Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 107มัชฌิมนิกาย

Gaṇakamoggallānasutta๑๐๗ คณกโมคคัลลานสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
migāramātupāsāde → migāramātu pāsāde (th, pts)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ปราสาทของมิคารมาตา ใน บุพพาราม เขตกรุงสาวัตถี
Atha kho gaṇakamoggallāno brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
gaṇakamoggallāno → gaṇakamoggalāno (cck: ka.) | gaṇakamoggallāno → gaṇaka-moggallāno (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
ครั้งนั้นแล คณกโมคคัลลานพราหมณ์เข้าไปเฝ้า พระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับแล้วได้สนทนาปราศรัยพอเป็นที่บันเทิงใจ
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho gaṇakamoggallāno brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sārāṇīyaṁ → sāraṇīyaṁ (bj: machasaṁ) | gaṇakamoggallāno → gaṇaka-moggallāno (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
พอเป็นที่ ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“Seyyathāpi, bho gotama, imassa migāramātupāsādassa dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ—
migāramātupāsādassa → migāramātu pāsādassa (bjt, th, pts)
“ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ปราสาทของมิคารมาตาหลังนี้มีการศึกษาโดย ลำดับ มีการกระทำโดยลำดับ มีการปฏิบัติโดยลำดับ
yāva pacchimasopānakaḷevarā;
pacchimasopānakaḷevarā → pacchimā sopānakaḷebarā (bj); pacchimā sopāṇakaḷevarā (sya-all) | pacchimasopānakaḷevarā imesampi → pacchimā sopānakaḷebarā imesam pi (pts) | sopānakaḷebarā → pacchimasopānakalebarā (bj: sīmu) | sopānakaḷebarā → So Bu (the R.AṢ. MS. correcting from s--varā); Si sopāṇakaḷevarā; Sk sopānakaḷeparā; Sy sopānakaleparā. Cf. supra II. 93, and II. Vinaya 128. (pts note)
คือโครงสร้างบันไดชั้นล่าง ย่อมปรากฏ
imesampi hi, bho gotama, brāhmaṇānaṁ dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ—
imesampi → imesam pi (pts)
แม้พราหมณ์เหล่านี้ก็มีการศึกษาโดยลำดับ มีการกระทำโดยลำดับ มีการปฏิบัติโดยลำดับ
ajjhene;ย่อมปรากฏด้วยการเล่าเรียน imesampi hi, bho gotama, issāsānaṁ dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ—
imesampi → imesam pi (pts)
แม้นักรบเหล่านี้ก็มีการ ศึกษาโดยลำดับ มีการกระทำโดยลำดับ มีการปฏิบัติโดยลำดับ
issatthe.
issatthe → issatte (mr) | issatthe → issatte (cck: ka.)
ย่อมปรากฏใน เรื่องการใช้อาวุธ
Amhākampi hi, bho gotama, gaṇakānaṁ gaṇanājīvānaṁ dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ—
gaṇakānaṁ gaṇanājīvānaṁ → gaṇānaṁ gaṇānājīvānaṁ (pts) | gaṇanājīvānaṁ → gaṇānaṁ gaṇānājīvānaṁ (bj: PTS) | amhākampi → amhākam pi (pts)
แม้แต่ข้าพเจ้าทั้งหลายผู้เป็นนักคำนวณก็มีการศึกษาโดยลำดับ มีการกระทำโดยลำดับ มีการปฏิบัติโดยลำดับ
saṅkhāne.
saṅkhāne → saṁkhāne mayaṁ (pts)
ย่อมปรากฏในเรื่องการนับจำนวน
Mayañhi, bho gotama, antevāsiṁ labhitvā paṭhamaṁ evaṁ gaṇāpema:
antevāsiṁ → antevāsī (bj, sya-all, pts) | mayañhi → mayaṁ hi (bjt, th) | mayañhi → hi (pts)
เพราะข้าพเจ้าทั้งหลายได้ศิษย์แล้ว
‘ekaṁ ekakaṁ, dve dukā, tīṇi tikā, cattāri catukkā, pañca pañcakā, cha chakkā, satta sattakā, aṭṭha aṭṭhakā, nava navakā, dasa dasakā’ti;
cha chakkā → (sya-all) | dasakāti → dasakā ti (pts)
เบื้องต้นให้เขานับอย่างนี้ว่า ‘หนึ่ง หมวดหนึ่ง สอง หมวดสอง สาม หมวดสาม สี่ หมวดสี่ ห้า หมวดห้า หก หมวดหก เจ็ด หมวดเจ็ด แปด หมวดแปด เก้า หมวดเก้า สิบ หมวดสิบ’
satampi mayaṁ, bho gotama, gaṇāpema, bhiyyopi gaṇāpema.
bhiyyopi gaṇāpema → (sya-all) | gaṇāpema bhiyyopi → (pts) | satampi → satam pi (pts)
ย่อมให้นับไปถึง จำนวนร้อย ให้นับไปเกินจำนวนร้อย แม้ฉันใด
Sakkā nu kho, bho gotama, imasmimpi dhammavinaye evameva anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā paññapetun”ti?
paññapetunti → paññāpetunti (bj, sya-all, pts) | imasmimpi → imasmiṁpi (th) | imasmimpi → imasmiṁ pi (pts) | evameva → evam eva (pts) | paññapetunti → paññāpetun ti (pts)
ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ พระองค์สามารถเพื่อจะบัญญัติการศึกษาโดยลำดับ การกระทำโดยลำดับ การปฏิบัติโดยลำดับ ในพระธรรมวินัยแม้นี้ฉันนั้นบ้างไหม”

