṁ → paro sahassaṁ (pts) | panassa → pan assa (pts) | vīraṅgarūpā → vīraṅga-rūpā (pts)
колесо-сокровище, слон-сокровище, конь-сокровище, драгоценность-сокровище, женщина-сокровище, домоправитель-сокровище и наставник-сокровище — в седьмых.
So imaṁ pathaviṁ sāgarapariyantaṁ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasissati.
ajjhāvasissati → ajjhāvasissati metteyyabuddhuppādo (bj) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (sya-all, pts) | pathaviṁ sāgarapariyantaṁ → paṭhaviṁ sāgara-pariyantaṁ (pts)
И у него будет больше тысячи сыновей — героев могучего сложения, повергающих вражеское войско.

8. MetteyyabuddhuppādaОн будет занимать эту землю, ограниченную океаном, покорив её не палкой, не мечом, [но одной лишь] добродетелью.

Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu metteyyo nāma bhagavā loke uppajjissati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.
asītivassasahassāyukesu → asīti-vassa-sahassāyukesu (pts) | vijjācaraṇasampanno → vijjā-caraṇa-sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisa-damma-sārathi (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
8. Появление Будды Меттеи
Seyyathāpāhametarahi loke uppanno arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.
seyyathāpāhametarahi → seyyathāpahaṁ etarahi (bj); seyyathā pi ham etarahi (pts) | ham → SS vary between paham and piham; Bmr K here and below pāham. (pts note) | sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno → sammā-sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisa-damma-sārathi (pts)
И у людей, живущих восемьдесят тысяч лет, монахи, родится Благостный по имени Меттейя — архат, всецело пробуждённый, наделённый знанием и добродетелью, Счастливый, знаток мира, несравненный вожатый людей, нуждающихся в узде, Будда, Благостный.
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedessati, seyyathāpāhametarahi imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedemi.
seyyathāpāhametarahi → seyyathāpahaṁ etarahi (bj); seyyathā pi haṁ etarahi (pts) | sassamaṇabrāhmaṇiṁ → sassamaṇa-brāhmaṇiṁ (pts) | sadevamanussaṁ → sadeva-manussaṁ (pts)
Это как и я теперь родился в мире — архат, всецело пробуждённый, наделённый знанием и добродетелью, Счастливый, знаток мира, несравненный вожатый людей, нуждающихся в узде, Будда, Благостный.
So dhammaṁ desessati ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsessati;
ādikalyāṇaṁ → ādikalāṇaṁ (sya-all) | desessati → desissati (pts) | desessati ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ → desissati ādi-kalyāṇaṁ majjhe-kalyāṇaṁ pariyosāna-kalyāṇaṁ (pts) | sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ → savyañjanaṁ kevala-paripuṇṇaṁ (pts)
Он возгласит об этом мироздании с мирами богов, Мары, Брахмы, с миром отшельников и брахманов, с богами и людьми, познав и увидав их собственными глазами, это как и я теперь возглашаю об этом мироздании с мирами богов, Мары, Брахмы, с миром отшельников и брахманов, с богами и людьми, познав и увидев их собственными глазами.
seyyathāpāhametarahi dhammaṁ desemi ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsemi.
seyyathāpāhametarahi → seyyathāpahaṁ etarahi (bj); seyyathā pi ham etarahi (pts) | ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ → ādi-kalyāṇaṁ majjhe-kalyāṇaṁ pariyosāna-kalyāṇaṁ (pts) | sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ → savyañjanaṁ kevala-paripuṇṇaṁ (pts)
Он будет проповедовать истину — превосходную в начале, превосходную в середине, превосходную в конце — в её духе и букве, будет наставлять в единственно совершенном, чистом целомудрии;
So anekasahassaṁ bhikkhusaṅghaṁ pariharissati, seyyathāpāhametarahi anekasataṁ bhikkhusaṅghaṁ pariharāmi.
anekasahassaṁ → anekasatasahassaṁ (bj, mr) | seyyathāpāhametarahi → seyyathāpahaṁ etarahi (bj); seyyathā pi haṁ etarahi (pts) | anekasahassaṁ → anekasatasahassaṁ (cck: ka.) | aneka-sahassaṁ → Br aneka-sata-sahassam. (pts note) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (my, ms2005) | seyyathāpāhametarahi → seyyathāpāhaṁ etarahi (th) | anekasahassaṁ bhikkhusaṅghaṁ → aneka-sahassaṁ bhikkhu-saṁghaṁ (pts) | seyyathāpāhametarahi anekasataṁ bhikkhusaṅghaṁ → seyyathā pi haṁ etarahi aneka-sataṁ bhikkhusaṁghaṁ (pts)
это как и я теперь проповедую истину — превосходную в начале, превосходную в середине, превосходную в конце — в её духе и букве, наставляю в единственно совершенном, чистом целомудрии.

