SiṅgālasuttaDie Unterweisung Sigālakas
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
veḷuvane kalandakanivāpe → veḷu-vane kalandaka-nivāpe (pts)Einmal hielt sich der Buddha bei Rājagaha auf, im Bambuswäldchen, am Futterplatz der Eichhörnchen.
Tena kho pana samayena siṅgālako gahapatiputto kālasseva uṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassati—
siṅgālako → sigālako (bj) | puthudisā → puthuddisā (bj, sya-all, pts1ed) | uṭṭhāya → vuṭṭhāya (bj, sya-all) | kālasseva uṭṭhāya → kālass eva vuṭṭhāya (pts) | sigālako → siṅgālako (bj: machasaṁ) | puthuddisā → puthudisā (bj: machasaṁ) | siṅgālako → sigālako (cck: sī.) | puthudisā → puthuddisā (cck: sī. syā. pī.) | siṅgālako → sigālakotipi pāṭho (sya-all note) | Siṅgālako → St Bm K Siṅgālako; Scd Sigālako, but Sd below Siṅgālako; Br Siṅgālo (but Siṅgālakaṁ in 2); Gr (Grimblot, Sept Suttas Pālis, 1876) Sīgālako and Sīgālo; Sum-Scd Sig- and Siṅg-; Sum-Br Siṅg. (pts note) | Disā → So Sct K; Sd puthudissā; Bmr puthudisā. (pts note) | gahapatiputto kālasseva uṭṭhāya → gahapati-putto kālass eva vuṭṭhāya (pts) | allavattho allakeso → alla-vattho alla-keso (pts) | puthudisā → puthud disā (pts)Nun stand da der Hausbesitzersohn Sigālaka früh am Morgen auf und ging aus Rājagaha hinaus. Mit nassen Kleidern und nassen Haaren erhob er seine zusammengelegten Hände, um die verschiedenen Himmelsrichtungen zu verehren –
puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disaṁ.
heṭṭhimaṁ → heṭṭhimam (pts)den Osten, den Süden, den Westen, den Norden, den Fußpunkt und den Scheitelpunkt.
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi.
atha kho → athakho (th) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇha-samayaṁ (pts) | pattacīvaramādāya → patta-cīvaram ādāya (pts)Da kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe und betrat Rājagaha zum Almosengang.
Addasā kho bhagavā siṅgālakaṁ gahapatiputtaṁ kālasseva vuṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavatthaṁ allakesaṁ pañjalikaṁ puthudisā namassantaṁ—
siṅgālakaṁ → sigālakaṁ (bj) | puthuddisā → K puthudisā. (pts note) | gahapatiputtaṁ kālasseva → gahapati-puttaṁ kālass eva (pts) | allavatthaṁ allakesaṁ → alla-vatthaṁ alla-kesaṁ (pts)Er sah Sigālaka, wie er die verschiedenen Himmelsrichtungen verehrte,
puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disaṁ.
Disvā siṅgālakaṁ gahapatiputtaṁ etadavoca:
disvā siṅgālakaṁ → disvāna sigālakaṁ (bj) | disvā → disvāna (sya-all) | Disvā → K disvāna. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)und sagte zu ihm:
“kiṁ nu kho tvaṁ, gahapatiputta, kālasseva vuṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassasi—
vuṭṭhāya → uṭṭhāya (bj, cck) | kiṁ nu kho → kinnu (sya-all) | kho → (pts) | nu → Bmr add kho. (pts note) | puthudisā → puthuddisā (bjt, th, pts) | kiṁ → kin (pts) | gahapatiputta kālasseva → gahapati-putta kālass eva (pts) | allavattho allakeso → alla-vattho alla-keso (pts)„Hausbesitzersohn, warum verehrst du auf diese Art die verschiedenen Himmelsrichtungen?“
puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disan”ti?
“Pitā maṁ, bhante, kālaṁ karonto evaṁ avaca:
maṁ → mama (sya-all) | evaṁ → (pts) | maṁ → K mama. (pts note)„Herr, mein Vater hat auf seinem Sterbebett zu mir gesagt:
‘disā, tāta, namasseyyāsī’ti.‚Mein Lieber, bitte verehre die Himmelsrichtungen.‘
So kho ahaṁ, bhante, pituvacanaṁ sakkaronto garuṁ karonto mānento pūjento kālasseva uṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassāmi—
garuṁ karonto → garukaronto (bj, sya-all, pts) | uṭṭhāya → vuṭṭhāya (bj, sya-all) | kālasseva uṭṭhāya → kālass eva vuṭṭhāya (pts) | garukaronto → Bmr garuṁ karonto. (pts note) | pituvacanaṁ → pitu vacanaṁ (bjt, th, pts) | puthudisā → puthuddisā (bjt, th, pts) | allavattho allakeso → alla-vattho alla-keso (pts)Das Wort meines Vaters ehre, achte und verehre ich, daher bin ich früh am Morgen aufgestanden und aus Rājagaha hinausgegangen; mit nassen Kleidern und nassen Haaren habe ich meine zusammengelegten Hände erhoben, um die verschiedenen Himmelsrichtungen zu verehren –
puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disan”ti.den Osten, den Süden, den Westen, den Norden, den Fußpunkt und den Scheitelpunkt.“
1. Cha disā1. Die sechs Himmelsrichtungen
“Na kho, gahapatiputta, ariyassa vinaye evaṁ cha disā namassitabbā”ti.
cha disā → chaddisā (bj, pts1ed) | disā → chaddisā (cck: sī. pī.) | chaddisā → Bmr cha disā. (pts note) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | cha disā namassitabbāti → chaddisā namassitabbā ti (pts)„Hausbesitzersohn, so sollen die sechs Himmelsrichtungen in der Schulung des Edlen nicht verehrt werden.“
“Yathā kathaṁ pana, bhante, ariyassa vinaye cha disā namassitabbā?
disā → chaddisā (cck: sī. pī.) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th)„Aber Herr, wie sollen die sechs Himmelsrichtungen in der Schulung des Edlen verehrt werden?
Sādhu me, bhante, bhagavā tathā dhammaṁ desetu, yathā ariyassa vinaye cha disā namassitabbā”ti.
cha disā → chadidisā (bj) | namassitabbāti → namassitabbāti chaddisā (bj) | disā → chaddisā (cck: sī. pī.) | cha disā namassitabbāti → chaddisā namassitabbā ti (pts)Herr, bitte unterweise mich darin.“
“Tena hi, gahapatiputta, suṇohi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmī”ti.
suṇohi → suṇāhi (bj, sya-all, pts) | + → chaddisā (bjt) | manasikarohi → manasi karohi (bjt) | tena hi → tenahi (th) | gahapatiputta suṇohi → gahapati-putta suṇāhi (pts)„Nun, Hausbesitzersohn, hör zu und gebrauche den Geist gut, ich werde sprechen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho siṅgālako gahapatiputto bhagavato paccassosi.
siṅgālako → sigālo (bj) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | gahapatiputto → gahapati-putto (pts)„Ja, Herr“, antwortete Sigālaka.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Der Buddha sagte:
“Yato kho, gahapatiputta, ariyasāvakassa cattāro kammakilesā pahīnā honti, catūhi ca ṭhānehi pāpakammaṁ na karoti, cha ca bhogānaṁ apāyamukhāni na sevati, so evaṁ cuddasa pāpakāpagato chaddisāpaṭicchādī
pahīnā → pahīṇā (bj) | ca → (bj, sya-all) | cuddasa pāpakāpagato chaddisāpaṭicchādī → cuddasapāpakāpagato chadisāpaṭicchādī hoti (sya-all) | chaddisāpaṭicchādī → chaddisā paṭicchādi hoti (bj: syā) | chaddisāpaṭicchādī → paṭicchādī hoti (cck: syā.) | ca → So Sct Gr; Sd Bmr K omit. (pts note) | paṭicchādī → K adds hoti. (pts note) | kammakilesā → kammakkilesā (th) | gahapatiputta ariyasāvakassa → gahapati-putta ariya-sāvakassa (pts) | kammakilesā → kamma-kilesā (pts) | apāyamukhāni → apāya-mukhāni (pts) | pāpakāpagato chaddisāpaṭicchādī → pāpakā pagato chaddisā paṭicchādī (pts)„Hausbesitzersohn, ein edler Schüler gibt vier befleckte Taten auf, verübt aus vier Gründen keine schlechten Taten und vermeidet sechs Abflüsse für sein Vermögen. Wenn er diese vierzehn schlechten Dinge hinter sich gelassen hat, hat er die sechs Himmelsrichtungen abgedeckt.
ubholokavijayāya paṭipanno hoti. Tassa ayañceva loko āraddho hoti paro ca loko.
ubholokavijayāya → ubhayalokavijayāya (bj) | eva → So Sc Bmr K Gr; Sdt ca. (pts note) | ca → Sd omits. (pts note) | loko → Bmr K so kāyassa; Gr kāyassa ca. (pts note) | ayañceva → ayaṁ ceva (bjt) | ubholokavijayāya → ubho-loka-vijayāya (pts) | ayañceva → ayañ eva (pts)Er übt für den Gewinn in beiden Welten und hat in dieser und jener Welt Erfolg.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
so → (pts) | upapajjati katamassa cattāro → uppajjati katam assa (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts)Wenn sein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, wird er an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.
2. Cattāro kammakilesā2. Vier befleckte Taten
Katamassa cattāro kammakilesā pahīnā honti?
pahīnā → pahīṇā (bj) | kammakilesā → kammakkilesā (th)Welche vier befleckten Taten hat er aufgegeben?
