Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Majjhima Nikāya 90Мадджхима Никая 90

KaṇṇakatthalasuttaВ Каннакаттхале

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā uruññāyaṁ viharati kaṇṇakatthale migadāye.
uruññāyaṁ → ujukāyaṁ (bj); udaññāyaṁ (sya-all, km); ujuññāyaṁ (pts1ed) | uruññāyaṁ → ujuññāyaṁ (pts) | ujukāyaṁ → uruññāyaṁ (bj: machasaṁ); udaññāyaṁ (bj: syā); uduññāyaṁ (bj: PTS) | uruññāyaṁ → ujuññāyaṁ (cck: sī. pī.); udaññāyaṁ (cck: syā. kaṁ.) | Ujuññāyaṁ → So Skt Bu; Bm Uruññāyaṁ; Si Udaññāyaṁ. (pts note) | Kaṇṇakatthale → So Bm Si Bu; Sk Kaṇṇatthalaka throughout. (pts note)
Одно время Благословенный проживал в Уджуннье, в Оленьем парке Каннакаттхалы.

Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo uruññaṁ anuppatto hoti kenacideva karaṇīyena.
uruññaṁ → ujukaṁ (bj); udaññaṁ (sya-all); ujuññaṁ (pts) | kenacideva → kenacid eva (pts)
И в то время царь Пасенади Косальский прибыл в Уджуннью по некоему делу.
Atha kho rājā pasenadi kosalo aññataraṁ purisaṁ āmantesi:Он сказал [своему] человеку: “ehi tvaṁ, ambho purisa, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha:
purisa → purisā (bj) | tenupasaṅkama upasaṅkamitvā → ten upasaṁkama upasaṁkamitvā (pts)
“Ну же, брахман, иди к отшельнику Готаме, поклонись ему от моего имени, упав ему в ноги. Спроси от моего имени, свободен ли он от болезни и недуга, здоров ли, силён ли и пребывает ли в комфортном состоянии.
‘rājā, bhante, pasenadi kosalo bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’ti; evañca vadehi:
evañca → evañ ca (pts)
И далее скажи:
‘ajja kira, bhante, rājā pasenadi kosalo pacchābhattaṁ bhuttapātarāso bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamissatī’”ti.
upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)
“Почтенный, сегодня царь Пасенади Косальский придёт повидать Благословенного после завтрака”.

“Evaṁ, devā”ti kho so puriso rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so puriso bhagavantaṁ etadavoca:
paṭissutvā → paṭisutvā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
“Да, ваше величество” – ответил тот человек, Он отправился к Саньджае, брахману из клана Акасы, и сказал ему: “Уважаемый, царь Пасенади Косальский зовёт вас”.
“rājā, bhante, pasenadi kosalo bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati; evañca vadeti:
evañca → evañ ca (pts)
‘ajja kira, bhante, rājā pasenadi kosalo pacchābhattaṁ bhuttapātarāso bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamissatī’”ti.
upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)

Assosuṁ kho somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī:
bhaginī → So Bm Si always & Skt sts.; Bu & Skt sts. bhagini. (pts note) | Sakulā → Skt here Sukulā. (pts note)
Сёстры Сома и Сакула услышали его.
“ajja kira rājā pasenadi kosalo pacchābhattaṁ bhuttapātarāso bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamissatī”ti.
upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)
Atha kho somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhattābhihāre upasaṅkamitvā etadavocuṁ:
upasaṅkamitvā etadavocuṁ → upasaṁkamitvā etad avocuṁ (pts)
И затем, когда подавали кушанье, две сестры отправились к царю и сказали:
“tena hi, mahārāja, amhākampi vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha:
tena hi → tenahi (th) | amhākampi → amhākaṁpi (th) | amhākampi → amhākam pi (pts)
“Ваше величество, поклонитесь от нашего имени Благословенному, упав ему в ноги, спросите, свободен ли он от болезни и недуга, здоров ли, силён ли и пребывает ли в комфортном состоянии”.
‘somā ca, bhante, bhaginī sakulā ca bhaginī bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’”ti.
pucchatīti → pucchantiti (bj); pucchantīti (sya-all, pts) | vandati → vandanti (sya-all, pts)

Atha kho rājā pasenadi kosalo pacchābhattaṁ bhuttapātarāso yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И тогда после завтрака царь Пасенади Косальский отправился к Благословенному и, поклонившись ему, сел рядом и сказал:
“somā ca, bhante, bhaginī sakulā ca bhaginī bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī”ti.
pucchatī”ti → pucchantīti (bj, sya-all, km, pts1ed) | vandati → vandanti (bj, sya-all, km, pts1ed) | pucchatīti kiṁ pana → pucchantīti kimpana (bj) | pucchatīti → pucchantīti (sya-all) | vandati → vandanti (pts) | pucchatīti kiṁ → pucchantīti kim (pts) | vandati → vandanti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | pucchatī’’ti → pucchantīti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
“Почтенный, сёстры Сома и Сакула выражают почтение, припадая к Вашим ногам. Они интересуются, свободен ли Благословенный от болезни и недуга, здоров ли, силён ли, и пребывает ли в комфортном состоянии”.

“Kiṁ pana, mahārāja, somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī aññaṁ dūtaṁ nālatthun”ti?
kiṁ pana → kimpana (bjt) | kiṁ → kim (pts) | nālatthunti → nālatthun ti (pts)
[Благословенный ответил]: “Но, великий царь, неужели сёстры Сома и Сакула не нашли другого посыльного?”

“Assosuṁ kho, bhante, somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī:“Почтенный, сёстры Сома и Сакула услышали: “Сегодня царь Пасенади Косальский отправится повидать Благословенного после завтрака”. И затем, когда подавали кушанье, сёстры Сома и Сакула подошли ко мне и сказали: “Ваше величество, поклонитесь от нашего имени…”. ‘ajja kira rājā pasenadi kosalo pacchābhattaṁ bhuttapātarāso bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamissatī’ti.
upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)
Atha kho, bhante, somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī maṁ bhattābhihāre upasaṅkamitvā etadavocuṁ:
upasaṅkamitvā etadavocuṁ → upasaṁkamitvā etad avocuṁ (pts)
‘tena hi, mahārāja, amhākampi vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha—
tena hi → tenahi (th) | amhākampi → amhākaṁpi (th) | amhākampi → amhākam pi (pts)
somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’”ti.
ca → ca bhante (bj, pts) | vandati → vandanti (bj, sya-all, pts) | pucchatīti → pucchantīti (bj, sya-all, pts)
“Sukhiniyo hontu tā, mahārāja, somā ca bhaginī sakulā ca bhaginī”ti.
tā → (bj, sya-all, pts) | Sukhiniyo → Skt sukhīniyo. Cf. No 123 & I Jāt. 408. 2 Sk bhagavā. (pts note) | bhaginīti → bhaginī ti (pts)
Благословенный сказал: “Пусть сёстры Сома и Сакула будут в приятном, великий царь”.

Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Тогда царь Пасенади Косальский сказал Благословенному:
“sutaṁ metaṁ, bhante, samaṇo gotamo evamāha:
metaṁ → me taṁ (pts) | evamāha → evam āha (pts)
Ведь я слышал, будто отшельник Готама говорит так:
‘natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā yo sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānissati, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti.
sabbaññū → sabbaññu (bj) | aparisesaṁ → parisesaṁ (sya-all) | natthi → na tthi (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
“Нет какого-либо шрамана или брахмана, который был бы всезнающим и всевидящим, кто заявлял бы о том, что обладает полным знанием и видением – такого не может быть”.
Ye te, bhante, evamāhaṁsu: ‘samaṇo gotamo evamāha—natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā yo sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānissati, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti; kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṁ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchatī”ti?
vādānuvādo → So Si; Sk vādānupāto; Bm vādānupādo. (pts note) | gārayhaṁ → So Bm; Sk gāruyhaṁ; Si gāreyhaṁ. (pts note) | aparisesaṁ → apparisesaṁ (th) | abhūtena → abbhūtena (th) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts) | evamāha natthi → evam āha na tthi (pts) | netaṁ ṭhānaṁ → n etaṁ thānaṁ (pts) | byākaronti → vyākaronti (pts)
Почтенный, те, кто говорят так, говорят ли именно о том, как это было сказано Благословенным, не выставляют ли они его в ложном свете тем, что было бы противоположным действительности? Объясняют ли они в соответствии с Дхаммой, так что их утверждение не влечёт за собой уместной почвы для критики?”

“Ye te, mahārāja, evamāhaṁsu: ‘samaṇo gotamo evamāha—natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā yo sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānissati, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti; na me te vuttavādino, abbhācikkhanti ca pana maṁ te asatā abhūtenā”ti.
vijjatīti → vijjati (bj) | man → Bm Si maṁ. (pts note) | aparisesaṁ → apparisesaṁ (th) | abhūtenāti → abbhūtenāti (th) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts) | evamāha natthi → evam āha na tthi (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
“Великий царь, те, кто говорят так, говорят то, что не было сказано мной, но выставляют меня в ложном свете тем, что не соответствует действительности”.

Atha kho rājā pasenadi kosalo viṭaṭūbhaṁ senāpatiṁ āmantesi:
viṭaṭūbhaṁ → viḍūḍabhaṁ (bj, sya-all, pts) | viḍūḍabhaṁ → viṭṭūbhaṁ (bj: machasaṁ)
Тогда царь Пасенади Косальский обратился к военачальнику Видудабхе:
“ko nu kho, senāpati, imaṁ kathāvatthuṁ rājantepure abbhudāhāsī”ti?
kho → khojja (bj) | khojja → ko nu kho (bj: machasaṁ, syā, PTS) | kathāvatthuṁ → kathāvatthu (bj: sīmu8) | imaṁ → Sk omits imaṁ. (pts note) | rājantepure → Bm r-pūre. (pts note)
“Военачальник, кто донёс эту историю до дворца?”

“Sañjayo, mahārāja, brāhmaṇo ākāsagotto”ti.
ākāsagottoti → ākāsagotto ti (pts)
“Это был Саньджая, ваше величество, брахман из клана Акасы”.

Atha kho rājā pasenadi kosalo aññataraṁ purisaṁ āmantesi:И тогда царь Пасенади Косальский сказал [некоему] человеку: “ehi tvaṁ, ambho purisa, mama vacanena sañjayaṁ brāhmaṇaṁ ākāsagottaṁ āmantehi:
āmantehi → āmantesi (bj); amantehi (pts) | amantehi → Sk āmantesi. (pts note)
“Ну же, почтенный, от моего имени скажи Саньджае, брахману из клана Акасы:
‘rājā taṁ, bhante, pasenadi kosalo āmantetī’”ti.
taṁ → te (pts) | āmantetīti → amantetīti (pts) | taṁ → rājā te (bj: PTS)
“Почтенный, царь Пасенади Косальский зовёт вас”.

“Evaṁ, devā”ti kho so puriso rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā yena sañjayo brāhmaṇo ākāsagotto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sañjayaṁ brāhmaṇaṁ ākāsagottaṁ etadavoca:
paṭissutvā → paṭisutvā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
“Да, ваше величество” – ответил тот человек, Он отправился к Саньджае, брахману из клана Акасы, и сказал ему: “Уважаемый, царь Пасенади Косальский зовёт вас”.
“rājā taṁ, bhante, pasenadi kosalo āmantetī”ti.

Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Тогда царь Пасенади Косальский сказал Благословенному:
“siyā nu kho, bhante, bhagavatā aññadeva kiñci sandhāya bhāsitaṁ, tañca jano aññathāpi paccāgaccheyya.
bhāsitaṁ, tañca jano aññathāpi paccāgaccheyya → abhijānāmi mahārāja vācaṁ bhāsitāti (bj) | bhāsitaṁ → bhāsitā (bj) | bhāsitā → sandhāya bhāsitaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | vipaccāgaccheyyāti → paccāgaccheyya (bj: machasaṁ, syā, PTS) | bhāsitāti → abhijānāmi mahārāja vācaṁ bhāsitāti (bj: machasaṁ, syā, PTS, ūnaṁ.) | paccāgaccheyya → paccāgaccheyyāti, abhijānāmi mahārāja vācaṁ bhāsitāti (cck: sī.) | bhāsitaṁ → Skt cāsitaṁ. (pts note) | pi → Skt vi. (pts note) | aññathāpi paccāgaccheyya → aññathā vipaccāgaccheyyāti abhijānāmi mahārāja vācaṁ bhāsitāti (bjt) | tañca → tañ ca (pts) | aññathāpi → aññathā pi (pts)
“Почтенный, могло ли быть так, что Благословенный сказал нечто иное, имеющее к этому отношение, но человек понял это ошибочно?
Yathā kathaṁ pana, bhante, bhagavā abhijānāti vācaṁ bhāsitā”ti?
bhāsitāti → vacā bhāsitā (bj: sīmu8) | vācaṁ → So Skt Si; Bm vācā. (pts note) | kathaṁ pana → kathampana (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th, pts) | bhāsitāti → bhāsitā ti (pts)
[И если это так, то] как именно Благословенный помнит то, как он делал такое утверждение?”

