MāratajjanīyasuttaВыговор Маре
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ me → evam-me (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ āyasmā mahāmoggallāno bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye.
susumāragire bhesakaḷāvane → suṁsumāragire bhesakalāvane (bj, sya-all) | āyasmā mahāmoggallāno → bhagavā (sya-all) | susumāragire → suṁsumāragire (pts) | mahāmoggallāno → bhagavā (bj: syā) | suṁsumāragire → susūmāragire (bj: machasaṁ); suṁsumāgire (bj: syā)Однажды уважаемый Махамоггаллана проживал в стране Бхаггов, в Сунсумарагире, в роще Бхесакалы, в Оленьем парке.
Tena kho pana samayena āyasmā mahāmoggallāno abbhokāse caṅkamati.
caṅkamati → caṅkami (sya-all)И в то время уважаемый Махамоггаллана ходил [медитируя] вперёд и назад на открытой местности.
Tena kho pana samayena māro pāpimā āyasmato mahāmoggallānassa kucchigato hoti koṭṭhamanupaviṭṭho.И тогда Злой Мара вошёл в живот уважаемого Махамоггалланы, а затем вошёл в его кишки.
Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi:Уважаемый Махамоггаллана подумал:
“kiṁ nu kho me kucchi garugaro viya?
garugaro viya → garu garu viya (bj, pts1ed ṭīkāyaṁ pāṭhantaraṁ); garugarutaro viya (sya-all) | garugaro → garugaru (bj, pts); garugarutaro (sya-all) | garugaru → garugaro viya (machasaṁ); garugaru viya (bj note) | viya → garu garu viya (cck: sī. pī. ṭīkāyaṁ pāṭhantaraṁ) | kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | kiṁ nu → kin-nu (pts)“Почему такая тяжесть в моём животе?
Māsācitaṁ maññe”ti.
maññeti → maññe ti (pts)Как будто я наелся бобов”.
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno caṅkamā orohitvā vihāraṁ pavisitvā paññatte āsane nisīdi.
paññatte āsane → paññattāsane (sya-all)И тогда он оставил ходьбу и пошёл в жилище, где сел на подготовленное сиденье.
Nisajja kho āyasmā mahāmoggallāno paccattaṁ yoniso manasākāsi.
mahāmoggallāno → mahāmoggallāno māraṁ pāpimantaṁ (sya-all) | manasākāsi → manasikāsi (pts) | paccattaṁ → māraṁ pāpimantaṁ paccattaṁ (bj: syā) | manasākāsi → manasikāsi (bj: sī.væa)Когда он сел, он направил к себе пристальное внимание
Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno māraṁ pāpimantaṁ kucchigataṁ koṭṭhamanupaviṭṭhaṁ.
koṭṭhamanupaviṭṭhaṁ → koṭṭham-anupaviṭṭhaṁ (pts)и увидел, что Злой Мара вошёл в его живот, вошёл в его кишки.
Disvāna māraṁ pāpimantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad-avoca (pts)Когда он увидел это, он сказал:
“nikkhama, pāpima;– Выходи, Злой!
nikkhama, pāpima.Выходи, Злой!
Mā tathāgataṁ vihesesi, mā tathāgatasāvakaṁ.
vihesesi → viheṭhesi (bj: sī.avi)Не изводи Татхагату, не изводи ученика Татхагаты,
Mā te ahosi dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.или это приведёт к вреду для тебя и к боли на долгое время.
Atha kho mārassa pāpimato etadahosi:
etadahosi → etad-ahosi (pts)И тогда Злой Мара подумал:
“ajānameva kho maṁ ayaṁ samaṇo apassaṁ evamāha:
kho → (sya-all) | samaṇo → ayaṁ (bj: syā) | ajānameva → ajānam-eva (pts) | evamāha → evam-āha (pts)“Этот отшельник не знает меня, он не видит меня, когда говорит так.
‘nikkhama, pāpima;
nikkhama, pāpima.
Mā tathāgataṁ vihesesi, mā tathāgatasāvakaṁ.
Mā te ahosi dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā’ti.
Yopissa so satthā sopi maṁ neva khippaṁ jāneyya, kuto pana maṁ ayaṁ sāvako jānissatī”ti?
jāneyya, kuto pana → kuto ca pana (sya-all) | kuto → kuto ca (sya-all) | pana → kuto ca pana (bj: syā) | pana → kuto ca pana (cck: syā.) | yopissa → yo pi ssa (pts) | sopi → so pi (pts) | neva → n eva (pts)Даже его учитель не узнал бы меня так быстро, так разве может этот ученик узнать меня?”
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno māraṁ pāpimantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad-avoca (pts)И тогда уважаемый Махамоггаллана сказал:
“evampi kho tāhaṁ, pāpima, jānāmi, mā tvaṁ maññittho:
evampi → etasmiṁ (bj) | etasmiṁ → evampikho (bj: machasaṁ, PTS, syā) | tāhaṁ → tyāhaṁ (bj: sī.væa) | evampi → evam-pi (pts)– И даже так я знаю тебя, Злой. Не думай:
‘na maṁ jānātī’ti.“Он не знает меня”.
Māro tvamasi, pāpima;Ты – Мара, Злой.
tuyhañhi, pāpima, evaṁ hoti:
tuyhaṁ → tassa (bj: sī.væa) | tuyhañhi → tuyhaṁ hi (bjt, th, pts)Ты, Злой, думаешь:
‘ajānameva kho maṁ ayaṁ samaṇo apassaṁ evamāha—
kho → (sya-all) | maṁ → ajānameva maṁ (bj: syā) | ajānameva → ajānam-eva (pts) | evamāha → evam-āha (pts)“Этот отшельник не знает меня, он не видит меня, когда говорит так.
nikkhama, pāpima;
nikkhama, pāpima.
Mā tathāgataṁ vihesesi, mā tathāgatasāvakaṁ.
Mā te ahosi dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyāti.
Yopissa so satthā sopi maṁ neva khippaṁ jāneyya, kuto pana maṁ ayaṁ sāvako jānissatī’”ti?
kuto → kuto ca (sya-all) | yopissa → yo pi ssa (pts) | sopi → so pi (pts) | neva → n eva (pts)Даже его учитель не узнал бы меня так быстро, так разве может этот ученик узнать меня?”
Atha kho mārassa pāpimato etadahosi:
etadahosi → etad-ahosi (pts)И тогда Злой Мара подумал:
“jānameva kho maṁ ayaṁ samaṇo passaṁ evamāha:
jānameva → jāname (my) | jānameva → jānam-eva (pts) | evamāha → evam-āha (pts)“Этот отшельник узнал меня, он увидел меня, когда сказал так.
‘nikkhama, pāpima;
nikkhama, pāpima.
Mā tathāgataṁ vihesesi, mā tathāgatasāvakaṁ.
Mā te ahosi dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā’”ti.