Pāṇātipāto kho, gahapatiputta, kammakileso, adinnādānaṁ kammakileso, kāmesumicchācāro kammakileso, musāvādo kammakileso.
kāmesumicchācāro → kāmesu micchācāro (bjt) | kammakileso → kammakkileso (th) | kammakileso kāmesumicchācāro kammakileso → kammakkileso kāmesu micchācāro kammakkileso (th) | gahapatiputta kammakileso → gahapati-putta kamma-kileso (pts) | kammakileso kāmesumicchācāro kammakileso → kamma-kileso kāmesu micchācāro kamma-kileso (pts) | kammakileso → kamma-kileso (pts)Das Töten lebender Geschöpfe, das Stehlen, das Begehen sexueller Verfehlungen und das Lügen: Das sind die befleckten Taten.
Imassa cattāro kammakilesā pahīnā hontī”ti.
pahīnā → pahīṇā (bj) | kammakilesā → kammakkilesā (th) | kammakilesā → kamma-kilesā (pts)Diese vier befleckten Taten hat er aufgegeben.“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
Idaṁ vatvāna → idaṁ vatvā (bj, pts1ed) | vatvā → vatvāna (bj: machasaṁ) | vatvāna → idaṁ vatvā (sī. pī.) evamīdisesu ṭhānesu (cck note) | vatvā → Bmr K vatvāna, and below. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:
“Pāṇātipāto adinnādānaṁ, musāvādo ca vuccati;
pāṇātipāto → pāṇātipātaṁ (bj) | Pāṇātipāto → Bmr pāṇātipātaṁ; cp. Gr. (pts note) ca vuccati → pavuccati (sya-all) | musāvādo → musā-vādo (pts)„Töten, stehlen, lügen sprechen Paradāragamanañceva, nappasaṁsanti paṇḍitā”ti.
paradāragamanañceva → para-dāra-gamanañ eva (pts) paṇḍitāti → paṇḍitāti agatigamanāni (bj) | nappasaṁsanti → K na pasaṁsanti. (pts note) | paṇḍitāti → paṇḍitā ti (pts)sowie Ehebruch begehen: kluge Menschen preisen diese Dinge nicht.“
3. Catuṭhānaṁ3. Vier Gründe
“Katamehi catūhi ṭhānehi pāpakammaṁ na karoti?
na → (bj) | pāpakammaṁ → pāpa-kammaṁ (pts)„Aus welchen vier Gründen verübt er keine schlechten Taten?
Chandāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, dosāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, mohāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, bhayāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti.
pāpakammaṁ → pāpa-kammaṁ (pts)Schlechte Taten verübt man, wenn man in seinem Handeln voreingenommen ist durch Begünstigung, Feindseligkeit, Dummheit oder Feigheit.
Yato kho, gahapatiputta, ariyasāvako neva chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati;
dosāgatiṁ → dosagatiṁ (pts) | gahapatiputta ariyasāvako neva → gahapati-putta ariya-sāvako n eva (pts)Wenn ein edler Schüler in seinem Handeln nicht voreingenommen ist durch Begünstigung, Feindseligkeit, Dummheit oder Feigheit,
imehi catūhi ṭhānehi pāpakammaṁ na karotī”ti.
pāpakammaṁ → pāpa-kammaṁ (pts)verübt er aus diesen vier Gründen keine schlechten Taten.“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvā → Bmr K vatvāna. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:
“Chandā dosā bhayā mohā, yo dhammaṁ ativattati;„Wenn das Handeln sich gegen die Lehre wendet durch Begünstigung, Feindseligkeit, Feigheit oder Dummheit, Nihīyati yaso tassa, kāḷapakkheva candimā.
tassa → tassa yaso (bahūsu) | nihīyati → nihīyati tassa (pts) | tassa kāḷapakkheva → kālapakkhe va (pts) | tassa → tassa yeso (cck: bahūsu, vinayepi) | Nihīyati → Bm nihiyyati. (pts note) | yaso → Bmr yaso tassa. (pts note) yasokāḷapakkhe’va → yaso tassa (bj: machasaṁ) | candimā → St omits the following verse. (pts note) | kāḷapakkheva → kāla-pakkhe va (pts)schwindet der Ruhm wie der Mond in der dunklen Monatshälfte.Chandā dosā bhayā mohā, yo dhammaṁ nātivattati;Wenn das Handeln sich nicht gegen die Lehre wendet durch Begünstigung, Feindseligkeit, Feigheit oder Dummheit, Āpūrati yaso tassa, sukkapakkheva candimā”ti.
tassa → tassa yaso (bahūsu, vinayepi) | yaso → yaso tassa (bj: machasaṁ) | tassa → tassa yeso (cck: bahūsu, vinayepi) sukkapakkheva → juṇhapakkheva (mr) | va → juṇhapakkheva (bj: kām) | sukkapakkheva → juṇhapakkheva (cck: ka.) | sukkapakkheva → sukkapakkhe va (bjt) | sukkapakkheva candimāti → sukka-pakkhe va candimā ti (pts)wächst der Ruhm an wie der Mond in der hellen Monatshälfte.“
4. Cha apāyamukhāni4. Sechs Abflüsse für das Vermögen
“Katamāni cha bhogānaṁ apāyamukhāni na sevati?
apāyamukhāni → apāya-mukhāni (pts)„Welche sechs Abflüsse für sein Vermögen vermeidet er?
Surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyogo kho, gahapatiputta, bhogānaṁ apāyamukhaṁ, vikālavisikhācariyānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, samajjābhicaraṇaṁ bhogānaṁ apāyamukhaṁ, jūtappamādaṭṭhānānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, pāpamittānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, ālasyānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ.
ālasyānuyogo → ālassānuyogo (bj, sya-all, pts1ed) | apāyamukhaṁ → apāyamukhaṁ majjapānādīnavā (bj) | ālasyānuyogo → ālassānuyogo (pts) | ālasyānuyogo → ālasānuyogo (cck: sī. syā. pī.) | surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyogo → surāmerayamajjapamādaṭṭhānānuyogo (bjt, th) | surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyogo → surā-meraya-majja-pamāda-ṭṭhānānuyogo (pts) | apāyamukhaṁ vikālavisikhācariyānuyogo → apāya-mukhaṁ vikāla-visikhā-cariyānuyogo (pts) | apāyamukhaṁ → apāya-mukhaṁ (pts) | apāyamukhaṁ jūtappamādaṭṭhānānuyogo → apāya-mukhaṁ jūta-ppamāda-ṭṭhānānuyogo (pts) | apāyamukhaṁ pāpamittānuyogo → apāya-mukhaṁ pāpa-mittānuyogo (pts) | apāyamukhaṁ ālasyānuyogo → apāya-mukhaṁ ālassānuyogo (pts)Wenn man sich gewohnheitsmäßig dem Trinken von Rauschmitteln wie Bier, Wein und Branntwein hingibt, führt das zu einem Abfluss des Vermögens; wenn man sich gewohnheitsmäßig nachts in den Straßen herumtreibt; wenn man Feste besucht; wenn man Glücksspiel betreibt; wenn man schlechte Freunde hat; wenn man faul ist, führt das zu einem Abfluss des Vermögens.
5. Surāmerayassa cha ādīnavā5. Sechs Nachteile des Trinkens
Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge.
surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge → surāmerayamajjapamādaṭṭhānānuyoge (bjt, th)Es gibt diese sechs Nachteile des gewohnheitsmäßigen Trinkens von Rauschmitteln wie Bier, Wein und Branntwein:
Sandiṭṭhikā dhanajāni, kalahappavaḍḍhanī, rogānaṁ āyatanaṁ, akittisañjananī, kopīnanidaṁsanī, paññāya dubbalikaraṇītveva chaṭṭhaṁ padaṁ bhavati.
dhanajāni → dhanañjāni (bj, sya-all, pts1ed) | dubbalikaraṇītveva → dubbalīkaraṇītveva (bj, sya-all, pts) | kopīnanidaṁsanī → hirikopinaniddaṁsanī (sya-all) | dhanajāni → dhanañjāni (pts) | dhanajāni → dhanañjāni (cck: sī. pī.) | dhanañjāni → So Scdt Gr; Bmr K Gr (note) Sum dhanajāni (and so Sc, 11). (pts note) | akitti-sañjananī → St ākittisaṁjaṇi. (pts note) | eva → -3 So Sc Bmr K Gr (note); Sdt Gr ca. (pts note) | dubbalikaraṇītveva → dubbalīkaraṇī tveva (th) | dhanajāni kalahappavaḍḍhanī → dhanañjāni kalaha-ppavaḍḍhanī (pts) | akittisañjananī kopīnanidaṁsanī → akitti-sañjananī kopīna-niddaṁsanī (pts) | dubbalikaraṇītveva → dubbalī-karaṇī tv eva (pts)Man verliert hier und jetzt Vermögen; man provoziert Zänkereien; man ist anfällig für Krankheiten; man hat einen schlechten Ruf; man zeigt sich in unanständiger Weise; und als sechstes wird die Weisheit geschwächt.
Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge.
surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge → surāmerayamajjapamādaṭṭhānānuyoge vikālacariyādīnavā (bj) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge → surā-meraya-majja-pamāda-ṭṭhānānuyogo (pts)Das sind die sechs Nachteile des gewohnheitsmäßigen Trinkens von Rauschmitteln wie Bier, Wein und Branntwein.