“Evaṁ kho ahaṁ, mahārāja, abhijānāmi vācaṁ bhāsitā:
bhāsitā → vacā bhāsitā (bj: sīmu8)
“Великий царь, я помню, что в действительности делал такое утверждение вот как:
‘natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā yo sakideva sabbaṁ ñassati, sabbaṁ dakkhiti, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’”ti.
dakkhīti → Bm dakkhiti; Bu Skt Si dakkhīti. (pts note) | natthi → na tthi (pts) | sabbaṁ → sabbañ (pts) | dakkhiti netaṁ → dakkhīti n etaṁ (pts)
“Нет какого-либо шрамана или брахмана, который знает всё, видит всё одновременно. Не может быть такого”.

“Heturūpaṁ, bhante, bhagavā āha; saheturūpaṁ, bhante, bhagavā āha:
saheturūpaṁ → saheturūpaṁ pana (sya-all, pts) | bhante → Si omits. (pts note) | pana → Bm Si omit. (pts note)
“То, что сказал Благословенный, кажется разумным. То, что сказал Благословенный, кажется, подтверждается здравым смыслом.
‘natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā yo sakideva sabbaṁ ñassati, sabbaṁ dakkhiti, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti.
natthi → na tthi (pts) | + → sabbañ ñassatī (pts) | ñassati sabbaṁ dakkhiti netaṁ → dakkhīti n etaṁ (pts)

Cattārome, bhante, vaṇṇā—
cattārome → cattāro me (bjt, pts)
Почтенный, есть эти четыре варны:
khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā.знать, брахманы, торговцы, рабочие. Imesaṁ nu kho, bhante, catunnaṁ vaṇṇānaṁ siyā viseso siyā nānākaraṇan”ti?
nānākaraṇanti → nānākaraṇan ti (pts)
Есть ли какое-либо отличие между ними?”

“Cattārome, mahārāja, vaṇṇā—
cattārome → cattāro me (bjt, pts)
khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā. Imesaṁ kho, mahārāja, catunnaṁ vaṇṇānaṁ dve vaṇṇā aggamakkhāyanti—
aggamakkhāyanti → aggam akkhāyanti (pts)
“Великий царь, есть эти четыре варны: знать, брахманы, торговцы, рабочие. Две из них считаются высшими,
khattiyā ca brāhmaṇā ca—то есть знать и брахманы. yadidaṁ abhivādanapaccuṭṭhānaañjalikammasāmīcikammānī”ti.
abhivādanapaccuṭṭhānaañjalikammasāmīcikammānīti → abhivādanapaccuṭṭhānaañjalikammasāmīcikammānanti (bj); abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammanti (sya-all); abhivādanapaccuṭṭhānañjalikammasāmīcikamman ti (pts) | abhivādanapaccuṭṭhānaañjalikammasāmīcikammānanti → sāmīcikammānīti (bj: machasaṁ); sāmīcikammanti (bj: syā, PTS) | abhivādanapaccuṭṭhānaañjalikammasāmīcikammānī’’ti → sāmicikammānanti (cck: sī.) | ti → Bm abhivādanap- sāmicikammāni; Si abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikamman ti; Sk paccupaṭṭhānaṁ. (pts note)
Так как люди выражают им почтение, встают перед ними, встречают почтительным приветствием и вежливым услужением”.

“Nāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ diṭṭhadhammikaṁ pucchāmi;“Почтенный, я спрашивал не об этой нынешней жизни. samparāyikāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ pucchāmi.Я спрашивал о жизни, которая наступит [после смерти]”. Cattārome, bhante, vaṇṇā—
cattārome → cattāro me (bjt, pts)
khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā. Imesaṁ nu kho, bhante, catunnaṁ vaṇṇānaṁ siyā viseso siyā nānākaraṇan”ti?
nānākaraṇanti → nānākaraṇan ti (pts)

“Pañcimāni, mahārāja, padhāniyaṅgāni.
pañcimāni → pañc imāni (pts)
“Великий царь, есть эти пять аспектов старания.
Katamāni pañca?Какие пять? Idha, mahārāja, bhikkhu saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ:
saddahati → Si (as p. 95 supra) saddhahati. (pts note)
Вот монах наделён верой, он верит в пробуждение Татхагаты так:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti;
itipi → iti pi (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
“Благословенный – это тот, кто достиг совершенства, Правильно Пробуждённый, видением и поведением наделённый, высочайший, знаток миров, непревзойдённый вожак тех, кто должен обуздать себя, учитель богов и людей, пробуждённый, благословенный”.
appābādho hoti appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya;Далее, он свободен от болезней и недугов, обладает хорошим пищеварением, которое ни слишком холодное, ни слишком тёплое, но среднее, а также способен выдержать нагрузку от старания. asaṭho hoti amāyāvī yathābhūtaṁ attānaṁ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu;
sabrahmacārīsu āraddhavīriyo → brahmacārīsu āraddhaviriyo (pts) | āvikattā → So all MSS here. (pts note) | brahmacārīsu → Bm b-isu; Si sabrahmacārīsu. (pts note) | āvikattā → āvīkattā (bjt)
Далее, он честный и искренний, он как-есть раскрывает себя Учителю и своим товарищам по святой жизни.
āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu;
anikkhittadhuro → Bm Si an-ūro. (pts note) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th, pts)
Далее, он усерден в оставлении неблагих состояний [ума] и в осуществлении благих состояний. Он твёрд, устойчив в старании, настойчив во взращивании благих состояний.
paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammādukkhakkhayagāminiyā—
udayatthagāminiyā → Sk omits final yā. (pts note) | sammādukkhakkhayagāminiyā → sammā dukkhakkhayagāminiyā (th)
Он понимающий. Он наделён пониманием в отношении возрастания и исчезновения – благородной, проникающей, ведущей к полному исчерпанию боли.
imāni kho, mahārāja, pañca padhāniyaṅgāni.Таковы пять аспектов старания. Cattārome, mahārāja, vaṇṇā—
cattārome → cattāro me (pts)
Великий царь, есть эти четыре варны:
khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā.знать, брахманы, торговцы, рабочие. Te cassu imehi pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgatā;
cassu → assu (pts)
Если бы они обладали этими пятью аспектами старания,
ettha pana nesaṁ assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
ettha pana → taṁ (bj, sya-all, pts) | assa → cassa (bj) | nesaṁ → ettha pana nesaṁ (bj: machasaṁ) | taṁ → So Skt Si; Bm ettha pana. (pts note)
то это приведёт к их благополучию и приятному на долгое время”.