Atha kho māro pāpimā āyasmato mahāmoggallānassa mukhato uggantvā paccaggaḷe aṭṭhāsi.И тогда он вышел изо рта уважаемого Махамоггалланы и встал напротив дверного засова.
Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno māraṁ pāpimantaṁ paccaggaḷe ṭhitaṁ;Уважаемый Махамоггаллана увидел его, стоящего там,
disvāna māraṁ pāpimantaṁ etadavoca:и сказали:
“etthāpi kho tāhaṁ, pāpima, passāmi; mā tvaṁ maññittho
etthāpi → etthapi (bj, pts) | etthapi → etthāpi (bj: machasaṁ, syā) | etthāpi → ettha pi (pts)– Я вижу тебя и там, Злой. Не думай:
‘na maṁ passatī’ti.“Он не видит меня”.
Eso tvaṁ, pāpima, paccaggaḷe ṭhito.Ты стоишь напротив дверного засова, Злой.
Bhūtapubbāhaṁ, pāpima, dūsī nāma māro ahosiṁ, tassa me kāḷī nāma bhaginī.Как-то раз, Злой, и я был Марой по имени Дуси, и у меня была сестра по имени Кали.
Tassā tvaṁ putto.
tassā → tassā bhaginiyā (sya-all) | tassā → tassā bhaginiyā (bj: syā)Ты был её сыном,
So me tvaṁ bhāgineyyo ahosi.
ahosi → hosi (bj, pts); ahosīti (sya-all) | hosi → ahosi (bj: machasaṁ, syā); hosīti (bj: sī.væa)ты был моим племянником.
Tena kho pana, pāpima, samayena kakusandho bhagavā arahaṁ sammāsambuddho loke uppanno hoti.
pāpima → (sya-all) | samayena → tena samayena pāpima (bj: sī.væa); tena kho pana samayena (bj: syā) | kakusandho → kakusando (bj: syā)И в то время Благословенный [Будда] Какусандха, достойный и Правильно Пробуждённый, появился в мире.
Kakusandhassa kho pana, pāpima, bhagavato arahato sammāsambuddhassa vidhurasañjīvaṁ nāma sāvakayugaṁ ahosi aggaṁ bhaddayugaṁ.
vidhurasañjīvaṁ → vidhura sañjīva (bj) | sāvakayugaṁ → mahāsāvakayugaṁ (sya-all) | kakusandhassa → kakusandassa (bj: syā) | sāvakayugaṁ → mahāsāvakayugaṁ (bj: syā) | vidhurasañjīvaṁ → vidhura sañjīvaṁ (th) | vidhurasañjīvaṁ → vidhura-sañjīvaṁ (pts)У Благословенного Какусандхи, совершенного и Правильно Пробуждённого, была пара главных учеников по имени Видхура и Саньджива.
Yāvatā kho pana, pāpima, kakusandhassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa sāvakā.Из всех учеников Благословенного Какусандхи, совершенного и Правильно Пробуждённого,
Tesu na ca koci āyasmatā vidhurena samasamo hoti yadidaṁ dhammadesanāya.
tesu na ca → nāssudha (bj, sya-all, pts) | koci → tesu na ca koci (bj: machasaṁ) | tesu na ca → nāssu dha (pts)не было никого, кто мог бы сравниться с уважаемым Видхурой в плане обучения Дхамме.
Iminā kho evaṁ, pāpima, pariyāyena āyasmato vidhurassa vidhuroteva samaññā udapādi.
evaṁ → etaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | vidhurassa vidhuroteva → vidhurassa vidhuro vidhurotveva (bj, sya-all, km); vidhurassa vidhuro vidhuroteva (pts1ed) | evaṁ → etaṁ (pts) | vidhurotveva → vidhuroteva samaññā (bj: machasaṁ); vidhuro vidhuroteva (bj: PTS) | evaṁ → etaṁ (cck: sī. syā. pī.) | vidhuroteva → vidhurassa vidhuro vidhurotveva (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vidhuroteva → vidhuro vidhuro t eva (pts)Вот почему уважаемого Видхуру стали звать Видхурой.
Āyasmā pana, pāpima, sañjīvo araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi appakasireneva saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjati.
araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi appakasireneva → araññagato pi rukkhamūlagato pi suññāgāragato pi appakasiren eva (pts)Но уважаемый Саньджива, уйдя в лес, или к подножью дерева, или в пустую хижину, без проблем входил в прекращение восприятия и чувствования.
Bhūtapubbaṁ, pāpima, āyasmā sañjīvo aññatarasmiṁ rukkhamūle saññāvedayitanirodhaṁ samāpanno nisinno hoti.И как-то раз, Злой, уважаемый Саньджива уселся у подножья некоего дерева и вошёл в прекращение восприятия и чувствования.
Addasaṁsu kho, pāpima, gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino āyasmantaṁ sañjīvaṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle saññāvedayitanirodhaṁ samāpannaṁ nisinnaṁ;
samāpannaṁ → samāpajjitvā (bj) | addasaṁsu → addasāsuṁ (sya-all, pts) | addasaṁsu → addasāsuṁ (bj: sī.væa) | kassakā → kasakā (bj: syā) | samāpajjitvā → samāpannaṁ (bj: machasaṁ)Некие пастухи, чабаны, пахари, путешественники увидели, что уважаемый Саньджива сидит у подножья дерева, войдя в прекращение восприятия и чувствования,
disvāna tesaṁ etadahosi:
tesaṁ → nesaṁ (pts)и сказали:
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata, bho.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)“Удивительно, господа, как поразительно, господа!
Ayaṁ samaṇo nisinnakova kālaṅkato.
kālaṅkato → kālakato (bj) | nisinnakova kālaṅkato → nisinnako kālakato (sya-all); nisinnako va kālakato (pts) | nisinnakova → nisinnako (bj: syā) | kālakato → kālaṅkato (bj: machasaṁ)Этот отшельник умер во время сидения.
Handa naṁ dahāmā’ti.
dahāmāti → ḍahāmāti (sya-all) | naṁ → handahi naṁ (bj: sī.væa)Давайте кремируем его”.
Atha kho te, pāpima, gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino tiṇañca kaṭṭhañca gomayañca saṅkaḍḍhitvā āyasmato sañjīvassa kāye upacinitvā aggiṁ datvā pakkamiṁsu.
saṅkaḍḍhitvā → saṁkaḍḍhitvā (my) | kassakā → kasakā (th) | tiṇañca kaṭṭhañca gomayañca → tiṇañ-ca kaṭṭhañ-ca gomayañ-ca (pts)И тогда пастухи, чабаны, пахари, путешественники собрали траву, древесину, коровий навоз, сложили всё это в кучу возле тела уважаемого Саньдживы, подожгли и ушли каждый своей дорогой.