6. Vikālacariyāya cha ādīnavā6. Sechs Nachteile des nächtlichen Sichherumtreibens in den Straßen
Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā vikālavisikhācariyānuyoge.Es gibt diese sechs Nachteile des nächtlichen Sichherumtreibens in den Straßen:
Attāpissa agutto arakkhito hoti, puttadāropissa agutto arakkhito hoti, sāpateyyampissa aguttaṁ arakkhitaṁ hoti, saṅkiyo ca hoti pāpakesu ṭhānesu, abhūtavacanañca tasmiṁ rūhati, bahūnañca dukkhadhammānaṁ purakkhato hoti.
ca hoti pāpakesu ṭhānesu → tesu tesu ṭhānesu (sya-all) | pāpakesu → tesu tesu (sya-all) | purakkhato → purakkhito (sya-all) | ṭhānesu → tesu tesu ṭhānesu (cck: syā.) | pāpakesu → K tesu tesu. (pts note) | abhūtaṁ → St Bmr K Gr abhūta. (pts note) | vacanañ → Sd vacanam pi. (pts note) | bahunnañ → So SS Gr; Bmr K bahūnañ. (pts note) | purakkhato → K purakkhito. (pts note) | sāpateyyampissa → sāpateyyaṁpissa (my, th) | abhūtavacanañca → abhūtavacanaṁ ca (bjt) | attāpissa → attā pi ssa (pts) | puttadāropissa → putta-dāro pi ssa (pts) | sāpateyyampissa → sāpateyyam pi ssa (pts) | saṅkiyo → saṁkiyo (pts) | abhūtavacanañca → abhūtaṁ vacanañ ca (pts) | bahūnañca dukkhadhammānaṁ → bahunnañ ca dukkha-dhammānaṁ (pts)Man selbst ist nicht bewacht; die Frauen und Kinder sind nicht bewacht; der Besitz ist nicht bewacht; man wird schlechter Taten verdächtigt; falsche Gerüchte verbreiten sich über einen; und man steht in vorderster Reihe bei vielen Dingen, die zu Leiden führen.
Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā vikālavisikhācariyānuyoge.
vikālavisikhācariyānuyoge → vikālavisikhācariyānuyoge samajjābhicaraṇādīnavā (bj) | vikālavisikhācariyānuyoge → vikāla-visikhā-cariyānuyoge (pts)Das sind die sechs Nachteile des nächtlichen Sichherumtreibens in den Straßen.
7. Samajjābhicaraṇassa cha ādīnavā7. Sechs Nachteile von Festen
Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā samajjābhicaraṇe.
cha khome → kho me (pts)Es gibt diese sechs Nachteile des Besuchs von Festen:
Kva naccaṁ, kva gītaṁ, kva vāditaṁ, kva akkhānaṁ, kva pāṇissaraṁ, kva kumbhathunanti.
Kva → kuvaṁ (si, pts1ed) | kumbhathunanti → kumbhathūṇanti (bj); kumbhathūnanti (sya-all) | kva → kuvaṁ (pts) | kva → kuvaṁ (bj: PTS) | Kva → kuvaṁ (cck: ka. sī. pī.) | Kuvaṁ → So Sdt throughout; Sc kvaṁ, afterwards kva; Bmr K Sum kva; Gr kuvaṁ (note) kvavaṁ. (pts note)Man denkt ständig: ‚Wo gibt es Tanz? Wo wird gesungen? Wo gibt es Musik? Wo gibt es Geschichten? Wo gibt es Applaus? Wo werden die Pauken geschlagen?‘
Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā samajjābhicaraṇe.
samajjābhicaraṇe → samajjābhicaraṇe jūtappamādādīnavā (bj) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts)Das sind die sechs Nachteile des Besuchs von Festen.
8. Jūtappamādassa cha ādīnavā8. Sechs Nachteile des Glücksspiels
Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā jūtappamādaṭṭhānānuyoge.
cha khome gahapatiputta ādīnavā → (pts)Es gibt diese sechs Nachteile des gewohnheitsmäßigen Glücksspiels:
Jayaṁ veraṁ pasavati, jino vittamanusocati, sandiṭṭhikā dhanajāni, sabhāgatassa vacanaṁ na rūhati, mittāmaccānaṁ paribhūto hoti, āvāhavivāhakānaṁ apatthito hoti:
sabhāgatassa → sabhāye tassa (mr) | jino → jito (bj) | dhanajāni → dhanañjāni (pts) | sabhāgatassa → sabhāye tassa (bj: kām) | sabhāgatassa → sabhāye tassa (cck: ka.) | vittam → Bmr Sum vittaṁ; Gr cittaṁ (note) vittaṇ. (pts note) | apatthito → appatthito (th) | vittamanusocati → vittam anusocati (pts) | dhanajāni sabhāgatassa → dhanañjāni sabhā-gatassa (pts) | āvāhavivāhakānaṁ → āvāha-vivāhakānaṁ (pts)Sieg erzeugt Feindschaft; der Verlierer trauert um sein Geld; man verliert hier und jetzt Vermögen; das Wort eines Spielers hat in der öffentlichen Versammlung kein Gewicht; Freunde und Kollegen behandeln einen mit Verachtung; und niemand will einen Spieler heiraten, weil man denkt:
‘akkhadhutto ayaṁ purisapuggalo nālaṁ dārabharaṇāyā’ti.
ayaṁ → (sya-all, pts) | dārabharaṇāyāti → dārābharaṇāyāti (pts)‚Dieses Individuum ist ein Spieler – es ist nicht in der Lage, eine Frau zu versorgen.‘
Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā jūtappamādaṭṭhānānuyoge.
jūtappamādaṭṭhānānuyoge → jūtappamādaṭṭhānānuyoge pāpamittānuyogādīnavā (bj) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | jūtappamādaṭṭhānānuyoge → jūtappamāda-ṭṭhānānuyoge (pts)Das sind die sechs Nachteile des gewohnheitsmäßigen Glücksspiels.
9. Pāpamittatāya cha ādīnavā9. Sechs Nachteile von schlechten Freunden
Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā pāpamittānuyoge.
cha khome gahapatiputta ādīnavā → (pts)Es gibt diese sechs Nachteile von schlechten Freunden:
Ye dhuttā, ye soṇḍā, ye pipāsā, ye nekatikā, ye vañcanikā, ye sāhasikā. Tyāssa mittā honti te sahāyā.
tyāssa → So Sct K; Sd Bmr Gr tyassa. (pts note)Man freundet sich mit Süchtigen, Zechern, Trunkenbolden, Betrügern, Schwindlern und Schlägern an und wird ihr Gefährte.
Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā pāpamittānuyoge.
pāpamittānuyoge → pāpamittānuyoge ālassādīnavā (bj) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | pāpamittānuyoge → pāpa-mittānuyoge (pts)Das sind die sechs Nachteile von schlechten Freunden.
10. Ālasyassa cha ādīnavā10. Sechs Nachteile der Faulheit
Cha khome, gahapatiputta, ādīnavā ālasyānuyoge.
ālasyānuyoge → ālassānuyoge (bj, sya-all)Es gibt diese sechs Nachteile gewohnheitsmäßiger Faulheit:
Atisītanti kammaṁ na karoti, atiuṇhanti kammaṁ na karoti, atisāyanti kammaṁ na karoti, atipātoti kammaṁ na karoti, atichātosmīti kammaṁ na karoti, atidhātosmīti kammaṁ na karoti.
atichātosmīti → atijātosmīti (bj) | atidhātosmīti → atipipāsitosmīti (sya-all) | Ati-chāto → K aticchāto. (pts note) | Ati-dhāto → So SS Bm Gr; Br atitāto; K atipipāsito. (pts note) | atichātosmīti → aticchātosmīti (th) | atisītanti → ati-sītan ti (pts) | atiuṇhanti → ati-uṇhan ti (pts) | atisāyanti → ati-sāyan ti (pts) | atipātoti → atipāto ti (pts) | atichātosmīti → ati-chāto smīti (pts) | atidhātosmīti → ati-dhāto smīti (pts)Man bekommt seine Arbeit nicht fertig, weil man denkt: ‚Es ist zu kalt! Es ist zu warm! Es ist zu spät! Es ist zu früh! Ich bin zu hungrig! Ich bin zu satt!‘
Tassa evaṁ kiccāpadesabahulassa viharato anuppannā ceva bhogā nuppajjanti, uppannā ca bhogā parikkhayaṁ gacchanti.
kiccāpadesabahulassa → kiccāpadesa-bahulassa (pts) | ceva → eva (pts) | nuppajjanti → n uppajjanti (pts)Indem man sich in vielen Ausreden ergeht, verdient man kein Geld mehr, und das vorhandene Geld geht aus.
Ime kho, gahapatiputta, cha ādīnavā ālasyānuyoge”ti.
ālasyānuyogeti → ālassānuyogeti (bj, sya-all) | ālasyānuyogeti idamavoca → ālassānuyoge ti idam avoca (pts) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts)Das sind die sechs Nachteile gewohnheitsmäßiger Faulheit.“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvāna → vatvā (bjt, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:
“Hoti pānasakhā nāma, hoti sammiyasammiyo;
pānasakhā → pāna-sakhā (pts) sammiyasammiyo → sammiya-sammiyo (pts)„Manche sind nur Saufkumpane, manche nennen dich lieber, lieber Freund, Yo ca atthesu jātesu, sahāyo hoti so sakhā.aber ein wahrer Gefährte ist jemand, der in der Not zu dir steht.Ussūraseyyā paradārasevanā, verappasavo ca anatthatā ca;
ussūraseyyā paradārasevanā → ussūra-seyyā para-dāra-sevanā vera (pts) verappasavo → verappasaṅgo (bj, sya-all, pts1ed) | verappasavo → verappasaṅgo (bj, sya-all, pts) | verappasaṅgo → verappasavo (bj: machasaṁ) | Verappasavo → verappasaṅgo (cck: sī. syā. pī.) | verappasavo → ppasaṅgo (pts)Lange schlafen, Ehebruch, sich Feinde schaffen, Schaden stiften, Pāpā ca mittā sukadariyatā ca, ete cha ṭhānā purisaṁ dhaṁsayanti.
