10. Campeyyajātaka
“Kā nu vijjurivābhāsi, osadhī viya tārakā; Devatā nusi gandhabbī, na taṁ maññāmi mānusiṁ”.
mānusiṁ → mānusī (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr) | mānusiṁ → mānusī (sya-all) | mānusiṁ → mānusī (bj: sī.vivi, machasaṁ, syā) | mānusiṁ → mānusī (cck: syā. ka.)“Namhi devī na gandhabbī, na mahārāja mānusī;
devī → devi (bj) Nāgakaññāsmi bhaddante, atthenamhi idhāgatā”.
nāgakaññāsmi → nāgakaññamhi (bj) | nāgakaññamhi → nāgakaññāsmi (bj: machasaṁ, syā) atthenamhi → atthenambhi (bj)“Vibbhantacittā kupitindriyāsi, nettehi te vārigaṇā savanti;
vārigaṇā → varigaṇā (bj) Kiṁ te naṭṭhaṁ kiṁ pana patthayānā, idhāgatā nāri tadiṅgha brūhi”.“Yamuggatejo uragoti cāhu, nāgoti naṁ āhu janā janinda;
naṁ → taṁ (bj, pts) | janā → jano (sya-all, pts) Tamaggahī puriso jīvikattho, taṁ bandhanā muñca patī mameso”.
ca → muttānañca (bj, sya1ed, sya2ed)“Kathaṁ nvayaṁ balaviriyūpapanno, hatthattamāgacchi vanibbakassa;
kathaṁ nvayaṁ → kathanvayaṁ (sya-all) hatthattamāgacchi → hatthattha māgañchi (bj); hatthatthamāgacchi (sya1ed, sya2ed); hatthattham āgañchi (pts-vp-pli1) | hatthattamāgacchi vanibbakassa → hatthattha māgañji vaṇibbakassa (bj) | hatthattamāgacchi → hatthattham āgañchi (pts) | māgañji → māgacchi (bj: machasaṁ, syā) | hatthatta → hatthattha (cck: sī. syā. pī.) Akkhāhi me nāgakaññe tamatthaṁ, kathaṁ vijānemu gahītanāgaṁ”.“Nagarampi nāgo bhasmaṁ kareyya, tathā hi so balaviriyūpapanno; Dhammañca nāgo apacāyamāno, tasmā parakkamma tapo karoti.
karoti → karotīti (pts)Cātuddasiṁ pañcadasiñca rāja, catuppathe sammati nāgarājā;
pañcadasiñca → paṇṇarasiñca (bj); paṇṇarasiṁ ca (sya1ed, sya2ed); pannarasiñca (pts-vp-pli1) | pañcadasiñca → paṇṇarasiṁ ca (sya-all) | pañcadasiṁ → pannarasiṁ (cck: sī. syā. pī.) Tamaggahī puriso jīvikattho, taṁ bandhanā muñca patī mameso”.“Soḷasitthisahassāni, āmuttamaṇikuṇḍalā;
soḷasitthisahassāni → soḷasitthīsahassāni (sya-all) Vārigehasayā nārī, tāpi taṁ saraṇaṁ gatā.
nārī → nāriyo (pts-vp-pli1) | vārigehasayā nārī → vārigehāsayā nāriyo (pts) | vārigehasayā → cāriggo (bj: sī.vivi) | nārī → nāriyo (cck: pī.)Dhammena mocehi asāhasena, gāmena nikkhena gavaṁ satena; Ossaṭṭhakāyo urago carātu, puññatthiko muñcatu bandhanasmā”.
ossaṭṭhakāyo → osaṭṭha (bj: machasaṁ) muñcatu → muccatu (bj) | bandhanasmā → bandhanasmāti (pts)“Dhammena mocemi asāhasena, gāmena nikkhena gavaṁ satena;
mocemi → mocehi (bj) Ossaṭṭhakāyo urago carātu, puññatthiko muñcatu bandhanasmā.