Atha kho, bhikkhave, saṅkho nāma rājā yo so yūpo raññā mahāpanādena kārāpito.
yo so → yen assa (pts) | assa → So SS; Bmr K yo so. (pts note) | atha kho → athakho (th) | saṅkho → saṁkho (pts) | mahāpanādena → mahā-panādena (pts)
Он будет окружён толпой из многих тысяч монахов, это как и я теперь окружён толпой из многих сотен монахов.
Taṁ yūpaṁ ussāpetvā ajjhāvasitvā taṁ datvā vissajjitvā samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṁ dānaṁ datvā metteyyassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajissati.
vissajjitvā → vissajjetvā (bj) | taṁ datvā → (sya-all) | taṁ datvā vissajjitvā samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṁ → daditvā vissajjetvā samaṇabrāhmaṇakapaṇiddhikavanibbakayācakānaṁ (pts) | vissajjetvā → vissajjitvā (bj: machasaṁ) | datvā → daditvā (bj: PTS) | daditvā → So SS; Bmr taṁ datvā; K omits. (pts note) | vissajjetvā → So SS Sum-Scd; Bmr visajjitvā; K vissajjitvā. (pts note) | taṁ datvā vissajjitvā samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṁ → daditvā vissajjetvā samaṇa-brāhmaṇakapaṇiddhika-vanibbaka-yācakānaṁ (pts) | sammāsambuddhassa → sammā-sambuddhassa (pts) | kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
И тогда, монахи, царь по имени Санкха надстроит ту жертвенную колонну, которую воздвиг царь Махапанада.
So evaṁ pabbajito samāno eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissati.
vūpakaṭṭho → vūpakaṭṭhe (bj) | nacirasseva → na cirasseva (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | nacirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva → na cirass eva yass atthāya kula-puttā sammad eva (pts) | tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva → tad anuttaraṁ brahmacariyaṁ pariyosānaṁ diṭṭhe va (pts)
И, пожив там, совершая подаяния, оставит её, раздаст дары отшельникам, брахманам, бедным, путникам, просителям, обреет волосы и бороду, наденет жёлтые одеяния и, оставив дом, станет странствовать бездомным рядом с Меттейей — Благостным, архатом, всецело пробуждённым.

Attadīpā, bhikkhave, viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā.
Atta-dīpā → Cp. 1, p. 58. (pts note) | attasaraṇā → atta-saraṇā (pts) | dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā → dhamma-dīpā dhamma-saraṇā anañña-saraṇā (pts)
И, став странствующим отшельником, он, предавшись одиночеству, пребывая в усердии, рвении и решимости, скоро сам познает, испытает и обретёт в зримом мире ту цель, ради которой люди из славных семейств, оставив дом, странствуют бездомными — несравненный венец целомудрия, — и пребудет [в таком состоянии].
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo?
kathañca → kathañ ca (pts) | attadīpo → atta-dīpo (pts) | anaññasaraṇo dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo → anañña-saraṇo dhamma-dīpo dhamma-saraṇo anañña-saraṇo (pts)
Пребывайте, монахи, [видя] свет в самих себе и прибежище в самих себе, не [видя] прибежища в чем-либо ином; [видя] свет в истине и прибежище в истине, не [видя] прибежища в чем-либо ином.
Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
Idha → See D. xxii. 1, ante, vol. ii., p. 290. (pts note) | abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā-domanassaṁ (pts)
Как же, монахи, монах пребывает, [видя] свет в самом себе и прибежище в самом себе, не [видя] прибежища в чем-либо ином?
Vedanāsu vedanānupassī …pe…
vedanānupassī → (bj)
Вот, монахи, монах [в том, что касается] тела, взирая на тело, пребывает в усердии, сознательности, памятовании, устранив из ощущений в [этом] мире алчность и неудовлетворённость.
citte cittānupassī …pe…
cittānupassī → (bj) | + → viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ (th)
[в том, что касается] ощущений, взирая на ощущения …
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā-domanassaṁ (pts)
[в том, что касается] ума, взирая на ум …
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo.
+ → bhikkhuno āyuvaṇṇādivaḍḍhanakathā (bjt) | attadīpo → atta-dīpo (pts) | attasaraṇo anaññasaraṇo dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo → atta-saraṇo anañña-saraṇo dhamma-dīpo dhamma-saraṇo anañña-saraṇo (pts)
[в том, что касается] явлений, взирая на явления.