“Sakkā, brāhmaṇa, imasmimpi dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā paññapetuṁ.
paññapetuṁ → paññāpetuṁ (bj, sya-all, pts) | imasmimpi → imasmiṁ (sya-all, pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “พราหมณ์ เราสามารถเพื่อจะบัญญัติการ ศึกษาโดยลำดับ การกระทำโดยลำดับ การปฏิบัติโดยลำดับ ในธรรมวินัยนี้ได้
Seyyathāpi, brāhmaṇa, dakkho assadammako bhaddaṁ assājānīyaṁ labhitvā paṭhameneva mukhādhāne kāraṇaṁ kāreti, atha uttariṁ kāraṇaṁ kāreti;
assadammako bhaddaṁ → assadamako bhadraṁ (bj, pts) | kāreti → karoti (pts) | kāreti evameva → karoti evam eva (pts) | mukhādhāne → So Sky; Bu: mukhaṭhāne ti mukhaṭhapane (pts note) | paṭhameneva → paṭhamen eva (pts)
เปรียบเหมือนคนฝึกม้าผู้ชำนาญ ได้ม้าอาชาไนยตัวงามแล้ว เบื้องต้นทีเดียว ย่อม ฝึกให้คุ้นกับการบังคับในบังเหียน ต่อมาจึงฝึกให้คุ้นยิ่งขึ้นไป แม้ฉันใด
evameva kho, brāhmaṇa, tathāgato purisadammaṁ labhitvā paṭhamaṁ evaṁ vineti:
purisadammaṁ → purisadammaṁ (bj: sīmu) | evameva → evam eva (pts)
ตถาคตก็ ฉันนั้นเหมือนกัน ได้บุรุษที่ควรฝึกแล้ว เบื้องต้นทีเดียว ย่อมแนะนำอย่างนี้ว่า
‘ehi tvaṁ, bhikkhu, sīlavā hohi, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharāhi ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhassu sikkhāpadesū’ti.
sikkhāpadesūti → So Si; Sy sikkhāpadehīti; Sk sikkhāpadādehīti (pts note)
‘มาเถิด ภิกษุ เธอจงเป็นผู้มีศีล สำรวมด้วยการสังวรในปาติโมกข์ เพียบพร้อม ด้วยอาจาระและโคจร อยู่ จงเป็นผู้มีปกติเห็นภัยในโทษแม้เล็กน้อย สมาทาน ศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลายเถิด’

Yato kho, brāhmaṇa, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu, tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti:
viharati → hoti (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
พราหมณ์ ในกาลใดภิกษุเป็นผู้มีศีล สำรวมด้วยการสังวรในปาติโมกข์ เพียบพร้อมด้วยอาจาระและโคจร เป็นผู้เห็นภัยในโทษแม้เล็กน้อย สมาทานศึกษา ในสิกขาบททั้งหลาย ในกาลนั้น ตถาคตย่อมแนะนำเธอให้ยิ่งขึ้นไปว่า
‘ehi tvaṁ, bhikkhu, indriyesu guttadvāro hohi, cakkhunā rūpaṁ disvā mā nimittaggāhī hohi mānubyañjanaggāhī.
mānubyañjanaggāhī → mā anubyañjanaggāhī (sya-all) | dhikaraṇam → Si yatvādhikaraṇaṁ. (pts note) | hohi mānubyañjanaggāhī → mā nubyañjanaggāhī yato dhikaraṇam (pts)
‘มาเถิด ภิกษุ เธอจงเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย’ คือ เธอเห็นรูปทางตาแล้ว อย่ารวบถือ อย่าแยกถือ
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjāhi; rakkhāhi cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjāhi.
paṭipajjāhi rakkhāhi → paṭipajja rakkha (pts) | cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjāhi → cakkhundriyasaṁvaraṁ āpajja (pts) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → enaṁ (pts)
จงปฏิบัติเพื่อสำรวม จักขุนทรีย์(อินทรีย์คือจักขุ) ซึ่งเมื่อไม่สำรวมแล้วจะเป็นเหตุให้ถูกบาปอกุศลธรรม คืออภิชฌา(ความเพ่งเล็งอยากได้สิ่งของของเขา) และโทมนัส(ความทุกข์ใจ) ครอบงำได้ เธอจงรักษาจักขุนทรีย์ จงถึงความสำรวมในจักขุนทรีย์
Sotena saddaṁ sutvā …pe…เธอฟังเสียงทางหูแล้ว ... ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…เธอดมกลิ่นทางจมูกแล้ว ... jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…เธอลิ้มรสทางลิ้นแล้ว ... kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…เธอถูกต้องโผฏฐัพพะทางกายแล้ว ... manasā dhammaṁ viññāya mā nimittaggāhī hohi mānubyañjanaggāhī.
mānubyañjanaggāhī → mā anubyañjanaggāhī (sya-all) | hohi mānubyañjanaggāhī → mā nubyañjanaggāhī yato dhikaraṇam (pts)
เธอรู้แจ้งธรรมารมณ์ทางใจแล้ว อย่ารวบถือ อย่าแยกถือ
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjāhi; rakkhāhi manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjāhī’ti.
paṭipajjāhi rakkhāhi → paṭipajja rakkha (pts) | manindriye saṁvaraṁ āpajjāhīti → manindriyasaṁvaraṁ āpajjāti (pts) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → enaṁ (pts)
จงปฏิบัติ เพื่อสำรวมมนินทรีย์(อินทรีย์คือมโน) ซึ่งเมื่อไม่สำรวมแล้วจะเป็นเหตุให้ถูกบาป อกุศลธรรมคืออภิชฌาและโทมนัสครอบงำได้ เธอจงรักษามนินทรีย์ จงถึงความ สำรวมในมนินทรีย์