muñcatu → muccatu (bj); muññcatu (pts)Dammi nikkhasataṁ ludda, thūlañca maṇikuṇḍalaṁ;
nikkhasataṁ → nikkhāsataṁ (bj) thūlañca → thullañca (bj) | thullañca → thulañca (bj: machasaṁ, syā) Catussadañca pallaṅkaṁ, umāpupphasarinnibhaṁ.
catussadañca → caturassañca (sya-all) | catussadaṁ → caturassañca (bj: machasaṁ) umāpupphasarinnibhaṁ → ummāpupphasiriṁnibhaṁ (bj, pts); ummārapupphasannibhaṁ (sya-all)Dve ca sādisiyo bhariyā, usabhañca gavaṁ sataṁ; Ossaṭṭhakāyo urago carātu, puññatthiko muñcatu bandhanasmā”.
muñcatu → muccatu (bj) | bandhanasmā → bandhanasmāti (pts)“Vināpi dānā tava vacanaṁ janinda, muñcemu naṁ uragaṁ bandhanasmā;
naṁ → taṁ (bj) Ossaṭṭhakāyo urago carātu, puññatthiko muñcatu bandhanasmā”.
muñcatu → muccatu (bj) | bandhanasmā → bandhanasmāti (pts)Mutto campeyyako nāgo, rājānaṁ etadabravi; “Namo te kāsirājatthu, namo te kāsivaḍḍhana;
kāsivaḍḍhana añjaliṁ → kāsivaddhana añjalin (pts) Añjaliṁ te paggaṇhāmi, passeyyaṁ me nivesanaṁ”.“Addhā hi dubbissasametamāhu, yaṁ mānuso vissase amānusamhi;
amānusamhi sace ca → amānusambhi sacce (bj) Sace ca maṁ yācasi etamatthaṁ, dakkhemu te nāga nivesanāni”.
nivesanāni sacepi → nivesanānīti sace hi (pts)“Sacepi vāto girimāvaheyya, cando ca suriyo ca chamā pateyyuṁ;
Sacepi → sace hi (bj, pts-vp-pli1) | sacepi → sacehi (bj) | Sacepi → sace hi (cck: sī. pī. aṭṭha.) Sabbā ca najjo paṭisotaṁ vajeyyuṁ, na tvevahaṁ rāja musā bhaṇeyyaṁ.
ca → va (bj) | vajeyyuṁ → vaheyyuṁ (bj) | sabbā → subbā (pts)Nabhaṁ phaleyya udadhīpi susse, saṁvaṭṭaye bhūtadharā vasundharā;
udadhīpi susse saṁvaṭṭaye → udadhi visusse saṁvatteyya (sya-all) saṁvaṭṭaye → saṁvaṭṭayaṁ (bj, pts-vp-pli1); saṁvatteyya (sya1ed, sya2ed); saṁvaṭṭeyya (mr) | saṁvaṭṭaye → saṁvaṭṭayaṁ (bj, pts) | saṁvaṭṭaye → saṁvaṭṭeyaṁ (cck: sī. pī.); saṁvaṭṭeyya (cck: syā. ka.) Siluccayo meru samūlamuppate, na tvevahaṁ rāja musā bhaṇeyyaṁ”.
samūlamuppate → … mubbahe (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, Ma-aka); … muṭṭhahe (mr) | samūlamuppate na tvevahaṁ rāja → samūlamubbahe natvevahaṁ rājā (bj) | samūlamuppate → samūlamubbahe (sya-all, pts) | samūlamuppate → mubbahe (cck: sī. syā. pī. ka. aṭṭha.); muṭṭhahe (cck: ka.) bhaṇeyyaṁ → bhaṇeyyanti (pts)“Addhā hi dubbissasametamāhu, yaṁ mānuso vissase amānusamhi;
amānusamhi → amānusambhi (bj) Sace ca maṁ yācasi etamatthaṁ, dakkhemu te nāga nivesanāni.Tumhe khottha ghoravisā uḷārā, mahātejā khippakopī ca hotha; Maṅkāraṇā bandhanasmā pamutto, arahasi no jānituye katāni”.
