MettasuttaСутта Метта
Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ:
vuttañhetaṁ → (sya-all, pts) | sutaṁ → C. has no punctuation from Mā bhikkhave to padesarajjassa; in B. and M. there is after bhāyittha, puññāni, homi, upapajjāmi, vasavatti, before Ko pana, in M. also after paccanubhūtaṁ, indo; in D. after manāpassa, paccanubhūtaṁ, āgamāsi, upapajjāmi, vasavatti, indo, dhammarājā, before Ko pana; in E. after bhāyittha, adhivacanaṁ, manāpassa, paccanubhūtaṁ, etc., as in D. (pts note) | vuttañhetaṁ → vuttaṁ hetaṁ (bjt) | vuttamarahatāti → vuttamarahatā ti (pts)Так было сказано Благословенным, сказано Арахантом, и так я слышала:
“Mā, bhikkhave, puññānaṁ bhāyittha.“Монахи, не бойтесь деяний, приносящих заслуги.
Sukhassetaṁ, bhikkhave, adhivacanaṁ iṭṭhassa kantassa piyassa manāpassa yadidaṁ puññāni.
puññāni → puññānanti, (cck: a. ni. 7.62) | sukhassetaṁ → sukhass-etaṁ (pts) | yadidaṁ → yad-idaṁ (pts)Благие заслуги – это, другими словами, то, что обозначение приятного, желанного, любимого, прелестного, очаровательного.
Abhijānāmi kho panāhaṁ, bhikkhave, dīgharattaṁ katānaṁ puññānaṁ iṭṭhaṁ kantaṁ piyaṁ manāpaṁ vipākaṁ paccanubhūtaṁ.
puññānaṁ → puññānaṁ dīgharattaṁ (sya-all, pts) | iṭṭhaṁ → M. omits the second dīgharattaṁ; bhikkhave dīgharattaṁ addhānaṁ iṭṭhaṁ, B. (pts note)Я помню, что, длительное время совершая благие дела, я долгое время испытывал блаженные, желанные, приятные, прелестные, и очаровательные результаты.
Satta vassāni mettacittaṁ bhāvetvā satta saṁvaṭṭavivaṭṭakappe nayimaṁ lokaṁ punarāgamāsiṁ.
saṁvaṭṭavivaṭṭakappe → satta om. D. E.; sattasavaṭṭakappe, P. Pa. (pts note) | punar-āgamāsi → puna, B. C. M. P. Pa; agam- C. M. (pts note) | nayimaṁ → na-yimaṁ (pts)Развивая доброжелательный ум в течение семи лет, я потом не возвращался обратно в этот мир в течение семи циклов развёртывания и свёртывания мира.
Saṁvaṭṭamāne sudaṁ, bhikkhave, kappe ābhassarūpago homi;Когда был цикл свёртывания мира, я отправлялся в мир лучезарного сияния.
vivaṭṭamāne kappe suññaṁ brahmavimānaṁ upapajjāmi.Когда был цикл развёртывания мира, я перерождался в пустой обители Брахмы.
Tatra sudaṁ, bhikkhave, brahmā homi mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī.
homi → ahosi, P. Pa. (pts note) | aññadatthudaso → -tthuso, D. E.; -tthute, C.; annaṁdatthudassā, P.; aññaṁdatthu, Pa; cp. sutt. 112, where the same words reoccur. (pts note)Там я был Великим Брахмой, Непобеждённым, Повелителем, Всевидящим, Могучим.
Chattiṁsakkhattuṁ kho panāhaṁ, bhikkhave, sakko ahosiṁ devānamindo;
ahosiṁ → ahosiṁ, D. M.; -i all other MSS. (pts note) | devānamindo → devānam-indo (pts)Затем тридцать шесть раз я был Саккой, правителем дэвов.
anekasatakkhattuṁ rājā ahosiṁ cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.
sattaratanasamannāgato → sattaratanasampanno (bj) | ahosiṁ → ahosiṁ, M.; -i all other MSS. (pts note) | vijitāvī → -i all MSS., except vijitāvī, E. M. (pts note) | janapadatthāvariyappatto → -patto, B. M. (pts note) | sattaratanasamannāgato → -sampanno, B. M. (pts note) | cakkavattī → cakkavatti (th)Многие сотни раз я был царём-миродержцем, праведным властителем Дхаммы, покорителем четырёх сторон света, удерживающим устойчивое правление во всей стране, наделённый семью сокровищами –
Ko pana vādo padesarajjassa.
padesarajjassa → padesa-rajjassa (pts)уж не говоря о том, сколько раз я был обычным царём.
Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:
etadahosi → etad-ahosi (pts)Мысль пришла ко мне:
‘kissa nu kho me idaṁ kammassa phalaṁ, kissa kammassa vipāko, yenāhaṁ etarahi evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvo’ti?
Kissa → tassa, D. E. (pts note) | kammassa → om. D. E. (pts note) | evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvoti → evaṁ mahiddhiko evaṁ mahānubhāvoti (bjt) | evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvoti → evaṁ mahiddhiko evaṁ mahānubhāvo ti (pts)“В чём причина этого плода, какое действие принесло такой результат, что теперь я обладаю таким величием и могуществом?”
Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:
etadahosi → etad-ahosi (pts)Тогда мысль пришла мне:
‘tiṇṇaṁ kho me idaṁ kammānaṁ phalaṁ, tiṇṇaṁ kammānaṁ vipāko, yenāhaṁ etarahi evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvoti, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bj, sya-all, km, pts-vp-pli1) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | Tiṇṇaṁ → Tinnaṁ, C. (pts note) | seyyathīdaṁ → -thidaṁ, B. M. P. Pa. (pts note) | evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvoti → evaṁ mahiddhiko evaṁ mahānubhāvoti (bjt) | evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvoti seyyathidaṁ → evaṁ mahiddhiko evaṁ mahānubhāvo ti seyyathīdaṁ (pts)“Это плод трёх поступков, результат трёх видов поступков, благодаря которым я обладаю теперь таким величием и могуществом:
dānassa, damassa, saññamassā’”ti.
saññamassāti → saññamassā-ti (pts)даяния, самоконтроля, сдержанности”.
Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam-atthaṁ (pts)Таково значение того, что сказал Благословенный.
Tatthetaṁ iti vuccati:И в отношении этого было сказано:
“Puññameva so sikkheyya, āyataggaṁ sukhudrayaṁ;
puññameva → puññam-eva (pts) sukhudrayaṁ → sukhindriyaṁ (pts) | sukhindriyaṁ → su indriyaṁ, D. E. (pts note)“Тренируйтесь в деяниях, что приносят заслуги, они принесут длительное приятное. Dānañca samacariyañca, mettacittañca bhāvaye.
mettacittañca → mettā-, B. (pts note)Развивайте даяние, благую жизнь, доброжелательный ум.Ete dhamme bhāvayitvā, tayo sukhasamuddaye;
sukhasamuddaye → sukhasamudraye (pts-vp-pli1) | sukhasamuddaye abyāpajjaṁ → sukhasamudraye abyāpajjhaṁ (pts) | sukhasamuddaye → sukhasamudraye (cck: sī. aṭṭha.) | sukha-samudraye → -samuddaye, M.; -samudaye, P. Pa; sukhe samuddise, B.; tato sukhasamuddisse, C.; yo sukhasamudriye, D.; samundriye, E.; A. has only: sukhasamundriye (sic !) ti sukhānisaṁse ānisaṁsaphalam-pi nesaṁ sukham-evā-ti dasseti abyāpajjhaṁ . . .; also in sutta 60 where the same two gāthās occur, the reading of the best MSS. points to samuddaye. A similar word occurs Telakaṭāhagāthā 89: Dānādipuññakiriyāni sukhudrayāni katvā, cp. Aṅgutt. Part I. p. 97. (pts note)Развивая эти три явления, что приносят приятное, Abyāpajjaṁ sukhaṁ lokaṁ, paṇḍito upapajjatī”ti.
Abyāpajjaṁ → abyāpajjhaṁ (bj, pts-vp-pli1, csp1ed); abyābajjhaṁ (an4.40:1 [40. Udāyīsutta]; iti60:1 [Puññakiriyavatthusutta]) | abyāpajjaṁ → abyāpajjhaṁ (bj, cck) | Abyāpajjhaṁ → abyāpajjaṁ (cck: syā. ka.); abyābajjhaṁ (cck: ?) | abyāpajjhaṁ → jj, B. M. (pts note)В мире невражлебного, приятного мудрец переродится”.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti.
ayampi → ayam-pi (pts) | sutanti → sutan-ti ek (pts)Это также было сутью того, что сказал Благословенный, и так я слышала.