KandarakasuttaК Кандараке
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ me → evam-me (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā campāyaṁ viharati gaggarāya pokkharaṇiyā tīre mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ.
bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005)Одно время Благословенный проживал в Чампе на берегах озера Гаггары с большой общиной монахов.
Atha kho pesso ca hatthārohaputto kandarako ca paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā pesso hatthārohaputto bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
pesso → peyo (mr) | pesso → peyo (cck: ka.) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts)И тогда Песса, сын наездника на слоне, а также странник Кандарака отправились к Благословенному. Песса, поклонившись Благословенному, сел рядом,
Kandarako pana paribbājako bhagavatā saddhiṁ sammodi. Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (pts) | sārāṇīyaṁ → sāraṇīyaṁ (bj: machasaṁ) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (cck: sī. syā. kaṁ pī.) | sārāṇīyaṁ → evaṁ. ba. sāraṇīyaṁ (sya-all: sī. yu.)А Кандарака обменялся с Благословенным приветствиями и после обмена вежливыми приветствиями и любезностями он встал рядом.
Ekamantaṁ ṭhito kho kandarako paribbājako tuṇhībhūtaṁ tuṇhībhūtaṁ bhikkhusaṅghaṁ anuviloketvā bhagavantaṁ etadavoca:
bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | etadavoca → etad-avoca (pts)Стоя там, он окинул взором общину монахов, сидящую в полном безмолвии, а затем сказал Благословенному:
“acchariyaṁ, bho gotama, abbhutaṁ, bho gotama.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)“Удивительно, господин Готама, поразительно,
Yāvañcidaṁ bhotā gotamena sammā bhikkhusaṅgho paṭipādito.
yāvañcidaṁ → yāvañcīdaṁ (sya-all) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | yāvañcidaṁ → yāvañ-c idaṁ (pts)как господин Готама вёл Сангху монахов практикой правильного пути.
Yepi te, bho gotama, ahesuṁ atītamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā tepi bhagavanto etaparamaṁyeva sammā bhikkhusaṅghaṁ paṭipādesuṁ—
bhikkhusaṅghaṁ → bhakkhusaṅghaṁ (sya-all) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | yepi → ye pi (pts) | atītamaddhānaṁ → atītam-addhānaṁ (pts) | tepi → te pi (pts) | etaparamaṁyeva → etaparamaṁ yeva (pts)Те, кто были Благословенными, достойными и Правильно Пробуждёнными в прошлом, могли вести Сангху монахов практикой правильного пути в наилучшем случае так, как я делаю это сейчас. Те, кто будут Благословенными, достойными и Правильно Пробуждёнными в будущем, смогут вести Сангху монахов практикой правильного пути в наилучшем случае так,
seyyathāpi etarahi bhotā gotamena sammā bhikkhusaṅgho paṭipādito.
bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)как господин Готама делает это сейчас.
Yepi te, bho gotama, bhavissanti anāgatamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā tepi bhagavanto etaparamaṁyeva sammā bhikkhusaṅghaṁ paṭipādessanti—
bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | yepi → ye pi (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam-addhānaṁ (pts) | tepi → te pi (pts) | etaparamaṁyeva → etaparamaṁ yeva (pts)
seyyathāpi etarahi bhotā gotamena sammā bhikkhusaṅgho paṭipādito”ti.
bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | paṭipāditoti → paṭipādito ti (pts)
“Evametaṁ, kandaraka, evametaṁ, kandaraka.
evametaṁ → evam-etaṁ (pts)“Так оно, Кандарака! Так оно!
Yepi te, kandaraka, ahesuṁ atītamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā tepi bhagavanto etaparamaṁyeva sammā bhikkhusaṅghaṁ paṭipādesuṁ—
bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | yepi → ye pi (pts) | atītamaddhānaṁ → atītam-addhānaṁ (pts) | tepi → te pi (pts) | etaparamaṁyeva → etaparamaṁ yeva (pts)Те, кто были Благословенными, достойными и Правильно Пробуждёнными в прошлом, могли вести Сангху монахов практикой правильного пути в наилучшем случае так, как я делаю это сейчас. Те, кто будут Благословенными, достойными и Правильно Пробуждёнными в будущем, смогут вести Сангху монахов практикой правильного пути в наилучшем случае так,
seyyathāpi etarahi mayā sammā bhikkhusaṅgho paṭipādito.
bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)как я делаю это сейчас.
Yepi te, kandaraka, bhavissanti anāgatamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā tepi bhagavanto etaparamaṁyeva sammā bhikkhusaṅghaṁ paṭipādessanti—
bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | yepi → ye pi (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam-addhānaṁ (pts) | tepi → te pi (pts) | etaparamaṁyeva → etaparamaṁ yeva (pts)
seyyathāpi etarahi mayā sammā bhikkhusaṅgho paṭipādito.
bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Santi hi, kandaraka, bhikkhū imasmiṁ bhikkhusaṅghe arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā.
sammadaññāvimuttā → sammadaññā vimuttā (my, bjt) | parikkhīṇabhavasaṁyojanā → parikkhīṇabhavasaññojanā (th) | bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (ms2005) | sammadaññāvimuttā → samma-d-aññā vimuttā (pts)Ведь, Кандарака, в этой Сангхе монахов есть монахи, которые араханты с уничтоженными пятнами [загрязнений ума], которые прожили святую жизнь, сделали то, что следовало сделать, сбросили тяжкий груз, достигли истинной цели, уничтожили путы существования и полностью освободились посредством окончательного знания.
Santi hi, kandaraka, bhikkhū imasmiṁ bhikkhusaṅghe sekkhā santatasīlā santatavuttino nipakā nipakavuttino;
hi → pana (bj, sya-all, pts) | pana → santi hi (bj: machasaṁ) | sekhā → sekkhā (bj: machasaṁ) | bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (ms2005)И в этой Сангхе монахов есть монахи, находящиеся в высшей тренировке, имеющие постоянную нравственность, живущие жизнью с постоянной нравственностью, проницательные, живущие жизнью с постоянной проницательностью.
te catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittā viharanti.
catūsu → catusu (bj, pts) | suppatiṭṭhitacittā → supaṭṭhitacittā (bj, pts) | supaṭṭhitacittā → suppatiṭṭhita cittā (bj: machasaṁ); supatiṭṭhita (bj: syā) | catūsu → nipakavuttino catūsu (cck: sī.) | suppatiṭṭhitacittā → supaṭṭhitacittā (cck: sī. pī. ka.) | suppatiṭṭhitacittā → supatiṭṭhitacittā (th)Они пребывают с умами, хорошо утверждёнными в четырёх основах памятования.
Katamesu catūsu?
catūsu → catusu (bj, pts)Какие четыре?
Idha, kandaraka, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;Вот, Кандарака, монах пребывает в наблюдении тела в теле, будучи решительным, сознательным, памятующим, устранив алчность и грусть к миру.
vedanāsu vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;Он пребывает в наблюдении чувств в чувствах, будучи решительным, сознательным, памятующим, устранив алчность и грусть к миру.
citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;Он пребывает в наблюдении ума в уме, будучи решительным, сознательным, памятующим, устранив алчность и грусть к миру.
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassan”ti.
abhijjhādomanassanti → abhijjhādomanassan-ti (pts)Он пребывает в наблюдении явлений в явлениях, будучи решительным, сознательным, памятующим, устранив алчность и грусть к миру”.