Yato kho, brāhmaṇa, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti, tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
พราหมณ์ ในกาลใดภิกษุเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลายแล้ว ในกาล นั้น ตถาคตย่อมแนะนำเธอให้ยิ่งขึ้นไปว่า
‘ehi tvaṁ, bhikkhu, bhojane mattaññū hohi.‘มาเถิด ภิกษุ เธอจงเป็นผู้รู้ประมาณ ในการบริโภคอาหาร คือ Paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreyyāsi—
āhāreyyāsi → āhareyyāsi (sya-all)
เธอพึงพิจารณาโดยแยบคายแล้วฉันอาหาร
neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya—iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti.
vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (sya-all); vihiṁsūparatiya (pts) | neva → n eva (pts) | yāvadeva → yāvad eva (pts) | purāṇañca → purāṇañ ca (pts) | navañca → navañ ca (pts)
ไม่ใช่เพื่อเล่น ไม่ใช่เพื่อมัวเมา ไม่ใช่เพื่อประดับ ไม่ใช่เพื่อตกแต่ง แต่ฉันอาหารเพียงเพื่อความ ดำรงอยู่ได้แห่งกายนี้ เพื่อให้กายนี้เป็นไปได้ เพื่อกำจัดความเบียดเบียน เพื่อ อนุเคราะห์พรหมจรรย์ ด้วยคิดเห็นว่า ‘เราจักกำจัดเวทนาเก่า และจักไม่ให้เวทนา ใหม่เกิดขึ้น ความดำเนินไปแห่งกาย ความไม่มีโทษ และการอยู่ผาสุข จักมีแก่เรา’

Yato kho, brāhmaṇa, bhikkhu bhojane mattaññū hoti, tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
พราหมณ์ ในกาลใดภิกษุเป็นผู้รู้ประมาณในการบริโภคอาหาร ในกาลนั้น ตถาคตย่อมแนะนำเธอให้ยิ่งขึ้นไปว่า
‘ehi tvaṁ, bhikkhu, jāgariyaṁ anuyutto viharāhi, divasaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodhehi, rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodhehi, rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeyyāsi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasikaritvā, rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodhehī’ti.
pāde → pādena (sya-all) | manasikaritvā → manasikatvā (sya-all) | accādhāya → accadhāya (pts)
‘มาเถิด ภิกษุ เธอจงเป็นผู้ประกอบความ เพียรเครื่องตื่นอย่างต่อเนื่อง คือ เธอจงชำระจิตให้บริสุทธิ์จากธรรมทั้งหลายที่เป็น เครื่องขัดขวาง ด้วยการจงกรม ด้วยการนั่งตลอดวัน จงชำระจิตให้บริสุทธิ์จาก ธรรมทั้งหลายที่เป็นเครื่องขัดขวาง ด้วยการจงกรม ด้วยการนั่งตลอดปฐมยาม แห่งราตรี นอนดุจราชสีห์โดยข้างเบื้องขวา ซ้อนเท้าเหลื่อมเท้า มีสติสัมปชัญญะ กำหนดใจพร้อมจะลุกขึ้นตลอดมัชฌิมยามแห่งราตรี จงลุกขึ้นชำระจิตให้บริสุทธิ์ จากธรรมทั้งหลายที่เป็นเครื่องขัดขวาง ด้วยการจงกรม ด้วยการนั่งตลอด ปัจฉิมยามแห่งราตรี’

Yato kho, brāhmaṇa, bhikkhu jāgariyaṁ anuyutto hoti, tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
พราหมณ์ ในกาลใดภิกษุเป็นผู้ประกอบความเพียรเครื่องตื่นอย่างต่อเนื่อง ในกาลนั้น ตถาคตย่อมแนะนำเธอให้ยิ่งขึ้นไปว่า
‘ehi tvaṁ, bhikkhu, satisampajaññena samannāgato hohi, abhikkante paṭikkante sampajānakārī, ālokite vilokite sampajānakārī, samiñjite pasārite sampajānakārī, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī, uccārapassāvakamme sampajānakārī, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī’ti.
samiñjite → sammiñjite (th, pts) | saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe → saṁghāṭipattacīvaradhāraṇe (pts) | sampajānakārīti → sampajānakārī ti (pts)
‘มาเถิด ภิกษุ เธอจงเป็นผู้ ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ คือทำความรู้สึกตัวในการก้าวไป การถอยกลับ การ แลดู การเหลียวดู การคู้เข้า การเหยียดออก การครองสังฆาฏิ บาตรและจีวร การฉัน การดื่ม การเคี้ยว การลิ้ม การถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ การเดิน การยืน การนั่ง การนอน การตื่น การพูด การนิ่ง’

Yato kho, brāhmaṇa, bhikkhu satisampajaññena samannāgato hoti, tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti:
bhikkhu → (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
พราหมณ์ ในกาลใดภิกษุเป็นผู้ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ ในกาลนั้น ตถาคตย่อมแนะนำเธอให้ยิ่งขึ้นไปว่า
‘ehi tvaṁ, bhikkhu, vivittaṁ senāsanaṁ bhajāhi araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjan’ti.
bhajāhi → bhaja (bj, sya-all, pts) | bhaja → bhajāhi (bj: sīmu, machasaṁ) | palālapuñjanti → palālapuñjan ti (pts)
‘มาเถิด ภิกษุ เธอจงพักอยู่ ณ เสนาสนะ อันเงียบสงัด คือ ป่า โคนไม้ ภูเขา ซอกเขา ถ้ำ ป่าช้า ป่าชัฏ ที่แจ้ง ลอมฟาง
So vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.
vanapatthaṁ → vanappatthaṁ (my)
ภิกษุนั้นพักอยู่ ณ เสนาสนะอันเงียบสงัด คือ ป่า โคนไม้ ภูเขา ซอกเขา ถ้ำ ป่าช้า ป่าชัฏ ที่แจ้ง ลอมฟาง