Maṅkāraṇā → mama kāraṇā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | maṅkāraṇā → mama kāraṇā (bj, sya-all, pts) | kāraṇā → maṁ kāraṇa (bj: machasaṁ) | Maṁkāraṇā → mama kāraṇā (cck: sī. syā. pī.) jānituye → jānitāye (bj); jānitave (sya1ed, sya2ed); jānitaye (pts-vp-pli1) | jānituye → jānitave (sya-all) | jānituye katāni → jānitaye katānīti (pts) | jānitāye → jānituye (machasaṁ, syā); jānitave (nāgā); jānitaye (bj note) | jānituye → jānitāye (cck: sī.); jānitave (cck: syā.); jānitaye (cck: pī.)“So paccataṁ niraye ghorarūpe, mā kāyikaṁ sātamalattha kiñci;
sātamalattha → sātamalathe (bj) Peḷāya baddho maraṇaṁ upetu, yo tādisaṁ kammakataṁ na jāne”.
baddho → bandho (sya-all) jāne → jāneti gātham āha (pts)“Saccappaṭiññā tava mesa hotu, akkodhano hohi anupanāhī;
anupanāhī → anūpanāhī (sya-all) | akkodhano → akodhano (bj: machasaṁ) Sabbañca te nāgakulaṁ supaṇṇā, aggiṁva gimhesu vivajjayantu”.
gimhesu → gimhāsu (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | gimhesu → gimbhāsu (bj); gimhāsu (sya-all) | aggiṁva gimhesu vivajjayantu → aggiṁ va gimhāsu vivajjayantūti (pts) | gimhesu → gimhāsu (cck: sī. syā. pī.)“Anukampasī nāgakulaṁ janinda, mātā yathā suppiyaṁ ekaputtaṁ;
anukampasī → anukampasi (sya-all) Ahañca te nāgakulena saddhiṁ, kāhāmi veyyāvaṭikaṁ uḷāraṁ”.
uḷāraṁ → uḷāranti (pts)“Yojentu ve rājarathe sucitte, kambojake assatare sudante;
kambojake → kambojāka (bj) Nāge ca yojentu suvaṇṇakappane, dakkhemu nāgassa nivesanāni”.
nivesanāni bherī mudiṅgā → nivesanānīti gātham āha bherīmutiṅgā (pts)Bherī mudiṅgā paṇavā ca saṅkhā, avajjayiṁsu uggasenassa rañño;
mudiṅgā → mutiṅgā (bj, pts-vp-pli1) | bherī mudiṅgā → bheri mutiṅgā (bj) | mudiṅgā → mutiṅgā (cck: sī. pī.) avajjayiṁsu → āvajjisuṁ (bj); āvajjayiṁsu (pts) | avajjayiṁsu uggasenassa rañño → āvajjayiṁsu uggasenarañño (sya-all) | āvajjisuṁ → āvajjayiṁsu (machasaṁ, syā); avajjayiṁsu (sī.vivi); avajjaṁsu (bj note) Pāyāsi rājā bahusobhamāno, purakkhato nārigaṇassa majjhe.
majjhe → majjheti (pts)Suvaṇṇacitakaṁ bhūmiṁ, addakkhi kāsivaḍḍhano;
suvaṇṇacitakaṁ → cittakaṁ (bj: machasaṁ, syā) kāsivaḍḍhano sovaṇṇamayapāsāde → kāsivaddhano sovaṇṇamaye va pāsāde (bj) | addakkhi → adakkhi (bj: machasaṁ) Sovaṇṇamayapāsāde, veḷuriyaphalakatthate.
sovaṇṇamayapāsāde → sovaṇṇamaye ca pāsāde (sya-all)Sa rājā pāvisi byamhaṁ, campeyyassa nivesanaṁ;
rājā → rāja (bj) | byamhaṁ → vyambhaṁ (bj) | pāvisi byamhaṁ → pāvisī vyamhaṁ (pts) nivesanaṁ → ādiccavaṇṇasannīhaṁ (bj: machasaṁ, syā) Ādiccavaṇṇasannibhaṁ, kaṁsavijju pabhassaraṁ.
