Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Majjhima Nikāya 83Мадджхима Никая 83

Maghadevasutta
Maghadevasutta → makhādevasuttaṁ (bj)
Царь Макхадэва

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā mithilāyaṁ viharati maghadevaambavane.
maghadevaambavane → makhādevambavane (bj, pts); maghadevambavane (sya-all) | makhādevambavane → maghadevambavane (bj: machasaṁ, syā) | maghadevaambavane → makhādevaambavane (cck: sī. pī.); magghadevaambavane (cck: ka.) | maghadevambavane → makhādevambavane (sya-all: sī.) | Makhādevambavane → Sk Bu Makhādeva throughout, as also Jātaka No. 9; Bm Magghadeva; Si Maghadeva, a spelling which repeats Pl. XLVIII (2) of the ‘Stūpa of Bharhut'. Si notes that the Sinh. spelling is Makhādeva. (pts note)
Одно время Благословенный проживал в Митхиле в манговой роще Макхадэвы.
Atha kho bhagavā aññatarasmiṁ padese sitaṁ pātvākāsi.
pātvākāsi → patvākāsi (pts)
И тогда в некоем месте Благословенный улыбнулся.

Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
Мысль пришла к уважаемому Ананде:
“ko nu kho hetu, ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya?“В чём условие, в чём причина улыбки Благословенного? Na akāraṇena tathāgatā sitaṁ pātukarontī”ti.
akāraṇe → na akāraṇena (bj: PTS) | pātukarontīti → Bm patuṁk. (pts note)
Татхагаты не улыбаются без причины”.

Atha kho āyasmā ānando ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (bjt, th) | tenañjaliṁ → ten añjalim (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Поэтому он закинул внешнее одеяние за плечо, сложил руки в почтительном приветствии Благословенного, и спросил его:
“ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya?“В чём условие, в чём причина улыбки Благословенного? Na akāraṇena tathāgatā sitaṁ pātukarontī”ti.
akāraṇe → na akāraṇena (bj: PTS)
Татхагаты не улыбаются без причины”.

“Bhūtapubbaṁ, ānanda, imissāyeva mithilāyaṁ rājā ahosi maghadevo nāma dhammiko dhammarājā dhamme ṭhito mahārājā;
maghadevo → makhādevo (bj, pts) | makhādevo → maghadevo (bj: machasaṁ, syā) | maghadevo → makhādevo (sya-all: sī.) | imissāyeva → imissā yeva (pts)
“Однажды, Ананда, в этой самой Митхиле жил царь по имени Макхадэва. Он был праведным царём, который правил Дхаммой – великий царь, утверждённый в Дхамме.
dhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca;
ceva → cepi (bj) | negamesu → nigamesu (bj: sīmu8) | negamesu → So Si (& Sk infra); Sk Bm nigamesu. (pts note) | jānapadesu → So Si (& Sk infra) Sk Bm janapadesu. (pts note) | ceva → eva (pts)
Он вёл себя в соответствии с Дхаммой наряду с брахманами и домохозяевами, горожанами и селянами,
uposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassa.
pañcaddasiṁ → Sk Si pañcadasiṁ; at p. 78 Sk pannarasiṁ. (pts note) | aṭṭhamiñca → aṭṭhamiṁ ca (th) | uposathañca → uposathañ ca (pts) | pañcadasiṁ aṭṭhamiñca → pañcaddasiṁ aṭṭhamiñ ca (pts)
и он соблюдал Упосатху на четырнадцатый, пятнадцатый, и восьмой день половины месяца.

Atha kho, ānanda, rājā maghadevo bahūnaṁ vassānaṁ bahūnaṁ vassasatānaṁ bahūnaṁ vassasahassānaṁ accayena kappakaṁ āmantesi:
maghadevo bahūnaṁ → makhādevo bahunnaṁ (bj, pts) | bahūnaṁ → bahunnaṁ (bj, pts) | bahunnaṁ → bahūnaṁ (bj: machasaṁ, syā) | bahunnaṁ → Bm Si bahūnaṁ always. (pts note)
По истечении многих лет, многих сотен лет, многих тысяч лет, царь Макхадэва обратился к своему цирюльнику:
‘yadā me, samma kappaka, passeyyāsi sirasmiṁ palitāni jātāni, atha me āroceyyāsī’ti.
palitāni → phalitāni (pts) | palitāni → phalitāni (bj: PTS) | phalitāni → Sk Bu sts. pahalitāni sts. palitāni; Bm Si palitāni throughout. (pts note)
“Дорогой цирюльник, когда увидишь седые волосы на моей голове, скажи мне”.

‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, kappako rañño maghadevassa paccassosi.
maghadevassa → makhādevassa (bj, pts)
“Да, ваше величество” – ответил тот.

Addasā kho, ānanda, kappako bahūnaṁ vassānaṁ bahūnaṁ vassasatānaṁ bahūnaṁ vassasahassānaṁ accayena rañño maghadevassa sirasmiṁ palitāni jātāni.
bahūnaṁ → bahunnaṁ (bj, pts) | maghadevassa → makhādevassa (bj, pts) | palitāni → phalitāni (pts)
И через много лет, много сотен лет, много тысяч лет цирюльник увидел седые волосы, растущие на голове царя Макхадэвы.
Disvāna rājānaṁ maghadevaṁ etadavoca:
maghadevaṁ → makhādevaṁ (bj) | maghadevaṁ etadavoca → makhādevaṁ etad avoca (pts)
Он сказал царю:
‘pātubhūtā kho devassa devadūtā, dissanti sirasmiṁ palitāni jātānī’ti.
palitāni → phalitāni (pts) | palitāni → phalitāni (bj: PTS)
“Небесные посланники появились, ваше величество. Седые волосы растут на голове вашего величества”.

‘Tena hi, samma kappaka, tāni palitāni sādhukaṁ saṇḍāsena uddharitvā mama añjalismiṁ patiṭṭhāpehī’ti.
palitāni → phalitāni (pts) | mama → mamaṁ (pts) | mama → mamaṁ (bj: PTS) | mamaṁ → Bm Si mama. (pts note) | tena hi → tenahi (th)
“Хорошо, дорогой цирюльник, тщательно вырви пинцетом эти седые волосы и положи мне на ладонь”.

‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, kappako rañño maghadevassa paṭissutvā tāni palitāni sādhukaṁ saṇḍāsena uddharitvā rañño maghadevassa añjalismiṁ patiṭṭhāpesi.
maghadevassa → makhādevassa (bj, pts) | maghadevassa paṭissutvā → makhādevassa paṭisutvā (pts) | palitāni → phalitāni (pts) | patiṭṭhāpesi → patiṭṭhāpesī (pts)
“Да, ваше величество” – ответил он, тщательно вырвал пинцетом эти седые волосы и положил их на ладонь царя.