“Cattārome, bhante, vaṇṇā—
cattārome → cattāro me (bjt, pts)
“Почтенный, есть эти четыре варны:
khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā.знать, брахманы, торговцы, рабочие. Te cassu imehi pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgatā;
cassu → assu (pts)
Если бы они обладали этими пятью аспектами старания,
ettha pana nesaṁ, bhante, siyā viseso siyā nānākaraṇan”ti?
nānākaraṇanti → nānākaraṇan ti (pts)
было бы между ними какое-либо отличие в этом отношении?”

“Ettha kho nesāhaṁ, mahārāja, padhānavemattataṁ vadāmi.
kho → kho pana (bj) | padhānavemattataṁ → padhānavemattaṁ (pts) | padhānavemattataṁ → nānatthaṁ (bj: sīmu8); vemattaṁ (bj: PTS) | nesāhaṁ → Skt pan'; esāhaṁ. (pts note) | padhānavemattaṁ → So Bu (bis); Sk padhānamettā; Bm Si padhānavemattataṁ. (pts note)
“Великий царь, я утверждаю, что отличие между ними было бы в разнице их стараний.
Seyyathāpissu, mahārāja, dve hatthidammā vā assadammā vā godammā vā sudantā suvinītā, dve hatthidammā vā assadammā vā godammā vā adantā avinītā.
seyyathāpissu → seyyathāpassu (bj, sya-all) | seyyathāpassu → seyyathāpissu (bj: machasaṁ, PTS) | ssu → So Si; Sk seyyathā phassu; Bm seyyathāpi mahārāja. (pts note) | seyyathāpissu → seyyathāpi ssu (pts)
Это как если бы два приручаемых слона, или две приручаемых лошади, или два приручаемых быка были бы хорошо приручены и обучены, а также два приручаемых слона… лошади… быка были бы не приручены и не обучены.
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)
Как ты считаешь, великий царь?
ye te dve hatthidammā vā assadammā vā godammā vā sudantā suvinītā, api nu te dantāva dantakāraṇaṁ gaccheyyuṁ, dantāva dantabhūmiṁ sampāpuṇeyyun”ti?
dve → Si ye dve te. (pts note) | api → Bm api su nu. (pts note) | ti → Bm omits ti. (pts note) | dantāva → dantā va (pts) | sampāpuṇeyyunti → sampāpuṇeyyun ti (pts)
Могли бы два приручаемых слона… лошади… быка, хорошо приручённых и обученных, обрести поведение приручённых, могли бы они достичь уровня приручённых?”

“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evametaṁ (sya-all) | Evaṁ → Si adds etaṁ. (pts note)
“Да, почтенный”.

“Ye pana te dve hatthidammā vā assadammā vā godammā vā adantā avinītā, api nu te adantāva dantakāraṇaṁ gaccheyyuṁ, adantāva dantabhūmiṁ sampāpuṇeyyuṁ, seyyathāpi te dve hatthidammā vā assadammā vā godammā vā sudantā suvinītā”ti?
adantā → Sk adds va. (pts note) | adantāva → adantā va (pts) | suvinītāti → suvinītā ti (pts)
“И могли бы два приручаемых слона… лошади… быка, не приручённых и не обученных, обрести поведение приручённых, могли бы они достичь уровня приручённых – как те два слона… лошади… быка…?”

“No hetaṁ, bhante”.
evaṁ → Bm Si no h'; etaṁ. (pts note) | no hetaṁ → nohetaṁ (bjt) | hetaṁ → h evaṁ (pts)
“Нет, почтенный”.

“Evameva kho, mahārāja, yaṁ taṁ saddhena pattabbaṁ appābādhena asaṭhena amāyāvinā āraddhavīriyena paññavatā, taṁ vata assaddho bahvābādho saṭho māyāvī kusīto duppañño pāpuṇissatīti—netaṁ ṭhānaṁ vijjatī”ti.
taṁ vata → taṁ tathā so (mr) | āraddhavīriyena paññavatā → āraddhaviriyena paññāvatā (pts) | assaddho bahvābādho → asaddho bavhābādho (pts) | vata → taṁ tathā so (cck: ka.) | paññāvatā → So Sk; Bm Si paññavatā. (pts note) | vata → Bm taṁ tathā so. (pts note) | bavhābādho → Bm Si (as at p. 94) bahvābādho; Bu bavh-. (pts note) | kusīto → Bm kusito. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | evameva → evam eva (pts) | yaṁ → yan (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
“Точно так же, великий царь, не может быть такого, чтобы то, что может быть достигнуто тем, кто обладает верой, кто свободен от болезни, кто честный и искренний, кто усердный, кто понимающий – было бы достигнуто тем, кто не имеет веры, имеет много болезней, кто нечестен и лжив, кто ленив, кто не понимающий”.