Atha kho, pāpima, āyasmā sañjīvo tassā rattiyā accayena tāya samāpattiyā vuṭṭhahitvā cīvarāni papphoṭetvā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj, pts) | cīvarāni → tāni cīvarāni (bj: sī.væa) | pattacīvaraṁ → pattacīvaramādāya (bj: machasaṁ, syā) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt, pts)И затем, Злой, когда ночь подошла к концу, уважаемый Саньджива вышел из [этого медитативного] достижения. Он отряхнул своё одеяние, и затем, утром одевшись, взял чашу и внешнее одеяние и отправился в деревню за подаяниями.
Addasaṁsu kho te, pāpima, gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino āyasmantaṁ sañjīvaṁ piṇḍāya carantaṁ;
addasaṁsu → addasāsuṁ (sya-all, pts) | kassakā → kasakā (th)Пастухи, чабаны, пахари, путешественники увидели, что уважаемый Саньджива ходит, собирая подаяния,
disvāna nesaṁ etadahosi:
etadahosi → etad-ahosi (pts)и сказали:
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata, bho.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)“Удивительно, господа, как поразительно, господа!
Ayaṁ samaṇo nisinnakova kālaṅkato, svāyaṁ paṭisañjīvito’ti.
kālaṅkato → kālakato (bj) | paṭisañjīvitoti → patisañjīvitoti (bj); paṭisaññī ṭhitoti (sya-all) | nisinnakova kālaṅkato → nisinnako kālakato (sya-all); nisinnako va kālakato (pts) | patisañjīvitoti → paṭisaññīṭhitoti (bj: syā)Этот отшельник, который умер во время сидения, вернулся к жизни!”
Iminā kho evaṁ, pāpima, pariyāyena āyasmato sañjīvassa sañjīvoteva samaññā udapādi.
sañjīvassa sañjīvoteva → sañjīvo sañjīvotveva (bj, sya-all, km); sañjīvo sañjīvoteva (pts1ed) | evaṁ → etaṁ (bj, pts) | etaṁ → evaṁ (bj: sī.væa) | sañjīvo → sañjīvoteva samaññā (bj: machasaṁ); sañjīve sañjīvoteva (bj: PTS) | sañjīvoteva → sañjīvo sañjīvotveva (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | sañjīvoteva → sañjīvo sañjīvo t eva (pts)Вот почему уважаемого Саньдживу стали звать Саньдживой.
Atha kho, pāpima, dūsissa mārassa etadahosi:
mārassa → dūsimārassa (bj: sī.væa) | etadahosi → etad-ahosi (pts)И тогда, Злой, Мара Дуси подумал:
‘imesaṁ kho ahaṁ bhikkhūnaṁ sīlavantānaṁ kalyāṇadhammānaṁ neva jānāmi āgatiṁ vā gatiṁ vā.
neva → n eva (pts)“Вот они, эти нравственные монахи с благим характером, но я не знаю их прихода и ухода.
Yannūnāhaṁ brāhmaṇagahapatike anvāviseyyaṁ—
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan-nūnāhaṁ (pts)Что, если я завладею [умами] брахманов-домохозяев, сказав им:
etha, tumhe bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme akkosatha paribhāsatha rosetha vihesetha.“Ну же, побраните, оскорбите, поругайте, изведите нравственных монахов с благим характером.
Appeva nāma tumhehi akkosiyamānānaṁ paribhāsiyamānānaṁ rosiyamānānaṁ vihesiyamānānaṁ siyā cittassa aññathattaṁ, yathā taṁ dūsī māro labhetha otāran’ti.
taṁ → naṁ (sya-all, pts) | taṁ → yathā naṁ (bj: sī.væa, syā, PTS) | appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app eva (pts) | otāranti → otāran-ti (pts)И тогда, быть может, когда вы повосхваляете, почтите, поуважаете, попочитаете их, какие-либо колебания произойдут в их умах, и тогда, быть может, у Мары Дуси появится возможность”.
Atha kho te, pāpima, dūsī māro brāhmaṇagahapatike anvāvisi:
te → (sya-all)И тогда, Злой, Мара Дуси овладел [умами] брахманов-домохозяев,
‘etha, tumhe bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme akkosatha paribhāsatha rosetha vihesetha.
Appeva nāma tumhehi akkosiyamānānaṁ paribhāsiyamānānaṁ rosiyamānānaṁ vihesiyamānānaṁ siyā cittassa aññathattaṁ, yathā taṁ dūsī māro labhetha otāran’ti.
taṁ → naṁ (sya-all, pts) | appeva nāma → appevanāma (bjt, th)
Atha kho te, pāpima, brāhmaṇagahapatikā anvāvisiṭṭhā dūsinā mārena bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme akkosanti paribhāsanti rosenti vihesenti:
anvāvisiṭṭhā → anvāviṭṭhā (bj, pts) | anvāviṭṭhā → anvāvisiṭṭhā (bj: machasaṁ, syā)И когда Мара Дуси овладел умами брахманов-домохозяев, и они побранили, оскорбили, поругали, извели нравственных монахов с благим характером так:
‘ime pana muṇḍakā samaṇakā ibbhā kiṇhā bandhupādāpaccā “jhāyinosmā jhāyinosmā”ti pattakkhandhā adhomukhā madhurakajātā jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti apajjhāyanti.
kiṇhā → kiṇṇā (si); kaṇhā (sya-all, km, mr) | kiṇhā → kaṇhā (bj: syā); kiṇṇā (bj: sī.avi) | kiṇhā → kaṇhā (cck: syā. kaṁ. ka.) | jhāyinosmāti → jhāyinosmā ti (ms2005) | jhāyinosmā jhāyinosmāti → jhāyino smā jhāyino smā ti (pts)“Эти бритоголовые отшельники, эти смуглые слуги, отпрыски ступней Родственника заявляют: “Мы медитирующие! Мы медитирующие! – и, безвольные, с опущенными плечами и поникшей головой, они медитируют, перемедитируют, премедитируют, недомедитируют.
Seyyathāpi nāma ulūko rukkhasākhāyaṁ mūsikaṁ maggayamāno jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati;
rukkhasākhāya → rukkhasākhāyaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | magayamāno → maggayamāno (bj: machasaṁ, syā) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Точно сова на ветке, поджидающая мышь, медитирует, перемедитирует, премедитирует, недомедитирует;
evamevime muṇḍakā samaṇakā ibbhā kiṇhā bandhupādāpaccā “jhāyinosmā jhāyinosmā”ti pattakkhandhā adhomukhā madhurakajātā jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti apajjhāyanti.
kiṇhā → kaṇhā (sya-all) | ibbhā → ibohā (pts) | jhāyinosmāti → jhāyinosmā ti (ms2005) | evamevime → evam-ev ime (pts) | jhāyinosmā jhāyinosmāti → jhāyino smā jhāyino smā ti (pts)
Seyyathāpi nāma kotthu nadītīre macche maggayamāno jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati;
kotthu → koṭṭho (sya-all) | kotthu → koṭṭho (bj: syā) | maggayamāno → magayamāno (bjt, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)или точно шакал на берегу реки, поджидающий рыбу, медитирует… недомедитирует;
evamevime muṇḍakā samaṇakā ibbhā kiṇhā bandhupādāpaccā “jhāyinosmā jhāyinosmā”ti pattakkhandhā adhomukhā madhurakajātā jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti apajjhāyanti.