Atha kho, ānanda, rājā maghadevo kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ āmantāpetvā etadavoca:
maghadevo → makhādevo (bj, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Тогда царь Макхадэва в качестве вознаграждения подарил своему цирюльнику [целую] деревню, позвал царевича, своего старшего сына, и сказал:
‘pātubhūtā kho me, tāta kumāra, devadūtā;“Дорогой царевич, появились небесные посланники. dissanti sirasmiṁ palitāni jātāni;
palitāni → phalitāni (pts)
Седые волосы растут на моей голове.
bhuttā kho pana me mānusakā kāmā;
kāmā → So Si throughout & Sk infra; Bm mānussakā always; Sk here mānussakakāmā. (pts note)
Я наслаждался человеческими желаниями,
samayo dibbe kāme pariyesituṁ.А теперь пришла пора искать божественные желания. Ehi tvaṁ, tāta kumāra, imaṁ rajjaṁ paṭipajja.Ну же, дорогой царевич, принимай царствование. Ahaṁ pana kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmi.Я обрею волосы и бороду, надену жёлтые одежды, и оставлю жизнь домохозяйскую ради жизни бездомной.

Tena hi, tāta kumāra, yadā tvampi passeyyāsi sirasmiṁ palitāni jātāni, atha kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyāsi.
tvampi → tvaṁ (sya-all) | palitāni → phalitāni (pts) | pi → Si omits pi. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | tvampi → tvam pi (pts)
А когда, дорогой царевич, ты также увидишь, что седые волосы растут на твоей голове, то тогда, в качестве вознаграждения подарив своему цирюльнику [целую] деревню, дав царевичу, твоему старшему сыну, тщательные наставления по царствованию, обрей волосы и бороду, надень жёлтые одежды, и оставь жизнь домохозяйскую ради жизни бездомной.
Yena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyāsi, mā kho me tvaṁ antimapuriso ahosi.
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj, pts) | vaṭṭaṁ → vattaṁ (bj: machasaṁ, syā) | vaṭṭaṁ → So Bu & Sk infra; Bm Si vattaṁ; Sk here vaddhaṁ. (pts note) | nihitaṁ → So Sk Si Bu; Bm nihataṁ. (pts note) | anuppavatteyyāsi → Bm anupav-. (pts note)
Продолжи эту благую практику, установленную мной, не будь последним.
Yasmiṁ kho, tāta kumāra, purisayuge vattamāne evarūpassa kalyāṇassa vattassa samucchedo hoti so tesaṁ antimapuriso hoti.
vattassa → vaṭṭassa (bj, pts)
Когда, дорогой царевич, живут два человека, тот, при ком происходит нарушение этой благой практики, и является последним из них.
Taṁ tāhaṁ, tāta kumāra, evaṁ vadāmi—
tāhaṁ → Bm tathā 'haṁ. (pts note) | taṁ tāhaṁ → tantāhaṁ (th) | taṁ → tan (pts)
Поэтому, дорогой царевич, я говорю тебе:
yena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyāsi, mā kho me tvaṁ antimapuriso ahosī’ti.
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj, pts)
“Продолжи эту благую практику, установленную мной, Не будь последним”.

Atha kho, ānanda, rājā maghadevo kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā imasmiṁyeva maghadevaambavane kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.
maghadevo → makhādevo (bj, pts) | maghadevaambavane → makhādevambavane (bj); maghadevambavane (sya-all) | imasmiṁyeva maghadevaambavane → imasmiṁ yeva makhādevambavane (pts)
И затем, подарив в качестве вознаграждения своему цирюльнику [целую] деревню, тщательно наставив царевича, своего старшего сына, в царствовании, в манговой роще Макхадэвы он обрил волосы и бороду, надел жёлтые одежды, и оставил жизнь домохозяйскую ради жизни бездомной.
So mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihāsi.
abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all, km); avyāpajjhena (pts1ed); abyāpajjena (mr) | catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | sabbattatāya → sabbatthatāya (sya-all) | abyābajjhena → avyāpajjhena (pts) | catutthiṁ → catutthaṁ (bj: machasaṁ, syā) | abyābajjhena → abyāpajjhena (cck: sī. syā. kaṁ. pī.); abyāpajjena (cck: ka.) | catutthiṁ → Bm Si catutthaṁ. (pts note) | mettāsahagatena → Sk here & infra upekhāsahagatena, as Bm infra. (pts note) | avyāpajjhena → Bm abyābajjhena. (pts note)
Он пребывал, наполняя первую сторону умом, наделённым доброжелательностью, равно как и вторую, равно как и третью, равно как и четвёртую. Вверх, вниз, вокруг и всюду, и ко всем, как к самому себе, – он пребывал, охватывая и наполняя весь мир умом, наделённым доброжелательностью, – обильным, возвышенным, безмерным, не имеющим враждебности и недоброжелательности.
Karuṇāsahagatena cetasā …
pe → Bm omits. (pts note)
Он пребывал, наполняя первую сторону умом, наделённым состраданием…
muditāsahagatena cetasā …
cetasā → Si inserts pe. (pts note)
сорадованием…
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihāsi.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj); catuṭṭhiṁ (pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all, pts) | sabbattatāya → sabbatthatāya (sya-all) | catutthiṁ → catutthaṁ (bj: machasaṁ, syā) | upekhāsahagatena → Bm Si upekkh-. (pts note) | abyābajjhena → avyāpajjhena (pts)
невозмутимостью, равно как и вторую, равно как и третью, равно как и четвёртую. Вверх, вниз, вокруг и всюду, и ко всем, как к самому себе, – он пребывал, охватывая и наполняя весь мир умом, наделённым невозмутимостью, – обильным, возвышенным, безмерным, не имеющим враждебности и недоброжелательности.

Rājā kho panānanda, maghadevo caturāsītivassasahassāni kumārakīḷitaṁ kīḷi, caturāsītivassasahassāni oparajjaṁ kāresi, caturāsītivassasahassāni rajjaṁ kāresi, caturāsītivassasahassāni imasmiṁyeva maghadevaambavane agārasmā anagāriyaṁ pabbajito brahmacariyamacari.
maghadevo → makhādevo (bj) | maghadevaambavane → makhādevambavane (bj); maghadevambavane (sya-all) | brahmacariyamacari → brahmacariyaṁ cari (bj, sya-all, pts) | kumārakīḷitaṁ → kumārakīḷikaṁ (sya-all, pts) | oparajjaṁ → uparajjaṁ (sya-all) | panānanda maghadevo → pan ānanda makhādevo (pts) | imasmiṁyeva maghadevaambavane → imasmiṁ yeva makhādevambavane (pts) | oparajjaṁ → uparajjaṁ (bj: syā) | kīḷi → So Si Sk Bu; Bm -kiḷikaṁ kiḷi. (pts note) | oparajjaṁ → Si uparajjaṁ. (pts note) | cari → Bm acariṁ. (pts note)
Восемьдесят четыре тысячи лет царь Макхадэва играл в детские игры. Восемьдесят четыре тысячи лет он был наместником. Восемьдесят четыре тысячи лет он правил царством. Восемьдесят четыре тысячи лет он вёл святую жизнь в этой роще Макхадэвы после того, как обрил волосы и бороду, надел жёлтые одежды, и оставил жизнь домохозяйскую ради жизни бездомной.
So cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmalokūpago ahosi.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
Развив четыре божественных обители, с распадом тела, после смерти, он перешёл в мир Брахмы.