su-kadariyatā → Bmr sukadarīyatā. (pts note) cha → So K; SS Bmr ca. (pts note)schlechte Freunde und Habgier: diese sechs Grundlagen verderben einen Menschen.Pāpamitto pāpasakho, pāpaācāragocaro;
pāpācāra- → So Scd Gr; St pāpacāra; Bmr K Gr (note) pāpa-ācāra. (pts note) | pāpamitto pāpasakho → pāpa-mitto pāpa-sakho pāpācāra (pts) pāpaācāragocaro → pāpācāra gocaro (pts)Mit schlechten Freunden, schlechten Gefährten, schlechtem Verhalten und schlechten Almosenorten Asmā lokā paramhā ca, ubhayā dhaṁsate naro.wird ein Mensch aus dieser und jener Welt abstürzen.Akkhitthiyo vāruṇī naccagītaṁ, divā soppaṁ pāricariyā akāle;
akkhitthiyo → akkh-itthiyo (pts) | naccagītaṁ → nacca-gītaṁ (pts) soppaṁ → suppaṁ (pts) | akāle → akālaṁ (pts) | akālaṁ → Sc Bmr K akāle. (pts note) | divā soppaṁ → divāsoppaṁ (bjt, th)Würfel, Frauen, Palmwein, Gesang und Tanz, am Tag schlafen, sich nachts herumtreiben, Pāpā ca mittā sukadariyatā ca, ete cha ṭhānā purisaṁ dhaṁsayanti.
sukadariyatā → su-kadariyatā (pts) ete → Gr adds ca. (pts note)schlechte Freunde und Habgier: diese sechs Grundlagen verderben einen Menschen.Akkhehi dibbanti suraṁ pivanti, yantitthiyo pāṇasamā paresaṁ;
yantitthiyo → yant itthiyo (pts)Sie spielen Würfel, trinken Bier, verkehren mit Frauen, die von andern geliebt; Nihīnasevī na ca vuddhasevī, nihīyate kāḷapakkheva cando.
vuddhasevī → vuddhisevī (sya-all); buddhisevī (mr) | vuddhasevī nihīyate → vuddhasevi nihīyare (bj); vuḍḍhisevī nihīyati (sya-all) | vuddhasevi → vuddhisevi (bj: syā); buddhisevi (bj: kām) | vuddhasevī → vuddhisevī (cck: syā.); buddhisevī (cck: ka.) | nihīnasevī → nihīna-sevī (pts) | vuddhasevī → vuddha-sevī (pts) cando → candimā (sya-all) | nihīyate kāḷapakkheva → nihīyati kālapakkhe va (pts) | nihīyati → Bm nihiyyate; Br nihīyate. (pts note) | nihīyate → nihīyare (bjt) | nihīyate kāḷapakkheva → nihīyati kāla-pakkhe va (pts)mit den Schlechteren verbinden sie sich, nicht den Besseren: sie schwinden dahin wie der abnehmende Mond.Yo vāruṇī addhano akiñcano, pipāso pivaṁ papāgato;
vāruṇī → So Bmr K Gr; Sc vārini; Sd vāruniṁ; St ruṇiṁ; Gr (note) vāruniṁ. (pts note) | adhano → Bmr addhano. (pts note) pipāso pivaṁ papāgato → pipāsosi atthapāgato (sya-all); pipāso pibam papāgato (pts1ed); pipāsopi samappapāgato (mr) | papāgato → pāpaṁ gato (bj) | pivaṁ → pibam (pts) | gato → pipāsosi atthapāgato (bj: syā); pipāso pi samappapāgaso (bj: kām); pipāso pivaṁ papāgato (bj: machasaṁ) | papāgato → pipāsosi atthapāgato (cck: syā.); pipāsopi samappapāgato (cck: ka.) | papāgato → Sc sisampapāgato; Sdt pipampapāgato; Bm divāsoppipamādagato; Br pisamappapāgato; K pipāsosi atthapāgato; Gr pibam papā gāto; (note) pīsamappapā. (pts note)Einer, durch Palmwein mittellos, abgebrannt, durstig, der in der Schenke trinkt Udakamiva iṇaṁ vigāhati, akulaṁ kāhiti khippamattano.
udakamiva → udakam iva (pts) akulaṁ → ākulaṁ (sya-all, mr) | akulaṁ kāhiti → ākulaṁ kāhati (sya-all) | kāhiti khippamattano → kāhati khippam attano (pts) | akulaṁ → ākulaṁ (bj: syā, kām) | Akulaṁ → ākulaṁ (cck: syā. ka.) | akulaṁ → Bmr Gr (note) ākulaṁ. (pts note) | kāhati → Sd kahati; Bmr kāhiti. (pts note)und in Schulden ertrinkt, wird schnell vom Weg abkommen.Na divā soppasīlena, rattimuṭṭhānadessinā;
divā soppasīlena rattimuṭṭhānadessinā → divāsuppasīlena rattinuṭṭhānadessinā (sya-all) | soppasīlena rattimuṭṭhānadessinā → suppanāsīlena ratti nuṭṭhānadassinā (pts) | divā soppasīlena → divāsoppasīlena (bjt) | soppasīlena → suppanā-sīlena ratti (pts) rattimuṭṭhānadessinā → rattinuṭṭhānadassinā (bj: PTS) | rattimuṭṭhānadessinā → rattinuṭṭhānadassinā (cck: sī. pī.); rattinuṭṭhānasīlinā (cck: ?) | rattimuṭṭhānadessinā → n-uṭṭhāna-dassinā (pts)Wenn man gewohnt ist, lange zu schlafen, die Nacht als die Zeit zum Aufstehen ansieht Niccaṁ mattena soṇḍena, sakkā āvasituṁ gharaṁ.und sich stets betrinkt, hält man das Hausleben nicht durch.Atisītaṁ atiuṇhaṁ, atisāyamidaṁ ahu;
atisītaṁ atiuṇhaṁ → ati-sītaṁ ati-uṇhaṁ (pts) ahu → Gr āhu. (pts note) | atisāyamidaṁ → ati-sāyaṁ idaṁ (pts)‚Zu kalt, zu warm, zu spät‘, sagt man. Iti vissaṭṭhakammante, atthā accenti māṇave.
vissaṭṭhakammante → vissaṭṭhakammanto (pts) | vissaṭṭha-kammanto → So SS Gr; Bmr K Gr (note) Sum kammante. (pts note) māṇave → mānave (pts)Wenn junge Menschen so ihre Arbeit vernachlässigen, entgehen ihnen Reichtümer.Yodha sītañca uṇhañca, tiṇā bhiyyo na maññati;
yodha → yo ca (sya-all) | yodha sītañca uṇhañca → yo ca sītañ ca uṇhañ ca (pts)Aber wer Hitze und Kälte nur betrachtet wie Grashalme, Karaṁ purisakiccāni, so sukhaṁ na vihāyatī”ti.
purisakiccāni → purisa-kiccāni (pts) sukhaṁ → sukhā (sabbattha) | sukhaṁ → sukhā (bj, sya-all, pts) | sukhā → sukhaṁ (bj: machasaṁ) | sukhaṁ → sukhā (sabbattha) aṭṭhakathā oloketabbā (cck note)tut seine Pflicht als Mann, und das Glück lässt ihn nicht im Stich.“
11. Mittapatirūpaka11. Falsche Freunde
“Cattārome, gahapatiputta, amittā mittapatirūpakā veditabbā.
mittapatirūpakā → mittappaṭirūpakā (sya-all, pts) | mittapatirūpakā → mittapaṭirūpakā (bj: sīmu) | cattārome → cattāro me (bjt) | cattārome gahapatiputta → cattāro me gahapati-putta (pts) | mittapatirūpakā → mitta-paṭirūpakā (pts)„Hausbesitzersohn, diese vier Feinde, die als Freunde daherkommen, sollst du erkennen:
Aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo, vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo, anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo, apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo.
mittapatirūpako → mittappaṭirūpako (sya-all, pts) | aññadatthuharo → aññadatthu-haro (pts) | mittapatirūpako → mitta-paṭirūpako (pts) | vacīparamo → vacī-paramo (pts) | anuppiyabhāṇī → anuppiya-bhāṇī (pts)den Nehmer, den Schwätzer, den Schmeichler und den Verschwender.
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo.
mittapatirūpako → mittappaṭirūpako (sya-all, pts) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | aññadatthuharo → aññadatthu-haro (pts) | mittapatirūpako → mitta-paṭirūpako (pts)Einen falschen Freund, der ein Nehmer ist, kann man auf vierfacher Basis erkennen:
Aññadatthuharo hoti, appena bahumicchati;
aññadatthuharo → aññadatthu-haro (pts) bahumicchati → bahum icchati (pts)Dein Besitz landet bei ihm; er gibt wenig und erwartet viel; Bhayassa kiccaṁ karoti, sevati atthakāraṇā.
kiccaṁ → kiccaṁ na (sya-all) | kiccaṁ → So Sc Bmr Gr; Sdt K add na. (pts note) atthakāraṇā → attha-kāraṇā (pts)er tut seine Pflicht aus Furcht; und er schließt sich zu seinem eigenen Vorteil an.
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo.
mittapatirūpako → mittappaṭirūpako (sya-all, pts) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | aññadatthuharo → aññadatthu-haro (pts) | mittapatirūpako → mitta-paṭirūpako (pts)Einen falschen Freund, der ein Nehmer ist, kann man auf dieser vierfachen Basis erkennen.
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo.
mittapatirūpako → mittappaṭirūpako (sya-all, pts) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | vacīparamo → vacī-paramo (pts) | mittapatirūpako → mitta-paṭirūpako (pts)Einen falschen Freund, der ein Schwätzer ist, kann man auf vierfacher Basis erkennen:
Atītena paṭisantharati, anāgatena paṭisantharati, niratthakena saṅgaṇhāti, paccuppannesu kiccesu byasanaṁ dasseti.
paṭisantharati → paṭisandharati (mr) | paṭisantharati → paṭisantharatiṁ (bj) | paṭisantharati → paṭisandharati (bj: kām) | paṭisantharati → paṭisandharati (cck: ka.) | paṭisantharati → Bmr paṭisandharati. (pts note) | byasanaṁ → vyasanaṁ (pts)Er ist in der Vergangenheit gastfreundlich; er ist in der Zukunft gastfreundlich; er ist voller nichtssagender Höflichkeiten; und wenn etwas in der Gegenwart getan werden muss, weist er auf sein eigenes Unglück hin.