kiṇhā → kaṇhā (sya-all) | jhāyinosmāti → jhāyinosmā ti (ms2005)
Seyyathāpi nāma biḷāro sandhisamalasaṅkaṭīre mūsikaṁ maggayamāno jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati;
biḷāro sandhisamalasaṅkaṭīre → viḷāro sandhi samala saṅkaṭīre (sya-all) | maggayamāno → magayamāno (bjt, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)или точно кошка, поджидающая мышь в переулке или у водостока или у мусорной корзины медитирует… недомедитирует;
evamevime muṇḍakā samaṇakā ibbhā kiṇhā bandhupādāpaccā “jhāyinosmā jhāyinosmā”ti pattakkhandhā adhomukhā madhurakajātā jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti apajjhāyanti.
kiṇhā → kaṇhā (sya-all) | jhāyinosmāti → jhāyinosmā ti (ms2005)
Seyyathāpi nāma gadrabho vahacchinno sandhisamalasaṅkaṭīre jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati;
nāma → (sya-all) | sandhisamalasaṅkaṭīre → sandhi samala saṅkaṭīre (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)или точно ненагруженный осёл, стоя на привязи у притолоки двери или мусорного ящика или водостока, медитирует… недомедитирует, –
evamevime muṇḍakā samaṇakā ibbhā kiṇhā bandhupādāpaccā “jhāyinosmā jhāyinosmā”ti pattakkhandhā adhomukhā madhurakajātā jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti apajjhāyantī’ti.
kiṇhā → kaṇhā (sya-all) | apajjhāyantīti → apajjhāyanti (pts) | jhāyinosmāti → jhāyinosmā ti (ms2005) | evamevime → evam-ev ime (pts) | jhāyinosmā jhāyinosmāti → jhāyino smā jhāyino smā ti (pts)точно так же и эти бритоголовые отшельники, эти смуглые слуги, отпрыски ступней Родственника заявляют: “Мы медитирующие! Мы медитирующие! – и, безвольные, с опущенными плечами и поникшей головой, они медитируют, перемедитируют, премедитируют, недомедитируют”.
Ye kho pana, pāpima, tena samayena manussā kālaṁ karonti yebhuyyena kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjanti.
kālaṁ karonti → kālaṅkaronti (my) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ maraṇā → param-maraṇā (pts)И по тому случаю, Злой, большинство тех людей, когда они умерли, возникли с распадом тела, после смерти, в состоянии лишений, в неблагом уделе, в погибели, даже в аду.
Atha kho, pāpima, kakusandho bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bhikkhū āmantesi:
kakusandho → kakusando (bj: syā)И тогда Благословенный Какусандха, достойный и Правильно Пробуждённый, обратился к монахам так:
‘anvāviṭṭhā kho, bhikkhave, brāhmaṇagahapatikā dūsinā mārena—
anvāviṭṭhā → anvāvisiṭṭhā (sya-all)“Монахи, Мара Дуси завладел [умами] брахманов-домохозяев, сказав им:
etha, tumhe bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme akkosatha paribhāsatha rosetha vihesetha, appeva nāma tumhehi akkosiyamānānaṁ paribhāsiyamānānaṁ rosiyamānānaṁ vihesiyamānānaṁ siyā cittassa aññathattaṁ, yathā taṁ dūsī māro labhetha otāran’ti.
rosetha → (sya-all) | taṁ → naṁ (sya-all, pts) | taṁ → yathā naṁ (bj: sī.væa, syā, PTS) | appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app-eva (pts) | otāranti → otāran-ti (pts)“Ну же, побраните, оскорбите, поругайте, изведите нравственных монахов с благим характером. И тогда, быть может, когда вы побраните, оскорбите, поругаете, изведёте их, какие-либо колебания произойдут в их умах, и тогда, быть может, у Мары Дуси появится возможность”.
Etha, tumhe, bhikkhave, mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharatha.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all) | catutthiṁ → catutthaṁ (bj: machasaṁ, syā) | uddhamadho → uddham-adho (pts)Ну же, монахи, пребывайте, наполняя первую сторону умом, наделённым доброжелательностью, равно как и вторую, равно как и третью, равно как и четвёртую. Вверх, вниз, вокруг и всюду, и ко всем, как к самому себе, – пребывайте, охватывая и наполняя весь мир умом, наделённым доброжелательностью, – обильным, возвышенным, безмерным, не имеющим враждебности и недоброжелательности.
Karuṇāsahagatena cetasā …pe…
cetasā → cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha (bj)Пребывайте, наполняя первую сторону умом, наделённым состраданием…
muditāsahagatena cetasā …pe…
cetasā → cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha (bj) | pe → karuṇā sahagatena cetasā -pe- muditāsahagatena cetasā -pe- (bj: machasaṁ) | + → upekhāsahagatena (pts)Пребывайте, наполняя первую сторону умом, наделённым сорадованием…
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharatha, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharathā’ti.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all) | uddhamadho → uddham-adho (pts) | upekkhāsahagatena → upekhāsahagatena (pts)Пребывайте, наполняя первую сторону умом, наделённым состраданием невозмутимостью, равно как и вторую, равно как и третью, равно как и четвёртую. Вверх, вниз, вокруг и всюду, как к самому себе, – пребывайте, охватывая и наполняя весь мир умом, наделённым невозмутимостью, – обильным, возвышенным, безмерным, не имеющим враждебности и недоброжелательности”.
Atha kho te, pāpima, bhikkhū kakusandhena bhagavatā arahatā sammāsambuddhena evaṁ ovadiyamānā evaṁ anusāsiyamānā araññagatāpi rukkhamūlagatāpi suññāgāragatāpi mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihariṁsu, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihariṁsu.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all) | kakusandhena → kakusandena (sya-all) | kakusandhena → kakusandena (bj: syā) | araññagatāpi rukkhamūlagatāpi suññāgāragatāpi → araññagatā pi rukkhamūlagatā pi suññāgāragatā pi (pts) | uddhamadho → uddham-adho (pts)И тогда, Злой, когда Благословенный Какусандха, достойный и Правильно Пробуждённый, наставил таким образом тех монахов, они, уйдя в лес, или к подножью дерева, или в пустую хижину, пребывали, наполняя первую сторону умом, наделённым доброжелательностью – обильным, возвышенным, безмерным, не имеющим враждебности и недоброжелательности”.