Atha kho rañño, ānanda, maghadevassa putto bahūnaṁ vassānaṁ bahūnaṁ vassasatānaṁ bahūnaṁ vassasahassānaṁ accayena kappakaṁ āmantesi:
kho → kho ānanda (bj, pts) | ānanda maghadevassa → makhādevassa (bj, pts) | bahūnaṁ → bahunnaṁ (bj, pts)
По истечении многих лет, многих сотен лет, многих тысяч лет, сын царя Макхадэвы обратился к своему цирюльнику:
‘yadā me, samma kappaka, passeyyāsi sirasmiṁ palitāni jātāni, atha kho āroceyyāsī’ti.
kho → me (bj, sya-all, pts) | palitāni → phalitāni (pts)
“Дорогой цирюльник, когда увидишь седые волосы на моей голове, скажи мне”.
‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, kappako rañño maghadevassa puttassa paccassosi.
maghadevassa → makhādevassa (bj, pts)
И всё произошло так же, как и в случае с его отцом.
Addasā kho, ānanda, kappako bahūnaṁ vassānaṁ bahūnaṁ vassasatānaṁ bahūnaṁ vassasahassānaṁ accayena rañño maghadevassa puttassa sirasmiṁ palitāni jātāni.
bahūnaṁ → bahunnaṁ (bj, pts) | maghadevassa → makhādevassa (bj, pts) | palitāni → phalitāni (pts) | addasā → addassā (pts)
Disvāna rañño maghadevassa puttaṁ etadavoca:
maghadevassa → makhādevassa (bj, pts) | disvāna → disvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
‘pātubhūtā kho devassa devadūtā; dissanti sirasmiṁ palitāni jātānī’ti.
palitāni → phalitāni (pts)
‘Tena hi, samma kappaka, tāni palitāni sādhukaṁ saṇḍāsena uddharitvā mama añjalismiṁ patiṭṭhāpehī’ti.
palitāni → phalitāni (pts) | tena hi → tenahi (th)
‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, kappako rañño maghadevassa puttassa paṭissutvā tāni palitāni sādhukaṁ saṇḍāsena uddharitvā rañño maghadevassa puttassa añjalismiṁ patiṭṭhāpesi.
maghadevassa → makhādevassa (bj, pts) | palitāni → phalitāni (pts) | paṭissutvā → paṭisutvā (pts)
Atha kho, ānanda, rañño maghadevassa putto kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ āmantāpetvā etadavoca:
maghadevassa → makhādevassa (bj, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
‘pātubhūtā kho me, tāta kumāra, devadūtā; dissanti sirasmiṁ palitāni jātāni;
sirasmiṁ palitāni → sirasmim phalitāni (pts)
bhuttā kho pana me mānusakā kāmā; samayo dibbe kāme pariyesituṁ. Ehi tvaṁ, tāta kumāra, imaṁ rajjaṁ paṭipajja. Ahaṁ pana kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmi. Tena hi, tāta kumāra, yadā tvampi passeyyāsi sirasmiṁ palitāni jātāni, atha kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyāsi.
palitāni → phalitāni (pts) | tena hi → tenahi (th) | tvampi → tvam pi (pts)
Yena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyāsi, mā kho me tvaṁ antimapuriso ahosi.
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj, pts)
Yasmiṁ kho, tāta kumāra, purisayuge vattamāne evarūpassa kalyāṇassa vattassa samucchedo hoti so tesaṁ antimapuriso hoti.
vattassa → vaṭṭassa (bj, pts)
Taṁ tāhaṁ, tāta kumāra, evaṁ vadāmi—
taṁ tāhaṁ → tantāhaṁ (th) | taṁ → tan (pts)
yena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyāsi, mā kho me tvaṁ antimapuriso ahosī’ti.
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj, pts)
Atha kho, ānanda, rañño maghadevassa putto kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā imasmiṁyeva maghadevaambavane kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.
maghadevassa → makhādevassa (bj, pts) | maghadevaambavane → makhādevambavane (bj); maghadevambavane (sya-all) | imasmiṁyeva maghadevaambavane → imasmiṁ yeva makhādevambavane (pts)
So mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihāsi.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all, pts) | sabbattatāya → sabbatthatāya (sya-all) | sabbattatāya → sabbatthatāya (bj: sīmu8) | abyābajjhena → avyāpajjhena (pts)
Karuṇāsahagatena cetasā … muditāsahagatena cetasā … upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihāsi.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all, pts) | sabbattatāya → sabbatthatāya (sya-all) | upekkhāsahagatena → upekhāsahagatena (pts) | abyābajjhena → avyāpajjhena (pts)
Rañño kho panānanda, maghadevassa putto caturāsītivassasahassāni kumārakīḷitaṁ kīḷi, caturāsītivassasahassāni oparajjaṁ kāresi, caturāsītivassasahassāni rajjaṁ kāresi, caturāsītivassasahassāni imasmiṁyeva maghadevaambavane agārasmā anagāriyaṁ pabbajito brahmacariyamacari.
maghadevassa → makhādevassa (bj) | maghadevaambavane → makhādevambavane (bj); maghadevambavane (sya-all) | brahmacariyamacari → brahmacariyaṁ cari (bj, sya-all, pts) | kumārakīḷitaṁ → kumārakīḷikaṁ (sya-all, pts) | oparajjaṁ → uparajjaṁ (sya-all) | panānanda maghadevassa → pan ānanda makhādevassa (pts) | imasmiṁyeva maghadevaambavane → imasmiṁ yeva makhādevambavane (pts)
So cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmalokūpago ahosi.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
Развив четыре божественных обители, с распадом тела, после смерти, он перешёл в мир Брахмы.

