ĀṭānāṭiyasuttaАтанатия Сутта
1. Paṭhamabhāṇavāra1. Первый фрагмент декламации
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.Однажды Благостный пребывал в Раджагахе на холме Гиджджхакута.
Atha kho cattāro mahārājā mahatiyā ca yakkhasenāya mahatiyā ca gandhabbasenāya mahatiyā ca kumbhaṇḍasenāya mahatiyā ca nāgasenāya catuddisaṁ rakkhaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ gumbaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ ovaraṇaṁ ṭhapetvā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ gijjhakūṭaṁ pabbataṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
gijjhakūṭaṁ pabbataṁ obhāsetvā → gijjhakūṭaṁ obhāsetvā (bj, sya-all, pts1ed) | mahārājā → mahārājāno (mr) | pabbataṁ → (bj, sya-all, pts) | gijjhakūṭaṁ → gijjhakūṭa pabbataṁ (bj: machasaṁ) | mahārājā → mahārājāno (cck: ka.) | obhāsetvā → gijjhakūṭaṁ obhāsetvā (cck: sī. syā. pī.) | Mahārājā → Bmr Gr rājāno; Gr (note) rājā. (pts note) | atha kho → athakho (th) | yakkhasenāya → yakkha-senāya (pts) | gandhabbasenāya → gandhabba-senāya (pts) | kumbhaṇḍasenāya → kumbhaṇḍa-senāya (pts) | nāgasenāya → nāga-senāya (pts) | abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ gijjhakūṭaṁ pabbataṁ → abhikkanta-vaṇṇā kevala-kappaṁ gijjha-kūṭaṁ (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts)И вот четыре Великих царя с великим войском гандхаббов и великим войском яккхов, и великим войском кумбхандов, и великим войском нагов, установив охрану над четырьмя сторонами света, установил заслон с четырёх сторон света, установил преграду в четырёх сторонах света, на исходе ночи озарив всю Гиджджхакуту чудесным блеском, приблизились к Благостному; приблизившись, они приветствовали Благостного и сели в стороне.
Tepi kho yakkhā appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, pts) | sārāṇīyaṁ → Bm sāranīyaṁ; Br sāraṇiyaṁ. (pts note) | vītisāretvā → Bmr vitisāretvā. (pts note) | tepi → te pi (bjt, pts) | tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (th) | appekacce → app ekacce (pts) | tenañjaliṁ → ten añjalim (pts) | appekacce nāmagottaṁ → app ekacce nāma-gottaṁ (pts) | ekamantaṁ → ekamantam (pts) | appekacce tuṇhībhūtā → app ekacce tuṇhī-bhūtā (pts)И некоторые яккхи, приветствовав Благостного, сели в стороне, некоторые обменялись с Благостным дружескими, дружелюбными словами и почтительным приветствием и сели в стороне; некоторые, со сложенными ладонями поклонившись Благостному, сели в стороне; некоторые, назвав [своё] имя и род, сели в стороне; некоторые, оставаясь безмолвными, сели в стороне.
Ekamantaṁ nisinno kho vessavaṇo mahārājā bhagavantaṁ etadavoca:
Vessavaṇo → SS Gr (note) Vessavaṇo and Vessavano; Br Gr Vessavaṇṇo; K -Vessavano. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)И вот, сидя в стороне, Великий царь Вессавана так сказал Благостному:
“santi hi, bhante, uḷārā yakkhā bhagavato appasannā.“Есть ведь, господин, высшие яккхи, не верящие Благостному,
Santi hi, bhante, uḷārā yakkhā bhagavato pasannā.и есть, господин, высшие яккхи, верящие Благостному;
Santi hi, bhante, majjhimā yakkhā bhagavato appasannā.есть ведь, господин, средние яккхи, не верящие Благостному,
Santi hi, bhante, majjhimā yakkhā bhagavato pasannā.и есть, господин, средние яккхи, верящие Благостному;
Santi hi, bhante, nīcā yakkhā bhagavato appasannā.есть ведь, господин, низкие яккхи, не верящие Благостному,
Santi hi, bhante, nīcā yakkhā bhagavato pasannā.и есть, господин, низкие яккхи, верящие Благостному.
Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appasannāyeva bhagavato.
appasannāyeva → appasannā yeva (bjt, pts)Но по большей части, господин, яккхи не верят Благостному.
Taṁ kissa hetu?По какой же это причине?
Bhagavā hi, bhante, pāṇātipātā veramaṇiyā dhammaṁ deseti, adinnādānā veramaṇiyā dhammaṁ deseti, kāmesumicchācārā veramaṇiyā dhammaṁ deseti, musāvādā veramaṇiyā dhammaṁ deseti, surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇiyā dhammaṁ deseti.
kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts) | surāmerayamajjappamādaṭṭhānā → surāmerayamajjapamādaṭṭhānā (th) | musāvādā → musā-vādā (pts) | surāmerayamajjappamādaṭṭhānā → surā-merayamajja-pamādaṭṭhānā (pts)Ведь Благостный, господин, проповедует отказ от уничтожения жизни, проповедует отказ от присвоения [того, что] не дано, проповедует отказ от неправедных страстей; проповедует отказ от лживой речи, проповедует отказ от хмельных, спиртных, опьяняющих напитков, вызывающих легкомыслие.
Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appaṭiviratāyeva pāṇātipātā, appaṭiviratā adinnādānā, appaṭiviratā kāmesumicchācārā, appaṭiviratā musāvādā, appaṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā.
appaṭiviratāyeva → appaṭiviratā yeva (bjt, pts) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts) | surāmerayamajjappamādaṭṭhānā → surāmerayamajjapamādaṭṭhānā (th) | musāvādā → musā-vādā (pts) | surāmerayamajjappamādaṭṭhānā → surāmeraya-majja-pamādaṭṭhānā (pts)Яккхи же, господин, по большей части не отказываются от уничтожения жизни, не отказываются от присвоения [того, что] не дано, не отказываются от неправедных страстей, не отказываются от лживой речи, не отказываются от хмельных, спиртных, опьяняющих напитков, вызывающих легкомыслие.
Tesaṁ taṁ hoti appiyaṁ amanāpaṁ.
tesaṁ taṁ → tesantaṁ (bjt, th)И эта [проповедь] им не дорога, не приятна.
Santi hi, bhante, bhagavato sāvakā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni.
araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (bj, sya-all, pts) | vanapatthāni → araññavanapatthāni (bj: machasaṁ) | manussarāhaseyyakāni → rārasseyyakāni (bj: sīmu); rāhasseyyakāni (bj: machasaṁ) | manussarāhasseyyakāni → manussarāhaseyyakāni (cck: sī. syā. pī.) | vanapatthāni → So St; Scd -panthāni; Bmr K -pattāni; Gr -pathāni. (pts note) | pantāni → Cp. D. xxv. 4; so Sdt Bm K; Sc Gr panthāni; Br santāni. (pts note) | paṭisevanti → Bmr sevanti. (pts note) | appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni → appassaddāni appa-nigghosāni vijana-vātāni manussa-rāhaseyyakāni paṭisallāna-sāruppāni (pts)Между тем есть, господин, ученики Благостного, что стремятся к отдалённым обителям в глуши, в лесной чаще, где нет шума, нет звуков, [обителям], дышащим безлюдьем, пригодным, чтобы скрыться от людей, подходящим для уединения.
Tattha santi uḷārā yakkhā nivāsino, ye imasmiṁ bhagavato pāvacane appasannā.
imasmiṁ → imasmim (pts)А там обитают высшие яккхи, которые не верят этим словам Благостного.
Tesaṁ pasādāya uggaṇhātu, bhante, bhagavā āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyā”ti.
bhikkhūnaṁ → Br omits. (pts note)Пусть, господин, чтобы умилостивить их, Благостный овладеет охранительным заклинанием Атанатией ради защиты, охраны, безопасности, спокойствия монахов, монахинь, преданных мирян и преданных мирянок”.
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
tuṇhībhāvena → tuṇhibhāvena (pts) | tuṇhībhāvena → tuṇhi-bhāvena (pts)И Благостный безмолвно согласился.
Atha kho vessavaṇo mahārājā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ abhāsi:
atha kho → athakho (th)И вот Великий царь Вессавана, видя согласие Благостного, произнёс в это время охранительное заклинание Атанатию:
“Vipassissa ca namatthu, cakkhumantassa sirīmato;
ca → cakāro bj, sya-all, pts1ed potthakesu | ca → (bj, sya-all) | ca namatthu → nam atthu (pts) | vipassissa → vipassissa ca (bj: machasaṁ) | ca → ime cakārā porāṇapotthakesu natthi (cck note)“Да будет слава Випасси, прозорливому, величественному! Sikhissapi ca namatthu, sabbabhūtānukampino.
sikhissapi ca → sikhissa pi (bj) | ca → (sya-all) | pi → sikhissapi ca (bj: machasaṁ) | ca → ime cakārā porāṇapotthakesu natthi (cck note) | sikhissapi ca namatthu → sikhissa pi nam atthu (pts) sabbabhūtānukampino → sabba bhūtānukampino (pts)Да будет слава Сикхи, сострадающему всем существам!Vessabhussa ca namatthu, nhātakassa tapassino;
ca → cakāro bj, sya-all, pts1ed potthakesu | ca → (bj, sya-all) | ca namatthu nhātakassa → nam atthu nahātakassa (pts) | vessabhussa → vessabhussa ca (bj: machasaṁ) | ca → ime cakārā porāṇapotthakesu natthi (cck note) nhātakassa → nahātakassa (bj)Да будет слава Вессабху, подвижнику, омывшемуся [от всех проступков]! Namatthu kakusandhassa, mārasenāpamaddino.
namatthu → nam atthu (pts) mārasenāpamaddino koṇāgamanassa → mārasenappamaddino konāgamanassa (sya-all) | pamaddino → So SS Gr (note); Bmr K Sum senappamaddino. (pts note) | mārasenāpamaddino → māra-senā pamaddino (pts)Да будет слава Какусандхе, сокрушающему войско Мары!Koṇāgamanassa namatthu, brāhmaṇassa vusīmato;
Konāgamanassa → St Br Gr Koṇāgamanassa. (pts note) | koṇāgamanassa namatthu → konāgamanassa nam atthu (pts)Да будет слава Конагамане, совершенному праведнику! Kassapassa ca namatthu, vippamuttassa sabbadhi.
ca → cakāro bj, sya-all, pts1ed potthakesu | ca → (bj, sya-all) | ca namatthu → nam atthu (pts) | ca → ime cakārā porāṇapotthakesu natthi (cck note)Да будет слава Кассапе, всецело освобождённому!Aṅgīrasassa namatthu, sakyaputtassa sirīmato;
namatthu → nam atthu (pts) sakyaputtassa → sakya-puttassa (pts)Да будет слава Ангирасе, сыну сакьев, величественному, Yo imaṁ dhammaṁ desesi, sabbadukkhāpanūdanaṁ.
dhammaṁ desesi → dhammamadesesi (bj, sya-all, pts1ed); dhammaṁ deseti (?) | dhammaṁ desesi sabbadukkhāpanūdanaṁ → dhammamadesesi sabbadukkhā panūdanaṁ (sya-all); dhammam adesesi sabbadukkhāpanudanaṁ (pts) | dhammamadesesi → dhammaṁ desesi (bj: machasaṁ) | desesi → dhammamadesesi (cck: sī. syā. pī.); dhammaṁ deseti (cck: ?) | adesesi → Bmr desesi. (pts note) sabba-dukkhāpanudanaṁ → So Sc Bm; Sdt Br K Gr -panūdanaṁ. (pts note) | sabbadukkhāpanūdanaṁ → sabbadukkhā panūdanaṁ (th)Который преподаёт это наставление, всю боль рассеивающее!Ye cāpi nibbutā loke, yathābhūtaṁ vipassisuṁ;И [пусть славятся] те, которые успокоились в мире, прозрев как-есть, — Te janā apisuṇātha, mahantā vītasāradā.