Karuṇāsahagatena cetasā …pe…
cetasā → cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihariṁsu (bj)состраданием…
muditāsahagatena cetasā …pe…
cetasā → cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihariṁsu (bj) | muditāsahagatena → muditasahagatena (pts) | + → upekhāsahagatena (pts)сорадованием…
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihariṁsu, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihariṁsu.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all) | uddhamadho → uddham-adho (pts) | upekkhāsahagatena → upekhāsahagatena (pts)невозмутимостью…
Atha kho, pāpima, dūsissa mārassa etadahosi:
etadahosi → etad-ahosi (pts)И тогда, Злой, Мара Дуси подумал:
‘evampi kho ahaṁ karonto imesaṁ bhikkhūnaṁ sīlavantānaṁ kalyāṇadhammānaṁ neva jānāmi āgatiṁ vā gatiṁ vā, yannūnāhaṁ brāhmaṇagahapatike anvāviseyyaṁ:
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | kalyāṇadhammānaṁ neva → kalyāṇadhammāṇaṁ n eva (pts)“Хоть я и делаю так, как делаю, я всё равно не знаю прихода и ухода этих нравственных монахов с благим характером. Что, если я завладею [умами] брахманов-домохозяев, сказав им:
“etha, tumhe bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme sakkarotha garuṁ karotha mānetha pūjetha,
garuṁ karotha → garukarotha (bj, sya-all, pts)“Ну же, восхваляйте, чтите, уважайте, почитайте нравственных монахов с благим характером.
appeva nāma tumhehi sakkariyamānānaṁ garukariyamānānaṁ māniyamānānaṁ pūjiyamānānaṁ siyā cittassa aññathattaṁ, yathā taṁ dūsī māro labhetha otāran”’ti.
taṁ → naṁ (sya-all, pts) | appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | otāranti → otāran ti (ms2005) | māniyamānānaṁ → māniyamānānam (pts) | otāranti → otāran-ti (pts)И тогда, быть может, когда вы повосхваляете, почтите, поуважаете, попочитаете их, какие-либо колебания произойдут в их умах, и тогда, быть может, у Мары Дуси появится возможность”.
Atha kho te, pāpima, dūsī māro brāhmaṇagahapatike anvāvisi:
dūsī māro → dūsīmāro (bjt)И тогда, Злой, Мара Дуси овладел [умами] брахманов-домохозяев,
‘etha, tumhe bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme sakkarotha garuṁ karotha mānetha pūjetha,
garuṁ karotha → garukarotha (bj, sya-all, pts)
appeva nāma tumhehi sakkariyamānānaṁ garukariyamānānaṁ māniyamānānaṁ pūjiyamānānaṁ siyā cittassa aññathattaṁ, yathā taṁ dūsī māro labhetha otāran’ti.
taṁ → naṁ (sya-all, pts) | taṁ → yathā naṁ (bj: sī.væa, syā, PTS) | appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app-eva (pts) | otāranti → otāran-ti (pts)
Atha kho te, pāpima, brāhmaṇagahapatikā anvāviṭṭhā dūsinā mārena bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti.
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | anvāviṭṭhā → anvāvisiṭṭhā (sya-all) | anvāviṭṭhā → anvāvisiṭṭhā (bj: machasaṁ, syā)они восхваляли, чтили, уважали, почитали нравственных монахов с благим характером.
Ye kho pana, pāpima, tena samayena manussā kālaṁ karonti yebhuyyena kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.
kālaṁ karonti → kālaṅkaronti (my) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ maraṇā → param-maraṇā (pts)И по тому случаю, Злой, большинство тех людей, когда они умерли, возникли с распадом тела, после смерти, в благом уделе, даже в небесном мире.
Atha kho, pāpima, kakusandho bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bhikkhū āmantesi:
kakusandho → kakusando (sya-all) | kakusandho → kakusando (bj: syā)И тогда Благословенный Какусандха, достойный и Правильно Пробуждённый, обратился к монахам так:
‘anvāviṭṭhā kho, bhikkhave, brāhmaṇagahapatikā dūsinā mārena:
anvāviṭṭhā → anvāvisiṭṭhā (sya-all)“Монахи, Мара Дуси завладел [умами] брахманов-домохозяев, сказав им:
“etha, tumhe bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme sakkarotha garuṁ karotha mānetha pūjetha,
garuṁ karotha → garukarotha (bj, sya-all, pts)“Ну же, восхваляйте, чтите…
appeva nāma tumhehi sakkariyamānānaṁ garukariyamānānaṁ māniyamānānaṁ pūjiyamānānaṁ siyā cittassa aññathattaṁ, yathā taṁ dūsī māro labhetha otāran”ti.
taṁ → naṁ (sya-all, pts) | appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | otāranti → otāran ti (ms2005) | appeva → app-eva (pts)у Мары Дуси появится возможность”.
Etha, tumhe, bhikkhave, asubhānupassino kāye viharatha, āhāre paṭikūlasaññino, sabbaloke anabhiratisaññino, sabbasaṅkhāresu aniccānupassino’ti.
asubhānupassino → asubhānupassī (bj, sya-all, pts) | anabhiratisaññino → anabhiratasaññino (bj, sya-all, pts) | asubhānupassī → asubhānupassino (bj: machasaṁ) | anabhiratasaññino → anabhiratisaññīno (bj: machasaṁ) | anabhiratisaññino → anabhiratasaññīno (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | paṭikūlasaññino → paṭikkūlasaññino (th, pts) | aniccānupassinoti → aniccānupassino ti (pts)Ну же, монахи, пребывайте в наблюдении отвратительности тела, воспринимая отвратительность пищи, воспринимая утрату очарованности всем миром, созерцая ненадёжность во всех составляющих”.
Atha kho te, pāpima, bhikkhū kakusandhena bhagavatā arahatā sammāsambuddhena evaṁ ovadiyamānā evaṁ anusāsiyamānā araññagatāpi rukkhamūlagatāpi suññāgāragatāpi asubhānupassino kāye vihariṁsu, āhāre paṭikūlasaññino, sabbaloke anabhiratisaññino, sabbasaṅkhāresu aniccānupassino.
asubhānupassino → asubhānupassī (bj, sya-all) | anabhiratisaññino → anabhiratasaññino (bj, sya-all, pts) | kakusandhena → kakusandena (sya-all) | kakusandhena → kakusandena (bj: syā) | asubhānupassī → asubhānupassino (bj: machasaṁ) | anabhiratasaññino → anabhiratisaññīno (bj: machasaṁ) | paṭikūlasaññino → paṭikkūlasaññino (bjt, th, pts) | araññagatāpi rukkhamūlagatāpi suññāgāragatāpi asubhānupassino → araññagatā pi rukkhamūlagatā pi suññāgāragatā pi asubhānupassī (pts)И тогда, Злой, когда Благословенный Какусандха, достойный и Правильно Пробуждённый, наставил таким образом тех монахов, они, уйдя в лес, или к подножью дерева, или в пустую хижину, пребывали в наблюдении отвратительности тела, воспринимая отвратительность пищи, воспринимая утрату очарованности всем миром, ненадёжности во всех составляющих.