Rañño kho panānanda, maghadevassa puttapaputtakā tassa paramparā caturāsītirājasahassāni imasmiṁyeva maghadevaambavane kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajiṁsu.
maghadevassa puttapaputtakā → makhādevassa puttappaputtakā (bj) | caturāsītirājasahassāni → caturāsītikhattiyasahassāni (bj) | maghadevaambavane → makhādevambavane (bj); maghadevambavane (sya-all) | paramparā caturāsītirājasahassāni → paraṁparā caturāsītisahassāni (sya-all) | panānanda maghadevassa → pan ānanda makhādevassa (pts) | caturāsītirājasahassāni imasmiṁyeva maghadevaambavane → caturāsītikhattiyasahassāni imasmiṁ yeva makhādevambavane (pts) | anagāriyaṁ → anagārīyaṁ (pts) | puttappaputtakā → puttappaputtikā (bj: sīmu8) | caturāsītikhattiyasahassāni → caturāsītirājasahassāni (bj: machasaṁ); caturāsītisahassāni (bj: syā) | caturāsītirājasahassāni → caturāsītikhattiyasahassāni (cck: sī. pī.); caturāsītisahassāni (cck: syā. kaṁ.) | caturāsītikhattiyasahassāni → So Sk; Bm caturāsītirājasahassāni; Si caturāsītisahassāni. (pts note)
Потомки сына царя Макхадэвы в количестве восьмидесяти четырёх тысяч царей в линии преемственности, сбрив волосы и бороду, надев жёлтые одежды, оставляли жизнь домохозяйскую ради жизни бездомной в этой манговой роще Макхадэвы.
Te mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihariṁsu, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihariṁsu.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all, pts) | sabbattatāya → sabbatthatāya (sya-all) | catutthiṁ → catutthaṁ (bj: machasaṁ, syā) | Te → Sk omits te. (pts note) | mettāsahagatena → So all MSS. here. (pts note) | abyābajjhena → avyāpajjhena (pts)
Они пребывали, наполняя первую сторону умом, наделённым доброжелательностью…
Karuṇāsahagatena cetasā …состраданием… muditāsahagatena cetasā …сорадованием… upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihariṁsu, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihariṁsu.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all, pts) | vihariṁsu → vihariṁsu te (bj, pts) | sabbattatāya → sabbatthatāya (sya-all) | Te → Bm Si omit te here. (pts note) | upekkhāsahagatena → upekhāsahagatena (pts) | abyābajjhena → avyāpajjhena (pts)
невозмутимостью, равно как и вторую, равно как и третью, равно как и четвёртую. Вверх, вниз, вокруг и всюду, как к самому себе, – они пребывали, охватывая и наполняя весь мир умом, наделённым невозмутимостью, – обильным, возвышенным, безмерным, не имеющим враждебности и недоброжелательности.
Caturāsītivassasahassāni kumārakīḷitaṁ kīḷiṁsu, caturāsītivassasahassāni oparajjaṁ kāresuṁ, caturāsītivassasahassāni rajjaṁ kāresuṁ, caturāsītivassasahassāni imasmiṁyeva maghadevaambavane agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā brahmacariyamacariṁsu.
maghadevaambavane → makhādevambavane (bj); maghadevambavane (sya-all) | brahmacariyamacariṁsu → brahmacariyaṁ cariṁsu (bj, sya-all); brahmacariṁ cariṁsu (pts) | kumārakīḷitaṁ → kumārakīḷikaṁ (sya-all, pts) | oparajjaṁ → uparajjaṁ (sya-all) | imasmiṁyeva maghadevaambavane → imasmiṁ makhādevambavane (pts) | oparajjaṁ → uparajjaṁ (bj: machasaṁ, syā) | kāresuṁ → Si kāresu. (pts note)
Восемьдесят четыре тысячи лет они играли в детские игры. Восемьдесят четыре тысячи лет они были наместниками. Восемьдесят четыре тысячи лет они правили царством. Восемьдесят четыре тысячи лет они вели святую жизнь в этой роще Макхадэвы после того, как обрили волосы и бороду, надели жёлтые одежды, и оставили жизнь домохозяйскую ради жизни бездомной.
Te cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmalokūpagā ahesuṁ.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
Развив четыре божественных обители, с распадом тела, после смерти, они переходили в мир Брахмы.

Nimi tesaṁ rājā pacchimako ahosi dhammiko dhammarājā dhamme ṭhito mahārājā;
rājā → rājānaṁ (bj, pts1ed) | rājā → rājā rājānaṁ (bj); rājānaṁ (pts) | rājānaṁ → rājā (bj: syā) | rājā → rājānaṁ (cck: sī. pī.) | rājānaṁ → Si rājā. (pts note)
Ними был последним из тех царей. Он был праведным царём, который правил Дхаммой – великий царь, утверждённый в Дхамме.
dhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca;
ceva → eva (pts)
Он вёл себя в соответствии с Дхаммой наряду с брахманами и домохозяевами, горожанами и селянами,
uposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassa.
aṭṭhamiñca → aṭṭhamiṁ ca (th) | uposathañca → uposathañ ca (pts) | pañcadasiṁ aṭṭhamiñca → pañcaddasiṁ aṭṭhamiñ ca (pts)
и он соблюдал Упосатху на четырнадцатый, пятнадцатый, и восьмой день половины месяца.

Bhūtapubbaṁ, ānanda, devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sudhammāyaṁ sabhāyaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:
devānaṁ → Bu devatānaṁ. (pts note) | ayamantarākathā → ayam antarākathā (pts)
Однажды, Ананда, когда боги мира Тридцати трёх собрались вместе и сидели в Судхамме, зале собраний, между ними случилась такая беседа:
‘lābhā vata, bho, videhānaṁ, suladdhaṁ vata, bho, videhānaṁ,“Какое благо, господа, для людей из Видехи, какое великое благо для людей из Видехи, yesaṁ nimi rājā dhammiko dhammarājā dhamme ṭhito mahārājā;что их царь Ними – праведный царь, который правит Дхаммой… dhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca;
ceva → eva (pts)
ведёт себя в соответствии с Дхаммой наряду с брахманами и домохозяевами, горожанами и селянами,
uposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassā’ti.
aṭṭhamiñca → aṭṭhamiṁ ca (th) | uposathañca → uposathañ ca (pts) | pañcadasiṁ aṭṭhamiñca → pañcaddasiṁ aṭṭhamiñ ca (pts)
и соблюдает Упосатху на четырнадцатый, пятнадцатый, и восьмой день половины месяца”.

Atha kho, ānanda, sakko devānamindo deve tāvatiṁse āmantesi:
devānamindo → devānam indo (pts)
И тогда Сакка, царь богов, обратился к богам мира Тридцати трёх:
‘iccheyyātha no tumhe, mārisā, nimiṁ rājānaṁ daṭṭhun’ti?
nimiṁ rājānaṁ → nimirājānaṁ (sya-all) | nimiṁ rājānaṁ daṭṭhunti → nimirājānaṁ daṭṭhun ti (pts) | nimiṁ rājānaṁ daṭṭhunti → nimi-rājānaṁ daṭṭhun ti (pts)
“Почтенные, хотите ли вы повидать царя Ними?”