9. BhikkhunoāyuvaṇṇādivaḍḍhanakathāТак, монахи, монах пребывает, [видя] свет в самом себе и прибежище в самом себе, не [видя] прибежища в чем-либо ином; [видя] свет в истине и прибежище в истине, не [видя] прибежища в чем-либо ином.

Gocare, bhikkhave, caratha sake pettike visaye.9. О том, как у монаха увеличивается продолжительность жизни, красота и прочее Gocare, bhikkhave, carantā sake pettike visaye āyunāpi vaḍḍhissatha, vaṇṇenapi vaḍḍhissatha, sukhenapi vaḍḍhissatha, bhogenapi vaḍḍhissatha, balenapi vaḍḍhissatha.
āyunāpi → āyunā pi (bjt, pts) | vaṇṇenapi → vaṇṇena pi (bjt, pts) | sukhenapi → sukhena pi (bjt, pts) | bhogenapi → bhogena pi (bjt, pts) | balenapi → balena pi (bjt, pts)
Ищите, монахи, средства к жизни в местах, унаследованных от отцов.

Kiñca, bhikkhave, bhikkhuno āyusmiṁ?
kiñca → kiñ ca (pts)
Кто, монахи, ищет средств к жизни в местах, унаследованных от отцов, у тех увеличится срок жизни, увеличится красота, увеличится приятное, увеличится богатство, увеличится сила.
Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti,
Idha → Cp. D. xviii. 22, ante, vol. ii., p. 213. (pts note) | chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhāra-samannāgataṁ (bjt) | bhāveti → bhāvetiviriyasamādhipadhāna (th) | chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → chanda-samādhi-padhāna-saṁkhāra-samannāgataṁ (pts)
Что же, монахи, для монахов в этом сроке жизни?
vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti,
viriya-samādhi → So SS; Bmr K add padhāna in each case. (pts note) | vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti → viriyasamādhi (bjt) | vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti → cittasamādhipadhāna (th) | vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti → viriya-samādhi citta (pts)
Вот, монахи, монах обретает основание сверхъестественных способностей, состоящее из стремления в сочетании с сосредоточенностью и усилием
cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti,
cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti → cittasamādhi (bjt) | cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti → samādhi vīmaṁsā-samādhi-padhāna (pts)
вот, монахи, монах обретает основание сверхъестественных способностей, состоящее из усердия в сочетании с сосредоточенностью и усилием
vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → vīmaṁsā samādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt) | vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → saṁkhārasamannāgataṁ (pts)
вот, монахи, монах обретает основание сверхъестественных способностей, состоящее из ума в сочетании с сосредоточенностью и усилием
So imesaṁ catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
vā → Cp. D. xvi. 3. 5, ante, vol. ii., p. 103. (pts note) | imesaṁ → imesam (pts)
вот, монахи, монах обретает основание сверхъестественных способностей, состоящее из исследования в сочетании с сосредоточенностью и усилием.
Idaṁ kho, bhikkhave, bhikkhuno āyusmiṁ.Воплотив, сделав исполненными эти четыре основы сверхъестественных способностей, они смогут при желании прожить [целый] мировой период или оставшуюся часть мирового периода.

Kiñca, bhikkhave, bhikkhuno vaṇṇasmiṁ?
vadāmi → So SS; Bmr K omit. (pts note) | kiñca → vadāmi kiñ ca (pts)
Вот что, говорю я, монахи, для монахов в этом сроке жизни.
Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu.
aṇumattesu → anumattesu (sya-all, pts) | Pātimokkha-saṁvarasaṁvuto → See D. xiii. 42, ante, vol. i., p. 250. (pts note) | ācāragocarasampanno aṇumattesu → ācāra-gocara-sampanno anumattesu (pts) | bhayadassāvī → bhaya-dassāvī (pts)
Что же, монахи, для монахов в этой красоте?
Idaṁ kho, bhikkhave, bhikkhuno vaṇṇasmiṁ.Вот, монахи, монах, будучи нравственным, живёт сдержанный воздержанием предписаний для отшельника, придерживаясь должного поведения, видя опасность в мельчайших проступках, обязуется следовать заповедям и упражняться [в их исполнении].