apisuṇātha → apisuṇā (bj, sya-all); apisunā (pts1ed) | apisuṇātha → apisunā (pts) | apisuṇātha → apisuṇā (cck: sī. syā. pī.) | apisunā → So SS; Bm K apisuṇā; Br Gr apisuṇātha; Gr (note) apisuṇā ca. (pts note) mahantā → Sum mahattā . . . mahantā ti pi pāṭho. (pts note) | vītasāradā → vīta-sāradā (pts)Те, незлобивые существа, великие, мудрые.Hitaṁ devamanussānaṁ, yaṁ namassanti gotamaṁ;
devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)Благо богам и людям, которые славят Готаму, Vijjācaraṇasampannaṁ, mahantaṁ vītasāradaṁ.
vijjācaraṇasampannaṁ → vijjā caraṇa sampannaṁ (pts) vītasāradaṁ → vītasaradaṁ (pts) | vītasāradaṁ → vīta-saradaṁ (pts)Знающего и праведного, великого, мудрого!Yato uggacchati sūriyo, ādicco maṇḍalī mahā;
sūriyo → suriyo (bj, sya-all, pts1ed) | sūriyo → suriyo (pts) | suriyo → sūriyo (bj: machasaṁ) | sūriyo → suriyo (cck: sī. syā. pī.) | suriyo → Bmr sūriyo, and below. (pts note) maṇḍalī mahā → maṇḍalīmahā (th)Откуда восходит солнце, светило, великий диск, Yassa cuggacchamānassa, saṁvarīpi nirujjhati;
cuggacchamānassa → uggacchamānassa (pts) saṁvarīpi → saṁvarī pi (bjt, pts)С восходом которого кончается ночь, Yassa cuggate sūriye, ‘divaso’ti pavuccati.
sūriye → suriye (bj, sya-all) | suriye → sūriye (bj: machasaṁ) | uggate → Sd coggacchate. (pts note) | cuggate sūriye → uggate suriye (pts) divasoti → divaso ti (pts)Когда со взошедшим солнцем говорят: „Вот день!“ —Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako;
rahadopi → rahado pi (bjt, pts)Там глубокая пучина, океан волнующихся вод; Evaṁ taṁ tattha jānanti, ‘samuddo saritodako’.
taṁ → naṁ (bj) | evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | evaṁ → evan (pts)Так там и зовут его: „Океан волнующихся вод“.Ito ‘sā purimā disā’, iti naṁ ācikkhatī jano;
ācikkhatī → So SS K Gr (note); Bmr Gr ācikkhati; in subsequent passages the MSS. vary. (pts note)Оттуда [простирается] эта восточная сторона света, как зовут её люди. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so.
yasassi → yassassi (pts)Эту сторону охраняет великий царь, наделённый славой,Gandhabbānaṁ adhipati, ‘dhataraṭṭho’ti nāmaso;
adhipati → ādhipati (bj, sya-all, pts1ed) | adhipati dhataraṭṭhoti → ādhipati dhataraṭṭho iti (sya-all) | adhipati → ādhipati (sī. syā. pī.) evamuparipi (cck note) | ādhipati → So SS K Gr (note); Bmr Gr adhipati, and below. (pts note) iti → Bmr ti. (pts note) | nāmaso → nāma so (bjt) | dhataraṭṭhoti → dhataraṭṭho iti (th) | dhataraṭṭhoti nāmaso → dhataraṭṭho iti nāma so (pts)Повелитель гандхаббов, имя его Дхатараттха. Ramatī naccagītehi, gandhabbehi purakkhato.
Ramati → Scd K ramatī; St Bmr Gr ramati; SS vary below. (pts note) | ramatī naccagītehi → ramati nacca-gītehi (pts) purakkhato → teṣāmayipati rajā dhṛtarāṣṭraini nāmataඃ gandharvādhipati rajā devehi sa ca rakṣitaඃ (bj note)Он наслаждается танцами и пением, чтимый гандхаббами;Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ;
puttāpi → puttā pi (bjt, pts) ekanāmāti → eka-nāmā ti (pts)У него многочисленные сыновья, как я слышал, [носящие] одно имя. Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
asīti → asītiṁ (bj) | Asīti → SS asītiṁ, and below. (pts note) indanāmā → inda-nāmā (pts)Их восемьдесят и десять и один — названные [вслед за] индой, наделённые великой силой.Te cāpi buddhaṁ disvāna, buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;
ādiccabandhunaṁ → ādicca-bandhunaṁ (pts)И они также, видя Будду, будду — родича светила, Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ.
dūratova → dūrato va (th, pts) vītasāradaṁ → vīta-sāradaṁ (pts)Ещё издали славят великого, мудрого:Namo te purisājañña, namo te purisuttama;„Слава тебе, благородный человек! слава тебе, высший из людей! Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti;
vandanti → vadanti (pts) | amanussāpi → amanussā pi (bjt, pts)С добротой ты взираешь [на нас], даже нечеловеческие [существа] восславляют тебя!“ Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase.
netaṁ → n etaṁ (pts) vademase → vademhase (sya-all) | vademase → K vademhase. (pts note)Вот что постоянно мы слышим и вот что отвечаем на это:‘Jinaṁ vandatha gotamaṁ’, ‘jinaṁ vandāma gotamaṁ;„Вы восславляете победителя Готаму?“ — „Мы восславляем победителя Готаму, Vijjācaraṇasampannaṁ, buddhaṁ vandāma gotamaṁ’.
vijjācaraṇasampannaṁ → vijjā-caraṇa-sampannaṁ (pts) vandāma → vadāma (pts)Знающего и праведного, мы восхваляем Будду, Готаму“.Yena petā pavuccanti, pisuṇā piṭṭhimaṁsikā;
piṭṭhimaṁsikā → piṭṭhi-maṁsikā (pts)Где [обитают существа], зовущиеся петы, злобные, вредящие за спиной, Pāṇātipātino luddā, corā nekatikā janā.
luddā → luddhā (pts1ed, mr) | luddā → ḷuddā (bj); luddhā (pts) | ḷuddā → luddhā (bj: PTS, kām) | luddā → luddhā (cck: pī. ka.)Уничтожающие живое, жадные, разбойники, лживые существа, —Ito ‘sā dakkhiṇā disā’, iti naṁ ācikkhatī jano;Оттуда [простирается] эта южная сторона света, как зовут её люди. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so.Эту сторону охраняет великий царь, наделённый славой,
Kumbhaṇḍānaṁ adhipati, ‘virūḷho’ iti nāmaso;
adhipati → ādhipati (bj, pts) | adhipati virūḷho → ādhipati viruḷho (sya-all) nāmaso ramatī → nāma so ramati (pts) | virūḷho → viruḷho (th)Повелитель кумбхандов, имя его — Вирулха. Ramatī naccagītehi, kumbhaṇḍehi purakkhato.
ramatī → ramati (bj) | ramatī naccagītehi → ramati nacca-gītehi (pts)Он наслаждается танцами и пением, чтимый кумбхандами;Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ;
puttāpi → puttā pi (bjt, pts) ekanāmāti → eka-nāmā ti (pts)У него многочисленные сыновья, как я слышал, [носящие] одно имя — Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
asīti → asītiṁ (bj) mahabbalā → teṣāmayipati rajā virūḍhakoti nāmataඃ kumbhāṇḍādhipati raja yamena saha rakṣatu kumbhāṇḍehī surakṣita – (bj: mahāvastu); putrā pi tasya bahava - ekanāma vicakṣaṇā aśītirdaśa caikāśva - indranāmā mahābalā – (bj: lalitavistara) | indanāmā → inda-nāmā (pts)Их восемьдесят и десять и один — названные [вслед за] Индой, наделённые великой силой.Te cāpi buddhaṁ disvāna, buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;
ādiccabandhunaṁ → ādicca-bandhunaṁ (pts)И они также, видя Будду, будду — родича светила, Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ.
dūratova → dūrato va (th, pts) mahantaṁ → mahataṁ (pts) | mahantaṁ vītasāradaṁ → mahataṁ vīta-sāradaṁ (pts)Ещё издали славят великого, мудрого:Namo te purisājañña, namo te purisuttama;„Слава тебе, благородный человек! слава тебе, высший из людей! Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti;
amanussāpi → amanussā pi (pts)С добротой ты взираешь [на нас], даже нечеловеческие [существа] восславляют тебя!“ Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase.
netaṁ → n etaṁ (pts) vademase → vademhase (sya-all)Вот что постоянно мы слышим и вот что отвечаем на это:‘Jinaṁ vandatha gotamaṁ’, ‘jinaṁ vandāma gotamaṁ;
vandatha → vadatha (pts)„Вы восславляете победителя Готаму?“ — „Мы восславляем победителя Готаму, Vijjācaraṇasampannaṁ, buddhaṁ vandāma gotamaṁ’.
vijjācaraṇasampannaṁ → vijjā-caraṇa-sampannaṁ (pts)Знающего и праведного, мы восхваляем Будду, Готаму“.Yattha coggacchati sūriyo, ādicco maṇḍalī mahā;
sūriyo → suriyo (bj, sya-all) | coggacchati sūriyo → oggacchati suriyo (pts) maṇḍalī mahā → maṇḍalīmahā (th)6. И где заходит солнце, светило, великий диск, Yassa coggacchamānassa, divasopi nirujjhati;
coggacchamānassa → oggacchamānassa (pts) divasopi → divaso pi (pts)С заходом которого кончается ночь, Yassa coggate sūriye, ‘saṁvarī’ti pavuccati.
sūriye → suriye (bj, sya-all) | coggate sūriye → oggate suriye (pts) saṁvarīti → saṁvarī ti (pts)Когда с зашедшим солнцем говорят: „Вот ночь!“ —Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako;
rahadopi → rahado pi (bjt, pts)Там глубокая пучина, океан волнующихся вод; Evaṁ taṁ tattha jānanti, ‘samuddo saritodako’.
taṁ → naṁ (bj) | evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | evaṁ → evan (pts)Так там и зовут его: „Океан волнующихся вод“.Ito ‘sā pacchimā disā’, iti naṁ ācikkhatī jano;
ācikkhatī → acikkhatī (pts)Там эта западная сторона света, как зовут её люди. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so.Эту сторону охраняет великий царь, наделённый славой,Nāgānañca adhipati, ‘virūpakkho’ti nāmaso;
adhipati virūpakkhoti → ādhipati virūpakkhoiti (bj) | nāgānañca adhipati virūpakkhoti → nāgānaṁ ādhipati virūpakkho iti (sya-all) | nāgānañca → nāgānaṁ (bj: PTS) | Nāgānaṁ → Bmr Gr nāgānañ ca. (pts note) virūpakkho’iti → virūpakkho iti (bj: PTS) | virūpakkhoti nāmaso → virūpakkho iti nāma so (pts)Повелитель нагов, имя его — Вирупаккха. Ramatī naccagītehi, nāgeheva purakkhato.