“Heturūpaṁ, bhante, bhagavā āha; saheturūpaṁ, bhante, bhagavā āha.
saheturūpaṁ → saheturūpaṁ pana (sya-all)
“То, что сказал Благословенный, кажется разумным. То, что сказал Благословенный, кажется, подтверждается здравым смыслом.
Cattārome, bhante, vaṇṇā—
cattārome → cattāro me (bjt, pts)
Почтенный, есть эти четыре варны:
khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā.знать, брахманы, торговцы, рабочие. Te cassu imehi pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgatā te cassu sammappadhānā;
sammappadhānā → Si samapp-. (pts note) | cassu → assu (pts)
Если бы они обладали этими пятью аспектами старания, и если бы их старание было бы правильным,
ettha pana nesaṁ, bhante, siyā viseso siyā nānākaraṇan”ti?
nesaṁ → tesaṁ (sya-all, pts) | nānākaraṇanti → nānākaraṇan ti (pts)
было бы между ними какое-либо отличие в этом отношении?”

“Ettha kho nesāhaṁ, mahārāja, na kiñci nānākaraṇaṁ vadāmi—yadidaṁ vimuttiyā vimuttiṁ.
Ettha kho → ettha kho pana (bj) | nesāhaṁ → nesahaṁ (pts) | nesāhaṁ → ettha kho nesāhaṁ (bj: machasaṁ, PTS) | kho → ettha kho pana (cck: sī.) | nesahaṁ → Sk ettha kho panesāhaṁ. (pts note) | na → Sk omits na. (pts note) | yadidaṁ → yadidam (pts)
“Великий царь, в этом случае, я утверждаю, между ними не было бы отличия, то есть, в освобождении одного и освобождении других.
Seyyathāpi, mahārāja, puriso sukkhaṁ sākakaṭṭhaṁ ādāya aggiṁ abhinibbatteyya, tejo pātukareyya;
pātukareyya → Bm dhātuṁ kareyya. (pts note)
Это как если бы человек взял бы сухое саковое дерево, зажёг огонь, породил тепло.
athāparo puriso sukkhaṁ sālakaṭṭhaṁ ādāya aggiṁ abhinibbatteyya, tejo pātukareyya;
athāparo → atha aparo (bj, pts) | aparo → Bm athāparo. (pts note)
И затем другой человек взял бы сухое саловое дерево, зажёг огонь, породил тепло.
athāparo puriso sukkhaṁ ambakaṭṭhaṁ ādāya aggiṁ abhinibbatteyya, tejo pātukareyya;
athāparo → atha aparo (bj, sya-all, pts)
И затем другой человек взял бы сухое манговое дерево, зажёг огонь, породил тепло.
athāparo puriso sukkhaṁ udumbarakaṭṭhaṁ ādāya aggiṁ abhinibbatteyya, tejo pātukareyya.
athāparo → atha aparo (bj, pts); atha ca aparo (sya-all)
И затем другой человек взял бы сухое фиговое дерево, зажёг огонь, породил тепло.
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ → kim (pts)
Как ты считаешь, великий царь?
siyā nu kho tesaṁ aggīnaṁ nānādāruto abhinibbattānaṁ kiñci nānākaraṇaṁ acciyā vā acciṁ, vaṇṇena vā vaṇṇaṁ, ābhāya vā ābhan”ti?
ti → So Bm Si; Sk ābhā. (pts note) | acciṁ → acci (th) | ābhanti → ābhan ti (pts)
Как ты думаешь, великий царь? Было бы какое-либо отличие в горении огня этих разных видов дерева, то есть отличие между пламенем [огня] одного и пламенем [огня] других, или между цветом [огня] одного и цветом [огня] других, или между сиянием [огня] одного и сиянием [огня] других?”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → h etaṁ (pts)
“Нет, почтенный”.

“Evameva kho, mahārāja, yaṁ taṁ tejaṁ vīriyā nimmathitaṁ padhānābhinibbattaṁ, nāhaṁ tattha kiñci nānākaraṇaṁ vadāmi—yadidaṁ vimuttiyā vimuttin”ti.
vīriyā nimmathitaṁ → viriyaṁ nippharati taṁ (bj) | taṁ → vīriyā nimmathitaṁ (bj: machasaṁ) | padhānābhinibbattaṁ → pacchābhinibbattaṁ (bj: sīmu8) | padhānābhinibbattaṁ → viriyaṁ nippharati, taṁ pacchābhinibbattaṁ (cck: sī.) | nimmathitaṁ → So Bm Si; Sk viriyanippharatitaṁ. (pts note) | bhinibbattaṁ → Bm nibbattaṁ. (pts note) | vīriyā nimmathitaṁ → viriyānimmathitaṁ (th) | evameva → evam eva (pts) | yaṁ → yan (pts) | vīriyā → viriyā (pts) | padhānābhinibbattaṁ → padhānā bhinibbattaṁ (pts) | vimuttinti → vimuttin ti (pts)
“Точно так же, великий царь, когда [духовный] огонь зажжён усердием, зажжён старанием, то тогда, я говорю тебе, нет разницы между освобождением одного и освобождением других”.

“Heturūpaṁ, bhante, bhagavā āha; saheturūpaṁ, bhante, bhagavā āha.
saheturūpaṁ → saheturūpaṁ pana (sya-all)
“То, что сказал Благословенный, кажется разумным. То, что сказал Благословенный, кажется, подтверждается здравым смыслом.
Kiṁ pana, bhante, atthi devā”ti?
kiṁ → kim (pts) | devāti → devā ti (pts)
Но, почтенный, так как оно: существуют ли божества?”

“Kiṁ pana tvaṁ, mahārāja, evaṁ vadesi:
kiṁ → kim (pts)
“Почему ты спрашиваешь об этом, великий царь?”
‘kiṁ pana, bhante, atthi devā’”ti?
kiṁ → kim (pts) | devāti → devā ti (pts)

“Yadi vā te, bhante, devā āgantāro itthattaṁ yadi vā anāgantāro itthattaṁ”?
itthattaṁ → itthattanti (bj, sya-all) | itthattaṁ → itthattan ti (pts)
“Почтенный, я спрашивал о том, возвращаются ли эти божества обратно в это [человеческое] состояние или же нет”.