‘Icchāma mayaṁ, mārisa, nimiṁ rājānaṁ daṭṭhun’ti.
mārisa nimiṁ rājānaṁ → mārisā nimirājānaṁ (sya-all) | nimiṁ rājānaṁ daṭṭhunti → nimirājānaṁ daṭṭhun ti (pts) | nimiṁ rājānaṁ daṭṭhunti → nimi-rājānaṁ daṭṭhun ti (pts)
“Почтенный, мы хотели бы повидать царя Ними”.

Tena kho pana, ānanda, samayena nimi rājā tadahuposathe pannarase sīsaṁnhāto uposathiko uparipāsādavaragato nisinno hoti.
sīsaṁnhāto → sasīsaṁ nahāto (bj); sīsanhāto (sya-all, km); sīsaṁ nahāto (pts1ed) | ānanda → (bj, pts) | pana ānanda → panānanda (sya-all) | pannarase sīsaṁnhāto → paṇṇarase sīsanhāto (sya-all) | sīsaṁnhāto → sīsaṁ nahāto (pts) | nahāto → sīhanahāto (bj: syā); sīsaṁ nahāto (bj: PTS) | sīsaṁnhāto → sasīsaṁ nahāto (cck: sī.); sīsanhāto (cck: syā. kaṁ.) | pana → Bm Si insert Ananda. (pts note) | nahāto → So Sk; Bm sīsaṁ nhāto; Si sīsanhāto. (pts note) | uparipāsādavaragato → upari pāsādavaragato (bjt, th, pts) | nimi rājā tadahuposathe → nimirājā tadahu posathe (pts)
И в то время на Упосатху, на пятнадцатый день, царь Ними вымыл голову и спустился в нижние апартаменты дворца, где и сидел, соблюдая Упосатху.
Atha kho, ānanda, sakko devānamindo—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—devesu tāvatiṁsesu antarahito nimissa rañño pamukhe pāturahosi.
pamukhe → sammukhe (sya-all); mukhe (pts) | sammiñjitaṁ → So Sk Si; Bm samiñjitaṁ, as Vol. I 168. Cf. I Dīgha 222 & I Sum. Vil. 196. (pts note) | mukhe → So Bu (bis); Si sammukhe; Sk Bm pamukhe. (pts note) | samiñjeyya evameva → sammiñjeyya evamevaṁ (bjt) | samiñjeyya → sammiñjeyya (th) | devānamindo → devānam indo (pts) | samiñjeyya evameva → sammiñjeyya evam eva (pts)
И тогда, это как сильный человек мог бы распрямить согнутую руку или согнуть распрямлённую, Сакка, царь богов, исчез из мира Тридцати трёх и возник перед царём Ними.
Atha kho, ānanda, sakko devānamindo nimiṁ rājānaṁ etadavoca:
devānamindo nimiṁ rājānaṁ etadavoca → devānam indo nimi-rājānaṁ etad avoca (pts)
Он сказал царю:
‘lābhā te, mahārāja, suladdhaṁ te, mahārāja.
te → Bm vo here et infra. (pts note)
“Какое благо для тебя, великий царь, какое великое благо для тебя, великий царь.
Devā, mahārāja, tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ kittayamānarūpā sannisinnā:
devā → devā te (bj)
Когда боги мира Тридцати трёх собрались вместе и сидели в Судхамме, зале собраний, между ними случилась такая беседа: “Какое благо… соблюдает Упосатху на четырнадцатый, пятнадцатый, и восьмой день половины месяца”.
“lābhā vata, bho, videhānaṁ, suladdhaṁ vata, bho, videhānaṁ, yesaṁ nimi rājā dhammiko dhammarājā dhamme ṭhito mahārājā; dhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca; uposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassā”ti.
aṭṭhamiñca → aṭṭhamiṁ ca (th) | pakkhassāti → pakkhassā ti (ms2005)
Devā te, mahārāja, tāvatiṁsā dassanakāmā.Великий царь, боги хотят тебя видеть. Tassa te ahaṁ, mahārāja, sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ pahiṇissāmi;Я отправлю за тобой, великий царь, колесницу, запряжённую тысячей чистокровных скакунов. abhiruheyyāsi, mahārāja, dibbaṁ yānaṁ avikampamāno’ti.
abhiruheyyāsi → abhirūheyyāsi (sya-all, pts) | avikampamānoti → avikampamāno ti (pts)
Великий царь, взбирайся на божественную колесницу! Без колебаний!”
Adhivāsesi kho, ānanda, nimi rājā tuṇhībhāvena.
Adhivāsesi → So Si Bu; Sk Bm a-ti. (pts note)
Царь Ними молча согласился.

Atha kho, ānanda, sakko devānamindo nimissa rañño adhivāsanaṁ viditvā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—nimissa rañño pamukhe antarahito devesu tāvatiṁsesu pāturahosi.
pamukhe → sammukhe (sya-all) | evameva → evamevaṁ (bjt) | samiñjitaṁ → sammiñjitaṁ (th) | samiñjeyya → sammiñjeyya (th) | devānamindo → devānam indo (pts)
И тогда, это как сильный человек мог бы распрямить согнутую руку или согнуть распрямлённую, Сакка, царь богов, исчез перед царём Ними и возник среди богов мира Тридцати трёх.

Atha kho, ānanda, sakko devānamindo mātaliṁ saṅgāhakaṁ āmantesi:
devānamindo mātaliṁ → devānam indo mātali (pts) | saṁgāhakaṁ → So Sk Bm; Si Mātaliṁ (as Nimiṁ rājānaṁ supra et infra). (pts note) | mātaliṁ saṅgāhakaṁ → mātalisaṅgāhakaṁ (bjt) | devānamindo mātaliṁ saṅgāhakaṁ → devānam indo mātali saṁgāhakaṁ (pts)
И тогда Сакка, царь богов, обратился к своему колесничему Матали:
‘ehi tvaṁ, samma mātali, sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā nimiṁ rājānaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadehi—
vadehi → vadesi (bj) | nimiṁ rājānaṁ → nimirājānaṁ (pts) | vadehi ayaṁ → vadesi ayan (pts) | nimiṁ rājānaṁ upasaṅkamitvā → nimi-rājānaṁ upasaṁkamitvā (pts)
“Ну же, дорогой Матали, приготовь колесницу, запряжённую тысячей чистокровных скакунов, отправляйся к царю Ними и скажи:
ayaṁ te, mahārāja, sahassayutto ājaññaratho sakkena devānamindena pesito;
ayaṁ te → ayante (th) | ayaṁ → ayan (pts) | devānamindena → devānam indena (pts)
“Великий царь, эту колесницу, запряжённую тысячей чистокровных скакунов, послал за тобой царь богов Сакка.
abhiruheyyāsi, mahārāja, dibbaṁ yānaṁ avikampamāno’ti.
abhiruheyyāsi → abhirūheyyāsi (sya-all, pts) | avikampamānoti → avikampamāno ti (pts)
Великий царь, взбирайся на божественную колесницу! Без колебаний!”