Atha kho, pāpima, kakusandho bhagavā arahaṁ sammāsambuddho pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā vidhurena pacchāsamaṇena gāmaṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj, pts) | kakusandho → kakusando (sya-all) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt, pts)И тогда, утром, Благословенный Какусандха, достойный и Правильно Пробуждённый, оделся, взял чашу и внешнее одеяние и отправился в деревню за подаяниями вместе со своим прислужником, уважаемым Видхурой.
Atha kho, pāpima, dūsī māro aññataraṁ kumārakaṁ anvāvisitvā sakkharaṁ gahetvā āyasmato vidhurassa sīse pahāramadāsi; sīsaṁ vobhindi.
kumārakaṁ → kumāraṁ (bj, pts1ed) | sīsaṁ vobhindi → sīsaṁ te bhindissāmīti (mr) | sakkharaṁ → yakkharaṁ (bj) | kumārakaṁ → kumāraṁ (pts) | kumāraṁ → kumārakaṁ (bj: machasaṁ, syā) | adāsi → pahāramadāsi (bj: machasaṁ, syā) | sīsaṁ → sīsaṁ te bhindissāmīti (bj: katthaci) | kumārakaṁ → kumāraṁ (cck: sī. pī.) | vobhindi → sīsaṁ te bhindissāmīti (cck: ka.) | pahāramadāsi → pahāraṁ adāsi (bjt, pts)И тогда Мара Дуси завладел [умом] некоего мальчика и, подобрав камень, ударил уважаемого Видхуру им по голове, разбив ему голову.
Atha kho, pāpima, āyasmā vidhuro bhinnena sīsena lohitena gaḷantena kakusandhaṁyeva bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.
gaḷantena → galantena (bj) | piṭṭhito → piṭṭhīto (sya-all) | kakusandhaṁyeva → kakusandaṁ yeva (bj: syā) | kakusandhaṁyeva → kakusandhaṁ yeva (pts)Со струящейся по голове кровью уважаемый Видхура шёл следом за Благословенным Какусандхой, достойным и Правильно Пробуждённым.
Atha kho, pāpima, kakusandho bhagavā arahaṁ sammāsambuddho nāgāpalokitaṁ apalokesi:
kakusandho → kakusando (sya-all) | kakusandho → kakusando (bj: syā)И тогда Благословенный Какусандха, достойный и Правильно Пробуждённый, повернулся и посмотрел на него слоновьим взором:
‘na vāyaṁ dūsī māro mattamaññāsī’ti.
vāyaṁ → nacāyaṁ (bj: PTS, syā, aṭṭhakathā) | mattamaññāsīti → mattam-aññāsīti (pts)“Этот Мара Дуси не знает границ”.
Sahāpalokanāya ca pana, pāpima, dūsī māro tamhā ca ṭhānā cavi mahānirayañca upapajji.
sahāpalokanāya → nāgāpalokanāya (bj: sī.væa); sahāpalokanā (bj: aṭṭhakathā) | ca → tamhāva (bj: sī.væa) | mahānirayañca → mahānirayañ-ca (pts)И как только он посмотрел так, Злой, Мара Дуси ниспал с того места и возник в Великом аду.
Tassa kho pana, pāpima, mahānirayassa tayo nāmadheyyā honti—Злой, у Великого ада есть три названия:
chaphassāyataniko itipi, saṅkusamāhato itipi, paccattavedaniyo itipi.
paccattavedaniyo → paccattavedanīyo (th) | itipi → iti pi (pts)“Шесть сфер контакта”, “Ад прокалывания кольями”, “Ад, переживаемый для себя”.
Atha kho maṁ, pāpima, nirayapālā upasaṅkamitvā etadavocuṁ:
maṁ → atha naṁ tvaṁ (bj: syā) | etadavocuṁ → etad-avocuṁ (pts)И тогда, Злой, стражи ада подошли ко мне и сказали:
‘yadā kho te, mārisa, saṅkunā saṅku hadaye samāgaccheyya.
yadā kho te → yato te (mr) | te → yato te (cck: ka.)“Почтенный, когда [один] кол столкнётся с [другим] колом в твоём сердце,
Atha naṁ tvaṁ jāneyyāsi:
tvaṁ jāneyyāsi → ājāneyyāsi (bj) | tvaṁ jāneyyāsi vassasahassaṁ me → ājāneyyāsi vassasahassamme (pts) | ājāneyyāsi → atha naṁ tvaṁ jāneyyāsi (bj: machasaṁ)то тогда ты узнаешь:
“vassasahassaṁ me niraye paccamānassā”’ti.
paccamānassāti → paccamānassā ti (ms2005) | vassasahassaṁ me → vassasahassam-me (pts)“Я жарюсь в аду уже тысячу лет”.
So kho ahaṁ, pāpima, bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni tasmiṁ mahāniraye apacciṁ.
vassāni → bahūni vassasatāni (bj: sī.væa)И много лет, Злой, много веков, много тысячелетий я жарился в Великом аду.
Dasavassasahassāni tasseva mahānirayassa ussade apacciṁ vuṭṭhānimaṁ nāma vedanaṁ vediyamāno.
dasavassasahassāni → dasasahassāni (sya-all) | vuṭṭhānimaṁ nāma vedanaṁ → vuṭṭhānavedanaṁ (sya-all) | dasavassasahassāni → dasasahassāni (bj: syā) | vedanaṁ → vuṭṭhānavedanaṁ (bj: syā) | dasavassasahassāni tasseva → dasa vassasahassāni tass eva (pts)Десять тысячелетий я жарился в дополнительном аду, переживая чувство, что зовётся возникающим из-за созревания [каммы].
Tassa mayhaṁ, pāpima, evarūpo kāyo hoti, seyyathāpi manussassa.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Злой, моё тело имело такую же форму, как и человеческое,
Evarūpaṁ sīsaṁ hoti, seyyathāpi macchassa.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)но моя голова имела форму рыбы.
Kīdiso nirayo āsi, yattha dūsī apaccatha;[И далее он добавил]: И с чем бы ад этот сравнить, где Дуси жарился, когда напал Vidhuraṁ sāvakamāsajja, kakusandhañca brāhmaṇaṁ.
sāvakamāsajja → sāvakam-āsajja (pts) kakusandhañca → kakusandañca (bj: syā) | kakusandhañca → kakusandhañ-ca (pts)Он на монаха Видхуру, и на брахмана Какусандху?Sataṁ āsi ayosaṅkū, sabbe paccattavedanā;
ayosaṅkū → ayosaṅku (sya-all)Колья из стали, сотня коих, и каждый кол тебя пронзит – Īdiso nirayo āsi, yattha dūsī apaccatha;Вот можно с чем сравнить тот ад, где Дуси жарился, когда напал Vidhuraṁ sāvakamāsajja, kakusandhañca brāhmaṇaṁ.
sāvakamāsajja → sāvakam-āsajja (pts) kakusandhañca → kakusandhañ-ca (pts)Он на монаха Видхуру, и на брахмана Какусандху.Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
etamabhijānāti → so etambhijānāmi (bj: sī.væa) | etamabhijānāti → etam-abhijānāti (pts)Тёмный к боли ты идёшь, если напал ты на такого, – Tādisaṁ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṁ nigacchasi.
