CūḷagopālakasuttaМалое наставление о пастухе
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ me → evam-me (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā vajjīsu viharati ukkacelāyaṁ gaṅgāya nadiyā tīre.
ukkacelāyaṁ → ukkavelāyaṁ (sya-all); ukkācelāyaṁ (pts) | ukkacelāyaṁ → ukkācelāya (bj: machasaṁ, PTS)Одно время Благословенный проживал в стране Вадджей, в Уккачеле на берегу реки Ганги.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Здесь он обратился к монахам так:
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)- Монахи!
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts)“Достопочтенный” – те монахи Благословенному ответили.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad-avoca (pts)Благословенный сказал следующее:
“Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, māgadhako gopālako duppaññajātiko, vassānaṁ pacchime māse saradasamaye, asamavekkhitvā gaṅgāya nadiyā orimaṁ tīraṁ, asamavekkhitvā pārimaṁ tīraṁ, atittheneva gāvo patāresi uttaraṁ tīraṁ suvidehānaṁ.
saradasamaye → sāradasamaye (sya-all) | orimaṁ tīraṁ → orimatīraṁ (sya-all) | pārimaṁ tīraṁ → pārimatīraṁ (sya-all) | uttaraṁ tīraṁ suvidehānaṁ → uttarantīraṁ videhānaṁ (sya-all) | gopālako → gopāloko (pts) | suvidehānaṁ → videhānaṁ (bj: syā) | orimaṁ tīraṁ → oriman-tīraṁ (pts) | pārimaṁ tīraṁ atittheneva → pārimantīraṁ atitthen eva (pts) | uttaraṁ tīraṁ → uttaran-tīraṁ (pts)– Монахи, как-то раз в Магадхе жил один глупый пастух, который в последний месяц сезона дождей, осенью, не изучив ближнего берега или дальнего берега реки Ганги, повёл своё стадо в стране Видехов на другой берег в том месте, где не было брода.
Atha kho, bhikkhave, gāvo majjhegaṅgāya nadiyā sote āmaṇḍaliyaṁ karitvā tattheva anayabyasanaṁ āpajjiṁsu.
āmaṇḍaliyaṁ → āmaṇḍalikaṁ (sya-all) | āmaṇḍaliyaṁ → āmaṇḍalikaṁ (bj: syā) | majjhegaṅgāya → majjhe gaṅgāya (bjt, th, pts) | tattheva → tatth eva (pts)И тогда посреди реки стадо сбилось в кучу, из-за чего повстречало беду и несчастье.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Tathā hi so, bhikkhave, māgadhako gopālako duppaññajātiko, vassānaṁ pacchime māse saradasamaye, asamavekkhitvā gaṅgāya nadiyā orimaṁ tīraṁ, asamavekkhitvā pārimaṁ tīraṁ, atittheneva gāvo patāresi uttaraṁ tīraṁ suvidehānaṁ.
saradasamaye → sāradasamaye (sya-all) | orimaṁ tīraṁ → orimatīraṁ (sya-all) | pārimaṁ tīraṁ → pārimatīraṁ (sya-all) | uttaraṁ tīraṁ suvidehānaṁ → uttarantīraṁ videhānaṁ (sya-all) | duppaññajātiko → duppaññājātiko (pts) | orimaṁ tīraṁ → oriman-tīraṁ (pts) | pārimaṁ tīraṁ atittheneva → pāriman-tīraṁ atitthen eva (pts) | uttaraṁ tīraṁ → uttaran-tīraṁ (pts)Потому что глупый пастух из Магадхи в последний месяц сезона дождей, осенью, не изучив ближнего берега или дальнего берега реки Ганги, повёл своё стадо в стране Видехов на другой берег в том месте, где не было брода.
Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā akusalā imassa lokassa akusalā parassa lokassa, akusalā māradheyyassa akusalā amāradheyyassa, akusalā maccudheyyassa akusalā amaccudheyyassa, tesaṁ ye sotabbaṁ saddahātabbaṁ maññissanti, tesaṁ taṁ bhavissati dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya.
hi keci → ye keci (bj, sya-all, km) | hi → (bj) | ye hi keci → yekeci (sya-all) | keci → ye hi keci (bj: PTS) | keci → ye keci (cck: syā. kaṁ.) | evameva → evam-eva (pts) | amāradheyyassa → a-māradheyyassa (pts) | amaccudheyyassa → a-maccudheyyassa (pts)Точно так же, монахи, что касается тех шраманов и брахманов, которые являются неумелыми в этом мире и в другом мире, неумелыми в царстве Мары и в том, что лежит вне царства Мары, неумелыми в царстве Смерти и в том, что лежит вне царства Смерти, – это приведёт к вреду, к боли на долгое время тех, кто верит им и думает, что их следует слушать.
Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, māgadhako gopālako sappaññajātiko, vassānaṁ pacchime māse saradasamaye, samavekkhitvā gaṅgāya nadiyā orimaṁ tīraṁ, samavekkhitvā pārimaṁ tīraṁ, tittheneva gāvo patāresi uttaraṁ tīraṁ suvidehānaṁ.
saradasamaye → sāradasamaye (sya-all) | orimaṁ tīraṁ → orimatīraṁ (sya-all) | pārimaṁ tīraṁ → pārimatīraṁ (sya-all) | uttaraṁ tīraṁ suvidehānaṁ → uttarantīraṁ videhānaṁ (sya-all) | orimaṁ tīraṁ → oriman-tīraṁ (pts) | pārimaṁ tīraṁ tittheneva → pāriman-tīraṁ titthen eva (pts) | uttaraṁ tīraṁ → uttaran-tīraṁ (pts)Монахи, как-то раз в Магадхе жил один мудрый пастух, который в последний месяц сезона дождей, осенью, изучив ближний берег или дальний берег реки Ганги, повёл своё стадо в стране Видехов на другой берег в том месте, где был брод.
So paṭhamaṁ patāresi ye te usabhā gopitaro gopariṇāyakā.
gopariṇāyakā → goparināyakā (sya-all)Он сделал так, чтобы быки, которые являются отцами и вожаками стада, пошли первыми,
Te tiriyaṁ gaṅgāya sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ agamaṁsu.и они боролись с потоком Ганги и перебрались в благополучии на дальний берег.
Athāpare patāresi balavagāvo dammagāvo.
balavagāvo dammagāvo tepi → balavagāve dammagāve te (sya-all); balavagāve dammagāve te pi (pts) | dammagāvo → balavagāve dammagāve (bj: syā, PTS)Он сделал так, чтобы сильные быки и те, которых нужно приручить, пошли следующими,
Tepi tiriyaṁ gaṅgāya sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ agamaṁsu.
tepi → te (th) | tepi → te pi (pts)и они также боролись с потоком Ганги и перебрались в благополучии на дальний берег.
Athāpare patāresi vacchatare vacchatariyo.
vacchatare → vacchatare ca (bj: sī.væa)Он сделал так, чтобы тёлки и телята пошли следующими,
Tepi tiriyaṁ gaṅgāya sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ agamaṁsu.
tepi → te pi (pts)и они также боролись с потоком Ганги и перебрались в благополучии на дальний берег.
Athāpare patāresi vacchake kisābalake.
kisābalake → kisabalake (bj, pts1ed); kīsabalike (cck); kisabalike (sya1ed, sya2ed) | kisābalake → kisabalike (sya-all) | kisābalake tepi → kisabalake te pi (pts) | kisabalake → kisābalake (bj: machasaṁ) | kisābalake → kisabalake (cck: sī. syā. pī.)Он сделал так, чтобы молодые телята и хилые коровы пошли следующими,
Tepi tiriyaṁ gaṅgāya sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ agamaṁsu.
tepi → te pi (pts)и они также боролись с потоком Ганги и перебрались в благополучии на дальний берег.
Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, vacchako taruṇako tāvadeva jātako mātugoravakena vuyhamāno, sopi tiriyaṁ gaṅgāya sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ agamāsi.
mātugoravakena → mātu goravakena (th, pts) | tāvadeva → tāvad-eva (pts) | sopi → so pi (pts)И в то время был один новорождённый телёнок, и, подталкиваемый мычанием матери, он также боролся с потоком Ганги и перебрался в благополучии на дальний берег.
Taṁ kissa hetu?
hetu → hetu paṇḍitattā (sya-all)И почему так произошло?
Tathā hi so, bhikkhave, māgadhako gopālako sappaññajātiko, vassānaṁ pacchime māse saradasamaye, samavekkhitvā gaṅgāya nadiyā orimaṁ tīraṁ, samavekkhitvā pārimaṁ tīraṁ, tittheneva gāvo patāresi uttaraṁ tīraṁ suvidehānaṁ.
saradasamaye → sāradasamaye (sya-all) | orimaṁ tīraṁ → orimatīraṁ (sya-all) | pārimaṁ tīraṁ → pārimatīraṁ (sya-all) | uttaraṁ tīraṁ suvidehānaṁ → uttarantīraṁ videhānaṁ (sya-all) | gopālako → gopāloko (pts) | orimaṁ tīraṁ → oriman-tīraṁ (pts) | pārimaṁ tīraṁ tittheneva → pāriman-tīraṁ titthen eva (pts) | uttaraṁ tīraṁ → uttaran-tīraṁ (pts)Потому что мудрый пастух из Магадхи в последний месяц сезона дождей, осенью, изучив ближний берег или дальний берег реки Ганги, повёл своё стадо в стране Видехов на другой берег в том месте, где был брод.
Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kusalā imassa lokassa kusalā parassa lokassa, kusalā māradheyyassa kusalā amāradheyyassa, kusalā maccudheyyassa kusalā amaccudheyyassa, tesaṁ ye sotabbaṁ saddahātabbaṁ maññissanti, tesaṁ taṁ bhavissati dīgharattaṁ hitāya sukhāya.
ye hi keci → yekeci (sya-all) | amāradheyyassa → a-māradheyyassa (pts) | amaccudheyyassa → a-maccudheyyassa (pts)Точно так же, монахи, что касается тех шраманов и брахманов, которые являются умелыми в этом мире и в другом мире, умелыми в царстве Мары и в том, что лежит вне царства Мары, умелыми в царстве Смерти и в том, что лежит вне царства Смерти, – это приведёт к благополучию и приятному на долгое время тех, кто верит им и думает, что их следует слушать.
Seyyathāpi, bhikkhave, ye te usabhā gopitaro gopariṇāyakā te tiriyaṁ gaṅgāya sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ agamaṁsu;
gopariṇāyakā te → goparināyakā (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Монахи, это как быки, которые являются отцами и вожаками стада, боролись с потоком Ганги и перебрались в благополучии на дальний берег, –
evameva kho, bhikkhave, ye te bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā, te tiriyaṁ mārassa sotaṁ chetvā sotthinā pāraṅgatā.
te → tepi (sya-all, pts) | te → tepi (bj: syā, PTS) | gatā → gamissanti (bj: sīmu9) | sammadaññāvimuttā → sammadaññā vimuttā (my) | pāraṅgatā → pāraṁ gatā (my, bjt, th, pts) | parikkhīṇabhavasaṁyojanā → parikkhīṇabhavasaññojanā (bjt, th) | evameva → evam-eva (pts) | sammadaññāvimuttā → samma-d-aññā vimuttā (pts) | + → pi (pts)точно так же те монахи, которые являются арахантами с уничтоженными пятнами [загрязнений ума], которые прожили святую жизнь, сделали то, что следовало сделать, сбросили тяжкий груз, достигли своей цели, уничтожили путы существования и полностью освободились посредством окончательного знания, – борясь против потока Мары, они в благополучии перебрались на дальний берег.
Seyyathāpi te, bhikkhave, balavagāvo dammagāvo tiriyaṁ gaṅgāya sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ agamaṁsu;
seyyathāpi → seyyathāpi bhikkhave ye (sya-all) | bhikkhave → (sya-all) | balavagāvo dammagāvo → balavagavā dammagavā (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как сильные быки и те, которых нужно приручить, боролись с потоком Ганги и перебрались в благополучии на дальний берег, –
evameva kho, bhikkhave, ye te bhikkhū pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā, tepi tiriyaṁ mārassa sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ gamissanti.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | tattha parinibbāyino → tatthaparinibbāyino (th, pts) | evameva → evam-eva (pts) | tepi → te pi (pts)точно так же и те монахи, которые с уничтожением пяти нижних оков появятся спонтанно [в мире Чистых обителей], где достигнут окончательной ниббаны, никогда более не возвращаясь из того мира [обратно в этот], – борясь против потока Мары, они в благополучии переберутся на дальний берег.
Seyyathāpi te, bhikkhave, vacchatarā vacchatariyo tiriyaṁ gaṅgāya sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ agamaṁsu;
te → (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как тёлки и телята боролись с потоком Ганги и перебрались в благополучии на дальний берег, –
evameva kho, bhikkhave, ye te bhikkhū tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti, tepi tiriyaṁ mārassa sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ gamissanti.
sakideva → sakiṁdeva (cck) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | evameva → evam-eva (pts) | sakideva → sakid-eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts) | tepi → te pi (pts)точно так же и те монахи, которые с уничтожением трёх [нижних] оков и с ослаблением жажды, злобы, заблуждения, являются однажды-возвращающимися, которые вернутся в этот мир лишь один раз и положат конец боли, – борясь против потока Мары, они также в благополучии переберутся на дальний берег.