“Ye te, mahārāja, devā sabyābajjhā te devā āgantāro itthattaṁ, ye te devā abyābajjhā te devā anāgantāro itthattan”ti.
sabyābajjhā → sabyāpajjhā (bj, sya-all, pts) | abyābajjhā → abyāpajjhā (bj, sya-all, pts) | savyāpajjhā → Bm sabyābajjhā; Si sabyāpajjhā. (pts note) | abyāpajjhā → Bm abyābajjhā. (pts note) | itthattanti → itthattan ti (pts)
“Великий царь, те божества, которые всё ещё подвержены недоброжелательности, возвращаются в это [человеческое] состояние, а те божества, которые более не подвержены недоброжелательности, не возвращаются в это [человеческое] состояние”.

Evaṁ vutte, viṭaṭūbho senāpati bhagavantaṁ etadavoca:
viṭaṭūbho → viḍūḍabho (bj, sya-all, pts); viṭṭūbho (cck) | viḍūḍabho → viṭaṭūbho (bj: machasaṁ) | evaṁ → evam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Когда так было сказано, военачальник Видудабха спросил Благословенного:
“ye te, bhante, devā sabyābajjhā āgantāro itthattaṁ te devā, ye te devā abyābajjhā anāgantāro itthattaṁ te deve tamhā ṭhānā cāvessanti vā pabbājessanti vā”ti?
sabyābajjhā → sabyāpajjhā (bj, sya-all, pts) | abyābajjhā → abyāpajjhā (bj, sya-all, pts) | āgantāro → Sk anāgantāro. (pts note) | anāgantāro → Si ān-. (pts note) | deve → Sk adds ti. (pts note) | pabbājessanti → Sk pabbājissanti. (pts note) | sabyābajjhā → savyāpajjhā (pts) | vāti → vā ti (pts)
“Почтенный, могут ли те божества, которые всё ещё подвержены недоброжелательности и которые возвращаются обратно в это [человеческое] состояние, напасть и изгнать с того места тех божеств, которые более не подвержены недоброжелательности, и которые не возвращаются в это [человеческое] состояние?”

Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
Мысль пришла к уважаемому Ананде:
“ayaṁ kho viṭaṭūbho senāpati rañño pasenadissa kosalassa putto;
viṭaṭūbho → viḍūḍhabho (bj); viḍūḍabho (sya-all); viḍūdabho (pts)
“Этот военачальник Видудабха – сын царя Пасенади Косальского.
ahaṁ bhagavato putto.А я – [духовный] сын Благословенного. Ayaṁ kho kālo yaṁ putto puttena manteyyā”ti.
manteyyāti → Sk nimanteyyāsīti. (pts note)
Время поговорить одному сыну с другим”.
Atha kho āyasmā ānando viṭaṭūbhaṁ senāpatiṁ āmantesi:
viṭaṭūbhaṁ → viḍūḍhabhaṁ (bj); viḍūḍabhaṁ (sya-all, pts)
Он сказал военачальнику Видудабхе:
“tena hi, senāpati, taññevettha paṭipucchissāmi; yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
taññevettha → taṁ yevettha (my, bjt) | tena hi → tenahi (th) | taññevettha → taṁ yev ettha (pts)
““Военачальник, я задам тебе встречный вопрос. Отвечай так, как посчитаешь нужным.
Taṁ kiṁ maññasi, senāpati,
kiṁ → kim (pts)
Военачальник, как ты думаешь?
yāvatā rañño pasenadissa kosalassa vijitaṁ yattha ca rājā pasenadi kosalo issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kāreti, pahoti tattha rājā pasenadi kosalo samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā puññavantaṁ vā apuññavantaṁ vā brahmacariyavantaṁ vā abrahmacariyavantaṁ vā tamhā ṭhānā cāvetuṁ vā pabbājetuṁ vā”ti?
rajjaṁ → Sk omits throughout. (pts note) | brāhmaṇaṁ → brāmaṇaṁ (pts) | cāvetuṁ → cāvetum (pts) | vāti → vā ti (pts)
Есть [территория], где всюду простирается косальское царство царя Пасенади Косальского, где он осуществляет управление и владычество. Может ли царь Пасенади Косальский напасть и изгнать с того места какого-либо шрамана или брахмана, вне зависимости от того, есть ли у этого шрамана или брахмана заслуги или же нет, ведёт ли он святую жизнь, или же нет?”

“Yāvatā, bho, rañño pasenadissa kosalassa vijitaṁ yattha ca rājā pasenadi kosalo issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kāreti, pahoti tattha rājā pasenadi kosalo samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā puññavantaṁ vā apuññavantaṁ vā brahmacariyavantaṁ vā abrahmacariyavantaṁ vā tamhā ṭhānā cāvetuṁ vā pabbājetuṁ vā”ti.
brāhmaṇaṁ → brāhmaṇā (bj) | brāhmaṇaṁ → pabbājetuṁ (pts) | puññavantaṁ vā apuññavantaṁ vā brahmacariyavantaṁ vā abrahmacariyavantaṁ vā tamhā ṭhānā cāvetuṁ vā pabbājetuṁ vāti → ti (pts)
“Он может так сделать, господин”.

“Taṁ kiṁ maññasi, senāpati,
kiṁ → kim (pts)
“Военачальник, как ты думаешь?
yāvatā rañño pasenadissa kosalassa avijitaṁ yattha ca rājā pasenadi kosalo na issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kāreti, tattha pahoti rājā pasenadi kosalo samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā puññavantaṁ vā apuññavantaṁ vā brahmacariyavantaṁ vā abrahmacariyavantaṁ vā tamhā ṭhānā cāvetuṁ vā pabbājetuṁ vā”ti?
tattha → Bm Si tattha pahoti. (pts note) | + → na (bjt) | rajjaṁ → rajjam (pts) | vāti → vā ti (pts)
Есть [территория], где всюду простирается [земля], которая не является косальским царством царя Пасенади Косальского, где он не осуществляет управление и владычество. Может ли царь Пасенади Косальский напасть и изгнать с того места какого-либо шрамана или брахмана, вне зависимости от того, есть ли у этого шрамана или брахмана заслуги или же нет, ведёт ли он святую жизнь, или же нет?”

“Yāvatā, bho, rañño pasenadissa kosalassa avijitaṁ yattha ca rājā pasenadi kosalo na issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kāreti, na tattha pahoti rājā pasenadi kosalo samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā puññavantaṁ vā apuññavantaṁ vā brahmacariyavantaṁ vā abrahmacariyavantaṁ vā tamhā ṭhānā cāvetuṁ vā pabbājetuṁ vā”ti.
pasenadi → pasenadissa (bj) | na → na pahoti (pts)
“Он не может так сделать, господин”.