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo.
mittapatirūpako → mittappaṭirūpako (sya-all, pts) | vacīparamo → vacī-paramo (pts) | mittapatirūpako → mitta-paṭirūpako (pts)Einen falschen Freund, der ein Schwätzer ist, kann man auf dieser vierfachen Basis erkennen.
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo.
mittapatirūpako → mittappaṭirūpako (sya-all, pts) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | anuppiyabhāṇī → anuppiya-bhāṇī (pts) | mittapatirūpako → mitta-paṭirūpako (pts)Einen falschen Freund, der ein Schmeichler ist, kann man auf vierfacher Basis erkennen:
Pāpakampissa anujānāti, kalyāṇampissa anujānāti, sammukhāssa vaṇṇaṁ bhāsati, parammukhāssa avaṇṇaṁ bhāsati.
Pāpakampissa → pāpakammaṁpissa (sya-all) | pāpakampissa → pāpakammaṁpissa (sya-all) | sammukhāssa → sammukhassa (sya-all) | parammukhāssa → parammukhassa (sya-all) | pāpakampi’ssa → pāpakammampissa (bj: syā) | Pāpakaṁpissa → pāpakammaṁpissa (cck: syā.) | Pāpakam → K pāpakammaṁ. (pts note) | nānujānāti → So Sc; Sdt Br K Gr anujānāti; Bm na anuj-. (pts note) | ssa → Bm K sammukhassa, and below. (pts note) | kalyāṇampissa → kalyāṇaṁpissa (my, th) | pāpakampissa → pāpakam pi ssa (pts) | kalyāṇampissa anujānāti sammukhāssa → kalyāṇam pi ssa nānujānāti sammukhā ssa (pts) | parammukhāssa → parammukhā ssa (pts)Er stimmt zu, wenn du Schlechtes tust; er stimmt zu, wenn du Gutes tust; er sagt dir Lob ins Gesicht, aber hinter deinem Rücken macht er dich schlecht.
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo.
mittapatirūpako → mittappaṭirūpako (sya-all, pts) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | anuppiyabhāṇī → anuppiya-bhāṇī (pts) | mittapatirūpako → mitta-paṭirūpako (pts)Einen falschen Freund, der ein Schmeichler ist, kann man auf dieser vierfachen Basis erkennen.
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo.
mittapatirūpako → mittappaṭirūpako (sya-all, pts) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | apāyasahāyo → apāya-sahāyo (pts) | mittapatirūpako → mitta-paṭirūpako (pts)Einen falschen Freund, der ein Verschwender ist, kann man auf vierfacher Basis erkennen:
Surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge sahāyo hoti, vikālavisikhācariyānuyoge sahāyo hoti, samajjābhicaraṇe sahāyo hoti, jūtappamādaṭṭhānānuyoge sahāyo hoti.
surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge → surāmeraya majjappamādaṭṭhānānuyoge (my) | vikālavisikhācariyānuyoge → vikāla visikhā cariyānuyoge (my) | surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge → surāmerayamajjapamādaṭṭhānānuyoge (bjt, th) | surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge → surā-meraya-majjapamāda-ṭṭhānānuyoge (pts) | vikālavisikhācariyānuyoge → vikāla-visikhā-cariyānuyoge (pts) | jūtappamādaṭṭhānānuyoge → jūtappamāda-ṭṭhānānuyoge (pts)Er begleitet dich beim Trinken, beim nächtlichen Herumtreiben in den Straßen, beim Besuch von Festen und beim Glücksspiel.
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo”ti.
mittapatirūpako veditabboti → mittappaṭirūpako veditabbo (sya-all) | ti → Scd omit ti. (pts note) | apāyasahāyo → apāya-sahāyo (pts) | mittapatirūpako veditabboti → mitta-paṭirūpako veditabbo ti (pts)Einen falschen Freund, der ein Verschwender ist, kann man auf dieser vierfachen Basis erkennen.“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvāna → vatvā (bjt, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:
“Aññadatthuharo mitto, yo ca mitto vacīparo;
aññadatthuharo → aññadatthu haro (pts) vacīparo → vacīparamo (sya-all) | vacīparo → vacīparamo (bj: syā) | vacīparo → vacīparamo (cck: syā.) | vacīparo → vacī-paro (pts)„Der eine Freund nimmt stets, der andere redet nur, Anuppiyañca yo āha, apāyesu ca yo sakhā.
āha → āhu (sya-all) | anuppiyañca → anuppiyañ ca (pts)einer ist ein Schmeichler, und einer lebt auf großem Fuß.Ete amitte cattāro, iti viññāya paṇḍito;Ein kluger Mensch versteht, was diese vier Feinde wirklich sind, Ārakā parivajjeyya, maggaṁ paṭibhayaṁ yathā”ti.
yathāti → yathā ti (pts)und hält sie auf Abstand, wie er eine gefährliche Straße meiden würde.“
12. Suhadamitta12. Gutherzige Freunde
“Cattārome, gahapatiputta, mittā suhadā veditabbā.
cattārome → cattāro me (bjt) | cattārome gahapatiputta → cattāro me gahapati-putta (pts)„Hausbesitzersohn, diese vier gutherzigen Freunde sollst du erkennen:
Upakāro mitto suhado veditabbo, samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo, atthakkhāyī mitto suhado veditabbo, anukampako mitto suhado veditabbo.
Upakāro → upakārako (sya-all) | anukampako → ānukampako (bj) | upakāro → upakārako (sya-all) | upakāro → upakārako (bj: syā) | Upakāro → upakārako (cck: syā.) | samānasukhadukkho → samāna-sukha-dukkho (pts) | atthakkhāyī → atth-akkhāyī (pts)den Helfer, den Freund in guten und schlechten Tagen, den Ratgeber und den Anteilnehmenden.
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo.
upakāro → upakārako (sya-all) | upakāro → So Sc Bmr K Gr (note); Sdt Gr upakārako. (pts note) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts)Einen gutherzigen Freund, der ein Helfer ist, kann man auf vierfacher Basis erkennen:
Pamattaṁ rakkhati, pamattassa sāpateyyaṁ rakkhati, bhītassa saraṇaṁ hoti, uppannesu kiccakaraṇīyesu taddiguṇaṁ bhogaṁ anuppadeti.
saraṇaṁ → paṭisaraṇaṁ (sya-all) | kiccakaraṇīyesu → kiccesu karaṇīyesu (sya-all) | anuppadeti → anuppādeti (pts) | saraṇaṁ → K paṭisaraṇaṁ. (pts note) | anuppādeti → So Scd Gr; St Bmr K anuppadeti. (pts note) | uppannesu kiccakaraṇīyesu → uppanne kiccakaraṇīye (bjt) | kiccakaraṇīyesu taddiguṇaṁ → kicca-karaṇīyesu tad diguṇaṁ (pts)Er passt auf dich auf, wenn du leichtsinnig bist; er passt auf deinen Besitz auf, wenn du leichtsinnig bist; er beschützt dich in Zeiten der Gefahr; und wenn etwas getan werden muss, stellt er dir zweimal so viel Geld zur Verfügung wie du brauchst.
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo.
upakāro → upakārako (sya-all) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts)Einen gutherzigen Freund, der ein Helfer ist, kann man auf dieser vierfachen Basis erkennen.
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo.
gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | samānasukhadukkho → samāna-sukhadukkho (pts)Einen gutherzigen Freund, der in guten und schlechten Tagen gleich ist, kann man auf vierfacher Basis erkennen:
Guyhamassa ācikkhati, guyhamassa parigūhati, āpadāsu na vijahati, jīvitaṁpissa atthāya pariccattaṁ hoti.
parigūhati → pariguyhati (sya-all) | parigūhati → So SS Gr; Bmr K Gr (note) pariguyhati. (pts note) | jīvitaṁpissa → jīvitampissa (bjt) | guyhamassa → guyham assa (pts) | jīvitaṁpissa → jīvitam pi ssa (pts)Er vertraut dir seine Geheimnisse an; er bewahrt deine Geheimnisse; in Zeiten der Not lässt er dich nicht fallen; und er würde für dein Wohl sogar sein Leben geben.
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo.
gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | samānasukhadukkho → samāna-sukha-dukkho (pts)Einen gutherzigen Freund, der in guten und schlechten Tagen gleich ist, kann man auf dieser vierfachen Basis erkennen.
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo.
kho → kho pana (bj) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | atthakkhāyī → atth-akkhāyī (pts)Einen gutherzigen Freund, der ein Ratgeber ist, kann man auf vierfacher Basis erkennen:
Pāpā nivāreti, kalyāṇe niveseti, assutaṁ sāveti, saggassa maggaṁ ācikkhati.
niveseti → Br nivāseti, but in 28 nivesenti. (pts note) | assutaṁ → So SS Gr; Bmr K Gr (note) asutaṁ. (pts note)Er hält dich zurück, wenn du Schlechtes tust; er unterstützt dich, wenn du Gutes tust; er lehrt dich, was du noch nicht gehört hast; und er erklärt dir den Weg in den Himmel.
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo.
gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | atthakkhāyī → atth-akkhāyī (pts)Einen gutherzigen Freund, der ein Ratgeber ist, kann man auf dieser vierfachen Basis erkennen.