ādiccavaṇṇasannibhaṁ kaṁsavijju pabhassaraṁ → ādiccavaṇṇūpanibhaṁ kaṁsavijjupabhassaraṁ (bj); ādiccavaṇṇupanibhaṁ kaṁsavijjupabhassaraṁ (pts)Nānārukkhehi sañchannaṁ, nānāgandhasamīritaṁ;
nānāgandhasamīritaṁ → nānāgandhasameritaṁ (bj, pts) | nānāgandhasameritaṁ → samīritaṁ (bj: machasaṁ) So pāvekkhi kāsirājā, campeyyassa nivesanaṁ.Paviṭṭhasmiṁ kāsiraññe, campeyyassa nivesanaṁ;
paviṭṭhasmiṁ → paviṭṭhamhi (bj) | paviṭṭhasmiṁ kāsiraññe → paviṭṭhamhi kāsirañño (pts) | paviṭṭhamhi → paviṭṭhasmiṁ (bj: machasaṁ, syā) nivesanaṁ → nivesane (sya-all, pts) Dibbā tūriyā pavajjiṁsu, nāgakaññā ca naccisuṁ.
Dibbā → dibyā (bj, sya1ed, sya2ed); diviyā (pts-vp-pli1) | tūriyā pavajjiṁsu → turiyā vajjiṁsu (bj, pts) | tūriyā → turiyā (sya-all) | vajjiṁsu → pacajjiṁsu (bj: machasaṁ, syā) naccisuṁ → naccayuṁ (bj, pts-vp-pli1, mr) | naccisuṁ → naccayuṁ (cck: sī. pī. ka.)Taṁ nāgakaññā caritaṁ gaṇena, anvāruhī kāsirājā pasanno;
anvāruhī → anvāruhi (sya-all, pts) Nisīdi sovaṇṇamayamhi pīṭhe, sāpassaye candanasāralitte.
sovaṇṇamayamhi → sovaṇṇamayambhi (bj) sāpassaye → sopassaye (mr) | candanasāralitte → candanasāralitteti āha (pts) | sāpassaye → sopassaye (cck: ka.)So tattha bhutvā ca atho ramitvā, campeyyakaṁ kāsirājā avoca; “Vimānaseṭṭhāni imāni tuyhaṁ, ādiccavaṇṇāni pabhassarāni; Netādisaṁ atthi manussaloke, kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi.
patthayaṁ → kimatthiyaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | kiṁ patthayaṁ → kimatthiyaṁ (bj, sya-all, pts) | patthayaṁ → kimatthiyaṁ (cck: sī. syā. pī.)Tā kambukāyūradharā suvatthā, vaṭṭaṅgulī tambatalūpapannā;
kambukāyūradharā → kambukeyūradharā (bj) Paggayha pāyenti anomavaṇṇā, netādisaṁ atthi manussaloke; Kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi.
kiṁ patthayaṁ → kimatthiyaṁ (bj, sya-all, pts)Najjo ca temā puthulomamacchā, āṭā sakuntābhirudā sutitthā;
temā → khemā (pts) āṭā → ādā (sya1ed, sya2ed); adā (pts-vp-pli1) | āṭā sakuntābhirudā → ādāsakuntābhirudā (sya-all); adāsakuntābhirudā (pts) | āṭā → ādā (bj: sī.vivi, machasaṁ) | āṭā → ādā (cck: syā.); adā (cck: pī.) Netādisaṁ atthi manussaloke, kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi.
kiṁ patthayaṁ → kimatthiyaṁ (bj, sya-all)Koñcā mayūrā diviyā ca haṁsā, vaggussarā kokilā sampatanti; Netādisaṁ atthi manussaloke, kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi.
kiṁ patthayaṁ → kimatthiyaṁ (bj, sya-all)Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo, uddālakā pāṭaliyo ca phullā;
ambā ca → ambāva (bj) pāṭaliyo → pāṭaḷiyo (bj) Netādisaṁ atthi manussaloke, kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi.
kiṁ patthayaṁ → kimatthiyaṁ (bj, sya-all)Imā ca te pokkharañño samantato, dibbā ca gandhā satataṁ pavāyanti;
pokkharañño → pokkharaññā (sya-all) dibbā → divyā (bj, sya-all); diviyā (pts) | pavāyanti → sampatantī (bj); sampavāyanti (sya-all) | ca → dibbā (bj: syā); dibyā (bj: machasaṁ) | dibbā → dibyā (cck: syā.); diviyā (cck: pī.) Netādisaṁ atthi manussaloke, kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi”.