“Taṁ kiṁ maññasi, senāpati,
kiṁ → kim (pts)
“Военачальник, как ты думаешь?
sutā te devā tāvatiṁsā”ti?
tāvatiṁsāti → tāvatiṁsā ti (pts)
Слышал ли ты о богах [мира] Тридцати трёх?”

“Evaṁ, bho.“Да, господин, Sutā me devā tāvatiṁsā.
sutā → sutaṁ (bj)
я слышал о них.
Idhāpi bhotā raññā pasenadinā kosalena sutā devā tāvatiṁsā”ti.
idhāpi → idānipi (sya-all) | idhāpi → Si idāni pi. (pts note) | raññā → Bm rañño. (pts note) | Pasenadinā → Sk Pasenadi. (pts note) | tāvatiṁsāti → tāvatiṁsā ti (pts)
И царь Пасенади Косальский также слышал о них”.

“Taṁ kiṁ maññasi, senāpati,
kiṁ → kim (pts)
“Военачальник, как ты думаешь?
pahoti rājā pasenadi kosalo deve tāvatiṁse tamhā ṭhānā cāvetuṁ vā pabbājetuṁ vā”ti?
vāti dassanampi → vā ti dassanāya pi (pts)
Может ли царь Пасенади Косальский напасть и изгнать с того места богов [мира] Тридцати трёх?”

“Dassanampi, bho, rājā pasenadi kosalo deve tāvatiṁse nappahoti, kuto pana tamhā ṭhānā cāvessati vā pabbājessati vā”ti?
dassanampi → dassanāyapi (bj, sya-all) | cāvessati → Bm cāvissati. (pts note) | pabbājessati → Sk (here et infra) pabbājissati (pts note) | dassanampi → pi (pts) | vāti → vā ti (pts)
“Господин, царь Пасенади Косальский не может даже видеть богов [мира] Тридцати трёх, так как же он может напасть и изгнать с того места богов [мира] Тридцати трёх?”

“Evameva kho, senāpati, ye te devā sabyābajjhā āgantāro itthattaṁ te devā, ye te devā abyābajjhā anāgantāro itthattaṁ te deve dassanāyapi nappahonti; kuto pana tamhā ṭhānā cāvessanti vā pabbājessanti vā”ti?
sabyābajjhā → sabyāpajjhā (bj, sya-all, pts) | abyābajjhā → abyāpajjhā (bj, sya-all, pts) | deve → devā (bj) | pabbājessanti vāti → pabbajessanti vā ti (pts) | savyāpajjhā → Sk here sabbyāpajjhā. (pts note) | cāvessanti → vācessanti (bjt) | evameva → evam eva (pts) | dassanāyapi → dassanāya pi (pts)
“Точно так же, военачальник, те божества, которые всё ещё подвержены недоброжелательности и которые возвращаются обратно в это [человеческое] состояние, не могут даже видеть тех божеств, которые более не подвержены недоброжелательности, и которые не возвращаются в это [человеческое] состояние. Так как же они могут напасть на них и изгнать их с того места?”

Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Тогда царь Пасенади Косальский сказал Благословенному:
“konāmo ayaṁ, bhante, bhikkhū”ti?
konāmo ayaṁ → ko nāmāyaṁ (sya-all) | ayaṁ → Si Konāmāyaṁ. (pts note) | konāmo → ko nāmo (bjt)
“Почтенный, как зовут этого монаха?”

“Ānando nāma, mahārājā”ti.“Его зовут Ананда, великий царь”.

“Ānando vata bho, ānandarūpo vata bho.“В самом деле он Ананда, господин, и Анандой и выглядит. Heturūpaṁ, bhante, āyasmā ānando āha; saheturūpaṁ, bhante, āyasmā ānando āha.
saheturūpaṁ → saheturūpaṁ pana (sya-all); saheturupaṁ (pts)
То, что сказал уважаемый Ананда, кажется разумным. То, что сказал уважаемый Ананда, кажется, подтверждается здравым смыслом.
Kiṁ pana, bhante, atthi brahmā”ti?
bhante → Sk adds kiṁ pana tvaṁ. (pts note) | brahmāti → brahmā ti (pts)
Но, почтенный, существует ли Брахма?”

“Kiṁ pana tvaṁ, mahārāja, evaṁ vadesi:“Почему ты спрашиваешь об этом, великий царь?” ‘kiṁ pana, bhante, atthi brahmā’”ti?
kiṁ → kim (pts) | brahmāti → brahmā ti (pts)

“Yadi vā so, bhante, brahmā āgantā itthattaṁ, yadi vā anāgantā itthattan”ti?
itthattaṁ → itthataṁ (pts) | itthattanti → itthattan ti (pts)
“Почтенный, я спрашивал о том, возвращается ли этот Брахма обратно в это [человеческое] состояние или же нет”.

“Yo so, mahārāja, brahmā sabyābajjho so brahmā āgantā itthattaṁ, yo so brahmā abyābajjho so brahmā anāgantā itthattan”ti.
sabyābajjho → sabyāpajjho (bj, sya-all, pts) | abyābajjho → abyāpajjho (bj, sya-all, pts) | sabyābajjho → savyāpajjho (pts) | itthattanti → itthattan ti (pts)
“Великий царь, любой Брахма, который всё ещё подвержен недоброжелательности, возвращается в это [человеческое] состояние, а любой Брахма, который более не подвержен недоброжелательности, не возвращается в это [человеческое] состояние”.

Atha kho aññataro puriso rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ etadavoca:
aññataro → Sk adds so. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)
И тогда человек объявил царю Пасенади Косальскому:
“sañjayo, mahārāja, brāhmaṇo ākāsagotto āgato”ti.
āgatoti → āgato ti (pts)
“Великий царь, Саньджая, брахман из клана Акасы, прибыл”.

Atha kho rājā pasenadi kosalo sañjayaṁ brāhmaṇaṁ ākāsagottaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Царь Пасенади спросил Саньджаю, брахмана из клана Акасы:
“ko nu kho, brāhmaṇa, imaṁ kathāvatthuṁ rājantepure abbhudāhāsī”ti?
abbhudāhāsīti → Sk abbhutā hoti. (pts note)
“Брахман, кто донёс эту историю до дворца?”