Evaṁ vutte, pesso hatthārohaputto bhagavantaṁ etadavoca:Когда так было сказано, Песса, сын наездника на слоне, сказал:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)“Удивительно, почтенный! Поразительно,
Yāva supaññattā cime, bhante, bhagavatā cattāro satipaṭṭhānā sattānaṁ visuddhiyā sokaparidevānaṁ samatikkamāya dukkhadomanassānaṁ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya.
sokaparidevānaṁ → sokapariddavānaṁ (bj, pts) | bhante bhagavatā → (sya-all) | atthaṅgamāya → atthagamāya (pts) | sokapariddavānaṁ → soka paridevānaṁ (bj: machasaṁ, syā) | atthaṅgamāya → atthagamāya (bj: PTS) | sokaparidevānaṁ → sokapariddavānaṁ (cck: sī. pī.) | atthaṅgamāya → atthagamāyāti pāṭho dissati (sya-all: sī. yu.) | cime → ime (pts)как хорошо Благословенный провозгласил четыре основы памятования – ради очищения существ, ради преодоления страдания и плача, ради исчезновения боли и грусти, ради достижения истинного пути, ради осуществления ниббаны.
Mayampi hi, bhante, gihī odātavasanā kālena kālaṁ imesu catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittā viharāma.
catūsu → catusu (bj, pts) | suppatiṭṭhitacittā → supaṭṭhitacittā (bj, pts) | supaṭṭhitacittā → suppatiṭṭhita cittā (bj: machasaṁ); supatiṭṭhita (bj: syā) | suppatiṭṭhitacittā → supatiṭṭhitacittā (th) | mayampi → mayam-pi (pts)Ведь, почтенный, мы, одетые в белые одежды миряне, также время от времени пребываем с умами, хорошо утверждёнными в этих четырёх основах памятования.
Idha mayaṁ, bhante, kāye kāyānupassino viharāma ātāpino sampajānā satimanto, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;
kāyānupassino → kāyānupassī (pts)Вот, почтенный, мы пребываем с созерцании тела в теле…
vedanāsu vedanānupassino viharāma ātāpino sampajānā satimanto, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;
vedanānupassino → vedanānupassī (pts)чувств в чувствах…
citte cittānupassino viharāma ātāpino sampajānā satimanto, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;
cittānupassino → cittānupassī (pts)ума в уме…
dhammesu dhammānupassino viharāma ātāpino sampajānā satimanto, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
dhammānupassino → dhammānupassī (pts)явлений в явлениях, будучи решительными, сознательными, памятующими, устранив алчность и грусть к миру.
Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)Удивительно, почтенный! Поразительно,
Yāvañcidaṁ, bhante, bhagavā evaṁ manussagahane evaṁ manussakasaṭe evaṁ manussasāṭheyye vattamāne sattānaṁ hitāhitaṁ jānāti.
yāvañcidaṁ → yāvañcīdaṁ (sya-all) | manussagahane → manussagahaṇe (sya-all) | evaṁ manussakasaṭe evaṁ manussasāṭheyye → evaṁmanussakasaṭe evaṁmanussasāṭheyye (bjt) | yāvañcidaṁ → yāvañ-c idaṁ (pts)как среди людской запутанности, развращённости, обмана, Благословенный знает благополучие и вред существ.
Gahanañhetaṁ, bhante, yadidaṁ manussā;
gahanañhetaṁ → gahaṇañhetaṁ (sya-all) | gahanañhetaṁ → gahanaṁ hetaṁ (bjt) | gahanañhetaṁ → gahanaṁ h etaṁ (pts)Ведь люди [словно] спутанный клубок,
uttānakañhetaṁ, bhante, yadidaṁ pasavo.
uttānakañhetaṁ → uttānakaṁ hetaṁ (bjt) | uttānakañhetaṁ → uttānakaṁ h etaṁ (pts)а животные достаточно открыты.
Ahañhi, bhante, pahomi hatthidammaṁ sāretuṁ.
hatthidammaṁ → hatthidhammaṁ (pts) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt, pts)Почтенный, я могу управлять слоном,
Yāvatakena antarena campaṁ gatāgataṁ karissati sabbāni tāni sāṭheyyāni kūṭeyyāni vaṅkeyyāni jimheyyāni pātukarissati.которого ещё нужно приручить, и за время, которое требуется, чтобы совершить поездку туда и обратно по Чампе, этот слон проявит каждый вид обмана, двуличности, изворотливости, притворства, [на которые он только способен].
Amhākaṁ pana, bhante, dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā aññathāva kāyena samudācaranti aññathāva vācāya aññathāva nesaṁ cittaṁ hoti.
aññathāva → samudācaranti aññathā va (bj); aññathā ca (sya-all, pts) | vācāya → aññatā ca vācāya (bj: aññatā ca nesaṁ – PTS) | kammakarāti → kamma karāti (bjt) | amhākaṁ pana → amhākampana (th) | dāsāti → dāsā ti (pts) | pessāti → pessā ti (pts) | kammakarāti → kammakarā ti (pts)Но те, кого называют нашими рабами, посыльными, слугами ведут себя одним образом [своим] телом, другим образом речью, тогда как их умы работают ещё иначе.
Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)Удивительно, почтенный! Поразительно,
Yāvañcidaṁ, bhante, bhagavā evaṁ manussagahane evaṁ manussakasaṭe evaṁ manussasāṭheyye vattamāne sattānaṁ hitāhitaṁ jānāti.
yāvañcidaṁ → yāvañcīdaṁ (sya-all) | manussagahane → manussagahaṇe (sya-all) | sattānaṁ → (sya-all) | yāvañcidaṁ → yāvañ-c idaṁ (pts)как среди людской запутанности, развращённости, обмана, Благословенный знает благополучие и вред существ.
Gahanañhetaṁ, bhante, yadidaṁ manussā;
gahanañhetaṁ → gahaṇañhetaṁ (sya-all) | gahanañhetaṁ → gahanaṁ hetaṁ (bjt) | gahanañhetaṁ → gahanaṁ h etaṁ (pts)Ведь люди [словно] спутанный клубок,
uttānakañhetaṁ, bhante, yadidaṁ pasavo”ti.
uttānakaṁ → uttānakañhetaṁ (bj: machasaṁ) | uttānakañhetaṁ → uttānakaṁ hetaṁ (bjt) | pasavoti → pasavo ti (bjt, pts) | uttānakañhetaṁ → uttānakaṁ h etaṁ (pts)а животные достаточно открыты”.
“Evametaṁ, pessa, evametaṁ, pessa.
evametaṁ → evaṁ-etaṁ (pts) | evametaṁ → evam-etaṁ (pts)“Так оно, Песса, Так оно!
Gahanañhetaṁ, pessa, yadidaṁ manussā;
gahanañhetaṁ → gahaṇañhetaṁ (sya-all) | gahanañhetaṁ → gahanaṁ hetaṁ (bjt) | gahanañhetaṁ → gahanaṁ h etaṁ (pts)Люди [словно] спутанный клубок,
uttānakañhetaṁ, pessa, yadidaṁ pasavo.
uttānakañhetaṁ → uttānakaṁ hetaṁ (bjt)а животные достаточно открыты.
Cattārome, pessa, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
cattārome → cattāro me (pts)Песса, есть четыре типа личностей, существующих в мире.
Katame cattāro?Какие четыре?
- Idha, pessa, ekacco puggalo attantapo hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto;Бывает так, когда некий человек мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя.