‘Evaṁ, bhaddantavā’ti kho, ānanda, mātali saṅgāhako sakkassa devānamindassa paṭissutvā sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā nimiṁ rājānaṁ upasaṅkamitvā etadavoca:
bhaddantavāti → hotu bhaddan tavāti (pts) | nimiṁ rājānaṁ → nimirājānaṁ (pts) | bhaddantavāti → evaṁ hotu bhaddantavāti (bj: PTS) | tavāti → So Bu; Sk Bm evaṁ bhaddaṁ tavāti; Si evaṁ bhadantavāti. (pts note) | saṅgāhako → saṁgāhako (pts) | devānamindassa paṭissutvā → devānam indassa paṭisutvā (pts) | nimiṁ rājānaṁ upasaṅkamitvā etadavoca → nimi-rājānaṁ upasaṁkamitvā etad avoca (pts)
“Да, ваше величество” – ответил колесничий Матали. И приготовив колесницу, запряжённую тысячей чистокровных скакунов, он отправился к царю Ними и сказал:
‘ayaṁ te, mahārāja, sahassayutto ājaññaratho sakkena devānamindena pesito;
ayaṁ → ayan (pts) | devānamindena → devānam indena (pts)
“Великий царь, эту колесницу, запряжённую тысячей чистокровных скакунов, послал за тобой царь богов Сакка.
abhiruha, mahārāja, dibbaṁ yānaṁ avikampamāno.
abhiruha → abhirūha (sya-all, pts) | avikampamāno → Bm Si add ti. (pts note)
Великий царь, взбирайся на божественную колесницу! Без колебаний!
Api ca, mahārāja, katamena taṁ nemi, yena vā pāpakammā pāpakānaṁ kammānaṁ vipākaṁ paṭisaṁvedenti, yena vā kalyāṇakammā kalyāṇakammānaṁ vipākaṁ paṭisaṁvedentī’ti?
kalyāṇakammānaṁ → kalyāṇānaṁ kammānaṁ (bj, pts) | api ca → apica (th)
Но, великий царь, каким путём мне везти тебя: тем, посредством которого свершители зла переживают результаты своих злых деяний, или же тем, посредством которого свершители блага переживают результаты благих деяний?”

‘Ubhayeneva maṁ, mātali, nehī’ti.
ubhayeneva → ubhayen eva (pts)
“Вези меня обоими путями, Матали”.

Sampavesesi kho, ānanda, mātali, saṅgāhako nimiṁ rājānaṁ sudhammaṁ sabhaṁ.
Sampavesesi → sampāpesi (bj, pts1ed); saṁpavesi (sya-all) | sampavesesi → sampāpesi (bj, pts); saṁpavesi (sya-all) | sudhammaṁ sabhaṁ → sudhammāyaṁ sabhāyaṁ (sya-all) | nimiṁ rājānaṁ → nimirājānaṁ (pts) | sampāpesi → sampavesesi (bj: syā, machasaṁ) | sabhaṁ → sudhammāyaṁ sabhāyaṁ (bj: syā) | Sampavesesi → sampāpesi (cck: sī. pī.) | saṁpavesi → sampāpesi (sya-all: sī.) | sabhāyaṁ → sudhammaṁ sabhaṁ (sya-all: sī.) | Sampāpesi → So Sk; Bm saṁpaveseti; Si saṁpavesi, with note that the Sinh. reading is sampāpesi. (pts note) | sabhaṁ → So Sk Bm; Si sudhammāyaṁ sabhāyam, with note that the Sinh. reading is sudhammaṁ sabhaṁ. (pts note) | mātali saṅgāhako → mātalisaṅgāhako (bjt) | saṅgāhako nimiṁ rājānaṁ → saṁgāhako nimi-rājānaṁ (pts)
Матали привёз царя Ними в Судхамму, зал собраний.
Addasā kho, ānanda, sakko devānamindo nimiṁ rājānaṁ dūratova āgacchantaṁ.
devānamindo nimiṁ rājānaṁ dūratova → devānam indo nimi-rājānaṁ dūrato va (pts)
Сакка, царь богов, увидел царя Ними издали
Disvāna nimiṁ rājānaṁ etadavoca:
nimiṁ rājānaṁ etadavoca → nimirājānaṁ etad avoca (pts) | disvāna → disvā (th)
и сказал ему:
‘ehi kho, mahārāja.“Идём, великий царь! Svāgataṁ, mahārāja.
svāgataṁ → sāgataṁ (pts) | svāgataṁ → sāgataṁ (bj: sīmu8, PTS)
Добро пожаловать, великий царь!
Devā te dassanakāmā, mahārāja, tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ kittayamānarūpā sannisinnā:
dassanakāmā → (bj, sya-all, pts) | te → te dassanakāmā (bj: machasaṁ) | kittayamānarūpā → Sk here, as Bm always, kittiyamānarūpa. (pts note)
Боги мира Тридцати трёх, великий царь, сидят в Судхамме, зале собраний, и говорят так: “Какое благо… соблюдает Упосатху на четырнадцатый, пятнадцатый, и восьмой день половины месяца”.
“lābhā vata, bho, videhānaṁ, suladdhaṁ vata, bho, videhānaṁ,
vata → suladdhalābhā vata (bj: sīmu8)
yesaṁ nimi rājā dhammiko dhammarājā dhamme ṭhito mahārājā; dhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca; uposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassā”ti.
aṭṭhamiñca → aṭṭhamiṁ ca (th) | pakkhassāti → pakkhassā ti (ms2005)
Devā te, mahārāja, tāvatiṁsā dassanakāmā.Великий царь, боги мира Тридцати трёх желают тебя видеть. Abhirama, mahārāja, devesu devānubhāvenā’ti.Великий царь, наслаждайся небесным могуществом среди богов”.

‘Alaṁ, mārisa, tattheva maṁ mithilaṁ paṭinetu.
mārisa → Bm mārisā. (pts note) | tattheva → tatth eva (pts)
“Довольно, почтенный. Пусть колесничий отвезёт меня обратно в Митхилу.
Tathāhaṁ dhammaṁ carissāmi brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca;
tathāhaṁ → tatthāhaṁ (bjt, pts) | ceva → eva (pts)
Там я буду вести себя в соответствии с Дхаммой среди брахманов, домохозяев, горожан и селян.
uposathañca upavasāmi cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassā’ti.
upavasāmi → upavasissāmi (bj, sya-all) | aṭṭhamiñca → aṭṭhamiṁ ca (th) | uposathañca upavasāmi cātuddasiṁ → uposathañ ca upavasissāmi catuddasiṁ (pts) | aṭṭhamiñca → aṭṭhamiñ ca (pts)
Там я буду соблюдать Упосатху на четырнадцатый, пятнадцатый, и восьмой день половины месяца”.