Seyyathāpi te, bhikkhave, vacchakā kisābalakā tiriyaṁ gaṅgāya sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ agamaṁsu;
kisābalakā → kisabalakā (bj, pts); kisabalikā (sya-all) | te → (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как молодые телята и хилые коровы боролись с потоком Ганги и перебрались в благополучии на дальний берег, –
evameva kho, bhikkhave, ye te bhikkhū tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyanā, tepi tiriyaṁ mārassa sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ gamissanti.
gamissanti → agamaṁsu (sya-all) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | evameva → evam-eva (pts) | tepi → te pi (pts)точно так же и те монахи, которые с уничтожением трёх [нижних] оков являются вступившими в поток, более не подверженными погибели, утверждёнными [в своей участи освободиться], направляющимися к пробуждению, – борясь против потока Мары, они также в благополучии переберутся на дальний берег.
Seyyathāpi so, bhikkhave, vacchako taruṇako tāvadeva jātako mātugoravakena vuyhamāno tiriyaṁ gaṅgāya sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ agamāsi;
mātugoravakena → mātu goravakena (th, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | tāvadeva → tāvad-eva (pts)Это как тот новорождённый телёнок, подталкиваемый мычанием матери, также боролся с потоком Ганги и перебрался в благополучии на дальний берег, –
evameva kho, bhikkhave, ye te bhikkhū dhammānusārino saddhānusārino, tepi tiriyaṁ mārassa sotaṁ chetvā sotthinā pāraṁ gamissanti.
evameva → evam-eva (pts) | tepi → te pi (pts)точно так же и те монахи, которые являются идущими-за-счёт-Дхаммы и идущими-за-счёт-веры, – борясь против потока Мары, они также в благополучии переберутся на дальний берег
Ahaṁ kho pana, bhikkhave, kusalo imassa lokassa kusalo parassa lokassa, kusalo māradheyyassa kusalo amāradheyyassa, kusalo maccudheyyassa kusalo amaccudheyyassa. Tassa mayhaṁ, bhikkhave, ye sotabbaṁ saddahātabbaṁ maññissanti, tesaṁ taṁ bhavissati dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
amāradheyyassa → a-māradheyyassa (pts) | amaccudheyyassa → a-maccudheyyassa (pts)Монахи, я умелый в этом мире и в другом мире, умелый в царстве Мары и в том, что лежит вне царства Мары, умелый в царстве Смерти и в том, что лежит вне царства Смерти. Это приведёт к благополучию и приятному на долгое время тех, кто верит мне и думает, что меня следует слушать.
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam-avoca (pts)Так сказал Благословенный.
Idaṁ vatvā sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvā → vatvāna (sya-all) | etadavoca → etad-avoca (pts)Когда Высочайший сказал так, [он], Учитель, далее добавил:
“Ayaṁ loko paro loko, jānatā suppakāsito;
paro loko → paraloko (sya-all, pts) | loko → paraloko (bj: sīmu9, PTS)Мир этот, как и мир, что будет после, был [объяснён], расписан тем, кто знает. Yañca mārena sampattaṁ, appattaṁ yañca maccunā.
yañca → yañ-ca (pts) yañca → yañ-ca (pts)А также то, докуда может достать Мара, и то, что лежит вне пределов смерти.Sabbaṁ lokaṁ abhiññāya, sambuddhena pajānatā;Весь мир всецело зная напрямую, он, Пробуждённый, тот, кто понимает, - Vivaṭaṁ amatadvāraṁ, khemaṁ nibbānapattiyā.В бессмертное ворота распахнул лн, ниббаны чтоб сохранности достигнуть.
Chinnaṁ pāpimato sotaṁ, viddhastaṁ vinaḷīkataṁ;
chinnaṁ → channaṁ (sya-all) vinaḷīkataṁ → vinaṭṭhīkataṁ (bj: machasaṁ)Борьба с потоком Мары происходит, течение закрыто, трос отрезан. Pāmojjabahulā hotha, khemaṁ pattattha bhikkhavo”ti.
pāmojjabahulā → pāmujjabahulā (sya-all, pts) pattattha → patthetha (bj, sya-all, km, mr aṭṭhakathāyaṁ saṁvaṇṇetabbapāṭho) | patthetha → pattatthā tipi pāṭho (bj: aṭṭhakathā); pattattha (bj: machasaṁ, PTS) | pattattha → patthetha (cck: syā. kaṁ. ka. aṭṭhakathāyaṁ saṁvaṇṇetabbapāṭho) | pattattha bhikkhavoti → patt attha bhikkhavo ti (pts)Решительно возрадуйтесь, монахи, свои сердца к спасению направьте.
Cūḷagopālakasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.
cūḷagopālakasuttaṁ → cūḷagopālasuttaṁ (th)