- idha pana, pessa, ekacco puggalo parantapo hoti paraparitāpanānuyogamanuyutto;
paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam-anuyutto (pts)Бывает так, когда некий человек мучает других и осуществляет практику мучения других. - idha pana, pessa, ekacco puggalo attantapo ca hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto, parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto;
pana → (sya-all, pts) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam-anuyutto (pts)Бывает так, когда некий человек мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя, а также мучает других и осуществляет практику мучения других. - idha pana, pessa, ekacco puggalo nevattantapo hoti nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto.
nevattantapo → n ev attantapo (pts) | nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → nāttaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts)Бывает так, когда некий не мучает себя и не осуществляет практику мучения самого себя, и не мучает других и не осуществляет практику мучения других. So anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati.
sītībhūto → sītibhūto (cck, sya2ed, pts1ed, mr) | sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī (sya-all, pts) | sītībhūto → sītibhūto (cck: sī. pī. ka.) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)Поскольку он не мучает ни себя, ни других, то в этой самой жизни он пребывает без потребности, угасшим и потухшим, он пребывает, переживая блаженство, сам став святым.
Imesaṁ, pessa, catunnaṁ puggalānaṁ katamo te puggalo cittaṁ ārādhetī”ti?Какой из этих четырёх типов личностей подходит тебе, Песса?”
“Yvāyaṁ, bhante, puggalo attantapo attaparitāpanānuyogamanuyutto, ayaṁ me puggalo cittaṁ nārādheti.
attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts) | nārādheti → n ārādheti (pts)“Первые три не подходят мне, почтенный,
Yopāyaṁ, bhante, puggalo parantapo paraparitāpanānuyogamanuyutto, ayampi me puggalo cittaṁ nārādheti.
yopāyaṁ → yo pāyaṁ (pts) | ayampi → ayam-pi (pts) | nārādheti → n ārādheti (pts)
Yopāyaṁ, bhante, puggalo attantapo ca attaparitāpanānuyogamanuyutto parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto, ayampi me puggalo cittaṁ nārādheti.
yopāyaṁ → yo pāyaṁ (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto ayampi → paraparitāpanānuyogam-anuyutto ayam-pi (pts) | nārādheti → n ārādheti (pts)
Yo ca kho ayaṁ, bhante, puggalo nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto, so anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati—
bhante → (bj) | sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī (pts) | sukhapaṭisaṁvedī → sukhappaṭisaṁvēdī (bj: machasaṁ) | nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → n ev attantapo nāttaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
ayameva me puggalo cittaṁ ārādhetī”ti.
ayameva → ayaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | ayameva → ayaṁ (pts) | me → ayameva me (bj: machasaṁ) | ayameva → ayaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ayameva → aya (bjt)но последний тип личности, который не мучает ни себя, ни других, подходит”.
“Kasmā pana te, pessa, ime tayo puggalā cittaṁ nārādhentī”ti?
nārādhentīti → n ārādhentīti (pts)“Но почему, Песса, первые три типа личностей не подходят тебе?”
“Yvāyaṁ, bhante, puggalo attantapo attaparitāpanānuyogamanuyutto so attānaṁ sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ ātāpeti paritāpeti—
dukkhapaṭikkūlaṁ → dukkhapaṭikkhūlaṁ (pts) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts)“Почтенный, тот тип личности, который мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя, – мучает и пытает себя, хотя на самом деле желает приятного и избегает боли.
iminā me ayaṁ puggalo cittaṁ nārādheti.
nārādheti → n ārādheti (pts)Вот почему этот тип личности не подходит мне.
Yopāyaṁ, bhante, puggalo parantapo paraparitāpanānuyogamanuyutto so paraṁ sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ ātāpeti paritāpeti—
yopāyaṁ → yo pāyaṁ (pts)А тот тип личности, который мучает других и осуществляет практику мучения других, – мучает и пытает других, тех, кто желает приятного и избегает боли.
iminā me ayaṁ puggalo cittaṁ nārādheti.
nārādheti → n ārādheti (pts)Вот почему этот тип личности не подходит мне.
Yopāyaṁ, bhante, puggalo attantapo ca attaparitāpanānuyogamanuyutto parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto so attānañca parañca sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ ātāpeti paritāpeti—
sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ → sukhakāme dukkhapaṭikkūle (pts) | dukkhapaṭikkūlaṁ → sukhakāme dukkhapaṭikkūle (bj: sīmu8, PTS) | dukkhapaṭikkūlaṁ → sukhakāme dukkhapaṭikkūle (cck: sī. pī.) | yopāyaṁ → yo pāyaṁ (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam-anuyutto (pts) | attānañca parañca sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ → attānañ-ca parañ-ca sukhakāme dukkhapaṭikkūle (pts)А тот тип личности, который мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя, а также мучает других и осуществляет практику мучения других, – мучает и пытает и себя и других, хотя оба желают приятного и избегают боли.
iminā me ayaṁ puggalo cittaṁ nārādheti.
nārādheti → n ārādheti (pts)Вот почему этот тип личности не подходит мне.
Yo ca kho ayaṁ, bhante, puggalo nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto so anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati;
sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī (sya-all, pts) | attanā → viharati. iminā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → n ev attantapo nāttaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)Но тот тип личности, который не мучает себя и не осуществляет практику мучения самого себя, и не мучает других и не осуществляет практику мучения других. Поскольку он не мучает ни себя, ни других, то в этой самой жизни он пребывает без потребности, угасшим и потухшим, он пребывает, переживая блаженство, сам став святым – он не мучает и не пытает ни себя, ни других, [ведь] оба желают приятного и избегают боли.
so attānañca parañca sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ neva ātāpeti na paritāpeti—
attānañca → attānaṁ ca (bjt)
iminā me ayaṁ puggalo cittaṁ ārādheti.
iminā → viharati. iminā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)Вот почему этот тип личности подходит мне.
Handa ca dāni mayaṁ, bhante, gacchāma;
ca dāni → cadāni (th)А теперь, почтенный, нам нужно идти.
bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
bahukaraṇīyāti → bahukaraṇīyā ti (pts)Мы очень заняты, у нас много дел”.
“Yassadāni tvaṁ, pessa, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts)“Можешь идти, когда сочтёшь нужным, Песса”.
Atha kho pesso hatthārohaputto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)И тогда Песса, сын наездника на слонах, восхитившись и возрадовавшись словам Благословенного, Поднялся с сиденья и, поклонившись Благословенному, ушёл, обойдя его с правой стороны.
Atha kho bhagavā acirapakkante pesse hatthārohaputte bhikkhū āmantesi:Вскоре после того как он ушёл, Благословенный обратился к монахам так:
“paṇḍito, bhikkhave, pesso hatthārohaputto;“Монахи, Песса, сын наездника на слонах, мудр,
mahāpañño, bhikkhave, pesso hatthārohaputto.обладает великим пониманием.
Sace, bhikkhave, pesso hatthārohaputto muhuttaṁ nisīdeyya yāvassāhaṁ ime cattāro puggale vitthārena vibhajissāmi, mahatā atthena saṁyutto abhavissa.
vibhajissāmi → vibhajāmi (bj, pts1ed) | saṁyutto abhavissa → saññutto agamissa (bj) | vibhajissāmi → vibhajāmi (pts) | abhavissa → agamissa (pts) | saññutto → saṁyutto (bj: machasaṁ) | vibhajissāmi → vibhajāmi (cck: sī. pī.) | yāvassāhaṁ → yāv assāhaṁ (pts)Если бы он посидел чуть дольше, так чтобы я разъяснил ему в подробностях эти четыре типа личностей, то это очень пошло бы ему на пользу.