Catūhi kho, gahapatiputta, ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo.
kho → kho pana (bj) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts)Einen gutherzigen Freund, der Anteil nimmt, kann man auf vierfacher Basis erkennen:
Abhavenassa na nandati, bhavenassa nandati, avaṇṇaṁ bhaṇamānaṁ nivāreti, vaṇṇaṁ bhaṇamānaṁ pasaṁsati.
abhavenassa → abhaven assa (pts) | bhavenassa → bhaven assa (pts)Er freut sich nicht an deinem Unglück; er freut sich an deinem Glück; er hält andere davon ab, dich zu tadeln; und er ermuntert dazu, dich zu loben.
Imehi kho, gahapatiputta, catūhi ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo”ti.
ti → SS omit ti. (pts note) | veditabboti → veditabbo ti (pts)Einen gutherzigen Freund, der Anteil nimmt, kann man auf dieser vierfachen Basis erkennen.“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvāna → vatvā (bjt, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:
“Upakāro ca yo mitto, sukhe dukkhe ca yo sakhā;
mitto → mitto yo ca mitto (bj, pts) sukhe dukkhe → sukhadukkho (sya-all, mr) | ca yo sakhā → yo ca mitto sukhe dukhe (bj); yo ca mitto sukhe dukkhe (si, pts1ed) | dukkhe ca yo sakhā → dukhe (bj) | ca yo sakhā → (pts) | dukhe → sukhe dukkhe ca ye sakhā (bj: machasaṁ) | dukkhe → sukhadukkho (cck: syā. ka.) | sakhā → yo ca mitto sukhe dukkhe (cck: sī. pī.) | dukkhe → So Scd Gr; St sukhe dukkho; Bm sukha-dukkhena yo sakhā; Br K sukha-dukkho ca yo sakhā. (pts note)„Ein Freund, der behilflich ist, der in Freud und Leid der Gleiche ist, Atthakkhāyī ca yo mitto, yo ca mittānukampako.
atthakkhāyī → atth-akkhāyī (pts) mittānukampako etepi → mittonukampako ete pi (bj)ein Freund, der guten Rat gibt, und einer, der Anteil nimmt –Etepi mitte cattāro, iti viññāya paṇḍito;
pi → So Sc Bmr K Gr (note); Sdt Gr kho. (pts note) | etepi → ete pi (bjt, pts)ein kluger Mensch versteht, was diese vier Freunde wirklich sind, Sakkaccaṁ payirupāseyya, mātā puttaṁva orasaṁ;
puttaṁva → puttaṁ va (my, pts)und kümmert sich sorgfältig um sie, so wie eine Mutter ihr Kind an der Brust hält. Paṇḍito sīlasampanno, jalaṁ aggīva bhāsati.
sīlasampanno → sīla-sampanno (pts) aggīva → So SS Bmr K; Gr aggi va. (pts note) | aggīva → aggī va (bjt)Der Kluge und Tugendhafte leuchtet wie eine brennende Flamme.Bhoge saṁharamānassa, bhamarasseva irīyato;
bhamarasseva irīyato → bhamarass eva iriyato (pts) | iriyato → So K; SS irīyato; Bmr ev'; irīyato. (pts note)Er sammelt Reichtümer wie Bienen, die umherfliegen und Blütenstaub sammeln. Bhogā sannicayaṁ yanti, vammikovupacīyati.
vammikovupacīyati → vammikovūpacīyati (sya-all) | vammikovupacīyati → vammiko upacīyati (pts)Seine Reichtümer wachsen weiter an wie ein sich auftürmender Termitenhügel.Evaṁ bhoge samāhatvā, alamatto kule gihī;
samāhatvā → samāharitvā (sya-all); samāhantvā (pts1ed) | samāhatvā alamatto → samāhantvā alam attho (pts) | samāhatvā → samāharitvā (bj: syā) | samāhatvā → samāharitvā (cck: syā.) | samāhantvā → So St Bmr Gr; Scd samāgantvā; K samāharitvā. (pts note) gihī → gihi (pts) | gihi → So Scd Br Gr; St Bm K gihī. (pts note) | alamatto → attho (pts)Indem er so Vermögen ansammelt, tut ein Hausbesitzer genug für die Familie, Catudhā vibhaje bhoge, sa ve mittāni ganthati.
save → So Sdt Bmr K; Sc Gr sace. (pts note) | ganthati → Bmr gandhati. (pts note)und indem er es in vier Teile teilt, hält er die Freunde zusammen.Ekena bhoge bhuñjeyya, dvīhi kammaṁ payojaye;Ein Teil ist zum Genießen, zwei Teile werden in die Arbeit gesteckt, Catutthañca nidhāpeyya, āpadāsu bhavissatī”ti.
catutthañca → catutthañ ca (pts) bhavissatīti → bhavissatīti chaddisāpaṭicchādanaṁ (bj)und der vierte Teil soll für Notzeiten bewahrt werden.“
13. Chaddisāpaṭicchādanakaṇḍa13. Die sechs Himmelsrichtungen absichern
“Kathañca, gahapatiputta, ariyasāvako chaddisāpaṭicchādī hoti?
chaddisā → So SS; Bmr K Gr cha disā. (pts note) | chaddisāpaṭicchādī → chadisāpaṭicchādī (th) | kathañca gahapatiputta ariyasāvako chaddisāpaṭicchādī → kathañ ca gahapati-putta ariya-sāvako chaddisā paṭicchādī (pts)„Und wie, Hausbesitzersohn, sichert ein edler Schüler die sechs Himmelsrichtungen ab?
Cha imā, gahapatiputta, disā veditabbā.
cha imā → chayimā (bj, pts) | Cha-y-imā → So St Gr; Sc omits cha; Sd chavimā; Bmr K cha imā. (pts note)Diese sechs Himmelsrichtungen gilt es zu verstehen:
Puratthimā disā mātāpitaro veditabbā, dakkhiṇā disā ācariyā veditabbā, pacchimā disā puttadārā veditabbā, uttarā disā mittāmaccā veditabbā, heṭṭhimā disā dāsakammakarā veditabbā, uparimā disā samaṇabrāhmaṇā veditabbā.
dāsakammakarā → dāsakammakarā porisā (pts) | Puratthimā → Bm pūratthimā. (pts note) | dāsa-kammakarā → So Gr; Sc Bmr omit porisā; Sdt -kara. (pts note) | mātāpitaro → mātā-pitaro (pts) | dāsakammakarā → dāsa-kammakarā porisā (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)die Eltern als den Osten, die Lehrmeister als den Süden, Frauen und Kinder als den Westen, Freunde und Kollegen als den Norden, Schuldknechte und Arbeiter als den Fußpunkt und Asketen und Brahmanen als den Scheitelpunkt.
Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhātabbā—
ne → nesaṁ (sya-all, pts1ed) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | mātāpitaro → mātā-pitaro (pts)Ein Kind soll seinen Eltern als dem Osten auf fünf Arten dienen:
bhato ne bharissāmi, kiccaṁ nesaṁ karissāmi, kulavaṁsaṁ ṭhapessāmi, dāyajjaṁ paṭipajjāmi, atha vā pana petānaṁ kālaṅkatānaṁ dakkhiṇaṁ anuppadassāmīti.
bharissāmi → sambharissāmi (bj) | paṭipajjāmi → paṭipacchāmi (bj) | kālaṅkatānaṁ → kālakatānaṁ (bj, sya-all, pts) | ne → nesaṁ (sya-all, pts) | vā → ca (pts) | sambharissāmi → bharissāmi (bj: machasaṁ) | paṭipacchāmi → paṭipajjāmi (bj: machasaṁ) | ne → nesaṁ (cck: bahūsu) | ca → Bmr K Gr (note) vā. (pts note) | anuppadassāmīti → So K Gr; Bmr anupadassamīti; SS anuppadassāmi. (pts note) | atha vā → athavā (th) | kulavaṁsaṁ → kula-vaṁsaṁ (pts) | dāyajjaṁ → dāyajjam (pts)‚Ich werde für die sorgen, die für mich gesorgt haben; ich werde für sie meine Pflicht tun; ich werde die Familienlinie fortführen; ich werde für das Erbe Sorge tragen; wenn sie gestorben sind, werde ich in ihrem Namen eine Spende machen.‘
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi puttaṁ anukampanti.
+ → kho (th) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts)Eltern, deren Kinder ihnen auf diese fünf Arten dienen, zeigen ihnen ihre Anteilnahme auf fünf Arten:
Pāpā nivārenti, kalyāṇe nivesenti, sippaṁ sikkhāpenti, patirūpena dārena saṁyojenti, samaye dāyajjaṁ niyyādenti.
niyyādenti → niyyātenti (bj) | patirūpena → paṭirūpena (sya-all, pts) | niyyātenti → niyyadenti (bj: machasaṁ) | niyyādenti → niyyātenti (cck: ka. sī.) | niyyādenti → Sc nīyādenti; St ṇiyyātenti; Br niyādenti. (pts note) | saṁyojenti → saññojenti (th)Sie halten sie von schlechten Taten fern; sie unterstützen sie bei guten Taten; sie bilden sie in einem Handwerk aus; sie bringen sie mit einem passenden Partner zusammen; sie übergeben ihnen zu gegebener Zeit das Erbe.
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi puttaṁ anukampanti.
gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | mātāpitaro → mātā-pitaro (pts)Eltern, deren Kinder ihnen auf die genannten fünf Arten dienen, zeigen ihnen ihre Anteilnahme auf diese fünf Arten.
Evamassa esā puratthimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.
esā → So Sc Bmr Gr (note); Sd evam ayaṁ; St evam assa mayaṁ; Gr evam assa ayaṁ. (pts note)So ist der Osten abgedeckt, geschützt und frei von Gefahr.
Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhātabbā—
gahapatiputta → gahapati-putta (pts)Ein Zögling soll seinem Lehrmeister als dem Süden auf fünf Arten dienen:
uṭṭhānena upaṭṭhānena sussusāya pāricariyāya sakkaccaṁ sippapaṭiggahaṇena.
sussusāya → sussūsāya (pts1ed, csp-a) | sippapaṭiggahaṇena → sippaṁ paṭiggahaṇena (sya-all) | sussusāya → sussūsāya (pts) | sippapaṭiggahaṇena → sippaṁ paṭiggahaṇena (bj: syā); sippauggahaṇena (bj: kām) | sippapaṭiggahaṇena → sippaṁ paṭiggahaṇena (cck: syā.); sippauggahaṇena (cck: ka.) | sippa-paṭiggahaṇena → Br uggahaṇena. (pts note)Er steht für ihn auf, bedient ihn, hört gut zu, sorgt für ihn und lernt das Handwerk sorgfältig.
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi antevāsiṁ anukampanti—
gahapatiputta → gahapati-putta (pts)Lehrmeister, deren Zöglinge ihnen auf diese fünf Arten dienen, zeigen ihnen ihre Anteilnahme auf fünf Arten:
suvinītaṁ vinenti, suggahitaṁ gāhāpenti, sabbasippassutaṁ samakkhāyino bhavanti, mittāmaccesu paṭiyādenti, disāsu parittāṇaṁ karonti.
paṭiyādenti → paṭivedenti (sya-all); parivedenti (pts1ed) | parittāṇaṁ → parittānaṁ (bj, pts) | sabbasippassutaṁ → sabbasippesu taṁ (sya-all) | paṭiyādenti → parivedenti (pts) | paṭiyādenti → paṭivedenti (bj: syā) | paṭiyādenti → paṭivedenti (cck: syā.) | sabba-sippa-sutaṁ → So Bmr; Sc sabba-sippesu na samayakkhāyino; Sd sabbaṁ sippam suta; St sabbasippasuta; K Gr sabbasippesu taṁ (Gr note gataṁ). (pts note) | parivedenti → So Sdt K Gr; Sc paṭivedenti; Bmr Gr (note) paṭiyādenti. (pts note) | sabbasippassutaṁ → sabbasippasutaṁ (bjt) | suggahitaṁ → sugahitaṁ (th)Sie sorgen dafür, dass sie gut geschult werden und sich alles gut einprägen; alles, was zum Handwerk gehört, erklären sie verständlich; sie führen sie bei ihren Freunden und Kollegen ein; sie sorgen für Schutz in allen Himmelsrichtungen.
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi antevāsiṁ anukampanti.
gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | antevāsinā → ante vāsinā (pts)Lehrmeister, deren Zöglinge ihnen auf die genannten fünf Arten dienen, zeigen ihnen ihre Anteilnahme auf diese fünf Arten.
Evamassa esā dakkhiṇā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.
evamassa → evam assa (pts)So ist der Süden abgedeckt, geschützt und frei von Gefahr.
Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhātabbā—
gahapatiputta → gahapati-putta (pts)Ein Ehemann soll seiner Frau als dem Westen auf fünf Arten dienen:
sammānanāya anavamānanāya anaticariyāya issariyavossaggena alaṅkārānuppadānena.
anavamānanāya → avimānanāya (sya-all, pts1ed) | anavamānanāya → avimānanāya (pts) | anavamānanāya → avimānanāya (bj: syā, PTS) | anavamānanāya → avimānanāya (cck: syā. pī.) | avimānanāya → St Bm Gr avamānanāya; Br Gr (note) anavamānanāya. (pts note) | issariya-vossaggena → Bm vosaggena. (pts note) | issariyavossaggena alaṅkārānuppadānena → issariya-vossaggena alaṁkārānuppadānena (pts)Er behandelt sie mit Ehrerbietung; er schaut nicht auf sie herab; er ist ihr treu; er räumt ihr Befugnisse ein; und er schenkt ihr Schmuck.
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi sāmikaṁ anukampati—
anukampati → anukampanti (sya-all) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts)Eine Ehefrau, deren Mann ihr auf diese fünf Arten dient, zeigt ihm ihre Anteilnahme auf fünf Arten:
susaṁvihitakammantā ca hoti, saṅgahitaparijanā ca, anaticārinī ca, sambhatañca anurakkhati, dakkhā ca hoti analasā sabbakiccesu.
saṅgahitaparijanā → susaṁgahitaparijanā (bj, sya-all, pts) | sambhatañca → sambhataṁ (bj, pts) | ca → saṅgahita parijanā ca (bj: machasaṁ) | saṅgahitaparijanā → susaṅgahitaparijanā (cck: sī. syā. pī.) | sambhataṁ → K adds ca. (pts note) | susaṁvihitakammantā → susaṁvihita-kammantā (pts) | saṅgahitaparijanā → susaṅgahita-parijanā (pts)Sie organisiert ihre Arbeit gut; sie verwaltet die Haushaltshilfen; sie ist ihrem Mann treu; sie verwahrt seine Einkünfte; sie ist geschickt und unermüdlich bei all ihren Pflichten.
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi sāmikaṁ anukampati.
anukampati → anukampanti (sya-all) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts)Eine Ehefrau, deren Mann ihr auf die genannten fünf Arten dient, zeigt ihm ihre Anteilnahme auf diese fünf Arten.
Evamassa esā pacchimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.
evamassa → evam assa (pts)So ist der Westen abgedeckt, geschützt und frei von Gefahr.
Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhātabbā—
gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | kulaputtena → kula-puttena (pts)Ein ehrbarer Mensch soll seinen Freunden und Kollegen als dem Norden auf fünf Arten dienen:
dānena peyyavajjena atthacariyāya samānattatāya avisaṁvādanatāya.
peyyavajjena → piyavajjena (sya-all, mr) | peyyavajjena → piyavajjane (bj: syā, kām) | peyyavajjena → viyavajjena (cck: syā. ka.) | avisaṁvādanatāya → Sdt -atthāya. (pts note) | atthacariyāya → attha-cariyāya (pts)mit Geben, freundlichen Worten, Fürsorglichkeit, Gleichbehandlung und indem er nicht verschlagen redet.
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti—
gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | kulaputtena → kula-puttena (pts)Freunde und Kollegen, denen ein ehrbarer Mensch auf diese fünf Arten dient, zeigen ihm ihre Anteilnahme auf fünf Arten:
pamattaṁ rakkhanti, pamattassa sāpateyyaṁ rakkhanti, bhītassa saraṇaṁ honti, āpadāsu na vijahanti, aparapajā cassa paṭipūjenti.
aparapajā cassa → aparapajaṁpissa (sya-all); aparapajaṁ ca pi ssa (pts) | ssa → -7 So Sdt; Sc aparajjantassa; Bm aparā pajā c'; assa; Br Gr (note) aparā para-pajā; K aparapajaṁpissa; Sum - Scd aparapajaṁ c'; assa; Gr aparā pajaṁ c'; assa. (pts note) | aparapajā cassa → apara-pajaṁ ca pi ssa (pts)Sie passen auf ihn auf, wenn er leichtsinnig ist; sie passen auf seinen Besitz auf, wenn er leichtsinnig ist; sie beschützen ihn in Zeiten der Gefahr; in Zeiten der Not lassen sie ihn nicht fallen; sie ehren seine Nachkommen.
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti.
gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | kulaputtena → kula-puttena (pts)Freunde und Kollegen, denen ein ehrbarer Mensch auf die genannten fünf Arten dient, zeigen ihm ihre Anteilnahme auf diese fünf Arten.
Evamassa esā uttarā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.
evamassa → evam assa (pts)So ist der Norden abgedeckt, geschützt und frei von Gefahr.
Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhātabbā—
ayyirakena → ayirakena (bj, sya-all, pts1ed) | ayirakena → ayyirakena (bj: machasaṁ) | ayyirakena → ayirakena (cck: sī. syā. pī.) | ayirakena → Bmr Gr (note) ayyirakena. (pts note) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | dāsakammakarā → dāsa-kammakarā (pts)Ein Gebieter soll seinen Schuldknechten und Arbeitern als dem Fußpunkt auf fünf Arten dienen:
yathābalaṁ kammantasaṁvidhānena bhattavetanānuppadānena gilānupaṭṭhānena acchariyānaṁ rasānaṁ saṁvibhāgena samaye vossaggena.
kammantasaṁvidhānena bhattavetanānuppadānena → kammantaṁ saṁvidhānena bhattavettanānuppadānena (sya-all) | bhatta-vettanānuppadānena → So Bmr K Gr (note); Sc Gr bhattacetanānup-; Sd bhattavetanānup-; St bhattevetanānup-. (pts note) | gilānupaṭṭhānena → So Sc Bmr Sum; Sdt Gr gilānapaccupaṭṭhānena; K gilānānupaṭṭhānena. (pts note) | kammantasaṁvidhānena bhattavetanānuppadānena → kammanta-saṁvidhānena bhatta-vettanānuppadānena (pts)Er teilt ihre Arbeit nach ihren Fähigkeiten ein; er zahlt ihnen Unterhalt und Lohn; er pflegt sie, wenn sie krank sind; er teilt besondere Leckereien mit ihnen; und er gibt ihnen gelegentlich Urlaub.
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi ayyirakaṁ anukampanti—
ayyirakena → ayirakena (bjt, th, pts) | ayyirakaṁ → ayirakaṁ (bjt, th, pts) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | dāsakammakarā → dāsa-kammakarā (pts)Schuldknechte und Arbeiter, deren Gebieter ihnen auf diese fünf Arten dient, zeigen ihm ihre Anteilnahme auf fünf Arten:
pubbuṭṭhāyino ca honti, pacchā nipātino ca, dinnādāyino ca, sukatakammakarā ca, kittivaṇṇaharā ca.
dinnādāyino → dinnadāyino (pts) | sukatakammakarā ca → sukatakammakārakā (pts) | pacchā nipātino → pacchānipātino (bjt, th) | pacchā nipātino → pacchā-nipātino (pts) | dinnādāyino → dinna-dāyino (pts) | sukatakammakarā → sukata-kamma-kārakā kitti-vaṇṇa-harā (pts)Sie stehen vor ihm auf und gehen nach ihm zu Bett; sie stehlen nichts; sie verrichten ihre Arbeit gut; und sie verbreiten einen guten Ruf.