kiṁ patthayaṁ → kimatthiyaṁ (bj, sya-all, pts)“Na puttahetu na dhanassa hetu, na āyuno cāpi janinda hetu;
puttahetu → puttabhetu (bj) | hetu → hotu (bj) cāpi → vāpi (pts-vp-pli1) | cāpi → vāpi (cck: sī. pī.) Manussayoniṁ abhipatthayāno, tasmā parakkamma tapo karomi”.
karomi → karomīti (pts)“Tvaṁ lohitakkho vihatantaraṁso, alaṅkato kappitakesamassu; Surosito lohitacandanena, gandhabbarājāva disā pabhāsasi.
Deviddhipattosi mahānubhāvo, sabbehi kāmehi samaṅgibhūto; Pucchāmi taṁ nāgarājetamatthaṁ, seyyo ito kena manussaloko”.
manussaloko → manussalokoti āha (pts)“Janinda nāññatra manussalokā, suddhī va saṁvijjati saṁyamo vā;
va → ca (bj, pts) | vā → ca (bj) Ahañca laddhāna manussayoniṁ, kāhāmi jātimaraṇassa antaṁ”.
kāhāmi → kāmāmi (sya-all)“Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino;
have → bhave (bj) Nāriyo ca disvāna tuvañca nāga, kāhāmi puññāni anappakāni”.
tuvañca → tavaṁ ca (bj) | nāriyo → nariyo (pts) kāhāmi → karohi (bj)“Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino;
have → bhave (bj) Nāriyo ca disvāna mamañca rāja, karohi puññāni anappakāni”.
disvāna mamañca → (pts)“Idañca me jātarūpaṁ pahūtaṁ, rāsī suvaṇṇassa ca tālamattā;
pahūtaṁ → bahuttaṁ (bj: machasaṁ) rāsī → rāsi (sya-all) Ito haritvāna suvaṇṇagharāni, karassu rūpiyapākāraṁ karontu.
Ito haritvāna … karontu → ito haritvā sovaṇṇagharāni kāraya, rūpiyassa ca pākāraṁ karontu (si, sya1ed, sya2ed), ito haritvā sovaṇṇagharāni, (kāraya) rūpiyassa ca pākāraṁ karontu (pts1ed) | haritvā → haritvāna (bj: machasaṁ) | sovaṇṇagharāni → suvaṇṇa (bj: machasaṁ) | Ito → ito haritvā sovaṇṇagharāni kāraya, rūpiyassa ca pākāraṁ karontu (cck: sī. syā.); ito haritvā sovaṇṇagharāni, [kāraya] rūpiyassa ca pākāraṁ karontu (cck: pī.) karontu → ito haritvā sovaṇṇagharāni kāraya, rūpiyassa ca pākāraṁ karontu (cck: sī. syā.); ito haritvā sovaṇṇagharāni, [kāraya] rūpiyassa ca pākāraṁ karontu (cck: pī.)Muttā ca vāhasahassāni pañca, veḷuriyamissāni ito haritvā;
muttā ca → muttānañca (bj, sya-all) | muttānañca → muttānīca (bj: sī.vivi, machasaṁ) | ca → muttānañca (cck: sī. syā.) Antepure bhūmiyaṁ santharantu, nikkaddamā hehiti nīrajā ca.
hehiti → hohiti (bj, pts) | hohiti → hehiti (bj: machasaṁ, syā)Etādisaṁ āvasa rājaseṭṭha, vimānaseṭṭhaṁ bahu sobhamānaṁ;
rājaseṭṭha → rājāseṭṭha (bj) Bārāṇasiṁ nagaraṁ iddhaṁ phītaṁ, rajjañca kārehi anomapaññā”ti.
iddhaṁ phītaṁ → iddhaphitaṁ (bj) | bārāṇasiṁ → bārānasī nagaraṁ (bj: machasaṁ)