Atha kho, ānanda, sakko devānamindo mātaliṁ saṅgāhakaṁ āmantesi:
devānamindo mātaliṁ saṅgāhakaṁ → devānam indo mātalisaṁgāhakaṁ (pts) | mātaliṁ → mātali (bjt) | devānamindo mātaliṁ saṅgāhakaṁ → devānam indo mātali-saṁgāhakaṁ (pts)
И тогда Сакка, царь богов, обратился к своему колесничему Матали:
‘ehi tvaṁ, samma mātali, sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā nimiṁ rājānaṁ tattheva mithilaṁ paṭinehī’ti.
nimiṁ rājānaṁ tattheva → nimirājānaṁ tatth eva (pts) | nimiṁ rājānaṁ tattheva → nimi-rājānaṁ tatth eva (pts)
“Ну же, дорогой Матали, подготовь колесницу, запряжённую тысячей чистокровных скакунов, и вези царя Ними обратно в Митхилу”.

‘Evaṁ, bhaddantavā’ti kho, ānanda, mātali saṅgāhako sakkassa devānamindassa paṭissutvā sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā nimiṁ rājānaṁ tattheva mithilaṁ paṭinesi.
nimiṁ rājānaṁ tattheva → nimirājānaṁ tatth eva (pts) | bhaddantavāti → bhadantavāti (th) | bhaddantavāti → bhaddan tavāti (pts) | saṅgāhako → saṁgāhako (pts) | devānamindassa paṭissutvā → devānam indassa paṭisutvā (pts) | nimiṁ rājānaṁ tattheva → nimi-rājānaṁ tatth eva (pts)
“Да, ваше величество” – ответил колесничий Матали. И подготовив колесницу, запряжённую тысячей чистокровных скакунов, он отвёз царя Ними обратно в Митхилу.
Tatra sudaṁ, ānanda, nimi rājā dhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca, uposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassāti.
pakkhassāti → pakkhassa (bj) | nimi rājā → mahārājā (sya-all) | aṭṭhamiñca → aṭṭhamiṁ ca (th) | nimi rājā → nimirājā (pts) | ceva → eva (pts) | uposathañca → uposathañ ca (pts) | pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassāti → pañcaddasiṁ aṭṭhamiñ ca pakkhassa (pts)
И там царь Ними действительно вёл себя в соответствии с Дхаммой среди брахманов, домохозяев, горожан и селян. Там он соблюдал Упосатху на четырнадцатый, пятнадцатый, и восьмой день половины месяца.

Atha kho, ānanda, nimi rājā bahūnaṁ vassānaṁ bahūnaṁ vassasatānaṁ bahūnaṁ vassasahassānaṁ accayena kappakaṁ āmantesi:
bahūnaṁ → bahunnaṁ (bj, pts) | nimi rājā bahūnaṁ → nimirājā bahunnaṁ (pts) | vassasahassānaṁ → bahunnaṁ vassasahassānaṁ (bj: bujamu) | nimi rājā bahūnaṁ → nimi-rājā bahunnaṁ (pts)
И тогда по истечении многих лет, многих сотен лет, многих тысяч лет, царь Ними обратился к своему цирюльнику:
‘yadā me, samma kappaka, passeyyāsi sirasmiṁ palitāni jātāni, atha me āroceyyāsī’ti.
passeyyāsi → passeyyayāsi (sya-all) | palitāni → phalitāni (pts)
“Дорогой цирюльник, когда увидишь седые волосы на моей голове, скажи мне”.
‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, kappako nimissa rañño paccassosi.И всё произошло как прежде. Addasā kho, ānanda, kappako bahūnaṁ vassānaṁ bahūnaṁ vassasatānaṁ bahūnaṁ vassasahassānaṁ accayena nimissa rañño sirasmiṁ palitāni jātāni.
bahūnaṁ → bahunnaṁ (bj, pts) | palitāni → phalitāni (pts)
Disvāna nimiṁ rājānaṁ etadavoca:
disvāna nimiṁ rājānaṁ etadavoca → disvā nimirājānaṁ etad avoca (pts)
‘pātubhūtā kho devassa devadūtā; dissanti sirasmiṁ palitāni jātānī’ti.
palitāni → phalitāni (pts)
‘Tena hi, samma kappaka, tāni palitāni sādhukaṁ saṇḍāsena uddharitvā mama añjalismiṁ patiṭṭhāpehī’ti.
palitāni → phalitāni (pts) | tena hi → tenahi (th)
‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, kappako nimissa rañño paṭissutvā tāni palitāni sādhukaṁ saṇḍāsena uddharitvā nimissa rañño añjalismiṁ patiṭṭhāpesi.
palitāni → phalitāni (pts) | paṭissutvā → paṭisutvā (pts)
Atha kho, ānanda, nimi rājā kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ āmantāpetvā etadavoca:
nimi → (sya-all) | etadavoca → etad avoca (pts)
‘pātubhūtā kho me, tāta kumāra, devadūtā; dissanti sirasmiṁ palitāni jātāni;
palitāni → phalitāni (pts)
bhuttā kho pana me mānusakā kāmā; samayo dibbe kāme pariyesituṁ. Ehi tvaṁ, tāta kumāra, imaṁ rajjaṁ paṭipajja. Ahaṁ pana kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmi. Tena hi, tāta kumāra, yadā tvampi passeyyāsi sirasmiṁ palitāni jātāni, atha kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyāsi.
tena hi tāta → tenahi (sya-all) | palitāni → phalitāni (pts) | tvampi → tvam pi (pts)
Yena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyāsi, mā kho me tvaṁ antimapuriso ahosi.
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj, pts)
Yasmiṁ kho, tāta kumāra, purisayuge vattamāne evarūpassa kalyāṇassa vattassa samucchedo hoti so tesaṁ antimapuriso hoti.
vattassa → vaṭṭassa (bj, pts)
Taṁ tāhaṁ, tāta kumāra, evaṁ vadāmi:
taṁ tāhaṁ → tantāhaṁ (th) | taṁ → tan (pts)
“yena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyāsi, mā kho me tvaṁ antimapuriso ahosī”’ti.
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj, pts) | ahosīti → ahosī ti (ms2005)