bhikkhumāsajja → bhikkhum-āsajja (pts) kaṇha dukkhaṁ → kaṇhadukkhaṁ (th)Благословенного ученика, который знает этот факт.Majjhe sarassa tiṭṭhanti, vimānā kappaṭṭhāyino;
kappaṭhāyino → kappaṭṭhāyino (bj: syā, sī.avi)Почти что вечные дворцы есть. и в середине океана. Veḷuriyavaṇṇā rucirā, accimanto pabhassarā;Сапфиром, пламенем лучатся, с полупрозрачным отраженьем. Accharā tattha naccanti, puthu nānattavaṇṇiyo.
puthu → puthū (sya-all)Там радужные нимфы моря танцуют ритмом своих сложным.Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
etamabhijānāti → etam-abhijānāti (pts)Тёмный к боли ты идёшь, если напал ты на такого, – Tādisaṁ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṁ nigacchasi.
bhikkhumāsajja → bhikkhum-āsajja (pts) kaṇha dukkhaṁ → kaṇhadukkhaṁ (th)Благословенного ученика, который знает этот факт.Yo ve buddhena codito, bhikkhu saṅghassa pekkhato;
codito → cūdito (bj) | codito bhikkhu saṅghassa → cudito bhikkhusaṅghassa (sya-all, pts) bhikkhu saṅghassa → bhikkhusaṅghassa (th, pts) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005)Ведь я есть тот, кто восхвалён был Самим Благословенным, когда сотряс я дом Мигары, Migāramātupāsādaṁ, pādaṅguṭṭhena kampayi.
migāramātupāsādaṁ → migāramātu pāsādaṁ (th, pts)Носком ступни, я перед Сангхой.Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
etamabhijānāti → etam-abhijānāti (pts)Тёмный к боли ты идёшь, если напал ты на такого, – Tādisaṁ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṁ nigacchasi.
bhikkhumāsajja → bhikkhum-āsajja (pts) kaṇha dukkhaṁ → kaṇhadukkhaṁ (th)Благословенного ученика, который знает этот факт.Yo vejayantaṁ pāsādaṁ, pādaṅguṭṭhena kampayi;
vejayantaṁ pāsādaṁ → vejayantapāsādaṁ (sya-all) | pāsādaṁ → vejayantapāsādaṁ (bj: syā)Сотряс дворец я Веджаянты носком ступни, Iddhibalenupatthaddho, saṁvejesi ca devatā.
iddhibalenupatthaddho → iddhibalena patthaddho (sya-all) | iddhibalenupatthaddho → iddhibalena patthaddho (bj: syā) | iddhibalenupatthaddho → iddhibalen upatthaddho (pts)Ведь я владею очень прочно сверхчеловеческою силой.Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
etamabhijānāti → etam-abhijānāti (pts)Тёмный к боли ты идёшь, если напал ты на такого, – Tādisaṁ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṁ nigacchasi.
bhikkhumāsajja → bhikkhum-āsajja (pts) kaṇha dukkhaṁ → kaṇhadukkhaṁ (th)Благословенного ученика, который знает этот факт.Yo vejayantapāsāde, sakkaṁ so paripucchati;
vejayantapāsāde → vejayante pāsāde (bj, pts) | vejayante → vejayantapāsāde (bj: machasaṁ, syā)Я тот, кто Сакку озадачил вопросом во дворце небесном: Api vāsava jānāsi, taṇhākkhayavimuttiyo;
vāsava → āvuso (bj, sya-all, pts) | āvuso → api vāsava (bj: machasaṁ) taṇhākkhayavimuttiyo → taṇhakkhayavimuttiyo (bj, sya-all, pts)“Так в чём же, друг, уничтожение страсти?” Tassa sakko viyākāsi, pañhaṁ puṭṭho yathātathaṁ.
viyākāsi → vyākāsi (bj: sī.væa) yathātathaṁ → yathākathaṁ (sya-all) | yathātathaṁ → yathākathaṁ (bj: syā)И Сакка отвечал правдиво на тот вопрос, что смог задать я.Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
etamabhijānāti → etam-abhijānāti (pts)Тёмный к боли ты идёшь, если напал ты на такого, – Tādisaṁ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṁ nigacchasi.
bhikkhumāsajja → bhikkhum-āsajja (pts) kaṇha dukkhaṁ → kaṇhadukkhaṁ (th)Благословенного ученика, который знает этот факт.Yo brahmaṁ paripucchati, sudhammāyābhito sabhaṁ;
brahmaṁ → brahmānaṁ (bj, sya-all, pts) | brahmānaṁ → brahmaṁ (bj: machasaṁ) | paripucchati → paripucchi (bj: sī.væa) sudhammāyābhito → sudhammāyaṁ abhito (bj) | sudhammāyābhito sabhaṁ → sudhammāyaṁ abhitosabhaṁ (sya-all, pts) | sudhammāyaṁ → sudhammāya (bj: sī.væa); sudhammāya hito (bj: machasaṁ)Я тот, кто Брахме сей вопрос задал в божественном Судхаммы зале: Ajjāpi tyāvuso diṭṭhi, yā te diṭṭhi pure ahu;
tyāvuso → te āvuso (bj, sya-all, pts) | āvuso → ajjāpi tyāvuso (bj: machasaṁ) ahu → ahū (pts)“Так есть ли, товарищ, ещё в тебе взгляд ложный, что принял? Passasi vītivattantaṁ, brahmaloke pabhassaraṁ.
passasi → passa.mi (bj: sī.væa)Скажи, ты видишь ли сияние, что Брахмы мир весь превосходит?”Tassa brahmā viyākāsi, anupubbaṁ yathātathaṁ;
yathātathaṁ → yathākathaṁ (sya-all)И Брахма мне на то ответил правдиво, как и по порядку: Na me mārisa sā diṭṭhi, yā me diṭṭhi pure ahu.
ahu → ahū (pts)“Почтенный, нет у меня уж боле взгляда ложного, что принял.Passāmi vītivattantaṁ, brahmaloke pabhassaraṁ;Воистину, сиянье вижу, что Брахмы мир весь превосходит. Sohaṁ ajja kathaṁ vajjaṁ, ahaṁ niccomhi sassato.
sohaṁ → so haṁ (pts) niccomhi → nicco mhi (pts)И на сегодня как могу я считать, что вечен, надёжен?”Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
etamabhijānāti → etam-abhijānāti (pts)Тёмный к боли ты идёшь, если напал ты на такого, – Tādisaṁ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṁ nigacchasi.