ramatī naccagītehi → ramati nacca-gītehi (pts) purakkhato puttāpi → purekkhato puttā pi (bj) | nāgeheva → nāgehi (sya-all, pts) | purekkhato → teṣāmayipati rajā virūpākṣeiti nāmataඃ sa vo nāgādhipo rājā varuṇena saha rakṣatu sarvanāgehi rakṣītaඃ – mahāvastu (bj note) | Nāgehi → Bmr Gr nāgeh'; eva. (pts note)Он наслаждается танцами и пением, чтимый нагами;Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ;
puttāpi → puttā pi (bjt, pts) ekanāmāti → eka-nāmā ti (pts)У него многочисленные сыновья, как я слышал, [носящие] одно имя — Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
asīti → asītiṁ (bj) indanāmā → inda-nāmā (pts)Их восемьдесят и десять и один — названные [вслед за] индой, наделённые великой силой.Te cāpi buddhaṁ disvāna, buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;
ādiccabandhunaṁ → ādicca-bandhunaṁ (pts)И они также, видя Будду, будду — родича светила, Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ.
dūratova → dūrato va (th, pts) vītasāradaṁ → vīta-sāradaṁ (pts)Ещё издали славят великого, мудрого:Namo te purisājañña, namo te purisuttama;„Слава тебе, благородный человек! слава тебе, высший из людей! Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti;
amanussāpi → amanussā pi (pts)С добротой ты взираешь [на нас], даже нечеловеческие [существа] восславляют тебя!“ Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase.
netaṁ → n etaṁ (pts) vademase → vademhase (sya-all)Вот что постоянно мы слышим и вот что отвечаем на это:‘Jinaṁ vandatha gotamaṁ’, ‘jinaṁ vandāma gotamaṁ;„Вы восславляете победителя Готаму?“ — „Мы восславляем победителя Готаму, Vijjācaraṇasampannaṁ, buddhaṁ vandāma gotamaṁ’.
vijjācaraṇasampannaṁ → vijjā-caraṇa-sampannaṁ (pts)Знающего и праведного, мы восхваляем Будду, Готаму“.Yena uttarakuruvho, mahāneru sudassano;
uttarakuruvho → uttarakurū rammā (bj, sya-all, pts1ed) | uttarakuruvho → uttarakuru rammā (bj); uttarakurū rammā (pts) | rammā → uttarakuruvho (bj: machasaṁ) | uttarakuruvho → uttarakurū rammā (cck: sī. syā. pī.) | rammā → So SS K Gr; Bmr kurumho; Gr (note) kurumhi. (pts note) | uttarakuruvho → uttara-kurū rammā (pts) mahāneru → mahā-neru (pts)Где [находится] восхитительная [страна] — северное Куру с прекрасной Маханеру, Manussā tattha jāyanti, amamā apariggahā.Там рождаются люди, лишённые себялюбия и стяжательства.Na te bījaṁ pavapanti, napi nīyanti naṅgalā;
pavapanti → Bmr K pavappanti. (pts note) nīyanti → Bmr niyanti. (pts note) | napi → na pi (pts)Они не сеют семян, не ходят с плугом, Akaṭṭhapākimaṁ sāliṁ, paribhuñjanti mānusā.
akaṭṭhapākimaṁ → akaṭṭha-pākimaṁ (pts)Рисом, созревающим без пахоты, питаются люди.Akaṇaṁ athusaṁ suddhaṁ, sugandhaṁ taṇḍulapphalaṁ;
taṇḍulapphalaṁ → taṇḍula-pphalaṁ (pts)Лишённые красной пыльцы и шелухи, чистые, благоуханные очищенные зерна риса Tuṇḍikīre pacitvāna, tato bhuñjanti bhojanaṁ.
tuṇḍikīre → tuṇḍikire (sya-all) | Tuṇḍi-kīre → So Sdt (Sc re) Gr Sum; Bmr K kire. (pts note) bhuñjanti → bhuñjati (pts)Варят на раскалённых камнях и затем принимают в пищу.Gāviṁ ekakhuraṁ katvā, anuyanti disodisaṁ;
gāviṁ ekakhuraṁ → gāvim eka-khuraṁ (pts) disodisaṁ → diso disaṁ (th, pts)Оседлав быка с одним лишь копытом, они движутся с места на место; Pasuṁ ekakhuraṁ katvā, anuyanti disodisaṁ.
ekakhuraṁ → eka-khuraṁ (pts) disodisaṁ itthiṁ vā vāhanaṁ → diso disaṁ itthīvāhanaṁ (pts)Оседлав скот с одним лишь копытом, они движутся с места на место;Itthiṁ vā vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ;
Itthiṁ vā vāhanaṁ → itthī-vāhanaṁ (bj, pts1ed); itthiṁ vāhanaṁ (sya-all) | itthiṁ vā vāhanaṁ → itthivāhanaṁ (bj) | vā → (sya-all) | itthivāhanaṁ → itthivāhanaṁ (bj: PTS); itthiṁ vā vāhanaṁ (bj: machasaṁ) | vāhanaṁ → itthī-vāhanaṁ (cck: sī. pī.); itthīṁ vāhanaṁ (cck: syā.) disodisaṁ purisaṁ vāhanaṁ → diso disaṁ purisavāhanaṁ (pts)Таща [повозки] с женщинами, они движутся с места на место; Purisaṁ vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ.
purisaṁ vāhanaṁ → purisavāhanaṁ (bj) | purisaṁ vāhanaṁ → purisa-vāhanaṁ (pts) disodisaṁ kumāriṁ vāhanaṁ → diso disaṁ kumārivāhanaṁ (pts)Таща [повозки] с мужчинами, они движутся с места на место;Kumāriṁ vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ;
kumāriṁ vāhanaṁ → kumārivāhanaṁ (bj) | kumāriṁ vāhanaṁ → kumāri-vāhanaṁ (pts) disodisaṁ kumāraṁ vāhanaṁ → diso disaṁ kumāravāhanaṁ (pts)Таща [повозки] с девочками, они движутся с места на место; Kumāraṁ vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ.
kumāraṁ vāhanaṁ → kumāravāhanaṁ (bj) | kumāraṁ vāhanaṁ → kumāra-vāhanaṁ (pts) disodisaṁ → diso disaṁ (th, pts)Таща [повозки] с мальчиками, они движутся с места на место;Te yāne abhiruhitvā, sabbā disā anupariyāyanti;
abhiruhitvā → abhirūhitvā (bjt, th, pts) anupariyāyanti → anupariyanti (bj, sya-all, pts1ed) | anupariyāyanti → anupariyanti (pts) | anupariyanti → anupariyāyanti (bj: machasaṁ) | anupariyāyanti → anupariyanti (cck: syā.)Взошедши на колесницы, они движутся повсюду, Pacārā tassa rājino.посещая [владения] своего царя.Hatthiyānaṁ assayānaṁ, dibbaṁ yānaṁ upaṭṭhitaṁ;
hatthiyānaṁ assayānaṁ → hatthi-yānaṁ assa-yānaṁ (pts) dibbaṁ → Br Gr dibba. (pts note) | dibbaṁ yānaṁ → dibbaṁyānaṁ (bjt)Колесницы со слонами, колесницы с конями, божественные колесницы служат [им] Pāsādā sivikā ceva, mahārājassa yasassino.
ceva → eva (pts)И удобные паланкины Великого царя, наделённого славой.Tassa ca nagarā ahu, antalikkhe sumāpitā;У него есть и города, искусно выстроенные в воздушном пространстве. Āṭānāṭā kusināṭā parakusināṭā, nāṭasuriyā parakusiṭanāṭā.
nāṭasuriyā → nāṭapuriyā (bj, pts1ed); nāṭapariyā (sya-all) | nāṭasuriyā parakusiṭanāṭā → nāṭapuriyā parakusita nāṭā (bj, pts); nāṭapariyā parakusitanāṭā (sya-all) | nāṭapuriyā → nāṭasuriyā (bj: machasaṁ) | nāṭā → parakusiṭanāṭā (bj: machasaṁ) | Nāṭasuriyā → nāṭapuriyā (cck: sī. pī.); nāṭapariyā (cck: syā.) | Nāṭapuriyā → Bmr Nāṭasuriyā; K Nāṭapariyā. (pts note) | Parakusitanāṭā → Bmr Parakusiṭanāṭā. (pts note) | nāṭasuriyā parakusiṭanāṭā → nāṭapuriyā parakusitanāṭā (pts)Атаната, Кусината, Паракусината, натапурия, Паракуситаната,Uttarena kasivanto, janoghamaparena ca;
kasivanto → kapivanto (bj); kapīvanto (sya-all, pts1ed) | kasivanto janoghamaparena → kapīvanto janogham aparena (pts) | kapivanto → kasivanto (bj: machasaṁ) | kasivanto → kapivanto (cck: sī. syā. pī) | Kapīvanto → So SS K Gr (note); Bmr Kasivanto; Gr Kupīvanto. (pts note) janoghamaparena → janogham aparena (pts)К северу — Капиванта и ещё — Джаногха, Navanavutiyo ambaraambaravatiyo, āḷakamandā nāma rājadhānī.
ambaraambaravatiyo → ambarambaravatiyo (bj) | navanavutiyo → navanavatiyo (sya-all); navanatiyo (pts) | navanavutiyo ambaraambaravatiyo → navanatiyo ambara-ambaravatiyo (pts) rājadhānī → rājadhāni (pts) | rāja-dhāni → So SS Gr; Bmr ṭhāni; K dhānī. (pts note)Наванаватия, Амбара-Амбараватия, царская столица под названием Алакаманда.Kuverassa kho pana mārisa, mahārājassa visāṇā nāma rājadhānī;
rājadhānī → rājadhāni (pts) | rāja-dhāni → Bmr ṭhānī. (pts note)Ещё у Куверы, Досточтимого Великого царя — царская столица под названием Висана, Tasmā kuvero mahārājā, ‘Vessavaṇo’ti pavuccati.
vessavaṇoti → vessavaṇo ti (pts)И поэтому Великий царь Кувера зовётся Вессавана.Paccesanto pakāsenti, tatolā tattalā tatotalā;О [нем], находящем [там] прибежище, возвещают Татола, Таттала, Татотала, Ojasi tejasi tatojasī, sūro rājā ariṭṭho nemi.
ojasi tejasi → ojasī tejasī (sya-all) | tatojasī → tatojasi (pts) sūro → suro (sya-all) | nemi → nemī (sya-all) | Sūro → Sc Bmr Gr Sūro; Sdt K Suro. (pts note)Оджаси, Теджаси, Татоджаси, сура, Раджа, Ариттха, Неми.Rahadopi tattha dharaṇī nāma, yato meghā pavassanti;
dharaṇī → dharanī (pts) | rahadopi → rahado pi (bjt, pts)Там же и озеро под названием Дхарани, откуда тучи, [набирая воду], проливают [её], Vassā yato patāyanti, sabhāpi tattha sālavatī nāma.
sālavatī → bhagalavatī (bj, sya-all); bhagalavati (pts1ed) | sālavatī → bhagalavati (pts) | bhagalavatī → sālavatī (bj: machasaṁ) | sālavatī → bhagalavatī (cck: sī. syā. pī.) | Bhagalavati → So SS K Gr; Bmr Sālavatī. (pts note) | sabhāpi → sabhā pi (pts)Откуда льются дожди. там же и зал под названием Бхагалавати,Yattha yakkhā payirupāsanti, tattha niccaphalā rukkhā;
payirupāsanti → Bmr payirūpāsanti (pts note) niccaphalā → nicca-phalā (pts)где, [собравшись, ему] прислуживают яккхи. там — вечно плодоносящие деревья, Nānā dijagaṇā yutā, mayūrakoñcābhirudā;
nānā dijagaṇā yutā mayūrakoñcābhirudā → nānādijagaṇāyutā mayūrakoñcābhirutā (bj) | nānā dijagaṇā yutā → nānā-dija-gaṇāyutā (pts) mayūrakoñcābhirutā → mayūrakoñcābhirudā (bj: machasaṁ) | Mayūra-koñcābhirudā → Bm -rūdā. (pts note) | mayūrakoñcābhirudā → mayūra-koñcābhirudā jīvaṁ (pts)населённые стаями различных птиц, [Оглашаемые] криками павлинов и цапель, Kokilādīhi vagguhi.
kokilādīhi vagguhi → kokilābhihi vaggubhi (sya-all) | kokilādīhi vagguhi jīvañjīvakasaddettha → jīvaṁ jīvakasadd ettha (pts) | kokilādīhi vagguhi → jīvaka-sadd (pts)пением кукушек.Jīvañjīvakasaddettha, atho oṭṭhavacittakā;
jīvañjīvakasaddettha → jīvaṁjīvakasaddettha (bjt) | jīvañjīvakasaddettha → ettha (pts) oṭṭhavacittakā kukkuṭakā → uṭṭhavacittakā kukutthakā (bj) | uṭṭhavacittakā → oṭṭhavacittakā (bj: machasaṁ) | oṭṭhavacittakā → oṭṭhava-cittakā (pts)Здесь голос дживандживак, также — бодрящие сердце Kukkuṭakā kuḷīrakā, vane pokkharasātakā.