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi ayyirakaṁ anukampanti.
ayyirakena → ayirakena (bjt, th, pts) | ayyirakaṁ → ayirakaṁ (bjt, th, pts) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | dāsakammakarā → dāsa-kammakarā (pts)Schuldknechte und Arbeiter, deren Gebieter ihnen auf die genannten fünf Arten dient, zeigen ihm ihre Anteilnahme auf diese fünf Arten.
Evamassa esā heṭṭhimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.
evamassa → evam assa (pts)So ist der Fußpunkt abgedeckt, geschützt und frei von Gefahr.
Pañcahi kho, gahapatiputta, ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhātabbā—
kulaputtena → kalaputtena (pts) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | kulaputtena → kala-puttena (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)Ein ehrbarer Mensch soll Asketen und Brahmanen als dem Scheitelpunkt auf fünf Arten dienen:
mettena kāyakammena mettena vacīkammena mettena manokammena anāvaṭadvāratāya āmisānuppadānena.
kāyakammena → kāya-kammena (pts) | vacīkammena → vacī-kammena (pts) | manokammena anāvaṭadvāratāya → mano-kammena anāvaṭa-dvāratāya (pts)Er handelt liebevoll mit dem Körper, der Sprache und dem Geist; er schickt sie nicht am Tor weg; und er versorgt sie mit dem Lebensnotwendigen.
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā chahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti—
chahi → So Sc Bmr K; Sd Gr pañcahi, and below. (pts note) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | kulaputtena → kula-puttena (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | kulaputtaṁ → kula-puttaṁ (pts)Asketen und Brahmanen, denen ein ehrbarer Mensch auf diese fünf Arten dient, zeigen ihm ihre Anteilnahme auf sechs Arten:
pāpā nivārenti, kalyāṇe nivesenti, kalyāṇena manasā anukampanti, assutaṁ sāventi, sutaṁ pariyodāpenti, saggassa maggaṁ ācikkhanti.
pariyodāpenti → pariyodapenti (bj, sya-all, pts) | kalyāṇena manasā → kalyāṇamanasā (pts) | assutaṁ → Sd sussutaṁ; Bmr asutaṁ. (pts note) | kalyāṇena manasā → kalyāṇa-manasā (pts) | maggaṁ → maggam (pts)Sie halten ihn von schlechten Taten fern; sie unterstützen ihn bei guten Taten; sie denken mit Anteilnahme an ihn; sie lehren ihn, was er noch nicht gehört hat, und stellen klar, was er schon gehört hat; sie erklären den Weg in den Himmel.
Imehi kho, gahapatiputta, pañcahi ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā imehi chahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti.
pañcahi → chahi (bj) | gahapatiputta → gahapati-putta (pts) | kulaputtena → kula-puttena (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | kulaputtaṁ → kula-puttaṁ (pts)Asketen und Brahmanen, denen ein ehrbarer Mensch auf die genannten fünf Arten dient, zeigen ihm ihre Anteilnahme auf diese sechs Arten.
Evamassa esā uparimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā”ti.
evamassa → evam assa (pts) | appaṭibhayāti → appaṭibhayā ti (pts)So ist der Scheitelpunkt abgedeckt, geschützt und frei von Gefahr.“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvāna → vatvā (bjt, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:
“Mātāpitā disā pubbā, ācariyā dakkhiṇā disā;
mātāpitā → mātā-pitā (pts)„Die Eltern sind der Osten, die Lehrmeister der Süden, Puttadārā disā pacchā, mittāmaccā ca uttarā.
puttadārā → putta-dārā (pts)Frauen und Kinder der Westen, freunde und Kollegen der Norden,Dāsakammakarā heṭṭhā, uddhaṁ samaṇabrāhmaṇā;
dāsakammakarā → dāsa-kammakarā (pts) samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)Schuldknechte und Arbeiter der Fußpunkt und Asketen und Brahmanen der Scheitelpunkt. Etā disā namasseyya, alamatto kule gihī.
alamatto → alamattho (pts) | alamatto → alam-attho (pts)Indem er diese Himmelsrichtungen verehrt, tut ein Hausbesitzer genug für die Familie.Paṇḍito sīlasampanno, saṇho ca paṭibhānavā;
sīlasampanno → sīla-sampanno (pts) paṭibhānavā → paṭibhāṇavā (sya-all)Wer klug und tugendhaft ist, sanft und wortgewandt, Nivātavutti atthaddho, tādiso labhate yasaṁ.
nivātavutti → nivāta-vutti (pts)friedfertig und gütig: diese Art gewinnt Ruhm.Uṭṭhānako analaso, āpadāsu na vedhati;
Uṭṭhānako → Sd Sum-Scd uṭṭhāhako. (pts note)Wer beflissen ist, nicht faul, sich nicht an Mühe stört, Acchinnavutti medhāvī, tādiso labhate yasaṁ.
acchinnavutti → acchiddavutti (sya-all, pts) | acchinnavutti → acchidda-vutti (pts)im Verhalten widerspruchsfrei, die Verständigen: diese Art gewinnt Ruhm.Saṅgāhako mittakaro, vadaññū vītamaccharo;
mittakaro → mitta-karo (pts) vītamaccharo → vīta-maccharo (pts)Die Gemeinschaftsbilder, die Freundschaften stiften, die freigiebig sind und ohne Geiz, Netā vinetā anunetā, tādiso labhate yasaṁ.die anführen, schulen und überzeugen: diese Art gewinnt Ruhm.Dānañca peyyavajjañca, atthacariyā ca yā idha;
peyyavajjañca → piyavajjañca (sya-all) | dānañca peyyavajjañca → dānañ ca peyya-vajjañ ca (pts) atthacariyā → attha-cariyā (pts)Geben und freundliche Worte, fürsorglichkeit hier Samānattatā ca dhammesu, tattha tattha yathārahaṁ;
samānattatā → samānatā (sya-all) | Samānattatā → So SS Bmr Gr; K samānatā. (pts note) yathārahaṁ → yathā rahaṁ (pts)und Gleichbehandlung bei weltlichen Dingen von Fall zu Fall, wie es angemessen ist; Ete kho saṅgahā loke, rathassāṇīva yāyato.
āṇīva → So SS K Gr; Bmr āṇi va. (pts note) | rathassāṇīva → rathass āṇīva (pts)diese Arten der Gemeinschaftsbildung in der Welt sind wie der Achsnagel an einem fahrenden Wagen.Ete ca saṅgahā nāssu, na mātā puttakāraṇā;
assu → So Sc Bmr Gr; Sdt K nāssu. (pts note) | nāssu → n assu (pts) puttakāraṇā → putta-kāraṇā (pts)Gäbe es diese Arten der Gemeinschaftsbildung nicht, würden weder Mutter noch Vater Labhetha mānaṁ pūjaṁ vā, pitā vā puttakāraṇā.
mānaṁ → St Gr māna-. (pts note) puttakāraṇā → putta-kāraṇā (pts)geachtet und geehrt für das, was sie für ihre Kinder getan haben.Yasmā ca saṅgahā ete, sammapekkhanti paṇḍitā;
saṅgahā → saṅgahe (bj, pts1ed, csp1ed) | saṅgahā → saṅgahe (pts) | saṅgahā → saṅgahe (ka.) aṭṭhakathāyaṁ icchitapāṭho (cck note) | saṅgahe → So Bmr Gr (note); Sc saṅgaha; Sdt K Gr saṅgahā. (pts note) sammapekkhanti → samavekkhanti (bj, pts1ed, mr); samapekkhanti (sya-all) | sammapekkhanti → samavekkhanti (pts) | samavekkhanti → sammapekkhanti (bj: machasaṁ) | sammapekkhanti → samavekkhanti (cck: sī. pī. ka.)Doch da es diese Arten der Gemeinschaftsbildung gibt, werden sie von den Klugen geschätzt. Tasmā mahattaṁ papponti, pāsaṁsā ca bhavanti te”ti.
teti → te ti (pts)So erlangen sie Größe und werden gepriesen.“
Evaṁ vutte, siṅgālako gahapatiputto bhagavantaṁ etadavoca:
siṅgālako → sigālako (bj) | sigālako → siṅgālovādasuttaṁtaṁ (bj: PTS) | Siṅgālako → So Sd Bmr K; Sc Sigālako; St Sigālo. (pts note) | gahapatiputto → gahapati-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Daraufhin sagte der Hausbesitzersohn Sigālaka zum Buddha:
“abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.
Abhikkantaṁ → Cp. D. ii. 99, vol. i., p., 85, etc. (pts note)„Vortrefflich, Herr! Vortrefflich!
Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam evaṁ (pts) | nikkujjitaṁ → Bmr nikujjitaṁ. (pts note) | evaṁ → So Scd Gr K; Bmr eva. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt) | telapajjotaṁ → telappajjotaṁ (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | andhakāre → andha-kāre (pts) | telapajjotaṁ → tela-pajjotaṁ (pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der Buddha die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (my, bjt, ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhu-saṁghañ ca (pts)Ich nehme Zuflucht zum Buddha, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu, ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti siṅgālakasuttaṁ (th) | gatanti → gatan ti (pts)Von diesem Tag an soll der Buddha mich als Laienanhänger in Erinnerung behalten, der für sein ganzes Leben Zuflucht genommen hat.“
Siṅgālasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.
Siṅgālasuttaṁ → siṅgālovādasuttantaṁ (cck: pī.) | siṅgālasuttaṁ → sigālasuttaṁ (bjt)