10. Campeyyajātaka
“Kā nu vijjurivābhāsi, osadhī viya tārakā; Devatā nusi gandhabbī, na taṁ maññāmi mānusiṁ”.
mānusiṁ → mānusī (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, mr)“Namhi devī na gandhabbī, na mahārāja mānusī; Nāgakaññāsmi bhaddante, atthenamhi idhāgatā”.
“Vibbhantacittā kupitindriyāsi, nettehi te vārigaṇā savanti; Kiṁ te naṭṭhaṁ kiṁ pana patthayānā, idhāgatā nāri tadiṅgha brūhi”.
“Yamuggatejo uragoti cāhu, nāgoti naṁ āhu janā janinda; Tamaggahī puriso jīvikattho, taṁ bandhanā muñca patī mameso”.
ca → muttānañca (bj, sya1ed, sya2ed)“Kathaṁ nvayaṁ balaviriyūpapanno, hatthattamāgacchi vanibbakassa;
hatthattamāgacchi → hatthattha māgañchi (bj); hatthatthamāgacchi (sya1ed, sya2ed); hatthattham āgañchi (pts-vp-pli1) Akkhāhi me nāgakaññe tamatthaṁ, kathaṁ vijānemu gahītanāgaṁ”.“Nagarampi nāgo bhasmaṁ kareyya, tathā hi so balaviriyūpapanno; Dhammañca nāgo apacāyamāno, tasmā parakkamma tapo karoti.
Cātuddasiṁ pañcadasiñca rāja, catuppathe sammati nāgarājā;
pañcadasiñca → paṇṇarasiñca (bj); paṇṇarasiṁ ca (sya1ed, sya2ed); pannarasiñca (pts-vp-pli1) Tamaggahī puriso jīvikattho, taṁ bandhanā muñca patī mameso”.“Soḷasitthisahassāni, āmuttamaṇikuṇḍalā; Vārigehasayā nārī, tāpi taṁ saraṇaṁ gatā.
nārī → nāriyo (pts-vp-pli1)Dhammena mocehi asāhasena, gāmena nikkhena gavaṁ satena; Ossaṭṭhakāyo urago carātu, puññatthiko muñcatu bandhanasmā”.
“Dhammena mocemi asāhasena, gāmena nikkhena gavaṁ satena; Ossaṭṭhakāyo urago carātu, puññatthiko muñcatu bandhanasmā.
Dammi nikkhasataṁ ludda, thūlañca maṇikuṇḍalaṁ; Catussadañca pallaṅkaṁ, umāpupphasarinnibhaṁ.
Dve ca sādisiyo bhariyā, usabhañca gavaṁ sataṁ; Ossaṭṭhakāyo urago carātu, puññatthiko muñcatu bandhanasmā”.
“Vināpi dānā tava vacanaṁ janinda, muñcemu naṁ uragaṁ bandhanasmā; Ossaṭṭhakāyo urago carātu, puññatthiko muñcatu bandhanasmā”.
Mutto campeyyako nāgo, rājānaṁ etadabravi; “Namo te kāsirājatthu, namo te kāsivaḍḍhana; Añjaliṁ te paggaṇhāmi, passeyyaṁ me nivesanaṁ”.
“Addhā hi dubbissasametamāhu, yaṁ mānuso vissase amānusamhi; Sace ca maṁ yācasi etamatthaṁ, dakkhemu te nāga nivesanāni”.
“Sacepi vāto girimāvaheyya, cando ca suriyo ca chamā pateyyuṁ;
Sacepi → sace hi (bj, pts-vp-pli1) Sabbā ca najjo paṭisotaṁ vajeyyuṁ, na tvevahaṁ rāja musā bhaṇeyyaṁ.Nabhaṁ phaleyya udadhīpi susse, saṁvaṭṭaye bhūtadharā vasundharā;
saṁvaṭṭaye → saṁvaṭṭayaṁ (bj, pts-vp-pli1); saṁvatteyya (sya1ed, sya2ed); saṁvaṭṭeyya (mr) Siluccayo meru samūlamuppate, na tvevahaṁ rāja musā bhaṇeyyaṁ”.
samūlamuppate → … mubbahe (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1, Ma-aka); … muṭṭhahe (mr)“Addhā hi dubbissasametamāhu, yaṁ mānuso vissase amānusamhi; Sace ca maṁ yācasi etamatthaṁ, dakkhemu te nāga nivesanāni.
Tumhe khottha ghoravisā uḷārā, mahātejā khippakopī ca hotha; Maṅkāraṇā bandhanasmā pamutto, arahasi no jānituye katāni”.
Maṅkāraṇā → mama kāraṇā (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) jānituye → jānitāye (bj); jānitave (sya1ed, sya2ed); jānitaye (pts-vp-pli1)“So paccataṁ niraye ghorarūpe, mā kāyikaṁ sātamalattha kiñci; Peḷāya baddho maraṇaṁ upetu, yo tādisaṁ kammakataṁ na jāne”.