Api ca, bhikkhave, ettāvatāpi pesso hatthārohaputto mahatā atthena saṁyutto”ti.
saṁyuttoti → saññuttoti (bjt) | api ca → apica (th) | ettāvatāpi → ettāvatā pi (pts) | saṁyuttoti → saṁyutto ti (pts)Но даже уже и эта [беседа] ему очень пошла на пользу”.
“Etassa, bhagavā, kālo, etassa, sugata, kālo,“Сейчас подходящий момент, Благословенный, сейчас подходящий момент, Высочайший,
yaṁ bhagavā ime cattāro puggale vitthārena vibhajeyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.
vibhajeyya → vibhajeyya vitthārena (sya-all) | vitthārena → vittārena (pts)чтобы Благословенный разъяснил в подробностях эти четыре типа личностей. Услышав это из его уст, монахи запомнят это.
“Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (bjt, th, pts) | tena hi → tenahi (th)– Тогда, монахи, слушайте внимательно то, о чём я буду говорить.
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhanteti → bhante ti (pts)- Да, почтенный, - ответили они.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad-avoca (pts)Благословенный сказал следующее:
“Katamo ca, bhikkhave, puggalo attantapo attaparitāpanānuyogamanuyutto? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo acelako hoti muttācāro hatthāpalekhano naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko; nābhihaṭaṁ na uddissakataṁ na nimantanaṁ sādiyati;
uddissakataṁ → uddissa kaṭaṁ (bj, pts) | hatthāpalekhano naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko nābhihaṭaṁ → hatthāvalekhano (sya-all) | nimantanaṁ → nimantaṇaṁ (pts) | hatthāpalekhano → hatthāvalekhano (bj: syā) | kaṭaṁ → kataṁ (bj: machasaṁ) | hatthāpalekhano → hatthāvalekhano (cck: syā. kaṁ.) | natiṭṭhabhaddantiko → naehibhadantiko, natiṭṭhabhadantiko (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | hatthāvalekhano → ba. hatthāpalekhano (sya-all: sī. yu.) | naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko → na ehibhaddantiko na tiṭṭhabhaddantiko (bjt) | hatthāpalekhano naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko nābhihaṭaṁ → hatthāvalekhano na ehibhadantiko na tiṭṭhabhadantiko nābhihataṁ (th) | uddissakataṁ → uddissa kataṁ (th) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts) | naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko → na ehibhadantiko na tiṭṭhabhadantiko (pts) | uddissakataṁ → uddissakaṭaṁ (pts)“Какой тип личности, монахи, мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя? Вот, монахи, некий [аскет] ходит голым, отвергая условности, Лижет свои руки, не идёт, когда его зовут, не остаётся, когда его просят. Он не принимает пищу, поднесённую ему или специально приготовленную для него, не принимает приглашения на обед.
so na kumbhimukhā paṭiggaṇhāti na kaḷopimukhā paṭiggaṇhāti na eḷakamantaraṁ na daṇḍamantaraṁ na musalamantaraṁ na dvinnaṁ bhuñjamānānaṁ na gabbhiniyā na pāyamānāya na purisantaragatāya na saṅkittīsu na yattha sā upaṭṭhito hoti na yattha makkhikā saṇḍasaṇḍacārinī; na macchaṁ na maṁsaṁ na suraṁ na merayaṁ na thusodakaṁ pivati.
kaḷopimukhā → khaḷopimukhā (bj); khalopimukhā (si) | paṭiggaṇhāti → patigaṇhāti (bj, pts) | pivati → pibati (bj, pts); pīvati (sya-all) | eḷakamantaraṁ → elakamantaraṁ (sya-all) | musalamantaraṁ → mūsalamantaraṁ (sya-all) | kumbhimukhā paṭiggaṇhāti → kumbhīmukhā patigaṇhāti (pts) | saṅkittīsu → saṅkittisu (pts) | kaḷopimukhā → khalopimukhā (bj: sīmu8) | patigaṇhāti → paṭigaṇhāti (bj: machasaṁ) | pibati → pivati (bj: machasaṁ) | kaḷopimukhā → khaḷopimukho (cck: sī.)Он не принимает ничего из горшка или чаши, через порог, через палку, через пестик [ступы]. [Он не принимает] ничего от двух обедающих [вместе] людей, от беременной женщины, от кормящей женщины, от женщины среди мужчин. [Он не принимает] ничего с того места, где объявлено о раздаче еды, с того места, где сидит собака или где летают мухи. Он не принимает рыбу или мясо. Он не пьёт спиртного, вина, или забродивших напитков.
So ekāgāriko vā hoti ekālopiko, dvāgāriko vā hoti dvālopiko …pe… sattāgāriko vā hoti sattālopiko;Он ограничивает себя одним домом [во время сбора подаяний] и одним небольшим кусочком пищи, или двумя домами и двумя небольшими кусочками… семью домами и семью небольшими кусочками пищи.
ekissāpi dattiyā yāpeti, dvīhipi dattīhi yāpeti …pe… sattahipi dattīhi yāpeti;
ekissāpi → ekissā pi (pts) | dvīhipi → dvīhi pi (pts) | sattahipi → sattahi pi (pts)Он ест только одну тарелку еды в день, две… семь тарелок еды в день.
ekāhikampi āhāraṁ āhāreti, dvīhikampi āhāraṁ āhāreti …pe… sattāhikampi āhāraṁ āhāreti—iti evarūpaṁ aḍḍhamāsikaṁ pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati.
aḍḍhamāsikaṁ → addhamāsikampi (bj, pts) | evarūpaṁ aḍḍhamāsikaṁ → evarūpampi addhamāsikaṁ (sya-all) | dvīhikampi → dvāhikaṁ (bj: sīmu8) | ekāhikampi → ekāhikam-pi (pts) | dvīhikampi → dvīhikam-pi (pts) | aḍḍhamāsikaṁ → addhamāsikam-pi (pts)Он принимает пищу только один раз в день, один раз в два дня… один раз в семь дней, и так вплоть до двух недель. Он пребывает, следуя практике приёма пищи в установленных промежутках.
So sākabhakkho vā hoti, sāmākabhakkho vā hoti, nīvārabhakkho vā hoti, daddulabhakkho vā hoti, haṭabhakkho vā hoti, kaṇabhakkho vā hoti, ācāmabhakkho vā hoti, piññākabhakkho vā hoti, tiṇabhakkho vā hoti, gomayabhakkho vā hoti; vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī.
vanamūlaphalāhāro → vanamūlaphalāhāro vā (sya-all) | vā → va (pts)Он тот, кто ест [только] зелень; или просо; или дикий рис; или обрезки шкуры; или мох; или рисовые отруби; или рисовую накипь; или кунжутную муку; или траву; или коровий навоз. Он живёт на лесных кореньях и фруктах. Он кормится упавшими фруктами.