So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā, ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya, parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.ภิกษุนั้นกลับจากบิณฑบาต ภายหลังฉันภัตตาหารเสร็จแล้ว นั่งขัดสมาธิ ตั้งกายตรง ดำรงสติไว้เฉพาะหน้า So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti;ภิกษุนั้นละอภิชฌาในโลก มีใจ ปราศจากอภิชฌา(ความเพ่งเล็งอยากได้สิ่งของของเขา) ชำระจิตให้บริสุทธิ์จาก อภิชฌา byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti;ละความมุ่งร้ายคือพยาบาท มีจิตไม่พยาบาท มุ่งประโยชน์เกื้อกูลต่อ สรรพสัตว์อยู่ ชำระจิตให้บริสุทธิ์จากความมุ่งร้ายคือพยาบาท thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti;
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (sya-all, pts) | thinamiddhā → thīnamiddhā (sya-all, pts) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (pts) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vigatathinamiddho → vigata thinamiddho (bjt)
ละถีนมิทธะ(ความ หดหู่และเซื่องซึม) ปราศจากถีนมิทธะ กำหนดแสงสว่าง มีสติสัมปชัญญะอยู่ ชำระจิตให้บริสุทธิ์จากถีนมิทธะ
uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti;ละอุทธัจจกุกกุจจะ(ความฟุ้งซ่านและรำคาญใจ) เป็นผู้ไม่ฟุ้งซ่าน มีจิตสงบภายใน ชำระจิตให้บริสุทธิ์จากอุทธัจจกุกกุจจะ vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
akathaṅkathī → akathaṁkathī (my, th, ms2005, pts)
ละ วิจิกิจฉา(ความลังเลสงสัย) ข้ามพ้นวิจิกิจฉาได้แล้ว ไม่มีความสงสัยในกุศลธรรม ทั้งหลายอยู่ จึงชำระจิตให้บริสุทธิ์จากวิจิกิจฉาได้’

So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇeภิกษุนั้นละนิวรณ์ ๕ นี้ที่ทำให้จิตเศร้าหมองบั่นทอนกำลังปัญญา vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
savitakkaṁ → savitakukaṁ (sya-all) | paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (bj: sīmu, PTS) | vivicceva → eva (pts)
สงัดจากกามและอกุศลธรรมทั้งหลายแล้ว เข้าปฐมฌานที่มีวิตก วิจาร ปีติและสุข อันเกิดจากวิเวกอยู่
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
ajjhattaṁ sampasādanaṁ → (sya-all) | jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (bj: sīmu, PTS) | + → cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ (bjt) | dutiyaṁ jhānaṁ → cetaso ekodhibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyajjhānaṁ (pts)
เพราะวิตกวิจารสงบระงับไป เข้าทุติยฌาน ... อยู่
Pītiyā ca virāgā … tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (bj: sīmu, PTS) | pe → spelled out in full (bjt)
เพราะปีติ จางคลายไป มีอุเบกขา มีสติสัมปชัญญะ เสวยสุขด้วยนามกาย เข้า ตติยฌาน ... อยู่
Sukhassa ca pahānā … catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (bj: sīmu, PTS) | pe → spelled out in full (bjt, pts)
เพราะละสุขและทุกข์ได้ เพราะโสมนัสและโทมนัสดับไปก่อน เข้าจตุตถฌาน ... อยู่

Ye kho te, brāhmaṇa, bhikkhū sekkhā apattamānasā anuttaraṁ yogakkhemaṁ patthayamānā viharanti tesu me ayaṁ evarūpī anusāsanī hoti.
sekkhā → sekhā (sabbattha) | sekhā → sekkhā (bj: sīmu, machasaṁ) | appattamānasā → apattamānasā (bj: sīmu, machasaṁ) | sekkhā → sekhā (cck: sabbattha) | sekkhā apattamānasā → sekhā appattamānasā (bjt, th, pts) | + → te (th)
พราหมณ์ ในภิกษุทั้งหลายผู้เป็นพระเสขะ ผู้ยังไม่บรรลุอรหัต ยัง ปรารถนาธรรมที่เกษมจากโยคะอย่างยอดเยี่ยมอยู่เหล่านั้น เรามีคำพร่ำสอนเช่นนี้
Ye pana te bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā tesaṁ ime dhammā diṭṭhadhammasukhavihārāya ceva saṁvattanti, satisampajaññāya cā”ti.
sammadaññāvimuttā → sammadaññā vimuttā (my, pts) | parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā → parikkhīṇabhavasaññojanā sammadaññā vimuttā (bjt, th) | ceva → eva (pts)
แต่สำหรับภิกษุผู้เป็นพระอรหันตขีณาสพ อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำ เสร็จแล้ว ปลงภาระได้แล้ว บรรลุประโยชน์ตนโดยลำดับแล้ว สิ้นภวสังโยชน์แล้ว หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบเหล่านั้น ธรรมเหล่านี้จึงจะเป็นไปเพื่อความอยู่เป็นสุข ในปัจจุบัน และเพื่อสติสัมปชัญญะแก่เธอทั้งหลาย”