“Saccappaṭiññā tava mesa hotu, akkodhano hohi anupanāhī; Sabbañca te nāgakulaṁ supaṇṇā, aggiṁva gimhesu vivajjayantu”.
gimhesu → gimhāsu (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)“Anukampasī nāgakulaṁ janinda, mātā yathā suppiyaṁ ekaputtaṁ; Ahañca te nāgakulena saddhiṁ, kāhāmi veyyāvaṭikaṁ uḷāraṁ”.
“Yojentu ve rājarathe sucitte, kambojake assatare sudante; Nāge ca yojentu suvaṇṇakappane, dakkhemu nāgassa nivesanāni”.
Bherī mudiṅgā paṇavā ca saṅkhā, avajjayiṁsu uggasenassa rañño;
mudiṅgā → mutiṅgā (bj, pts-vp-pli1) Pāyāsi rājā bahusobhamāno, purakkhato nārigaṇassa majjhe.Suvaṇṇacitakaṁ bhūmiṁ, addakkhi kāsivaḍḍhano; Sovaṇṇamayapāsāde, veḷuriyaphalakatthate.
Sa rājā pāvisi byamhaṁ, campeyyassa nivesanaṁ; Ādiccavaṇṇasannibhaṁ, kaṁsavijju pabhassaraṁ.
Nānārukkhehi sañchannaṁ, nānāgandhasamīritaṁ; So pāvekkhi kāsirājā, campeyyassa nivesanaṁ.
Paviṭṭhasmiṁ kāsiraññe, campeyyassa nivesanaṁ; Dibbā tūriyā pavajjiṁsu, nāgakaññā ca naccisuṁ.
Dibbā → dibyā (bj, sya1ed, sya2ed); diviyā (pts-vp-pli1) naccisuṁ → naccayuṁ (bj, pts-vp-pli1, mr)Taṁ nāgakaññā caritaṁ gaṇena, anvāruhī kāsirājā pasanno; Nisīdi sovaṇṇamayamhi pīṭhe, sāpassaye candanasāralitte.
sāpassaye → sopassaye (mr)So tattha bhutvā ca atho ramitvā, campeyyakaṁ kāsirājā avoca; “Vimānaseṭṭhāni imāni tuyhaṁ, ādiccavaṇṇāni pabhassarāni; Netādisaṁ atthi manussaloke, kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi.
patthayaṁ → kimatthiyaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1)Tā kambukāyūradharā suvatthā, vaṭṭaṅgulī tambatalūpapannā; Paggayha pāyenti anomavaṇṇā, netādisaṁ atthi manussaloke; Kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi.
Najjo ca temā puthulomamacchā, āṭā sakuntābhirudā sutitthā;
āṭā → ādā (sya1ed, sya2ed); adā (pts-vp-pli1) Netādisaṁ atthi manussaloke, kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi.Koñcā mayūrā diviyā ca haṁsā, vaggussarā kokilā sampatanti; Netādisaṁ atthi manussaloke, kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi.
Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo, uddālakā pāṭaliyo ca phullā; Netādisaṁ atthi manussaloke, kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi.
Imā ca te pokkharañño samantato, dibbā ca gandhā satataṁ pavāyanti; Netādisaṁ atthi manussaloke, kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi”.
“Na puttahetu na dhanassa hetu, na āyuno cāpi janinda hetu;
cāpi → vāpi (pts-vp-pli1) Manussayoniṁ abhipatthayāno, tasmā parakkamma tapo karomi”.“Tvaṁ lohitakkho vihatantaraṁso, alaṅkato kappitakesamassu; Surosito lohitacandanena, gandhabbarājāva disā pabhāsasi.
Deviddhipattosi mahānubhāvo, sabbehi kāmehi samaṅgibhūto; Pucchāmi taṁ nāgarājetamatthaṁ, seyyo ito kena manussaloko”.
“Janinda nāññatra manussalokā, suddhī va saṁvijjati saṁyamo vā; Ahañca laddhāna manussayoniṁ, kāhāmi jātimaraṇassa antaṁ”.
“Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino; Nāriyo ca disvāna tuvañca nāga, kāhāmi puññāni anappakāni”.
“Addhā have sevitabbā sapaññā, bahussutā ye bahuṭhānacintino; Nāriyo ca disvāna mamañca rāja, karohi puññāni anappakāni”.
“Idañca me jātarūpaṁ pahūtaṁ, rāsī suvaṇṇassa ca tālamattā; Ito haritvāna suvaṇṇagharāni, karassu rūpiyapākāraṁ karontu.
Ito haritvāna … karontu → ito haritvā sovaṇṇagharāni kāraya, rūpiyassa ca pākāraṁ karontu (si, sya1ed, sya2ed), ito haritvā sovaṇṇagharāni, (kāraya) rūpiyassa ca pākāraṁ karontu (pts1ed)Muttā ca vāhasahassāni pañca, veḷuriyamissāni ito haritvā; Antepure bhūmiyaṁ santharantu, nikkaddamā hehiti nīrajā ca.
Etādisaṁ āvasa rājaseṭṭha, vimānaseṭṭhaṁ bahu sobhamānaṁ; Bārāṇasiṁ nagaraṁ iddhaṁ phītaṁ, rajjañca kārehi anomapaññā”ti.