So sāṇānipi dhāreti, masāṇānipi dhāreti, chavadussānipi dhāreti, paṁsukūlānipi dhāreti, tirīṭānipi dhāreti, ajinampi dhāreti, ajinakkhipampi dhāreti, kusacīrampi dhāreti, vākacīrampi dhāreti, phalakacīrampi dhāreti, kesakambalampi dhāreti, vāḷakambalampi dhāreti, ulūkapakkhampi dhāreti;
ajinampi → ajinānimpi (bj); ajinānipi (sya-all, pts) | vāḷakambalampi → vālakambalampi (pts) | ulūkapakkhampi → uḷūkapakkhampi (th) | sāṇānipi → sāṇāni pi (pts) | masāṇānipi → masāṇāni pi (pts) | chavadussānipi → chavadussāni pi (pts) | paṁsukūlānipi → paṁsukūlāni pi (pts) | tirīṭānipi → tirīṭāni pi (pts) | ajinampi → ajināni pi (pts) | ajinakkhipampi → ajinakkhipam-pi (pts) | kusacīrampi → kusacīram-pi (pts) | vākacīrampi → vākacīram-pi (pts) | phalakacīrampi → phalakacīram-pi (pts) | kesakambalampi → kesakambalam-pi (pts) | vāḷakambalampi → vālakambalam-pi (pts) | ulūkapakkhampi → ulūkapakkham-pi (pts)Он носит одежду из пеньки, из парусины, из савана, из выброшенных лохмотьев, из древесной коры, из шкур антилопы, из обрезков шкур антилопы, из травы кусы, из материала из коры, из материала из стружек; [носит] накидку, [сделанную] из волос с головы, из шерсти животного, из совиных крыльев.
kesamassulocakopi hoti, kesamassulocanānuyogamanuyutto,
kesamassulocakopi → kesamassulocako pi (pts) | kesamassulocanānuyogamanuyutto → kesamassulocanānuyogam-anuyutto (pts)Он выдёргивает волосы и бороду, следует практике вырывания собственных волос и бороды.
ubbhaṭṭhakopi hoti āsanapaṭikkhitto,
ubbhaṭṭhakopi → ubbaṭṭakopi (bj); ubbhatthakopi (sya-all) | ubbaṭṭakopi → ubbhaṭṭhakopi (bj: sīmu8); ubbhaṭṭhakopi (bj: machasaṁ); ubbhatthakopi (bj: syā) | ubbhaṭṭhakopi → ubbhaṭṭhako pi (pts)Он тот, кто постоянно стоит, отвергая сиденья.
ukkuṭikopi hoti ukkuṭikappadhānamanuyutto,
ukkuṭikopi → ukkuṭiko pi (pts) | ukkuṭikappadhānamanuyutto → ukkuṭikappadhānam-anuyutto (pts)Он тот, кто постоянно сидит, охватывая колени руками, он предаётся поддержанию сидения с охватыванием коленей руками.
kaṇṭakāpassayikopi hoti kaṇṭakāpassaye seyyaṁ kappeti;
kappeti → passa ma. ni. 1.155 mahāsīhanādasutte (cck note) | kaṇṭakāpassayikopi → kaṇṭakāpassayiko pi (pts)Он тот, кто использует подстилку с шипами. Он устраивает свою постель на подстилке с шипами.
sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharati—
udakorohanānuyogamanuyutto → udakorohaṇānuyogamanuyutto (pts) | sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto → sāyatatiyakam-pi udakorohaṇānuyogam-anuyutto (pts)Он пребывает, следуя практике купания в воде три раза в день, в том числе вечером.
iti evarūpaṁ anekavihitaṁ kāyassa ātāpanaparitāpanānuyogamanuyutto viharati.
ātāpanaparitāpanānuyogamanuyutto → ātāpanaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts)Вот такими многочисленными способами он пребывает, осуществляя практику мучения и умерщвления тела.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, puggalo attantapo attaparitāpanānuyogamanuyutto.
attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts)Вот каким образом этот человек мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя. Такой зовётся тем типом личности, кто мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя.
Katamo ca, bhikkhave, puggalo parantapo paraparitāpanānuyogamanuyutto?
paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam-anuyutto (pts)И какой тип личности, монахи, является тем, кто мучает других и осуществляет практику мучения других?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo orabbhiko hoti sūkariko sākuṇiko māgaviko luddo macchaghātako coro coraghātako goghātako bandhanāgāriko, ye vā panaññepi keci kurūrakammantā.
sākuṇiko → sākuntiko (bj, pts) | luddo → ḷuddo (bj) | goghātako → (bj, sya-all, pts) | sākuntiko → sākuṇiko (bj: machasaṁ) | coraghātako → goghātako (bj: machasaṁ adhikaṁ.) | panaññepi → pan aññe pi (pts)Вот некий человек – убийца овец, убийца свиней, птицелов, ловец диких животных, охотник, рыбак, вор, палач, тюремный надзиратель или кто-либо иной, занимающийся подобным кровавым занятием.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, puggalo parantapo paraparitāpanānuyogamanuyutto.
paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam-anuyutto (pts)Вот каким образом этот человек мучает других и осуществляет практику мучения других.Такой зовётся тем типом личности, который мучает других и осуществляет практику мучения других.
Katamo ca, bhikkhave, puggalo attantapo ca attaparitāpanānuyogamanuyutto parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto?
attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts)И какой тип личности, монахи, мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя, а также мучает других и осуществляет практику мучения других?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo rājā vā hoti khattiyo muddhāvasitto brāhmaṇo vā mahāsālo.
muddhāvasitto → muddhābhisitto (bj) | mahāsālo → mahāsāḷo (bj) | muddhābhisitto → muddhāvasitto (bj: machasaṁ)Вот некий человек – помазанный на царствование кхаттийский царь или зажиточный брахман.
So puratthimena nagarassa navaṁ santhāgāraṁ kārāpetvā kesamassuṁ ohāretvā kharājinaṁ nivāsetvā sappitelena kāyaṁ abbhañjitvā magavisāṇena piṭṭhiṁ kaṇḍuvamāno navaṁ santhāgāraṁ pavisati saddhiṁ mahesiyā brāhmaṇena ca purohitena.
santhāgāraṁ → sandhāgāraṁ (ṭīkā) | magavisāṇena → migavisāṇena (bj, sya-all) | kaṇḍuvamāno navaṁ → kaṇḍūvamāno (bj, pts) | migavisāṇena → magavisāṇena (bj: machasaṁ) | santhāgāraṁ → sandhāgāraṁ (cck: ṭīkā) | kharājinaṁ → ba. khurājinaṁ (sya-all note)Построив новый жертвенный храм к востоку от города, обрив волосы и бороду, одевшись в грубую шкуру, смазав своё тело маслом или топлёным маслом, расцарапав свою спину оленьим рогом, он входит в жертвенный храм вместе со своей главной царицей и с брахманским высшим жрецом.
So tattha anantarahitāya bhūmiyā haritupalittāya seyyaṁ kappeti.
haritupalittāya → haritupattāya (bj, pts) | haritupattāya → haritupalittāya (bj: machasaṁ, syā) | haritupalittāya → haritupattāya (sya-all: sī. yu.)Там он устраивает свою постель на голой земле, расстелив траву.
Ekissāya gāviyā sarūpavacchāya yaṁ ekasmiṁ thane khīraṁ hoti tena rājā yāpeti, yaṁ dutiyasmiṁ thane khīraṁ hoti tena mahesī yāpeti, yaṁ tatiyasmiṁ thane khīraṁ hoti tena brāhmaṇo purohito yāpeti, yaṁ catutthasmiṁ thane khīraṁ hoti tena aggiṁ juhati, avasesena vacchako yāpeti.
juhati → juhanti (bj); jūhanti (pts) | ekissāya → so ekissā (sya-all)Царь живёт на молоке из первого соска коровы вместе с телёнком того же цвета, [что и корова]. Царица живёт на молоке из второго соска. Брахманский высший жрец живёт на молоке из третьего соска. Молоко из четвёртого соска они выливают в огонь. Телёнок живёт на том, что осталось.