Evaṁ vutte, gaṇakamoggallāno brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
gaṇakamoggallāno → gaṇaka-moggallāno (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว คณกโมคคัลลานพราหมณ์ได้กราบทูล พระผู้มีพระภาคว่า
“kiṁ nu kho bhoto gotamassa sāvakā bhotā gotamena evaṁ ovadīyamānā evaṁ anusāsīyamānā sabbe accantaṁ niṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti udāhu ekacce nārādhentī”ti?
anusāsīyamānā sabbe accantaṁ niṭṭhaṁ → anusāsiyamānā sabbeva accantaniṭṭhaṁ (bj, sya-all) | ovadīyamānā → ovadiyamānā (sya-all, pts) | anusāsīyamānā → anusāsiyamānā (pts) | accantaṁ niṭṭhaṁ → va accantaniṭṭhaṁ (pts) | kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | kiṁ → kin (pts) | nārādhentīti → n ārādhentīti (pts)
“สาวกของท่านพระโคดมที่ท่านพระโคดมสั่งสอนอยู่อย่างนี้ พร่ำสอนอยู่อย่างนี้ สำเร็จนิพพานอันถึงที่สุดโดยส่วนเดียวทุกพวกทีเดียวหรือ หรือว่าบางพวกก็ไม่สำเร็จ”

“Appekacce kho, brāhmaṇa, mama sāvakā mayā evaṁ ovadīyamānā evaṁ anusāsīyamānā accantaṁ niṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti, ekacce nārādhentī”ti.
anusāsīyamānā accantaṁ niṭṭhaṁ → anusāsiyamānā accantaniṭṭhaṁ (bj, sya-all, pts) | ovadīyamānā → ovadiyamānā (sya-all, pts) | mayā → (pts) | nārādhentīti → n ārādhentīti (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “พราหมณ์ สาวกของเราที่เราสั่งสอนอยู่อย่างนี้ พร่ำสอนอยู่อย่างนี้ บางพวกสำเร็จนิพพานอันถึงที่สุดโดยส่วนเดียว บางพวกไม่ สำเร็จ”

“Ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yaṁ tiṭṭhateva nibbānaṁ, tiṭṭhati nibbānagāmī maggo, tiṭṭhati bhavaṁ gotamo samādapetā;
nibbānagāmī maggo → nibbānagāmimaggo (bj, sya-all, pts) | yaṁ tiṭṭhateva → yantiṭṭhateva (th) | yaṁ tiṭṭhateva → yan tiṭṭhat eva (pts)
“อะไรหนอ เป็นเหตุเป็นปัจจัย ที่เป็นเหตุให้นิพพานก็มีอยู่ ทางให้ถึงนิพพาน ก็มีอยู่ ท่านพระโคดมผู้ชักชวนก็มีพระชนม์อยู่
atha ca pana bhoto gotamassa sāvakā bhotā gotamena evaṁ ovadīyamānā evaṁ anusāsīyamānā appekacce accantaṁ niṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti, ekacce nārādhentī”ti?
ovadīyamānā → ovadiyamānā (bj, sya-all, pts) | anusāsīyamānā → anusāsiyamānā (bj, sya-all, pts) | accantaṁ niṭṭhaṁ → accantaniṭṭhaṁ (bj, sya-all, pts) | nārādhentīti → n ārādhentīti (pts)
แต่สาวกของท่านพระโคดมที่ท่าน พระโคดมสั่งสอนอยู่อย่างนี้ พร่ำสอนอยู่อย่างนี้ บางพวกสำเร็จนิพพานอันถึงที่สุด โดยส่วนเดียว บางพวกกลับไม่สำเร็จ”

“Tena hi, brāhmaṇa, taṁyevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
tathā → yathā (sya-all) | taṁyevettha → taññevettha (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | taṁyevettha → tañ ñev ettha (pts)
“พราหมณ์ ถ้าเช่นนั้น เราจักถามท่าน ในเรื่องนี้ ท่านชอบใจอย่างไร พึงพยากรณ์อย่างนั้น
Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa,
kiṁ → kim (pts)
ท่านเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
kusalo tvaṁ rājagahagāmissa maggassā”ti?
rājagahagāmissa → rājagaha-gāmissa (pts)
คือท่านชำนาญทางไปกรุงราชคฤห์มิใช่หรือ”

“Evaṁ, bho, kusalo ahaṁ rājagahagāmissa maggassā”ti.
rājagahagāmissa → rājagaha-gāmissa (pts)
“ใช่ ท่านพระโคดม”

“Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa,
kiṁ → kim (pts)
“พราหมณ์ ท่านเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร คือ
idha puriso āgaccheyya rājagahaṁ gantukāmo.บุรุษผู้ปรารถนาจะไป กรุงราชคฤห์พึงมาในที่นี้ So taṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
บุรุษนั้นเข้ามาหาท่านแล้วพูดอย่างนี้ว่า
‘icchāmahaṁ, bhante, rājagahaṁ gantuṁ;
icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts)
‘ท่านผู้เจริญ ข้าพเจ้าปรารถนาจะไปกรุงราชคฤห์
tassa me rājagahassa maggaṁ upadisā’ti.
maggaṁ → So Si; Sy corrects maggaṁ to maggassa; Sk maggassa. (pts note)
ขอท่านจงบอกทางไปกรุงราชคฤห์นั้นให้ ข้าพเจ้าด้วยเถิด’
Tamenaṁ tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
ท่านพึงบอกเขาอย่างนี้ว่า
‘ehambho purisa, ayaṁ maggo rājagahaṁ gacchati.
ehambho → evam bho (pts) | ehambho → evaṁ bho (cck: sī. pī.) | ayaṁ → ayam (pts)
‘พ่อคุณ มาเถิด ทางนี้ไปกรุงราชคฤห์
Tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma gāmaṁ, tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma nigamaṁ;ท่านจงไปตามทางนั้นชั่วครู่หนึ่งแล้ว จักเห็นหมู่บ้านชื่อโน้น ไปตามทางนั้นชั่วครู่ หนึ่งแล้ว จักเห็นนิคมชื่อโน้น tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi rājagahassa ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇīrāmaṇeyyakan’ti.
pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti → pokkharaṇirāmaṇeyyakanti (sya-all, pts) | pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti → pokkharaṇirāmaṇeyyakan ti (pts)
ไปตามทางนั้นชั่วครู่หนึ่งแล้ว จักเห็นสวนที่น่ารื่นรมย์ ป่าที่น่ารื่นรมย์ ภาคพื้นที่น่ารื่นรมย์ สระโบกขรณีที่น่ารื่นรมย์ของกรุงราชคฤห์’
So tayā evaṁ ovadīyamāno evaṁ anusāsīyamāno ummaggaṁ gahetvā pacchāmukho gaccheyya.
ovadīyamāno → ovadiyamāno (bj, sya-all, pts) | anusāsīyamāno → anusāsiyamāno (bj, sya-all, pts)
บุรุษนั้นที่ท่านสั่งสอนอยู่อย่างนี้ พร่ำสอนอยู่อย่างนี้ จำทางผิดเดินไปเสีย ทางตรงกันข้าม
Atha dutiyo puriso āgaccheyya rājagahaṁ gantukāmo.ต่อมาบุรุษคนที่สองปรารถนาจะไปกรุงราชคฤห์ พึงเดินมา So taṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
บุรุษนั้นเข้ามา หาท่านแล้วพูดอย่างนี้ว่า
‘icchāmahaṁ, bhante, rājagahaṁ gantuṁ;
icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts)
‘ท่านผู้เจริญ ข้าพเจ้าปรารถนาจะไปกรุงราชคฤห์ ขอ
tassa me rājagahassa maggaṁ upadisā’ti.ท่านจงบอกทางไปกรุงราชคฤห์นั้นให้ข้าพเจ้าด้วยเถิด’ Tamenaṁ tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
ท่านพึงบอกเขาอย่างนี้ว่า
‘ehambho purisa, ayaṁ maggo rājagahaṁ gacchati.
ehambho → evam bho (pts) | ayaṁ → ayam (pts)
‘พ่อคุณ มาเถิด ทางนี้ไปกรุงราชคฤห์
Tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma gāmaṁ;ท่านจงไปตามทางนั้นชั่วครู่หนึ่งแล้ว จัก เห็นหมู่บ้านชื่อโน้น tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma nigamaṁ;ไปตามทางนั้นชั่วครู่หนึ่งแล้ว จักเห็นนิคมชื่อโน้น ไปตามทาง tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi rājagahassa ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇīrāmaṇeyyakan’ti.
pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti → pokkharaṇirāmaṇeyyakanti (sya-all, pts) | pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti → pokkharaṇirāmaṇeyyakan ti (pts)
นั้นชั่วครู่หนึ่งแล้ว จักเห็นสวนที่น่ารื่นรมย์ ป่าที่น่ารื่นรมย์ ภาคพื้นที่น่ารื่นรมย์ สระโบกขรณีที่น่ารื่นรมย์ของกรุงราชคฤห์’
So tayā evaṁ ovadīyamāno evaṁ anusāsīyamāno sotthinā rājagahaṁ gaccheyya.
ovadīyamāno → ovadiyamāno (bj, sya-all, pts) | anusāsīyamāno → anusāsiyamāno (bj, sya-all, pts)
บุรุษนั้นที่ท่านสั่งสอนอยู่อย่างนี้ พร่ำสอนอยู่อย่างนี้ พึงไปถึงกรุงราชคฤห์ โดยสวัสดี
Ko nu kho, brāhmaṇa, hetu ko paccayo yaṁ tiṭṭhateva rājagahaṁ, tiṭṭhati rājagahagāmī maggo, tiṭṭhasi tvaṁ samādapetā;
rājagahagāmī maggo → rājagahagāmimaggo (sya-all, pts) | yaṁ tiṭṭhateva → yantiṭṭhateva (th) | yaṁ tiṭṭhateva → yan tiṭṭhat eva (pts)
พราหมณ์ อะไรหนอ เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้กรุงราชคฤห์ก็มีอยู่ ทางไปกรุง ราชคฤห์ก็มีอยู่ ท่านผู้บอกก็ยังมีชีวิตอยู่
atha ca pana tayā evaṁ ovadīyamāno evaṁ anusāsīyamāno eko puriso ummaggaṁ gahetvā pacchāmukho gaccheyya, eko sotthinā rājagahaṁ gaccheyyā”ti?
ovadīyamāno → ovadiyamāno (bj, sya-all, pts) | anusāsīyamāno → anusāsiyamāno (bj, sya-all, pts)
แต่บุรุษที่ท่านสั่งสอนอยู่อย่างนี้ พร่ำ สอนอยู่อย่างนี้ คนหนึ่งจำทางผิด เดินไปเสียทางตรงกันข้าม คนหนึ่งเดินทางไป ถึงกรุงราชคฤห์โดยสวัสดี”