Atha kho, ānanda, nimi rājā kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā imasmiṁyeva maghadevaambavane kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.
maghadevaambavane → makhādevambavane (bj); maghadevambavane (sya-all) | imasmiṁyeva maghadevaambavane → imasmiṁ yeva makhādevambavane (pts) | nimi rājā → nimi-rājā (pts)
So mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihāsi.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all, pts) | sabbattatāya → sabbatthatāya (sya-all) | abyābajjhena → avyāpajjhena (pts)
Karuṇāsahagatena cetasā … muditāsahagatena cetasā … upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihāsi.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj); catuṭṭhiṁ (pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all, pts) | sabbattatāya → sabbatthatāya (sya-all) | upekkhāsahagatena → upekhāsahagatena (pts) | abyābajjhena → avyāpajjhena (pts)
Nimi kho panānanda, rājā caturāsītivassasahassāni kumārakīḷitaṁ kīḷi, caturāsītivassasahassāni oparajjaṁ kāresi, caturāsītivassasahassāni rajjaṁ kāresi, caturāsītivassasahassāni imasmiṁyeva maghadevaambavane agārasmā anagāriyaṁ pabbajito brahmacariyamacari.
maghadevaambavane → makhādevambavane (bj); maghadevambavane (sya-all) | brahmacariyamacari → brahmacariyaṁ cari (bj, sya-all, pts) | kumārakīḷitaṁ → kumārakīḷikaṁ (sya-all, pts) | oparajjaṁ → uparajjaṁ (sya-all) | panānanda → pan ānanda (pts) | rajjaṁ kāresi caturāsītivassasahassāni imasmiṁyeva maghadevaambavane → imasmiṁ yeva makhādevambavane (pts)
So cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmalokūpago ahosi.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
…Развив четыре божественных обители, с распадом тела, после смерти, он перешёл в мир Брахмы.

Nimissa kho panānanda, rañño kaḷārajanako nāma putto ahosi.
panānanda → panānananda (bj, cck) | kaḷārajanako → kalārajanako (bj) | + → so (bjt, th, pts) | panānanda → pan ānanda (pts)
У царя Ними был сын по имени Калараджанака.
Na so agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.Он не оставил жизнь домохозяйскую ради жизни бездомной. So taṁ kalyāṇaṁ vattaṁ samucchindi.
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj, pts)
Он нарушил эту благую практику.
So tesaṁ antimapuriso ahosi.Он был последним из них.

Siyā kho pana te, ānanda, evamassa:
Siyā → So Bm Si; Skt yā. (pts note) | evamassa → evam assa (pts)
И теперь, Ананда, ты можешь подумать так:
‘añño nūna tena samayena rājā maghadevo ahosi, yena taṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitan’ti.
yena taṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitan’ti → yo taṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihinīti (si) | maghadevo → makhādevo (bj, pts) | vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj) | vattaṁ nihitanti → vaṭṭaṁ nihitan ti (pts) | yena → yo (bj: sīmu8) | nihitanti → nihinīti (bj: sīmu8) | nihita’nti → yo taṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihinīti (cck: sī.) | yena → Skt so. (pts note) | ti → Sk nīhanīti; St nahanīti; Bm nihataṁ. (pts note)
“Вне сомнений, в том случае этим царём Макхадэвой, который установил эту благую практику, был кто-то другой”.
Na kho panetaṁ, ānanda, evaṁ daṭṭhabbaṁ.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Но тебе не следует так считать.
Ahaṁ tena samayena rājā maghadevo ahosiṁ.
maghadevo → makhādevo (bj, pts)
Я был этим царём Макхадэвой.
Ahaṁ taṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihiniṁ, mayā taṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ;
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj, pts) | nihiniṁ → nihaniṁ (pts) | nihiniṁ → nihaniṁ (bj: PTS) | nihiniṁ → ( ) natthi (ka.) (cck note) | nihaniṁ → So Sk; St nīhaniṁ yā taṁ; Si nihiniṁ; Bm omits these five words. (pts note) | ahaṁ → ahan (pts)
Я установил эту благую практику,
pacchimā janatā anuppavattesi.и последующие поколения продолжали эту благую практику, установленную мной.

Taṁ kho panānanda, kalyāṇaṁ vattaṁ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati, yāvadeva brahmalokūpapattiyā.
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj, pts) | yāvadeva brahmalokūpapattiyā → yāvad eva brahmalokupapattiyā (pts) | panānanda → pan ānanda (pts)
Но тот вид практики не ведёт к утрате очарованности, к бесстрастию, к прекращению, к покою, к прямому знанию, к пробуждению, к ниббане, но [ведёт] только к перерождению в мире Брахмы.
Idaṁ kho panānanda, etarahi mayā kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj) | panānanda → pan ānanda (pts)
Но есть этот вид благой практики, который был установлен мной сейчас, и который ведёт к полной утрате очарованности… ниббане.

Katamañcānanda, etarahi mayā kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati?
katamañcānanda → katamā cānanda (bj) | vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj, pts) | katamañcānanda → katamā ānanda (pts)
И что это за вид практики?
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts) | ayameva → ayam eva (pts)
Это тот самый Благородный восьмеричный путь, то есть
sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
sammāsaṅkappo → sammāsaṁkappo (pts)
правильный взгляд, правильное устремление, правильная речь, правильные действия, правильные средства к жизни, правильное усилие, правильное памятование и правильное сосредоточение.
Idaṁ kho, ānanda, etarahi mayā kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj, pts)
Этот вид благой практики был установлен мной сейчас, и он ведёт к полной утрате очарованности… ниббане.

Taṁ vo ahaṁ, ānanda, evaṁ vadāmi:
taṁ vo → tam kho (pts) | kho → Bm Si vo. (pts note)
Поэтому, Ананда, я говорю тебе:
‘yena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyātha, mā kho me tumhe antimapurisā ahuvattha’.
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj) | antimapurisā → antimapuriso (pts) | ahuvattha → So Skt; Bm purisā āhuvatthāti; Si purisā ahuvatthāti. (pts note)
“Продолжай эту благую практику, которая была установлена мной. Не будь последним.
Yasmiṁ kho, ānanda, purisayuge vattamāne evarūpassa kalyāṇassa vattassa samucchedo hoti so tesaṁ antimapuriso hoti.
vattassa → vaṭṭassa (bj, pts)
Ананда, когда живут два человека, тот, при ком происходит нарушение этой благой практики, и является последним из них.
Taṁ vo ahaṁ, ānanda, evaṁ vadāmi:Поэтому, Ананда, я говорю тебе: ‘yena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyātha, mā kho me tumhe antimapurisā ahuvatthā’”ti.
vattaṁ → vaṭṭaṁ (bj, pts) | antimapurisā → antimapuriso (pts)
“Продолжай эту благую практику, которая была установлена мной. Не будь последним”.

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Так сказал Благословенный.
Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.Уважаемый Ананда был доволен и восхитился словами Благословенного.

Maghadevasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.
makhādeva → maghadeva (bj: machasaṁ, syā) | maghadevasuttaṁ niṭṭhitaṁ → makhādeva suttaṁ (bjt)

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch · Italiano · Српски