Kukkuṭakā → kukutthakā (bj, pts1ed) | kukkuṭakā kuḷīrakā → kukutthakā kulīrakā (pts) | kukutthakā → kukkuṭakā (bj: machasaṁ) | Kukkuṭakā → kukutthakā (cck: sī. pī.) | Kukutthakā → So SS Gr (note); Bm K kukkuṭhakā; Br kukkuṭṭhakā; Gr Sum-Br kukkuṭakā. (pts note) | kulīrakā → So Scd Sum; St K Gr kuḷī-; Bm kuḷi-; Br kuli-. (pts note) pokkhara-sātakā → Bm sāṭakā. (pts note) | pokkharasātakā → pokkhara-sātakā suka-sāḷika-sadd (pts)Фазаны, кулираки, [живущие] в лесу журавли.Sukasāḷikasaddettha, daṇḍamāṇavakāni ca;
sukasāḷikasaddettha → sukasālikasaddettha (sya-all) | sukasāḷikasaddettha daṇḍamāṇavakāni → sukasāḷikasadd ettha daṇḍamānavakāni (pts) daṇḍamāṇavakāni → daṇḍa-mānavakāni (pts)Здесь голоса попугаев и скворцов и дандаманавак; Sobhati sabbakālaṁ sā, kuveranaḷinī sadā.
sabbakālaṁ → sabba-kālaṁ (pts) kuveranaḷinī → kuveranalinī (pts) | Kuvera-nalinī → So Sct; Sd nalīnī; Bmr K Gr Sum naḷinī. (pts note)Во всякое время, постоянно сияет красотой этот пруд Куверы.Ito ‘sā uttarā disā’, iti naṁ ācikkhatī jano;
disā → disa (pts)Там эта северная сторона света, как зовут её люди. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so.
yasassi so yakkhānañca adhipati → yasassiso yakkhānaṁ ādhipati (bj) | mahārājā → magārājā (pts)Эту сторону охраняет Великий царь, наделённый славой,Yakkhānañca adhipati, ‘kuvero’ iti nāmaso;
yakkhānañca adhipati → yakkhānaṁ ādhipati (sya-all, pts) nāmaso ramatī → nāma so ramati (pts) | nāmaso → nāṣāmadhipati rājā kuvera iti nāmataඃ sarvayakṣādhipo rājā rākṣasīhi saha rakṣatu yakṣa rākṣasa rakṣitaඃ ((mahāvastu)) (bj note)Повелитель яккхов, имя его — Кувера. Ramatī naccagītehi, yakkheheva purakkhato.
ramatī naccagītehi → ramati nacca-gītehi (pts) yakkheheva → yakkhehi (bj, sya-all, pts) | yakkhehi → Bmr Gr yakkheh'; eva. (pts note)Он наслаждается танцами и пением, чтимый яккхами;Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ;
puttāpi → puttā pi (bjt, pts) ekanāmāti → eka-nāmā ti (pts)У него многочисленные сыновья, как я слышал, [носящие] одно имя — Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
asīti → asītiṁ (bj) indanāmā → inda-nāmā (pts)Их восемьдесят и десять и один — названные [вслед за] индой, наделённые великой силой.Te cāpi buddhaṁ disvāna, buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;
ādiccabandhunaṁ → ādicca-bandhunaṁ (pts)И они также, видя Будду, будду — родича светила, Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ.
dūratova → dūrato va (th, pts) vītasāradaṁ → vītāsāradaṁ (pts) | vītasāradaṁ → vītā-sāradaṁ (pts)Ещё издали славят великого, мудрого:Namo te purisājañña, namo te purisuttama;„Слава тебе, благородный человек! слава тебе, высший из людей! Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti;
vandanti → vadanti (pts) | amanussāpi → amanussā pi (bjt, pts)С добротой ты взираешь [на нас], даже нечеловеческие [существа] восславляют тебя!“ Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase.
netaṁ → n etaṁ (pts) vademase → vademhase (sya-all)Вот что постоянно мы слышим и вот что отвечаем на это:‘Jinaṁ vandatha gotamaṁ’, ‘jinaṁ vandāma gotamaṁ;„Вы восславляете победителя Готаму?“ — „Мы восславляем победителя Готаму, Vijjācaraṇasampannaṁ, buddhaṁ vandāma gotaman’ti.
vijjācaraṇasampannaṁ → vijjā-caraṇa-sampannaṁ (pts) gotamanti → gotaman ti (pts)Знающего и праведного, мы восхваляем Будду, Готаму“.
Ayaṁ kho sā, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya.
phāsuvihārāya → phāsuvihārāyāti (bj, sya-all); phāsuvihārayāti (pts) | phāsuvihārāya → phāsu-vihārayāti (pts)Таково, досточтимый, это охранительное заклинание Атанатия ради защиты, охраны, безопасности, спокойствия монахов, монахинь, преданных мирян и преданных мирянок.
Yassa kassaci, mārisa, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā upāsakassa vā upāsikāya vā ayaṁ āṭānāṭiyā rakkhā suggahitā bhavissati samattā pariyāputā.
pariyāputā → pariyāpuṭā (mr) | vā → (pts) | samattāpariyāputā → pariyāpuṭā (bj: kām) | pariyāputā → pariyāpuṭā (cck: ka.) | suggahitā → Sd suggahītā; Bmr K sugahitā. (pts note) | pariyāputā → Bmr K pariyāpuṭā. (pts note)И когда, досточтимый, какой-либо монах или монахиня, или преданный мирянин, или преданная мирянка хорошо усвоят и будут знать целиком это охранительное заклинание Атанатия,
Tañce amanusso yakkho vā yakkhinī vā yakkhapotako vā yakkhapotikā vā yakkhamahāmatto vā yakkhapārisajjo vā yakkhapacāro vā, gandhabbo vā gandhabbī vā gandhabbapotako vā gandhabbapotikā vā gandhabbamahāmatto vā gandhabbapārisajjo vā gandhabbapacāro vā, kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā kumbhaṇḍapotako vā kumbhaṇḍapotikā vā kumbhaṇḍamahāmatto vā kumbhaṇḍapārisajjo vā kumbhaṇḍapacāro vā, nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā, paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā anugaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya.
nāgī → nāginī (bj, sya-all) | nāginī → nāgī vā (bj: machasaṁ) | vā → -3 Scd Gr omit. (pts note) | nipannaṁ → Bmr nippaṇṇaṁ vā upanippajjeyya. (pts note) | tañce → taṁ ce (my) | tañce → tañ ce (pts) | yakkhapotako → yakkha-potako (pts) | yakkhapotikā → yakkha-potikā (pts) | yakkhamahāmatto → yakkha-mahāmatto (pts) | yakkhapārisajjo → yakkha-pārisajjo (pts) | nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā paduṭṭhacitto → paduṭṭha-citto (pts)то если какое-нибудь нечеловеческое существо — яккха или яккхини, молодой яккха или молодая яккхини, яккха — главный советник, или яккха приближенный, или яккха — слуга; гандхабба или гандхабби, молодой гандхабба или молодая гандхабби, гандхабба — главный советник, или гандхабба — приближенный, или гандхабба — слуга; кумбханда или кумбханди, молодой кумбханда или молодая кумбханди, кумбханда — главный советник, или кумбханда — приближенный, или кумбханда — слуга; нага или наги, молодой нага или молодая наги, нага — главный советник, или нага — приближенный, или нага — слуга — [приблизится] с дурным намерением к монаху, или монахине, или преданному мирянину, или преданной мирянке, идя за идущим, или встав со стоящим, или подсев к сидящему, или лёгши к лежащему,
Na me so, mārisa, amanusso labheyya gāmesu vā nigamesu vā sakkāraṁ vā garukāraṁ vā.
garukāraṁ → garu-kāraṁ (pts)то этому нечеловеческому существу, досточтимый, не окажут у меня внимания, не окажут заботы ни в селениях, ни в торговых поселениях.
Na me so, mārisa, amanusso labheyya āḷakamandāya nāma rājadhāniyā vatthuṁ vā vāsaṁ vā.
nāma → (pts) | Āḷakamandāya → Bmr K Āḷakamandāya; Bmr K Gr add nāma. (pts note) | rāja-dhāniyā → Bmr ṭhāniyā. (pts note)Это нечеловеческое существо, досточтимый, не получит у меня в царской столице Алакаманде ни места, ни жилья.
Na me so, mārisa, amanusso labheyya yakkhānaṁ samitiṁ gantuṁ.Это нечеловеческое существо, досточтимый, не получит у меня доступа в собрание яккхов.
Apissu naṁ, mārisa, amanussā anāvayhampi naṁ kareyyuṁ avivayhaṁ.
anāvayhampi → anavayhampi (bj) | anāvayhampi naṁ → anavayhampi (sya-all) | naṁ → K omits. (pts note) | apissu → api ssu (pts) | anāvayhampi → anāvayham pi (pts)И [другие] нечеловеческие существа, досточтимый, не дадут ему ни жениться, ни [ей] быть выданной замуж.
Apissu naṁ, mārisa, amanussā attāhipi paripuṇṇāhi paribhāsāhi paribhāseyyuṁ.
attāhipi → attāhi (th)И нечеловеческие существа, досточтимый, даже будучи его близкими, будут порицать его тяжёлыми порицаниями.
Apissu naṁ, mārisa, amanussā rittampissa pattaṁ sīse nikkujjeyyuṁ.
rittampissa → rittam pi (pts) | rittampissa → rittaṁpissa (my) | rittampissa → rittampi (th)И нечеловеческие существа, досточтимый, склонят его голову, словно пустой горшок.
Apissu naṁ, mārisa, amanussā sattadhāpissa muddhaṁ phāleyyuṁ.И нечеловеческие существа, досточтимый, разобьют ему голову на семь частей.
Santi hi, mārisa, amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.
ruddhā → ruddā (bj, pts1ed) | ruddhā → ruddā (pts) | ruddhā → ruddā (cck: sī. pī.)Есть, досточтимый, свирепые, страшные, дикие, нечеловеческие существа. Они не обращают внимания на великих царей, не обращают внимания на прислужников великих царей, не обращают внимания на прислуживающих прислужникам великих царей.
Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṁ avaruddhā nāma vuccanti.Эти нечеловеческие существа, досточтимый, зовутся возмутившимися против великих царей.
Seyyathāpi, mārisa, rañño māgadhassa vijite mahācorā.
mahācorā → corā (sya-all)Это, досточтимый, как главари разбойников в стране царя Магадхи
Te neva rañño māgadhassa ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṁ ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.не обращают внимания на царя Магадхи, не обращают внимания на прислужников царя Магадхи, не обращают внимания на прислуживающих прислужникам царя Магадхи,
Te kho te, mārisa, mahācorā rañño māgadhassa avaruddhā nāma vuccanti.и эти главари разбойников, досточтимый, зовутся возмутившимися против царя Магадхи, —
Evameva kho, mārisa, santi amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.
santi → santi hi (sya-all) | ruddhā rabhasā → ruddā rubhasā (pts) | mahārājānaṁ → mahārānaṁ (pts)таковы же, досточтимый, и свирепые, страшные, дикие, нечеловеческие существа. Они не обращают внимания на великих царей, не обращают внимания на прислужников великих царей, не обращают внимания на прислуживающих прислужникам великих царей.
Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṁ avaruddhā nāma vuccanti.И эти нечеловеческие существа, досточтимый, зовутся возмутившимися против великих царей.
Yo hi koci, mārisa, amanusso yakkho vā yakkhinī vā …pe… gandhabbo vā gandhabbī vā …pe… kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā …pe… nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā anugaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya.
nāgī → nāginī (bj, sya-all) | pe → spelled out in full (bjt)И если, досточтимый, какое-нибудь нечеловеческое существо — яккха или яккхини, молодой яккха или молодая яккхини, яккха — главный советник, или яккха — приближенный, или яккха — слуга; гандхабба или гандхабби, молодой гандхабба или молодая гандхабби, гандхабба — главный советник, или гандхабба — приближенный, или гандхабба — слуга; кумбханда или кумбханди, молодой кумбханда или молодая кумбханди, кумбханда — главный советник, или кумбханда — приближенный, или кумбханда — слуга; нага или наги, молодой нага или молодая наги, нага — главный советник, или нага — приближенный, или нага — слуга — [приблизится] с дурным намерением к монаху, или монахине, или преданному мирянину, или преданной мирянке, идя за идущим, или встав со стоящим, или подсев к сидящему, или лёгши к лежащему,
Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ:то следует так воскликнуть и вскричать, чтобы пробудить тех яккхов, великих яккхов, предводителей яккхов, великих предводителей яккхов:
‘ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī’ti.
muñcatīti → muñcatīyi (pts)„Этот яккха хватает [меня], этот яккха нападает, этот яккха беспокоит, этот яккха причиняет беспокойство, этот яккха вредит, этот яккха причиняет вред, этот яккха не отпускает [меня]!“
Katamesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ?К каким же яккхам, великим яккхам, предводителям яккхов, великим предводителям яккхов [следует взывать]?
Indo somo varuṇo ca, bhāradvājo pajāpati;Инда, Сома и Варуна, бхарадваджа, Паджапати, Candano kāmaseṭṭho ca, kinnughaṇḍu nighaṇḍu ca.Чандана и Камасеттха, киннугханду и Нигханду,
Panādo opamañño ca, devasūto ca mātali;Панада и Опамання, и возница богов Матали, Cittaseno ca gandhabbo, naḷo rājā janesabho.
janesabho → janosabho (sya-all) | naḷo rājā janesabho → naḷorājā janosabho (sya-all) | janesabho → janosabho (cck: syā.)И гандхабба Читтасена, царь Нама, Джанесабха,Sātāgiro hemavato, puṇṇako karatiyo guḷo;
guḷo → gulo (sya-all) | guḷo sivako mucalindo → gulo sīvako mucalido (pts)Сатагира, Хемавата, пуннака, Каратия, Гула, Sivako mucalindo ca, vessāmitto yugandharo.
sivako → sīvako (bj) | sīvako → sivako (bj: machasaṁ) | mucalindo → muccalindo (th)Сивака и Мучалинда, вессамитта, Югандхара,Gopālo supparodho ca, hiri netti ca mandiyo;
supparodho ca → suppagedho ca (bj, sya-all, pts1ed) | supparodho → suppagedho (bj, sya-all, pts) | ca → supparodho ca (bj: machasaṁ) | ca → suppagedho ca (cck: sī. syā. pī.) hiri netti → hirī nettī (pts) | netti → hirī nettī (cck: sī. pī.)Гопала и Суппагедха, хири, Нетти и Мандия, Pañcālacaṇḍo āḷavako, pajjunno sumano sumukho;
pañcālacaṇḍo āḷavako pajjunno sumano → pañcālacando ālavako pajuṇṇo (sya-all) | āḷavako → ālavako (pts) pajjunno → pajjanno (bj); pajuṇṇo (sya-all) | pajjunno → pajjanno (bj) | pajjanno → pajjunno (bj: machasaṁ)Панчалачанда, Алавака, паджджунна, Сумана, Сумукха, Dadhimukho maṇi māṇivaro dīgho, atho serīsako saha.
maṇi māṇivaro → maṇi mānicaro (sya-all, pts1ed) | dadhimukho → dadhīmukho (bj) | māṇivaro → māṇi caro (bj); mānicaro (pts) | māṇivaro → maṇi mānicaro (cck: syā. pī.) serīsako → serissako (bj, pts1ed) | serīsako saha → serissako sahā (pts) | serissako → serīsako (bj: machasaṁ)Дадхимукха, Мани, Маничара, Дигха и с ними также Сериссака.
Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ:Чтобы пробудить этих яккхов, великих яккхов, предводителей яккхов, великих предводителей яккхов, и следует воскликнуть и вскричать: ‘ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī’ti.„Этот яккха хватает [меня], этот яккха нападает, этот яккха беспокоит, этот яккха причиняет беспокойство, этот яккха вредит, этот яккха причиняет вред, этот яккха не отпускает [меня]!“
Ayaṁ kho sā, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya.
phāsuvihārāya → phāsuvihārāyāti (bj, sya-all, pts)Таково, почтенный, это охранительное заклинание Атанатия ради защиты, охраны, безопасности, спокойствия монахов, монахинь, преданных мирян и преданных мирянок.
Handa ca dāni mayaṁ, mārisa, gacchāma bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
ca dāni → cadāni (th)Ну а теперь, досточтимый, мы пойдём — у нас много дел, многое надлежит сделать”.
“Yassadāni tumhe, mahārājāno, kālaṁ maññathā”ti.
yassadāni → yassa dāni (bjt)“[Делайте] теперь, Великие цари, как вы считаете нужным”.
Atha kho cattāro mahārājā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu.
mahārājā → mahārājāno (bj) | atha kho → athakho (th)И тогда четыре Великих царя поднялись с сиденья, приветствовали Благостного и, обойдя [его] с правой стороны, тут же исчезли.
Tepi kho yakkhā uṭṭhāyāsanā appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu. Appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā tatthevantaradhāyiṁsu. Appekacce yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā tatthevantaradhāyiṁsu. Appekacce nāmagottaṁ sāvetvā tatthevantaradhāyiṁsu. Appekacce tuṇhībhūtā tatthevantaradhāyiṁsūti.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all); sārāṇīyaṁ kathaṁ (pts) | tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (bjt, th)И когда яккхи поднялись с сиденья, то некоторые приветствовали Благостного и, обойдя [его] с правой стороны, тут же исчезли; некоторые, обменявшись с Благостным дружескими, дружелюбными словами и почтительным приветствием, тут же исчезли; некоторые со сложенными ладонями, поклонившись Благостному, тут же исчезли; некоторые, назвав [своё] имя и род, тут же исчезли; некоторые, оставаясь безмолвными, тут же исчезли.
Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
paṭhamabhāṇavāro → paṭhamakabhāṇavāro (bjt) | paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito → tatthevantaradhāyiṁsu (th)Окончен первый раздел поучения.
2. Dutiyabhāṇavāra2. Второй фрагмент поучения
Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi:
atha kho → athakho (th)12. И тогда Благостный на исходе той ночи обратился к монахам:
“imaṁ, bhikkhave, rattiṁ cattāro mahārājā mahatiyā ca yakkhasenāya mahatiyā ca gandhabbasenāya mahatiyā ca kumbhaṇḍasenāya mahatiyā ca nāgasenāya catuddisaṁ rakkhaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ gumbaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ ovaraṇaṁ ṭhapetvā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ gijjhakūṭaṁ pabbataṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
mahārājā → mahārājāno (bj) | pabbataṁ → (sya-all)“Этой ночью, монахи, четыре Великих царя с великим войском гандхаббов …
Tepi kho, bhikkhave, yakkhā appekacce maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce mayā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce yenāhaṁ tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
mayā → mama (bj) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all) | tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (bjt, th)И некоторые яккхи, приветствовав Благостного, сели в стороне, некоторые обменялись с Благостным дружескими, дружелюбными словами и почтительным приветствием и сели в стороне; некоторые, со сложенными ладонями поклонившись Благостному, сели в стороне; некоторые, назвав [своё] имя и род, сели в стороне; некоторые, оставаясь безмолвными, сели в стороне. И вот, сидя в стороне, Великий царь Вессавана так сказал Благостному: “Есть ведь, господин, высшие яккхи, не верящие Благостному,
Ekamantaṁ nisinno kho, bhikkhave, vessavaṇo mahārājā maṁ etadavoca:И вот, сидя в стороне, Великий царь Вессавана так сказал Благостному: “Есть ведь, господин, высшие яккхи, не верящие Благостному,
‘santi hi, bhante, uḷārā yakkhā bhagavato appasannā …pe… santi hi, bhante, nīcā yakkhā bhagavato pasannā.
pe → spelled out in full (bjt)‘и есть, господин, высшие яккхи, верящие Благостному … и есть, господин, низкие яккхи, верящие Благостному.
Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appasannāyeva bhagavato.
appasannāyeva → appasannā yeva (bjt)Но по большей части, господин, яккхи не верят Благостному.
Taṁ kissa hetu?По какой же это причине?
Bhagavā hi, bhante, pāṇātipātā veramaṇiyā dhammaṁ deseti … surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇiyā dhammaṁ deseti.
pe → spelled out in full (bjt)Ведь Благостный, господин, проповедует воздержание от уничтожения жизни… проповедует воздержание от хмельных, спиртных, опьяняющих напитков, вызывающих легкомыслие.
Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appaṭiviratāyeva pāṇātipātā … appaṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā.
+ → adinnādānā appaṭiviratā kāmesu micchācārā appaṭiviratā musāvādā appaṭiviratā (bjt) | surāmerayamajjappamādaṭṭhānā → adinnādānā appaṭiviratā kāmesu (th)Яккхи же, господин, по большей части не отказываются от уничтожения жизни… не отказываются от хмельных, спиртных, опьяняющих напитков, вызывающих легкомыслие.
Tesaṁ taṁ hoti appiyaṁ amanāpaṁ.
tesaṁ taṁ → micchācārā appaṭiviratā musāvādā appaṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā tesantaṁ (th)И эта [проповедь] им не дорога, не приятна.