So evamāha:
evamāha → evam-āha (pts)И он говорит:
‘ettakā usabhā haññantu yaññatthāya, ettakā vacchatarā haññantu yaññatthāya, ettakā vacchatariyo haññantu yaññatthāya, ettakā ajā haññantu yaññatthāya, ettakā urabbhā haññantu yaññatthāya, ettakā assā haññantu yaññatthāya, ettakā rukkhā chijjantu yūpatthāya, ettakā dabbhā lūyantu barihisatthāyā’ti.
barihisatthāyā’ti → parisanthāyāti (sya-all); parihiṁsatthāya (mr) | ettakā assā haññantu yaññatthāya → etthantare pāṭho si, pts1ed potthakesu | ettakā → ettikā (bj, sya-all, pts) | haññantu yaññatthāya ettakā assā → (bj) | dabbhā lūyantu barihisatthāyāti → dabbā luyantu parisanthāyāti (sya-all) | assā haññantu yaññatthāya ettakā → (pts) | yaññatthāya → ettakā assā haññantu yaññatthāya (bj: machasaṁ adhikaṁ.) | barihisatthāyāti → parisatthāyati (bj: syā) | yaññatthāya → ( ) natthi sī. pī. potthakesu (cck note) | barihisatthāyā’ti → parihiṁ satthāya (cck: ka.)“Пусть столько-то быков будет зарезано для жертвоприношения. Пусть столько-то волов… пусть столько-то тёлок… пусть столько-то коз… пусть столько-то овец будет зарезано для жертвоприношения. Пусть столько-то деревьев будет срублено на жертвенные столбы. Пусть столько-то растений и травы будет скошено для жертвенной травы”.
Yepissa te honti dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā tepi daṇḍatajjitā bhayatajjitā assumukhā rudamānā parikammāni karonti.
yepissa → ye pi ssa (pts) | dāsāti → dāsā ti (pts) | pessāti → pessā ti (pts) | kammakarāti → kammakarā ti (pts) | tepi → te pi (pts)И тогда его рабы, посыльные и слуги занимаются приготовлением, рыдая с заплаканными лицами, гонимые угрозами наказания и страхом.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, puggalo attantapo ca attaparitāpanānuyogamanuyutto parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto.
attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam-anuyutto (pts)Такой зовётся типом личности, который мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя, а также мучает других и осуществляет практику мучения других.
Katamo ca, bhikkhave, puggalo nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto, so anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati?
sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī (sya-all); sītibhūto sukhapaṭisaṁveḍī (pts) | nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → n ev attantapo nāttaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam-anuyutto (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)И какой тип личности, монахи, не мучает себя и не осуществляет практику мучения самого себя и не мучает других и не осуществляет практику мучения других, – тот, кто не мучая ни себя, ни других, в этой самой жизни пребывает без потребности, угасшим и потухшим, переживая блаженство, сам став святым?
Idha, bhikkhave, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.Вот, монахи, в мире возникает Татхагата – тот, кто достиг совершенства, Правильно Пробуждённый, видением и поведением наделённый, высочайший, знаток миров, непревзойдённый вожак тех, кто должен обуздать себя, учитель богов и людей, пробуждённый, благословенный. So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.Он провозглашает этот мир с богами и людьми, Марами и Брахмами, с поколением шраманов и брахманов, князей и [простых] людей, который он сам реализовал посредством прямого знания. So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.Он обучает Дхамме – прекрасной в начале, прекрасной в середине и прекрасной в конце – в правильных значениях и формулировках. Он раскрывает святую жизнь, всецело совершенную и чистую.
Taṁ dhammaṁ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṁ vā kule paccājāto.
paccājāto → pacchā jāto (sya-all)Домохозяин или сын домохозяина, или некто, рождённый в каком-либо другом клане, слышит эту Дхамму.
So taṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhati.Услышав Дхамму, он обретает веру в Татхагату.
So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati:Обладая верой, он размышляет:
‘sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā.“Домохозяйская жизнь тесная и пыльная. Бездомная жизнь подобна бескрайним просторам.
Nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
nayidaṁ → na yidaṁ (th) | nayidaṁ → na-y-idaṁ (pts) | agāraṁ → agāram (pts)Непросто, проживая дома, вести святую жизнь всецело чистую и совершенную, словно отполированная морская раковина.
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan-nūnāhaṁ (pts) | pabbajeyyanti → pabbajeyyan-ti (pts)Что, если я, обрив волосы и бороду и надев жёлтые одежды, оставлю домохозяйскую жизнь ради жизни бездомной?”
So aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya, mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya, appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya, mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya, kesamassuṁ ohāretvā, kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Так через некоторое время он оставляет всё своё богатство – большое или малое. Оставляет круг своих родных – большой или малый. Обривает волосы и бороду, надевает жёлтые одежды и оставляет домохозяйскую жизнь ради бездомной.
So evaṁ pabbajito samāno bhikkhūnaṁ sikkhāsājīvasamāpanno pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.Когда он ушёл в бездомную жизнь, наделённый монашеской тренировкой и образом жизни, Отбросив убийство живых существ, он отказался от убийства живых существ, откинув дубину, откинув оружие. Он пребывает в сострадании ко всем живым существам, мягкий, доброжелательный.
Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharati.Отбросив взятие того, что не дано, он отказался от взятия того, что [ему] не было дано. Он берёт только то, что дают, ожидает только того, что дают, не крадёт, пребывает в чистоте.
Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī hoti ārācārī virato methunā gāmadhammā.Отбросив не-целомудрие, он соблюдает целомудрие, живёт отдельно, отказавшись от половых сношений, что привычны среди простых людей.
Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.Отбросив лживую речь, он отказался от лживой речи. Он говорит истину, держится за истину, [в этом] прочен, надёжен, не обманывает мир.
Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya—iti bhinnānaṁ vā sandhātā sahitānaṁ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.Отбросив злонамеренную речь, он отказался от злонамеренной речи. То, что он слышал здесь, он не рассказывает там, чтобы не посеять рознь между этими людьми и теми. То, что он слышал там, он не рассказывает здесь, чтобы не посеять рознь между тамошними людьми и здешними. Так он примиряет тех, кто поругался, любит согласие, радуется согласию, наслаждается согласием, говорит слова, которые способствуют согласию.
Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti, yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.
tathārūpiṁ → tathārūpaṁ (bj)Отбросив грубую речь, он отказался от грубой речи. Он говорит мягкие слова, приятные уху, любящие, проникающие в сердце, вежливые, приятные и нравящиеся большинству людей.
Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.
atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th)Отбросив болтовню, он отказался от болтовни. Он говорит в нужный момент, говорит действительное, полезное, говорит о Дхамме, о Винае. В должный момент он говорит ценные слова, разумные, сдержанные, полезные.
So bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti,
bījagāmabhūtagāmasamārambhā → vījagāma bhūtagāmasamārambhā (sya-all)Он отказался от нанесения вреда семенам и растениям.
ekabhattiko hoti rattūparato virato vikālabhojanā;Он практикует принятие пищи один раз в день, отказавшись от еды ночью и вне надлежащего времени [днём].
naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato hoti;
naccagītavāditavisūkadassanā → nacca gīta vādita visūkadassanā (th) | naccagītavāditavisūkadassanā → naccagīta-vādita-visūkadassanā (pts)Он отказался от танцев, пения, музыки и зрелищ.
mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato hoti;
mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā → mālā gandha vilepanadhāraṇa maṇḍana vibhūsanaṭṭhānā (th) | mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā → mālā-gandha-vilepanadhāraṇa-maṇḍana-vibhūsanaṭṭhānā (pts)Он отказался от ношения гирлянд и от украшения себя ароматами и мазями.
uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti;
uccāsayanamahāsayanā → uccāsayana mahāsayanā (th) | uccāsayanamahāsayanā → uccāsayana-mahāsayanā (pts)Он отказался от высоких и больших кроватей.
jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;Он отказался от принятия золота и серебра.
āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;Он отказался от принятия сырого зерна…
āmakamaṁsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;сырого мяса…
itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
itthikumārikapaṭiggahaṇā → itthīkumārikāpaṭiggahaṇā (sya-all)женщин и девушек…
dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
dāsidāsapaṭiggahaṇā → dāsīdāsapaṭiggahaṇā (sya-all)рабов и рабынь…
ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
ajeḷakapaṭiggahaṇā → ajelakapaṭiggahaṇā (sya-all)овец и коз…
kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā → kukkuṭa sūkarapaṭiggahaṇā (th)птиц и свиней…
hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā → hatthigavāssavaḷavāpaṭiggahaṇā (bj, pts); hatthi gavā ssavaḷavapaṭiggahaṇā (sya-all) | hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā → hatthi-gavāssa-vaḷavāpaṭiggahaṇā (pts)слонов, коров, жеребцов и кобыл…
khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
khettavatthupaṭiggahaṇā → khetta vatthupaṭiggahaṇā (th)полей и земель.
dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato hoti;
dūteyyapahiṇagamanānuyogā → dūteyyapahīnagamanānuyogā (bj); dūteyya pahīṇagamanānuyogā (sya-all)Он отказался от взятия на себя обязанности посыльного…
kayavikkayā paṭivirato hoti;от покупки и продажи…
tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā paṭivirato hoti;
tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā → tulākūṭa kaṁsakūṭa mānakūṭā (th) | tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā → tulākūṭa-kaṁsakūṭa-mānakūṭā (pts)от жульничества на весах, в металлах и мерах…
ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭivirato hoti;
ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭana vañcananikatisāviyogā (sya-all) | ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → sāviyogā (syā. kaṁ. ka.) sāci kuṭilapariyāyo (cck note)от взяточничества, обмана и мошенничества.
chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato hoti.
hoti → passa ma. ni. 1.293 cūḷahatthipadopame (cck note) | chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → chedanavadha bandhana viparāmosaālopa sahasākārā (th) | chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → chedana-vadha-bandhana-viparāmosa-ālopa-sahasākārā (pts)Он отказался от нанесения увечий, убийств, пленения, разбоя, грабежа и насилия.
So santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati, samādāyeva pakkamati.
kāyaparihārikena → kāyaparihārīkena (sya-all) | so → (sya-all, pts) | yeneva → yen eva (pts) | samādāyeva → samādāy eva (pts)Он довольствуется одеяниями для защиты тела и едой с подаяний для утоления голода. Куда бы он ни отправился, он берёт с собой лишь только это.
Seyyathāpi nāma pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti, sapattabhārova ḍeti;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | yeneva → yen eva (pts) | sapattabhārova → sapattabhāro va (pts)Подобно птице, которая куда бы ни отправилась, крылья – её единственный груз,
evameva bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati, samādāyeva pakkamati.
so → (bj, sya-all, pts) | evameva → evam-evaṁ (pts) | yeneva → yen eva (pts) | samādāyeva → samādāy eva (pts)точно так же и монах довольствуется одеяниями для защиты тела и едой с подаяний для утоления голода. Куда бы он ни отправился, он берёт с собой лишь только это.
So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedeti.Наделённый этой совокупностью благородной нравственности, в себе он ощущает блаженство от безукоризненности.
So cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.Видя форму глазом, он не цепляется за её образ и черты.
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam-enaṁ (pts)Ведь если бы он оставлял способность глаза неохраняемой, плохие, неблагие состояния алчности и грусти могли бы наводнить его. Он практикует путь сдерживания, он охраняет способность глаза, он предпринимает сдерживание способности глаза..
Sotena saddaṁ sutvā …pe…Слыша звук ухом…
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…Нюхая запах носом…
jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…Пробуя вкус языком…
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…Касаясь осязаемого телом…
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.Познавая явление умом, он не цепляется за его образ и черты.
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt)Ведь если бы он оставлял способность ума неохраняемой, плохие, неблагие состояния алчности и грусти могли бы наводнить его. Он практикует путь сдерживания, он охраняет способность ума, он предпринимает сдерживание способности ума.
So iminā ariyena indriyasaṁvarena samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedeti.Наделённый этой благородной сдержанностью способностей, он внутренне ощущает блаженство от безукоризненности.
So abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
samiñjite → sammiñjite (th)Он становится тем, кто действует сознательно, когда идёт вперёд и возвращается; кто действует сознательно, когда смотрит вперёд и в сторону… когда сгибает и разгибает свои члены тела… когда несёт одеяния, внешнее одеяние, чашу… когда ест, пьёт, жуёт, пробует… когда мочится и испражняется… когда идёт, стоит, сидит, засыпает, просыпается, разговаривает и молчит.
So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato, imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato, iminā ca ariyena indriyasaṁvarena samannāgato, iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato
samannāgato → passa ma. ni. 1.296 cūḷahatthipadopame (cck note)Наделённый этой совокупностью благородной нравственности, этой благородной сдержанностью способностей, этим благородным памятованием и сознательностью,
vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.он затворяется в уединённом обиталище: в лесу, у подножия дерева, на горе, в ущелье, в пещере на склоне холма, на кладбище, в джунглях, на открытой местности, у стога соломы.
So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.После принятия пищи, вернувшись с хождения за подаяниями, он садится со скрещёнными ногами, держит тело выпрямленным, устанавливает памятование впереди.
So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti,Оставляя алчность к миру, он пребывает с умом, свободным от алчности. Он очищает ум от алчности.
byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti;Оставляя недоброжелательность и злость, он пребывает с умом, свободным от недоброжелательности, сострадательный ко всем живым существам. Он очищает ум от недоброжелательности и злости.
thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti;
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (bj, cck, sya-all, pts) | vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (bj, cck, sya-all, pts) | thinamiddhā → thīnamiddhā (bj, cck, sya-all, pts)Оставляя лень и апатию, он пребывает свободным от лени и апатии – памятующим, сознательным, воспринимая свет. Он очищает ум от лени и апатии.
uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti;Отбрасывая неугомонность и сожаление, он пребывает невзволнованным, с внутренне умиротворённым умом. Он очищает ум от неугомонности и сожаления.
vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
akathaṅkathī → akathaṁkathī (my, th, ms2005, pts)Отбрасывая сомнение, он пребывает, выйдя за пределы сомнения, не имея замешательства в отношении [понимания] благих [умственных] состояний. Он очищает ум от сомнения.
So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe,Оставив эти пять помех – изъянов ума, что ослабляют понимание,
vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;
vivicceva → eva (pts)Будучи отстранённым от желаний, отстранённым от неблагих состояний [ума], он входит и пребывает в первой джхане, которая сопровождается направлением и удержанием [ума на объекте медитации], с озарённостью и приятным, что возникли из-за [этой] отстранённости.
vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;С угасанием направления и удержания [ума на объекте], он входит и пребывает во второй джхане, в которой наличествуют уверенность в себе и единение ума, в которой нет направления и удержания, но есть озарённость и приятное, что возникли посредством сосредоточения.
pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | + → taṁ (bjt) | upekkhako → upekhako (pts) | sukhañca → sukhañ-ca (pts) | yaṁ taṁ → yan-taṁ (pts) | sukhavihārīti → sukhavihārī ti (pts)С угасанием упоения он пребывает напрямую-видящим, памятующим, сознательным, всё ещё ощущая приятное телом. Он входит и пребывает в третьей джхане, о которой Благородные говорят так: “Он напрямую-видящий, памятующий, в приятном пребывающий”.
sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ → atthagamā adukkhaṁ asukhaṁ upekhāsatipārisuddhiṁ (pts) | atthaṅgamā → atthagamā (bj: PTS) | asukhaṁ → adukkhamasukhaṁ (bj: machasaṁ) | jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (bj: sīmu8) | pubbeva → pubbe va (pts)С оставлением приятного и боли, равно как и с предыдущим угасанием радости и грусти, он входит и пребывает в четвёртой джхане, которая является ни-болезненной-ни-приятной, характеризуется чистым памятованием из-за невозмутимости.