“Ettha kyāhaṁ, bho gotama, karomi?
kyāhaṁ → kvāhaṁ (pts) | kvāhaṁ → So Sky; Si kyāhaṁ. (pts note)
พราหมณ์กราบทูลว่า “ท่านพระโคดม ในเรื่องนี้
Maggakkhāyīhaṁ, bho gotamā”ti.
maggakkhāyīhaṁ → maggakkhāyāhaṁ (sya-all) | haṁ → Si maggakkhāyāhaṁ. (pts note) | maggakkhāyīhaṁ → maggakkhāyī haṁ (pts)
ข้าพเจ้าจะทำอย่างไรได้ ข้าพเจ้าเป็นแต่ผู้บอกทาง”

“Evameva kho, brāhmaṇa, tiṭṭhateva nibbānaṁ, tiṭṭhati nibbānagāmī maggo, tiṭṭhāmahaṁ samādapetā;
nibbānagāmī maggo → nibbānagāmimaggo (bj, sya-all) | nibbānagāmī maggo tiṭṭhāmahaṁ → nibbānagāmimaggo tiṭṭhām ahaṁ (pts) | evameva → evam eva (pts) | tiṭṭhateva → tiṭṭhat eva (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “พราหมณ์ ฉันนั้นเหมือนกัน นิพพานก็มีอยู่ ทางไปนิพพานก็มีอยู่ เรา(ตถาคต)ผู้ชักชวนก็มีอยู่
atha ca pana mama sāvakā mayā evaṁ ovadīyamānā evaṁ anusāsīyamānā appekacce accantaṁ niṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti, ekacce nārādhenti.
ovadīyamānā → ovadiyamānā (bj, sya-all, pts) | anusāsīyamānā → anusāsiyamānā (bj, sya-all, pts) | accantaṁ niṭṭhaṁ → accantaniṭṭhaṁ (bj, sya-all, pts) | nārādhenti → n ārādhenti (pts)
ก็เมื่อเป็นเช่นนี้ สาวกทั้งหลาย ของเราที่เราสั่งสอนอยู่อย่างนี้ พร่ำสอนอยู่อย่างนี้ บางพวกสำเร็จนิพพานอันถึง ที่สุดโดยส่วนเดียว
Ettha kyāhaṁ, brāhmaṇa, karomi?
kyāhaṁ → kvāhaṁ (pts)
บางพวกไม่สำเร็จ ในเรื่องนี้
Maggakkhāyīhaṁ, brāhmaṇa, tathāgato”ti.
maggakkhāyīhaṁ → maggakkhāyī (th, pts) | tathāgatoti → tathāgato ti (pts)
เราจะทำอย่างไรได้ ตถาคตก็ เป็นแต่ผู้บอกทาง”

Evaṁ vutte, gaṇakamoggallāno brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
gaṇakamoggallāno → gaṇaka-moggallāno (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว คณกโมคคัลลานพราหมณ์ ได้ กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า
“yeme, bho gotama, puggalā assaddhā jīvikatthā na saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā saṭhā māyāvino ketabino uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā indriyesu aguttadvārā bhojane amattaññuno jāgariyaṁ ananuyuttā sāmaññe anapekkhavanto sikkhāya na tibbagāravā bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā kusītā hīnavīriyā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittā duppaññā eḷamūgā, na tehi bhavaṁ gotamo saddhiṁ saṁvasati.
ketabino → keṭubhino (bj, sya-all, km, pts1ed) | bāhulikā → bāhullikā (sya-all, km) | na saddhā → (bj, sya-all, pts) | bāhulikā sāthalikā → bāhullikā sāthilikā (sya-all) | eḷamūgā → elamūgā (sya-all, pts) | ketabino → keṭubhino (pts) | unnaḷā → unnalā (pts) | anapekkhavanto sikkhāya → anapekhavanto sikkhāyā (pts) | jīvikatthā → jīvikatthā na saddhā (bj: machasaṁ) | keṭubhino → ketabino (bj: machasaṁ) | anapekkhavanto → anapekhavanto (bj: PTS) | bāhulikā → bāhullikā (bj: syā) | ketabino → keṭubhino (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | bāhulikā → bāhullikā (cck: syā. kaṁ.) | asaddhā → Sky assaddhā. (pts note) | jīvikatthā → Sk adds: na sattha; Sy adds: na saddhā. (pts note) | unnalā → So Sy; Sk omits, but reads anunnalā infra; Si unnaḷā. (pts note) | sikkhāyā → Si anapekkhavanto s. na t.; Sky anapekhavanto na s. t. (pts note) | bāhulikā → So Sky; Si bāhullikā. (pts note) | muṭṭhassatino → Sky m--ati. (pts note) | elamūgā → So Sky Si and Bu. Cf. I. Jāt. 247-8; but see Vol. I of Majjhima, p. 527. (pts note) | hīnavīriyā → hīnaviriyā (bjt, pts) | hīnavīriyā muṭṭhassatino → hīnaviriyā muṭṭhasatino (th) | yeme → ye me (pts)
“ท่านพระโคดม บุคคลผู้ไม่มีศรัทธาประสงค์จะเลี้ยงชีวิต ออกจากเรือนบวช เป็นบรรพชิต เป็นผู้โอ้อวด มีมารยา เจ้าเล่ห์ ฟุ้งซ่าน ถือตัว โลเล กลับกลอก ปากกล้า พูดพร่ำเพรื่อ ไม่คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย ไม่รู้ประมาณในการ บริโภคอาหาร ไม่ประกอบความเพียรเป็นเครื่องตื่นอย่างต่อเนื่อง ไม่นำพาในความ

Ye pana te kulaputtā saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā asaṭhā amāyāvino aketabino anuddhatā anunnaḷā acapalā amukharā avikiṇṇavācā indriyesu guttadvārā bhojane mattaññuno jāgariyaṁ anuyuttā sāmaññe apekkhavanto sikkhāya tibbagāravā nabāhulikā nasāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā āraddhavīriyā pahitattā upaṭṭhitassatino sampajānā samāhitā ekaggacittā paññavanto aneḷamūgā, tehi bhavaṁ gotamo saddhiṁ saṁvasati.
pana te → paname (bj) | aketabino → akeṭubhino (bj, sya-all, pts) | nabāhulikā nasāthalikā → na bāhullikā na sāthilikā (sya-all) | aneḷamūgā → anelamūgā (sya-all, pts) | te → (pts) | anunnaḷā → anunnalā (pts) | paññavanto → paññāvanto (bj: sīmu) | nabāhulikā nasāthalikā → na bāhulikā na sāthalikā (bjt, pts) | āraddhavīriyā → āraddhaviriyā (bjt, th, pts) | upaṭṭhitassatino → upaṭṭhitasatino (bjt, th, pts) | apekkhavanto → apekhavanto (pts)
เป็นสมณะ ไม่มีความเคารพอย่างจริงใจในสิกขา มักมาก ย่อหย่อนไป เป็นผู้นำ ในโอกกมนธรรม ทอดธุระในปวิเวก(ความสงัด)เกียจคร้าน ละเลยความเพียร หลงลืมสติ ไม่มีสัมปชัญญะ มีจิตไม่ตั้งมั่น มีจิตกวัดแกว่ง มีปัญญาทึบ เป็นดัง คนหนวกและคนใบ้ ท่านพระโคดมย่อมอยู่ร่วมกับคนเหล่านั้นไม่ได้ ส่วนกุลบุตรผู้มีศรัทธา ออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิต เป็นผู้ไม่โอ้อวด ไม่มีมายา ไม่เจ้าเล่ห์ ไม่ฟุ้งซ่าน ไม่ถือตัว ไม่โลเล ไม่ปากกล้า ไม่พูดพร่ำเพรื่อ คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย รู้ประมาณในการบริโภคอาหาร ประกอบความ เพียรเครื่องตื่นอย่างต่อเนื่อง นำพาในความเป็นสมณะ มีความเคารพอย่างจริงใจ ในสิกขา ไม่มักมาก ไม่ย่อหย่อน ทอดธุระในโอกกมนธรรม เป็นผู้นำในปวิเวก ปรารภความเพียร อุทิศกายและใจ มีสติมั่นคง มีสัมปชัญญะ มีจิตตั้งมั่น มีจิต แน่วแน่

Seyyathāpi, bho gotama, ye keci mūlagandhā, kālānusāri tesaṁ aggamakkhāyati;
kālānusāri → kālānusārikaṁ (bj); kāḷānusārikaṁ (sya-all, pts) | kālānusārikaṁ → kālānusārī (bj: sīmu, machasaṁ) | ye keci → yekeci (th) | aggamakkhāyati → aggam akkhāyati (pts)
มีปัญญา ไม่เป็นดังคนหนวกและคนใบ้ ท่านพระโคดมผู้เจริญย่อมอยู่ร่วม กับกุลบุตรเหล่านั้นได้
ye keci sāragandhā, lohitacandanaṁ tesaṁ aggamakkhāyati;
ye keci → yekeci (th) | aggamakkhāyati → aggam akkhāyati (pts)
บรรดารากไม้หอม บัณฑิตยกย่องกฤษณาว่าเป็นเลิศ บรรดาไม้ที่มีแก่นหอม
ye keci pupphagandhā, vassikaṁ tesaṁ aggamakkhāyati;
ye keci → yekeci (th) | aggamakkhāyati → aggam akkhāyati (pts)
บัณฑิตยกย่องแก่นจันทน์แดงว่าเป็นเลิศ บรรดาไม้ที่มีดอกหอม บัณฑิตยกย่อง ดอกมะลิว่าเป็นเลิศ
evameva bhoto gotamassa ovādo paramajjadhammesu.
+ → kho (bjt, th) | evameva → evaṁ eva kho (pts)
แม้ฉันใด คำสั่งสอนของท่านพระโคดม ก็ฉันนั้นเหมือนกัน จัดว่ายอดเยี่ยมกว่าอัชชธรรม ทั้งหลาย

Abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.ท่านพระโคดม พระภาษิตของพระองค์ชัดเจนไพเราะยิ่งนัก ท่านพระโคดม พระภาษิตของพระองค์ชัดเจนไพเราะยิ่งนัก พระองค์ทรงประกาศธรรมแจ่มแจ้ง Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam evā (pts) | evamevaṁ → evameva (th) | paṭicchannaṁ → paṭichannaṁ (pts)
โดยประการต่าง ๆ เปรียบเหมือนบุคคลหงายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทาง แก่ผู้หลงทาง หรือตามประทีปในที่มืด ด้วยตั้งใจว่า ‘คนมีตาดีจะเห็นรูปได้’
Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (sya-all) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)
ข้า พระองค์นี้ขอถึงท่านพระโคดม พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์ว่าเป็นสรณะ ขอ ท่านพระโคดมโปรดทรงจำข้าพระองค์ไว้ว่า
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | gatanti → gatan ti (pts)
เป็นอุบาสกผู้ถึงสรณะ ตั้งแต่วันนี้ เป็นต้นไปจนตลอดชีวิต” ดังนี้แล

Gaṇakamoggallānasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.คณกโมคคัลลานสูตรที่ ๗ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Italiano · ไทย