Santi hi, bhante, bhagavato sāvakā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni.
araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (bj, sya-all) | manussarāhasseyyakāni → manussarāhaseyyakāni (bjt, th)Между тем есть, господин, ученики Благостного, что стремятся к отдалённым обителям в глуши, в лесной чаще, где нет шума, нет звуков, [обителям], дышащим безлюдьем, пригодным, чтобы скрыться от людей, подходящим для уединения.
Tattha santi uḷārā yakkhā nivāsino, ye imasmiṁ bhagavato pāvacane appasannā, tesaṁ pasādāya uggaṇhātu, bhante, bhagavā āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyā’ti.А там обитают высшие яккхи, которые не верят этим словам Благостного. Пусть, господин, чтобы умилостивить их, Благостный овладеет охранительным заклинанием Атанатией ради защиты, охраны, безопасности, спокойствия монахов, монахинь, преданных мирян и преданных мирянок”.
Adhivāsesiṁ kho ahaṁ, bhikkhave, tuṇhībhāvena.Согласился я, монахи, молчанием.
Atha kho, bhikkhave, vessavaṇo mahārājā me adhivāsanaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ abhāsi:
me → maṁ (sya-all) | atha kho → athakho (th)Тогда великий правитель Вессавана, поняв, что я согласился, продекламировал защитные строфы Атанаты:
‘Vipassissa ca namatthu, cakkhumantassa sirīmato;
ca → (bj, sya-all) | ca namatthu → nam atthu (pts)“Да будет слава Випасси, прозорливому, величественному! Sikhissapi ca namatthu, sabbabhūtānukampino.
ca → (bj, sya-all) | sikhissapi ca namatthu → sikhissa pi nam atthu (pts)Да будет слава Сикхи, сострадающему всем существам!Vessabhussa ca namatthu, nhātakassa tapassino;
ca → (bj)Да будет слава Вессабху, подвижнику, омывшемуся [от всех проступков]! Namatthu kakusandhassa, mārasenāpamaddino.
mārasenāpamaddino → mārasenappamaddino (bj)Да будет слава Какусандхе, сокрушающему войско Мары!Koṇāgamanassa namatthu, brāhmaṇassa vusīmato;Да будет слава Конагамане, совершенному праведнику! Kassapassa ca namatthu, vippamuttassa sabbadhi.Да будет слава Кассапе, всецело освобождённому!
Aṅgīrasassa namatthu, sakyaputtassa sirīmato;Да будет слава Ангирасе, сыну сакьев, величественному, Yo imaṁ dhammaṁ desesi, sabbadukkhāpanūdanaṁ.
dhammaṁ desesi → dhammamadesesi (bj)Который преподаёт это наставление, всю боль рассеивающее!Ye cāpi nibbutā loke, yathābhūtaṁ vipassisuṁ;И [пусть славятся] те, которые успокоились в мире, прозрев как-есть, — Te janā apisuṇātha, mahantā vītasāradā.
apisuṇātha → apisuṇā (bjt)Те, незлобивые существа, великие, мудрые.Hitaṁ devamanussānaṁ, yaṁ namassanti gotamaṁ;Благо богам и людям, которые славят Готаму, Vijjācaraṇasampannaṁ, mahantaṁ vītasāradaṁ.Знающего и праведного, великого, мудрого!
Yato uggacchati sūriyo, ādicco maṇḍalī mahā;
sūriyo → suriyo (bj)Откуда восходит солнце, светило, великий диск, Yassa cuggacchamānassa, saṁvarīpi nirujjhati;
saṁvarīpi → saṁvarī pi (bjt)С восходом которого кончается ночь, Yassa cuggate sūriye, “divaso”ti pavuccati.
sūriye divasoti → suriye divaso ti (bj) divasoti → divaso ti (bjt, ms2005)Когда со взошедшим солнцем говорят: „Вот день!“ —Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako;
rahadopi → rahado pi (bjt)Там глубокая пучина, океан волнующихся вод; Evaṁ taṁ tattha jānanti, “samuddo saritodako”.
taṁ → naṁ (bj)Так там и зовут его: „Океан волнующихся вод“.Ito “sā purimā disā”, iti naṁ ācikkhatī jano;Оттуда [простирается] эта восточная сторона света, как зовут её люди. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so.Эту сторону охраняет великий царь, наделённый славой,
Gandhabbānaṁ adhipati, “dhataraṭṭho”ti nāmaso;
adhipati dhataraṭṭhoti → ādhipati dhataraṭṭho iti (bj) dhataraṭṭhoti → dhataraṭṭho iti (bjt) | dhataraṭṭhoti → dhataraṭṭho ti (ms2005)Повелитель гандхаббов, имя его Дхатараттха. Ramatī naccagītehi, gandhabbehi purakkhato.Он наслаждается танцами и пением, чтимый гандхаббами;Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ;
puttāpi → puttā pi (bjt)У него многочисленные сыновья, как я слышал, [носящие] одно имя. Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
asīti → asītiṁ (bj)Их восемьдесят и десять и один — названные [вслед за] индой, наделённые великой силой.Te cāpi buddhaṁ disvāna, buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;И они также, видя Будду, будду — родича светила, Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ.
dūratova namassanti → soyeva (th)Ещё издали славят великого, мудрого:Namo te purisājañña, namo te purisuttama;„Слава тебе, благородный человек! слава тебе, высший из людей! Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti;С добротой ты взираешь [на нас], даже нечеловеческие [существа] восславляют тебя!“ Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase.
tasmā → tassā (cck)Вот что постоянно мы слышим и вот что отвечаем на это:“Jinaṁ vandatha gotamaṁ, jinaṁ vandāma gotamaṁ;„Вы восславляете победителя Готаму?“ — „Мы восславляем победителя Готаму, Vijjācaraṇasampannaṁ, buddhaṁ vandāma gotamaṁ”.Знающего и праведного, мы восхваляем Будду, Готаму“.
Yena petā pavuccanti, pisuṇā piṭṭhimaṁsikā;Где [обитают существа], зовущиеся петы, злобные, вредящие за спиной, Pāṇātipātino luddā, corā nekatikā janā.
luddā → ḷuddā (bj)Уничтожающие живое, жадные, разбойники, лживые существа, —Ito “sā dakkhiṇā disā”, iti naṁ ācikkhatī jano;Оттуда [простирается] эта южная сторона света, как зовут её люди. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so.Эту сторону охраняет великий царь, наделённый славой,
Kumbhaṇḍānaṁ adhipati, “virūḷho” iti nāmaso;
adhipati → ādhipati (bj)Повелитель кумбхандов, имя его — Вирулха. Ramatī naccagītehi, kumbhaṇḍehi purakkhato.Он наслаждается танцами и пением, чтимый кумбхандами;Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ;
puttāpi → puttā pi (bjt)У него многочисленные сыновья, как я слышал, [носящие] одно имя — Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
asīti → asītiṁ (bj)Их восемьдесят и десять и один — названные [вслед за] Индой, наделённые великой силой.Te cāpi buddhaṁ disvāna, buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;И они также, видя Будду, будду — родича светила, Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ.Ещё издали славят великого, мудрого:
Namo te purisājañña, namo te purisuttama;„Слава тебе, благородный человек! слава тебе, высший из людей! Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti;С добротой ты взираешь [на нас], даже нечеловеческие [существа] восславляют тебя!“ Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase.Вот что постоянно мы слышим и вот что отвечаем на это:
“Jinaṁ vandatha gotamaṁ, jinaṁ vandāma gotamaṁ;„Вы восславляете победителя Готаму?“ — „Мы восславляем победителя Готаму, Vijjācaraṇasampannaṁ, buddhaṁ vandāma gotamaṁ”.Знающего и праведного, мы восхваляем Будду, Готаму“.
Yattha coggacchati sūriyo, ādicco maṇḍalī mahā;
sūriyo → suriyo (bj) | yattha coggacchati sūriyo → purimo (th)И где заходит солнце, светило, великий диск, Yassa coggacchamānassa, divasopi nirujjhati;С заходом которого кончается день, Yassa coggate sūriye, “saṁvarī”ti pavuccati.
sūriye saṁvarīti → suriye saṁvarī ti (bj) saṁvarīti → saṁvarī ti (bjt, ms2005)Когда с зашедшим солнцем говорят: „Вот ночь!“ —Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako;
rahadopi → rahado pi (bjt)Там глубокая пучина, океан волнующихся вод; Evaṁ taṁ tattha jānanti, samuddo saritodako.
taṁ → naṁ (bj) saritodako → sāritodako (bj)Так там и зовут его: „Океан волнующихся вод“.Ito “sā pacchimā disā”, iti naṁ ācikkhatī jano;Там эта западная сторона света, как зовут её люди. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so.Эту сторону охраняет великий царь, наделённый славой,
Nāgānañca adhipati, “virūpakkho”ti nāmaso;
nāgānañca adhipati virūpakkhoti → nāgānaṁ ādhipati virūpakkho iti (bj) virūpakkhoti → virūpakkho iti (bjt) | virūpakkhoti → virūpakkho ti (ms2005)Повелитель нагов, имя его — Вирупаккха. Ramatī naccagītehi, nāgeheva purakkhato.Он наслаждается танцами и пением, чтимый нагами;Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ;У него многочисленные сыновья, как я слышал, [носящие] одно имя — Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
asīti → asītiṁ (bj)Их восемьдесят и десять и один — названные [вслед за] индой, наделённые великой силой.Te cāpi buddhaṁ disvāna, buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;И они также, видя Будду, будду — родича светила, Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ.Ещё издали славят великого, мудрого:
Namo te purisājañña, namo te purisuttama;„Слава тебе, благородный человек! слава тебе, высший из людей! Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti;С добротой ты взираешь [на нас], даже нечеловеческие [существа] восславляют тебя!“ Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase.Вот что постоянно мы слышим и вот что отвечаем на это:
“Jinaṁ vandatha gotamaṁ, jinaṁ vandāma gotamaṁ;„Вы восславляете победителя Готаму?“ — „Мы восславляем победителя Готаму, Vijjācaraṇasampannaṁ, buddhaṁ vandāma gotamaṁ”.Знающего и праведного, мы восхваляем Будду, Готаму“.
Yena uttarakuruvho, mahāneru sudassano;
uttarakuruvho → uttarakurū rammā (bj)Где [находится] восхитительная [страна] — северное Куру с прекрасной Маханеру, Manussā tattha jāyanti, amamā apariggahā.Там рождаются люди, лишённые себялюбия и стяжательства.Na te bījaṁ pavapanti, nāpi nīyanti naṅgalā;
nāpi nīyanti naṅgalā → peyyālo (th)Они не сеют семян, не ходят с плугом, Akaṭṭhapākimaṁ sāliṁ, paribhuñjanti mānusā.
akaṭṭhapākimaṁ → akaṭṭhāpākimaṁ (bj)Рисом, созревающим без пахоты, питаются люди.Akaṇaṁ athusaṁ suddhaṁ, sugandhaṁ taṇḍulapphalaṁ;Лишённые красной пыльцы и шелухи, чистые, благоуханные очищенные зерна риса Tuṇḍikīre pacitvāna, tato bhuñjanti bhojanaṁ.Варят на раскалённых камнях и затем принимают в пищу.