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | āneñjappatte → ānejjappatte (bj: machasaṁ, sīmu8) | āneñjappatte → ānejjappatte (sya-all: sī. yu.)Когда его ум стал таким сосредоточенным, очищенным, ярким, безупречным, избавленным от недостатков, гибким, податливым, устойчивым и непоколебимым, он направляет его к знанию воспоминаний прошлых жизней.
So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
vīsampi → vīsatimpi (bj, pts) | cattālīsampi → cattārīsampi (bj, pts); cattāḷīsampi (sya-all) | udapādiṁ tatrāpāsiṁ → uppādiṁ tatrāp āsiṁ (pts) | udapādiṁ → uppādiṁ (bj: sīmu8) | udapādiṁ → uppādiṁ (sya-all: sī. yu.) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005, pts) | evaṁnāmo → evannāmo (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁ sukhadukkhapaṭisaṁvedī (th, pts) | seyyathidaṁ ekampi → seyyathīdaṁ ekam-pi (pts) | dvepi → dve pi (pts) | tissopi → tisso pi (pts) | catassopi → catasso pi (pts) | pañcapi → pañca pi (pts) | dasapi → dasa pi (pts) | vīsampi → vīsatim-pi (pts) | tiṁsampi → tiṁsam-pi (pts) | cattālīsampi → cattārīsam-pi (pts) | paññāsampi → paññāsam-pi (pts) | jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi → jātisatam-pi jātisahassam-pi jātisatasahassam-pi aneke pi (pts) | anekepi → aneke pi (pts) | amutrāsiṁ → amutr āsiṁ (pts) | idhūpapannoti → idhūpapanno ti (pts)Он вспоминает множество своих прошлых жизней – одну, две… пять… десять… пятьдесят, сто, тысячу, сто тысяч, за многие эпохи сжатия мира, за многие эпохи расширения мира, за многие эпохи сжатия и расширения мира. Он вспоминает: “здесь я носил такое-то имя, принадлежал к такому-то сословию, таковой была моя внешность. Таковой была моя пища, таковым был мой опыт приятного и боли, таковым было окончание той моей жизни. Покинув это состояние, затем я появился тут. Тут тоже я носил такое-то имя, принадлежал к такому-то сословию, таковой была моя внешность. Таковой была моя пища, таковым был мой опыт приятного и боли, таковым было окончание той моей жизни. Покинув это состояние, затем я появился тут”. Так я вспомнил множество своих жизней во всех их вариациях и деталях.
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | āneñjappatte → ānejjappatte (bj: machasaṁ, sīmu8)Когда его ум стал таким сконцентрированным, очищенным, ярким, незапятнанным, лишённым нечистоты, гибким, покорённым, устойчивым и погруженным в неколебимость, он направляет к знанию смерти и перерождения существ.
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti: ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti.
cavamāne → vacamāne (sya-all) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ maraṇā → param-maraṇā (pts) | upapannāti → upapannā ti (pts)Посредством божественного видения, очищенного и превосходящего человеческое, он видит как существа покидают жизнь и перерождаются, и он распознаёт низменных и высоких, прекрасных и уродливых, удачливых и неудачливых. Он понимает, как существа переходят [из жизни в жизнь] в соответствии с их поступками: “Эти существа, которые придерживались плохого поведения в поступках, речах и мыслях, оскорбляли благородных, были привержены неверным взглядам, предпринимая действия на основе неверных взглядов. С распадом тела, после смерти, они возникают в состоянии лишения, в неблагом уделе, в погибели, даже в аду. А эти существа, которые придерживались хорошего поведения в поступках, речах и мыслях, которые не оскорбляли благородных, были привержены верным взглядам, предпринимая действия на основе верных взглядов, с остановкой жизнедеятельности тела, после смерти, возрождаются в хороших участях, в небесных мирах”. Так, посредством божественного видения, очищенного и превосходящего человеческое, он видит как существа покидают жизнь и перерождаются, и различает, как они становятся низменными и высокими, прекрасными и уродливыми, удачливыми и неудачливыми в соответствии с их поступками.
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts)Когда его ум становится сконцентрированным, очищенным, ярким, незапятнанным, лишённым нечистоты, гибким, покорённым, устойчивым и погруженным в неколебимость, он направляет его к знанию уничтожения пятен [умственных загрязнений].
So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti. ‘Ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti. ‘Ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti. ‘Ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
dukkhanirodhagāminī paṭipadāti → dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti (bjt) | dukkhanti → dukkhan-ti (pts) | dukkhasamudayoti → dukkhasamudayo ti (pts) | dukkhanirodhoti → dukkhanirodho ti (pts) | paṭipadāti → paṭipadā ti (pts)Он 'это - боль' как-есть понимает, 'это - боли-скапливание' как-есть понимает, 'это - боли-устранение' как-есть понимает, 'это к боли-устранению ведущая практика' как-есть понимает
‘Ime āsavā’ti yathābhūtaṁ pajānāti. ‘Ayaṁ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti. ‘Ayaṁ āsavanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti. ‘Ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
āsavanirodhagāminī paṭipadāti → āsavanirodhagāminīpaṭipadāti (bjt) | āsavāti → āsavā ti (pts) | āsavasamudayoti → āsavasamudayo ti (pts) | āsavanirodhoti → āsavanirodho ti (pts) | paṭipadāti → paṭipadā ti (pts)Это – пятна [загрязнений ума]… Это – происхождение пятен… Это – прекращение пятен… Это – путь, ведущий к прекращению пятен”.
Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati.
kāmāsavāpi → kāmāsavā pi (bjt, pts) | bhavāsavāpi → bhavāsavā pi (bjt, pts) | avijjāsavāpi → avijjāsavā pi (bjt, pts)Когда он знает и видит так, его ум освобождается от пятна желания, от пятна существования, от пятна неведения.
Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
vimuttamiti → vimuttam-iti (pts)Когда он освободился, приходит знание: “Он освобождён”.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.Он понимает: “Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более появления в каком-либо состоянии существования”.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, puggalo nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto, na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto.
nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → n ev attantapo nāttaparitāpanānuyogam-anuyutto (pts)Такой, монахи, зовётся типом личности, который не мучает себя и не осуществляет практику мучения самого себя, и не мучает других и не осуществляет практику мучения других – тот, кто, не мучая ни себя, ни других,
So attantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharatī”ti.
attantapo → anattantapo (bj, sya-all, pts) | sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī (sya-all, pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)в этой самой жизни пребывает без потребности, угасшим и потухшим, переживая блаженство, сам став святым”.
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam-avoca (pts)Так сказал Благословенный.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)Монахи были довольны и восхитились словами Благословенного.
Kandarakasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.
kandarakasuttaṁ niṭṭhitaṁ → kandaraka suttaṁ (bjt)