bhikkhumāsajja → bhikkhum-āsajja (pts) kaṇha dukkhaṁ → kaṇhadukkhaṁ (th)Благословенного ученика, который знает этот факт.Yo mahāmeruno kūṭaṁ, vimokkhena aphassayi;
mahāmeruno → mahāneruno (bj, sya-all, pts) vimokhena → vimokkhena (bj: machasaṁ, syā, PTS, sī.væa)К вершине Меру смог коснуться, когда достиг освобожденья. Vanaṁ pubbavidehānaṁ, ye ca bhūmisayā narā.Был в роще я Пуббавидехов, и где бы люди ни бывали.Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
etamabhijānāti → etam-abhijānāti (pts)Тёмный к боли ты идёшь, если напал ты на такого, – Tādisaṁ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṁ nigacchasi.
bhikkhumāsajja → bhikkhum-āsajja (pts) kaṇha dukkhaṁ → kaṇhadukkhaṁ (th)Благословенного ученика, который знает этот факт.Na ve aggi cetayati, ‘ahaṁ bālaṁ ḍahāmī’ti;
cetayati → veṭhayati (bj) | veṭhayati → cetayati (bj: machasaṁ, syā, PTS) | cetayati → veṭhayati (cck: sī.) ḍahāmīti → ḍahāmiti (sya-all, pts) | ḍahāmīti → dahāmiti (bj: PTS, sī.væa) | ḍahāmīti → ḍahāmi ti (pts)И в мире не было огня такого, который думал бы: “Сожгу глупца”, Bālo ca jalitaṁ aggiṁ, āsajja naṁ sa ḍayhati.
jalitaṁ → jatilaṁ (sya-all) | bāloca → bālo ca (bj: machasaṁ, syā, PTS) āsajja naṁ → āsajjana (bj, sya-all, pts) | ḍayhati → āsajja naṁ sa ḍayhati (bj: sīmu9, machasaṁ)Но сам глупец в огонь ступает, себя поступком поджигая.Evameva tuvaṁ māra, āsajja naṁ tathāgataṁ;
evameva → evam-eva (pts) āsajja naṁ → āsajjana (bj, sya-all, pts) | āsajjana → ā sajja naṁ (bj: sīmu9, machasaṁ)Так и с тобой же будет, Мара: коль нападаешь ты на Будду, Sayaṁ ḍahissasi attānaṁ, bālo aggiṁva samphusaṁ.
attānaṁ → attānam (pts) samphusaṁ → saṁphusaṁ (my) | aggiṁva → aggiṁ va (pts)То ты – дурак, с огнём играешь, себя лишь им же поджигаешь.Apuññaṁ pasavī māro, āsajja naṁ tathāgataṁ;
pasavī → pasavi (sya-all, pts) āsajja naṁ → āsajjana (bj, sya-all, pts) | āsajjana → āsajja naṁ (bj: sīmu9, machasaṁ)Коль нападаешь ты на Будду, заслуг плохих ты много копишь, Kiṁ nu maññasi pāpima, na me pāpaṁ vipaccati.
kiṁ nu → kinnu (my, bjt, th) | kiṁ nu → kin-nu (pts)Или же, Злой, ты полагаешь, что зло твоё не плодоносит?Karoto cīyati pāpaṁ, cirarattāya antaka;
cīyati → ca yati (bj: sī.væa) antaka → kandati (bj, sya-all) | kandati → antaka (bj: sī.væa, sīmu9, machasaṁ)Так поступая, зло ты копишь, и длиться будет оно долго, Māra nibbinda buddhamhā, āsaṁ mākāsi bhikkhusu.
āsaṁ mākāsi bhikkhusu → āsammā kāsi bhikkhūsu (pts) | āsaṁ mākāsi → āsammākāsi (th) | āsaṁ mākāsi bhikkhusu → āsam-mā kāsi bhikkhūsu (pts)И Будды сторонись ты, Мара, проделок не твори монахам!Iti māraṁ atajjesi, bhikkhu bhesakaḷāvane;
atajjesi → aghaṭṭesi (pts) | atajjesi → tajjesi (bj: sīmu9) | atajjesi → aghaṭṭesi (sya-all: sī. yu.) bhesakaḷāvane → bhesakalāvane (bj)В той самой роще Бесакалы так Мару осадил монах. Tato so dummano yakkho, tatthevantaradhāyathā”ti.
tatthevantaradhāyathāti → natatthevantaradhāyathāti (cck) | tatthevantaradhāyathāti → tatth ev antaradhāyathāti (pts)И сразу этот дух угрюмый исчез на том же самом месте.
Māratajjanīyasuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.
māratajjanīyasuttaṁ → mūlapaṇṇāsaṁ (pts)
Cūḷayamakavaggo niṭṭhito pañcamo.
+ → tassa vaggassa uddānaṁ (bjt) | + → tassudānaṁ (th)
Sāleyya verañjaduve ca tuṭṭhi, cūḷamahādhammasamādānañca;
tuṭṭhi cūḷamahādhammasamādānañca vīmaṁsakā kosambi → vedā cūḷaṁmahaṁdhammasamādanaṁ (bj) | sāleyya verañjaduve → tassudānaṁ sāleyyaverañjavedalla cūḷamahādhammasamādānaṁ vīmaṁsakā (sya-all) | sāleyya → “bahūni deva vatthūni puna verañjiyā bahudeva kathā aparo visā kho ca sālapadāvana dhammañca nāmo vīmaṁsana kālagomakañca dūsite puthāroṭhāpitā jināssattāti” (bj: sīhaḷatālapaṇṇamayapotthakesu ayameva pāṭho dissate.) Vīmaṁsakā kosambi ca brāhmaṇo, dūsī ca māro dasamo ca vaggo.
brāhmaṇo → vīmaṁsakosambiyatho ca brahmā (bj) dasamo → pañcamo (bj) | vaggo → “sāleyya verañja vedassa cūḷamahā dhammasamādānaṁ, vīmaṁsakā ca brahmā dūsī ca māro pañcamo varavaggo” – syā (bj note) | vaggo → [bahūti deva sāleyyavatthu puna* verañjiyā, bahu devakathā aparā visākho sālapādapo. dhammañca nāmaṁ vimaṁsakalahā nimantaṁ dūsiko, puna thero ca ṭhapito paṇṇāsañcānantaṁ gatanti.] – sīmu9; *.vatthūnatha (bj: sīmu9, katthaci) | vaggo → [sāleyya verañjaduve ca tuṭṭhi cūḷa mahādhammasamādānañca, vīmaṁsakā kosambi ca brāhmaṇo dūsī ca māro dasamo ca vaggomūlapariyāyo ceva sīhanādo ca uttamo, kakaco ceva gosiṅgo sāleyyece ime pañca] – machasaṁ (bj note) | + → sāleyyavaggo niṭṭhito pañcamo (my)Mūlapariyāyo ceva, sīhanādo ca uttamo;
sīhanādo ca uttamo → cūḷamahādhammasamādānaṁ (th) Kakaco ceva gosiṅgo, sāleyyo ca ime pañca.
Mūlapaṇṇāsakaṁ samattaṁ.
samattaṁ → niṭṭhitaṁ (bjt, th) | + → vīmaṁsakā ca brahmā dūsī ca māro pañcamo varavaggo (th)