Gāviṁ ekakhuraṁ katvā, anuyanti disodisaṁ;Оседлав быка с одним лишь копытом, они движутся с места на место; Pasuṁ ekakhuraṁ katvā, anuyanti disodisaṁ.Оседлав скот с одним лишь копытом, они движутся с места на место;
Itthiṁ vā vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ;
itthiṁ vā → itthi (bj)Таща [повозки] с женщинами, они движутся с места на место; Purisaṁ vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ.
purisaṁ → purisa (bjt)Таща [повозки] с мужчинами, они движутся с места на место;Kumāriṁ vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ;
kumāriṁ → kumāri (bjt)Таща [повозки] с девочками, они движутся с места на место; Kumāraṁ vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ.
kumāraṁ → kumāra (bjt)Таща [повозки] с мальчиками, они движутся с места на место;Te yāne abhiruhitvā, sabbā disā anupariyāyanti;
abhiruhitvā → abhirūhitvā (bjt) anupariyāyanti → anupariyanti (bj)Взошедши на колесницы, они движутся повсюду, Pacārā tassa rājino.посещая [владения] своего царя.Hatthiyānaṁ assayānaṁ, dibbaṁ yānaṁ upaṭṭhitaṁ;Колесницы со слонами, колесницы с конями, божественные колесницы служат [им] Pāsādā sivikā ceva, mahārājassa yasassino.И удобные паланкины Великого царя, наделённого славой.
Tassa ca nagarā ahu, antalikkhe sumāpitā;У него есть и города, искусно выстроенные в воздушном пространстве. Āṭānāṭā kusināṭā parakusināṭā, nāṭasuriyā parakusiṭanāṭā.
nāṭasuriyā parakusiṭanāṭā → nāṭapuriyā parakusitanāṭā (bj)Атаната, Кусината, Паракусината, натапурия, Паракуситаната,Uttarena kasivanto, janoghamaparena ca;
kasivanto → kapivanto (bj)К северу — Капиванта и ещё — Джаногха, Navanavutiyo ambaraambaravatiyo, āḷakamandā nāma rājadhānī.Наванаватия, Амбара-Амбараватия, царская столица под названием Алакаманда.Kuverassa kho pana mārisa, mahārājassa visāṇā nāma rājadhānī;Ещё у Куверы, Досточтимого Великого царя — царская столица под названием Висана, Tasmā kuvero mahārājā, “Vessavaṇo”ti pavuccati.
vessavaṇoti → vessavaṇo ti (ms2005)И поэтому Великий царь Кувера зовётся Вессавана.Paccesanto pakāsenti, tatolā tattalā tatotalā;О [нем], находящем [там] прибежище, возвещают Татола, Таттала, Татотала, Ojasi tejasi tatojasī, sūro rājā ariṭṭho nemi.
tatojasī → tatojasi (bj)Оджаси, Теджаси, Татоджаси, сура, Раджа, Ариттха, Неми.Rahadopi tattha dharaṇī nāma, yato meghā pavassanti;Там же и озеро под названием Дхарани, откуда тучи, [набирая воду], проливают [её], Vassā yato patāyanti, sabhāpi tattha sālavatī nāma.
sālavatī → bhagalavatī (bj) | sabhāpi → sabhā pi (bjt)Откуда льются дожди. там же и зал под названием Бхагалавати,Yattha yakkhā payirupāsanti, tattha niccaphalā rukkhā;где, [собравшись, ему] прислуживают яккхи. там — вечно плодоносящие деревья, Nānā dijagaṇā yutā, mayūrakoñcābhirudā;
nānā dijagaṇā yutā mayūrakoñcābhirudā → nānādijagaṇāyutā mayurakoñcābhirudā (bj) mayūrakoñcābhirudā → mayurakoñcābhirudā (bjt)населённые стаями различных птиц, [Оглашаемые] криками павлинов и цапель, Kokilādīhi vagguhi.пением кукушек.Jīvañjīvakasaddettha, atho oṭṭhavacittakā;
jīvañjīvakasaddettha → jīvajīvaka saddettha (bj) oṭṭhavacittakā kukkuṭakā → uṭṭhavacittakā kukutthakā (bj)Здесь голос дживандживак, также — бодрящие сердце Kukkuṭakā kuḷīrakā, vane pokkharasātakā.Фазаны, кулираки, [живущие] в лесу журавли.Sukasāḷika saddettha, daṇḍamāṇavakāni ca;
sukasāḷika saddettha daṇḍamāṇavakāni → sukasālikasaddettha daṇḍamānavakāni (bj) | + → atho uṭṭhavacittakā kukutthakā kuḷīrakā vane pokkharasātakā sukasālikasaddettha (bjt) daṇḍamāṇavakāni → daṇḍamānavakāni (bjt)Здесь голоса попугаев и скворцов и дандаманавак; Sobhati sabbakālaṁ sā, kuveranaḷinī sadā.
kuveranaḷinī → kuveranalinī (bj)Во всякое время, постоянно сияет красотой этот пруд Куверы.Ito “sā uttarā disā”, iti naṁ ācikkhatī jano;Там эта северная сторона света, как зовут её люди. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so.Эту сторону охраняет Великий царь, наделённый славой,
Yakkhānañca adhipati, “kuvero” iti nāmaso;
yakkhānañca adhipati → yakkhānaṁ ādhipati (bj)Повелитель яккхов, имя его — Кувера. Ramatī naccagītehi, yakkheheva purakkhato.
ramatī → ramati (bj)Он наслаждается танцами и пением, чтимый яккхами;Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ;
ekanāmāti → ekanāmā ti (bjt)У него многочисленные сыновья, как я слышал, [носящие] одно имя — Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
asīti → asītiṁ (bj)Их восемьдесят и десять и один — названные [вслед за] индой, наделённые великой силой.Te cāpi buddhaṁ disvāna, buddhaṁ ādiccabandhunaṁ;И они также, видя Будду, будду — родича светила, Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ.
dūratova → dūrato va (bjt)Ещё издали славят великого, мудрого:Namo te purisājañña, namo te purisuttama;„Слава тебе, благородный человек! слава тебе, высший из людей! Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti;С добротой ты взираешь [на нас], даже нечеловеческие [существа] восславляют тебя!“ Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase.Вот что постоянно мы слышим и вот что отвечаем на это:
“Jinaṁ vandatha gotamaṁ, jinaṁ vandāma gotamaṁ;„Вы восславляете победителя Готаму?“ — „Мы восславляем победителя Готаму, Vijjācaraṇasampannaṁ, buddhaṁ vandāma gotaman”ti.
gotamanti → gotaman ti (ms2005)Знающего и праведного, мы восхваляем Будду, Готаму“.
Ayaṁ kho sā, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya.
phāsuvihārāya → phāsuvihārāyāti (bj)Таково, досточтимый, это охранительное заклинание Атанатия ради защиты, охраны, безопасности, спокойствия монахов, монахинь, преданных мирян и преданных мирянок.
Yassa kassaci, mārisa, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā upāsakassa vā upāsikāya vā ayaṁ āṭānāṭiyā rakkhā suggahitā bhavissati samattā pariyāputā tañce amanusso yakkho vā yakkhinī vā …pe… gandhabbo vā gandhabbī vā …pe… kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā …pe… nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā, paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā anugaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya.
nāgī → nāginī (bj) | vā → vā paduṭṭhacitto (bj) | tañce → taṁ ce (my) | pe → spelled out in full (bjt)то если какое-нибудь нечеловеческое существо — яккха или яккхини, молодой яккха или молодая яккхини, яккха — главный советник, или яккха приближенный, или яккха — слуга; гандхабба или гандхабби, молодой гандхабба или молодая гандхабби, гандхабба — главный советник, или гандхабба — приближенный, или гандхабба — слуга; кумбханда или кумбханди, молодой кумбханда или молодая кумбханди, кумбханда — главный советник, или кумбханда — приближенный, или кумбханда — слуга; нага или наги, молодой нага или молодая наги, нага — главный советник, или нага — приближенный, или нага — слуга — [приблизится] с дурным намерением к монаху, или монахине, или преданному мирянину, или преданной мирянке, идя за идущим, или встав со стоящим, или подсев к сидящему, или лёгши к лежащему,
Na me so, mārisa, amanusso labheyya gāmesu vā nigamesu vā sakkāraṁ vā garukāraṁ vā.то этому нечеловеческому существу, досточтимый, не окажут у меня внимания, не окажут заботы ни в селениях, ни в торговых поселениях.
Na me so, mārisa, amanusso labheyya āḷakamandāya nāma rājadhāniyā vatthuṁ vā vāsaṁ vā.Это нечеловеческое существо, досточтимый, не получит у меня в царской столице Алакаманде ни места, ни жилья.
Na me so, mārisa, amanusso labheyya yakkhānaṁ samitiṁ gantuṁ.Это нечеловеческое существо, досточтимый, не получит у меня доступа в собрание яккхов.
Apissu naṁ, mārisa, amanussā anāvayhampi naṁ kareyyuṁ avivayhaṁ.
anāvayhampi → anavayhampi (bj)И [другие] нечеловеческие существа, досточтимый, не дадут ему ни жениться, ни [ей] быть выданной замуж.
Apissu naṁ, mārisa, amanussā attāhi paripuṇṇāhi paribhāsāhi paribhāseyyuṁ.
pi → Bmr Gr Sum-Br omit. (pts note) | apissu → api ssu (pts)И нечеловеческие существа, досточтимый, даже будучи его близкими, будут порицать его тяжёлыми порицаниями.
Apissu naṁ, mārisa, amanussā rittampissa pattaṁ sīse nikkujjeyyuṁ.
pi → So SS K Gr Sum; Bmr pi 'ssa; Gr (note) ādittham pi 'ssa for rittam pi. (pts note) | rittampissa → rittaṁpissa (my) | apissu → api ssu (pts)И нечеловеческие существа, досточтимый, склонят его голову, словно пустой горшок.
Apissu naṁ, mārisa, amanussā sattadhāpissa muddhaṁ phāleyyuṁ.
sattadhāpissa → sattadhā pissa (bjt) | apissu → api ssu (pts) | sattadhāpissa → sattadhā pi ssa (pts)И нечеловеческие существа, досточтимый, разобьют ему голову на семь частей.
Santi hi, mārisa, amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.
ruddā → So SS Bm Gr Sum-Scd; Br K Gr (note) Sum-Br ruddhā. (pts note) | neva → n eva (pts)Есть, досточтимый, свирепые, страшные, дикие, нечеловеческие существа. Они не обращают внимания на великих царей, не обращают внимания на прислужников великих царей, не обращают внимания на прислуживающих прислужникам великих царей.
Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṁ avaruddhā nāma vuccanti.Эти нечеловеческие существа, досточтимый, зовутся возмутившимися против великих царей.
Seyyathāpi, mārisa, rañño māgadhassa vijite mahācorā.
mahā-corā → So Sc Bmr; Sdt K Gr omit mahā. (pts note)Это, досточтимый, как главари разбойников в стране царя Магадхи
Te neva rañño māgadhassa ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṁ ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.
neva → n eva (pts)не обращают внимания на царя Магадхи, не обращают внимания на прислужников царя Магадхи, не обращают внимания на прислуживающих прислужникам царя Магадхи,
Te kho te, mārisa, mahācorā rañño māgadhassa avaruddhā nāma vuccanti.
mahācorā → mahā-corā (pts)и эти главари разбойников, досточтимый, зовутся возмутившимися против царя Магадхи, —
Evameva kho, mārisa, santi amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti.
santi → santi hi (bj) | santi → So Bmr; SS K add hi. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | ruddhā rabhasā → ruddā rubhasā (pts) | neva → n eva (pts) | mahārājānaṁ → mahārānaṁ (pts)таковы же, досточтимый, и свирепые, страшные, дикие, нечеловеческие существа. Они не обращают внимания на великих царей, не обращают внимания на прислужников великих царей, не обращают внимания на прислуживающих прислужникам великих царей.
Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṁ avaruddhā nāma vuccanti.И эти нечеловеческие существа, досточтимый, зовутся возмутившимися против великих царей.
Yo hi koci, mārisa, amanusso yakkho vā yakkhinī vā …pe… gandhabbo vā gandhabbī vā …pe… kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā …pe… nāgo vā nāgī vā …pe… paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā upagaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya.
nāgī → nāginī (bj) | upagaccheyya → anugaccheyya (bj) | pe → spelled out in full (bjt) | nipannaṁ → nippannaṁ (bjt) | gandhabbo vā gandhabbī vā kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā nāgo vā nāgī vā paduṭṭhacitto → paduṭṭha-citto (pts)И если, досточтимый, какое-нибудь нечеловеческое существо — яккха или яккхини, молодой яккха или молодая яккхини, яккха — главный советник, или яккха — приближенный, или яккха — слуга; гандхабба или гандхабби, молодой гандхабба или молодая гандхабби, гандхабба — главный советник, или гандхабба — приближенный, или гандхабба — слуга; кумбханда или кумбханди, молодой кумбханда или молодая кумбханди, кумбханда — главный советник, или кумбханда — приближенный, или кумбханда — слуга; нага или наги, молодой нага или молодая наги, нага — главный советник, или нага — приближенный, или нага — слуга — [приблизится] с дурным намерением к монаху, или монахине, или преданному мирянину, или преданной мирянке, идя за идущим, или встав со стоящим, или подсев к сидящему, или лёгши к лежащему,
Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ:
mahāyakkhānaṁ → mahā-yakkhānaṁ (pts) | mahāsenāpatīnaṁ → mahā-senāpatīnaṁ (pts)то следует так воскликнуть и вскричать, чтобы пробудить тех яккхов, великих яккхов, предводителей яккхов, великих предводителей яккхов:
“ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī”ti.
gaṇhāti → Bmr gaṇhati, and below. (pts note) | muñcatīti → muñcatī ti (ms2005) | muñcatīti → muñcatīyi (pts)„Этот яккха хватает [меня], этот яккха нападает, этот яккха беспокоит, этот яккха причиняет беспокойство, этот яккха вредит, этот яккха причиняет вред, этот яккха не отпускает [меня]!“
Katamesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ?
mahāyakkhānaṁ → mahā-yakkhānaṁ (pts) | mahāsenāpatīnaṁ → mahā-senāpatīnaṁ (pts)К каким же яккхам, великим яккхам, предводителям яккхов, великим предводителям яккхов [следует взывать]?
Indo somo varuṇo ca, bhāradvājo pajāpati;Инда, Сома и Варуна, бхарадваджа, Паджапати, Candano kāmaseṭṭho ca, kinnughaṇḍu nighaṇḍu ca.
kinnughaṇḍu → kinnighaṇḍu (bj) | kinnighaṇḍu → indraඃ somaඃ sūryaඃ varuṇaඃ prajāpatiඃ bhāradvājaඃ śrī śānaśca nandanaඃ kāmaśreṣṭhaඃ kunikaṇṭho .......... nikaṇṭhakaඃ trīśuli caiva mātaliඃ citrasenaśca gandharvaඃ nararājo jinarśabhaඃ hātāgirir haimavataඃ pūrṇakaඃ khadira kovidhaඃ gopāla yakṣo āṭavako paṁcālagaṇḍā sumukho diso yakṣaඃ saparijanaඃ ((lalinavistara)) (bj note)Чандана и Камасеттха, киннугханду и Нигханду,Panādo opamañño ca, devasūto ca mātali;Панада и Опамання, и возница богов Матали, Cittaseno ca gandhabbo, naḷo rājā janesabho.
naḷo → So St Bm K Gr; Scd Gr (note) Nalo. (pts note)И гандхабба Читтасена, царь Нама, Джанесабха,Sātāgiro hemavato, puṇṇako karatiyo guḷo;
hemavato → hevamato (my) gulo → Bmr Gr Guḷo. (pts note)Сатагира, Хемавата, пуннака, Каратия, Гула, Sivako mucalindo ca, vessāmitto yugandharo.
sivako → sīvako (bj) | Sīvako → Br Gr (note) Sivako. (pts note) | sivako mucalindo → sīvako mucalido (pts)Сивака и Мучалинда, вессамитта, Югандхара,Gopālo supparodho ca, hiri netti ca mandiyo;
Suppagedho → So Scd K Gr (note); St Suppagodho; Bmr Gr (note) Suparodho; Gr (text) Suppagedo. (pts note) hirī → So St Gr; Scd Br K Hiri; Bm Hīri. (pts note) | Nettī → Bmr Netti. (pts note) | Mandiyo → Br Mandiyyo. (pts note) | hiri netti → hirinetti (bjt) | hiri netti → hirī nettī (pts)Гопала и Суппагедха, хири, Нетти и Мандия, Pañcālacaṇḍo āḷavako, pajjunno sumano sumukho;
Ālavako → Bmr Āḷavako. (pts note) | pañcālacaṇḍo āḷavako → pañcāla-caṇḍo ālavako (pts) pajjunno → pajjanno (bj) | Pajjunno → K Pajuṇṇo. (pts note) | Sumano → So SS Bmr Gr; K omits; Bmr divide after Sumukho (pts note)Панчалачанда, Алавака, паджджунна, Сумана, Сумукха, Dadhimukho maṇi māṇivaro dīgho, atho serīsako saha.
māṇivaro → mānī caro (bj) | Mānicaro → Bmr Gr (note) Sum-Br Māṇivaro. (pts note) serīsako → serissako (bj) | Serissako → So SS Gr Sum-Scd; Bmr K Serisako; Gr (note) Seriyako; Sum-Br Serīsako. (pts note) | sahā → So SS Gr: Bmr K saha. (pts note) | serīsako saha → serissako sahā (pts)Дадхимукха, Мани, Маничара, Дигха и с ними также Сериссака.
Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ:
mahāyakkhānaṁ → mahā-yakkhānaṁ (pts) | mahāsenāpatīnaṁ → mahā-senāpatīnaṁ (pts)Чтобы пробудить этих яккхов, великих яккхов, предводителей яккхов, великих предводителей яккхов, и следует воскликнуть и вскричать:
“ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī”ti.
muñcatīti → muñcatī ti (bjt, ms2005)„Этот яккха хватает [меня], этот яккха нападает, этот яккха беспокоит, этот яккха причиняет беспокойство, этот яккха вредит, этот яккха причиняет вред, этот яккха не отпускает [меня]!“
Ayaṁ kho, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya.
kho → kho sā (bj) | phāsuvihārāya → phāsuvihārāyā ti (bj) | phāsuvihārāya → phāsu-vihārāyāti (pts)Таково, почтенный, это охранительное заклинание Атанатия ради защиты, охраны, безопасности, спокойствия монахов, монахинь, преданных мирян и преданных мирянок.
Handa ca dāni mayaṁ, mārisa, gacchāma, bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā’ti.
bahukiccā → bahu-kiccā (pts) | bahukaraṇīyāti → bahu-karaṇīyā ti (pts)Ну а теперь, досточтимый, мы пойдём — у нас много дел, многое надлежит сделать”.
‘Yassadāni tumhe, mahārājāno, kālaṁ maññathā’ti.
yassadāni → yassa dāni (my, bjt, pts)“[Делайте] теперь, Великие цари, как вы считаете нужным”.
Atha kho, bhikkhave, cattāro mahārājā uṭṭhāyāsanā maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu.
mahārājā → mahārājāno (bj) | Mahārājā → Bmr Mahārājāno. (pts note) | atha kho → athakho (th) | uṭṭhāyāsanā maṁ → uṭṭhāy āsanā bhagavantaṁ (pts) | tatthevantaradhāyiṁsu → tatth ev antaradhāyiṁsu (pts)И тогда четыре Великих царя поднялись с сиденья, приветствовали Благостного и, обойдя [его] с правой стороны, тут же исчезли.
Tepi kho, bhikkhave, yakkhā uṭṭhāyāsanā appekacce maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu.
tepi → te pi (pts) | uṭṭhāyāsanā appekacce maṁ → uṭṭhāy āsanā app ekacce bhagavantaṁ (pts) | tatthevantaradhāyiṁsu → tatth eva anatradhāyiṁsu (pts)И когда яккхи поднялись с сиденья, то некоторые приветствовали Благостного и, обойдя [его] с правой стороны, тут же исчезли;
Appekacce mayā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā tatthevantaradhāyiṁsu.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all) | appekacce mayā → app ekacce bhagavatā (pts) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ kathaṁ (pts) | tatthevantaradhāyiṁsu → tatth ev antaradhāyiṁsu (pts)некоторые, обменявшись с Благостным дружескими, дружелюбными словами и почтительным приветствием, тут же исчезли;
Appekacce yenāhaṁ tenañjaliṁ paṇāmetvā tatthevantaradhāyiṁsu.
tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (bjt, th)некоторые со сложенными ладонями, поклонившись Благостному, тут же исчезли;
Appekacce nāmagottaṁ sāvetvā tatthevantaradhāyiṁsu.
appekacce → app ekacce (pts) | tatthevantaradhāyiṁsu → tatth ev antaradhāyiṁsu (pts)некоторые, назвав [своё] имя и род, тут же исчезли;
Appekacce tuṇhībhūtā tatthevantaradhāyiṁsu.
tatthevantaradhāyiṁsu → tatthevantaradhāyiṁsuti (bj) | antaradhāyiṁsu → So St K; Scd Bm Gr -sūti. Sd adds Paṭhamakabhāṇavāraṁ; Bmr Paṭhama-bhāṇavāraṁ. (pts note) | Yakkha-senāya → The whole introduction is here repeated. (pts note) | purima-peyyālena → So SS; K So yeva purimo peyyālo vitthāretabbo. (pts note) | rakkhā → 11 is here repeated. (pts note) | pe → spelled out in full (pts)некоторые, оставаясь безмолвными, тут же исчезли.
Uggaṇhātha, bhikkhave, āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ.Усвойте, монахи, охранительное заклинание Атанатия,
Pariyāpuṇātha, bhikkhave, āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ.
āṭānāṭiyaṁ → āṭānātiyaṁ (pts)выучите наизусть, монахи, охранительное заклинания Атанатия,
Dhāretha, bhikkhave, āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ.помните, монахи, охранительное заклинание Атанатия;
Atthasaṁhitā, bhikkhave, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyā”ti.
Atthasaṁhitā → atthasañhitāyaṁ (sya-all); atthasaṁhitāyaṁ (pts1ed) | atthasaṁhitā → atthasañhitāyaṁ (sya-all) | rakkhāya → rakkāya (pts) | atthasaṁhitā → atthasaṁhitāya (bj: syā) | Atthasaṁhitā → atthasaṁhitāyaṁ (cck: syā.) | yaṁ → So K; SS saṁhitāya; Bmr omit yam. (pts note) | rakkhā → Sc Ātānāṭiyaṁ rakkhaṁ. (pts note) | phāsuvihārāyāti → phāsuvihārāyā ti (bjt) | atthasaṁhitā → attha-saṁhitā yaṁ (pts) | phāsuvihārāyāti → phāsu-vihārāyāti (pts)это охранительное заклинание Атанатия, монахи, полезно для защиты, охраны, безопасности, спокойствия монахов, монахинь, преданных мирян и преданных мирянок”.
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Так сказал Благостный.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinadun ti (pts)И удовлетворённые монахи порадовались словам Благостного.
Āṭānāṭiyasuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.“Атанатия-сутта” Окончена. Девятая.