“Viṭaṭūbho, mahārāja, senāpatī”ti.
viṭaṭūbho → viḍūḍhabho (bj); viḍūḍabho (sya-all, pts)
“Ваше величество, это был военачальник Видудабха”.

Viṭaṭūbho senāpati evamāha:
viṭaṭūbho → viḍūḍhabho (bj); viḍūḍabho (sya-all) | viṭaṭūbho senāpati evamāha → viḍūḍabho senapati evam āha (pts)
Военачальник Видудабха сказал:
“sañjayo, mahārāja, brāhmaṇo ākāsagotto”ti.
ākāsagottoti → ākāsagotto ti (pts)
“Это был Саньджая, ваше величество, брахман из клана Акасы”.

Atha kho aññataro puriso rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
И тогда человек объявил царю Пасенади Косальскому:
“yānakālo, mahārājā”ti.“Великий царь, пришло время ехать”.

Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Царь Пасенади Косальский сказал Благословенному:
“sabbaññutaṁ mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ apucchimhā, sabbaññutaṁ bhagavā byākāsi;
apucchimhā → apucchimbā (pts) | byākāsi → vyākāsi (bjt, pts)
“Почтенный, мы спросили Благословенного о всезнании, и Благословенный ответил нам о всезнании.
tañca panamhākaṁ ruccati ceva khamati ca, tena camhā attamanā.
tañca panamhākaṁ → tañ ca pan amhākaṁ (pts) | ceva → eva (pts) | camhā → amhā (pts)
Мы одобрили и согласились с этим ответом, и потому мы довольны.
Cātuvaṇṇisuddhiṁ mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ apucchimhā, cātuvaṇṇisuddhiṁ bhagavā byākāsi;
cātuvaṇṇisuddhiṁ → cātuvaṇṇiṁ suddhiṁ (bj, sya-all, pts) | suddhiṁ → cātuvaṇṇi suddhiṁ (bj: machasaṁ) | suddhiṁ → Bm cātuvaṇṇisaddhiṁ. (pts note) | byākāsi → vyākāsi (bjt, pts)
Мы спросили Благословенного об очищении в четырёх варнах,
tañca panamhākaṁ ruccati ceva khamati ca, tena camhā attamanā.
tañca panamhākaṁ → tañ ca pan amhākaṁ (pts) | ceva → eva (pts) | camhā → amhā (pts)
Adhideve mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ apucchimhā, adhideve bhagavā byākāsi;
Adhideve → So Bm Si; Sk aviveva & avideve. (pts note) | byākāsi → vyākāsi (bjt, pts)
о божествах,
tañca panamhākaṁ ruccati ceva khamati ca, tena camhā attamanā.
tañca panamhākaṁ → tañ ca pan amhākaṁ (pts) | ceva → eva (pts) | camhā → amhā (pts)
Adhibrahmānaṁ mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ apucchimhā, adhibrahmānaṁ bhagavā byākāsi;
byākāsi → vyākāsi (bjt, pts)
о Брахмах, и Благословенный ответил нам о Брахмах.
tañca panamhākaṁ ruccati ceva khamati ca, tena camhā attamanā.
tañca panamhākaṁ → tañ ca pan amhākaṁ (pts) | ceva → eva (pts) | camhā → amhā (pts)
Yaṁ yadeva ca mayaṁ bhagavantaṁ apucchimhā taṁ tadeva bhagavā byākāsi;
ca → ca pana (bj, sya-all, pts) | mayaṁ → mayaṁ bhante (bj, pts) | pana → Bm omits pana. (pts note) | taṁ tadeva → tantadeva (bjt) | byākāsi → vyākāsi (bjt, pts) | yadeva → yad eva (pts) | tadeva → tad eva (pts)
Мы одобрили и согласились с этим ответом, и потому мы довольны. Всё, о чём мы спросили Благословенного, на всё это он ответил.
tañca panamhākaṁ ruccati ceva khamati ca, tena camhā attamanā.
tañca panamhākaṁ → tañ ca pan amhākaṁ (pts) | ceva → eva (pts) | camhā → amhā (pts)
Мы одобрили и согласились с этим ответом, и потому мы довольны.
Handa ca dāni mayaṁ, bhante, gacchāma;
ca dāni → cadāni (bjt, th)
А теперь, почтенный, нам нужно идти.
bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
bahukaraṇīyāti → bahukaraṇīyā ti (pts)
Мы очень заняты, у нас много дел”.

“Yassadāni tvaṁ, mahārāja, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts)
“Можешь идти, великий царь, когда сочтёшь нужным”.

Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmīti.
uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
И тогда царь Пасенади Косальский, восхитившись и возрадовавшись словам Благословенного, поднялся с сиденья и, поклонившись Благословенному, ушёл, обойдя его с правой стороны.

Kaṇṇakatthalasuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.
kaṇṇakatthalasuttaṁ niṭṭhitaṁ → kaṇṇakatthala suttaṁ (bjt)

Rājavaggo niṭṭhito catuttho.
+ → tassa vaggassa uddānaṁ (bjt) | niṭṭhito catuttho → catatatho tassa vaggassa udānaṁ jotisahāyakaraṭṭhanāmo (th)

Tassuddānaṁ

Ghaṭikāro raṭṭhapālo, maghadevo madhuriyaṁ;
ghaṭikāro → tassa vaggassa uddānaṁ ghaṭīkāro (bj) | ghaṭikāro raṭṭhapālo → ca rājā (th) maghadevo → makhādevo (bj) | maghadevo madhuriyaṁ → maghadevamadhurakathābodhi (th)
Bodhi aṅgulimālo ca, piyajātaṁ bāhitikaṁ;
ca → dhammacetiyasamo (th) piyajātaṁ bāhitikaṁ → kaṇṇakatthalo (th)
Dhammacetiyasuttañca, dasamaṁ kaṇṇakatthalaṁ.
dhammacetiyasuttañca → dhammacetiya suttaṁ ca (bjt) dasamaṁ kaṇṇakatthalaṁ → dasamo (th)

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch · Italiano