Kiñca, bhikkhave, bhikkhuno sukhasmiṁ?
kiñca → kiñ ca (pts)
Вот что, монахи, для монахов в этой красоте.
Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
akusalehi dhammehi → akusaladhammehi (pts) | paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (bj: sīmu, PTS) | Idha → See D. i. 1. 2, ante, vol. i., p. 37; and D. xxii. 21, ante, vol. ii., p. 313. (pts note) | paṭhama-jjhānaṁ → Bmr pathamaṁ jhānaṁ, and so onwards. (pts note) | vivicceva → eva (pts) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ paṭhama-jjhānaṁ (pts)
Что же, монахи, для монахов в этом приятном?
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …
vitakkavicārānaṁ → vitakka-vicārānaṁ (pts) | pe → spelled out in full (pts) | dutiyaṁ jhānaṁ → tatiya-jjhānaṁ (pts)
Вот, монахи, монах, освободившись от желаний, освободившись от нехороших свойств, достигает первой ступени созерцания, связанной с устремлённым рассудком и углублённым рассуждением, рождённой уединённостью, дарующей упоение и приятное, и пребывает [в этом состоянии].
tatiyaṁ jhānaṁ …Подавив устремлённый рассудок и углублённое рассуждение … дарующей упоение и приятное, и пребывает [в этом состоянии]… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (pts)
третьей ступени созерцания …
Idaṁ kho, bhikkhave, bhikkhuno, sukhasmiṁ.
kho → kho pana (bj) | kho → Bmr add pana. (pts note)
достигает четвёртой ступени созерцания.

Kiñca, bhikkhave, bhikkhuno bhogasmiṁ?
kiñca → kiñ ca (pts)
Вот что, монахи, для монахов в этом приятном.
Idha, bhikkhave, bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati tathā dutiyaṁ. Tathā tatiyaṁ. Tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
viharati → viharati idha bhikkhave bhikkhu (bj) | abyāpajjena → abyāpajjhena (sya-all, pts) | abyāpajjena → abyapajjhenaṁ (bj: sīmu, PTS) | mettāsahagatena → mettā-sahagatena (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | abyāpajjena → avyāpajjhena (pts)
Что же, монахи, для монахов в этом богатстве?
Karuṇāsahagatena cetasā …pe…
karuṇāsahagatena → karuṇā sahagatena (pts)
Вот, монахи, монах пребывает, пронизывая разумом, исполненным дружелюбия, одну сторону света, затем — вторую, затем — третью, затем — четвёртую. Он пребывает, пронизывая великим, всеобъемлющим, безграничным, невраждебным, незлонамеренным разумом, исполненным дружелюбия, весь мир вверх, вниз, поперёк, во все стороны.
muditāsahagatena cetasā …pe…
muditāsahagatena → muditā-sahagatena (pts) | + → upekhā (pts)
Разумом, исполненным сострадания …
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṁ. Tathā tatiyaṁ. Tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
abyāpajjena → abyāpajjhena (sya-all, pts)
разумом, исполненным удовлетворённости …
Idaṁ kho, bhikkhave, bhikkhuno bhogasmiṁ.он пребывает, пронизывая разумом, исполненным уравновешенности, одну сторону света, затем — вторую, затем — третью, затем — четвёртую. Он пребывает, пронизывая великим, всеобъемлющим, безграничным, невраждебным, незлонамеренным разумом, исполненным уравновешенности, весь мир вверх, вниз, поперёк, во все стороны.

Kiñca, bhikkhave, bhikkhuno balasmiṁ?
kiñca → kiñ ca (pts)
Вот что, монахи, для монахов в этом богатстве.
Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
anāsavaṁ cetovimuttiṁ → anāsavañcetovimuttiṁ (th) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva → ceto-vimuttiṁ paññā-vimuttiṁ diṭṭhe va (pts)
Что же, монахи, для монахов в этой силе?
Idaṁ kho, bhikkhave, bhikkhuno balasmiṁ.Вот, монахи, монах с уничтожением порочных свойств пребывает, сам познав, испытав и обретя в зримом мире лишённые порочных свойств освобождение сердца и освобождение постижения.

Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekabalampi samanupassāmi yaṁ evaṁ duppasahaṁ, yathayidaṁ, bhikkhave, mārabalaṁ.
yaṁ → (sya-all, pts) | yathayidaṁ → yathāyidaṁ (sya-all) | samanupassāmi → Bmr add yaṁ. (pts note) | ekabalampi → eka-balam pi (pts) | mārabalaṁ → māra-balaṁ (pts)
Вот что, монахи, для монахов в этой силе.
Kusalānaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ samādānahetu evamidaṁ puññaṁ pavaḍḍhatī”ti.
samādānahetu evamidaṁ → samādāna-hetu evam idam (pts)
Я, монахи, не вижу ни одной другой силы, столь трудно одолимой, монахи, как сила Мары.

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
[Но] и эта заслуга, монахи, возрастает у предающихся хорошим свойствам”.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti cakkavatti (pts)
Так сказал Благостный.

Cakkavattisuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.
cakkavattisuttaṁ → cakkavattisīhanādasuttaṁ (bjt) | cakkavattisuttaṁ niṭṭhitaṁ → sīhanāda-suttantaṁ (pts)
И удовлетворённые монахи порадовались словам Благостного.

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย