Atha paramaṭṭhakasuttaniddesaṁ vakkhati—
ti → yadūti (bj); yadanti (si, sya-all, csp1ed) | atha paramaṭṭhakasuttaniddesaṁ vakkhati paramanti → (pts) | vuccati → suttaṁ cakkhati (bj: sīmu11)

Paramanti diṭṭhīsu paribbasāno, Yaduttariṁ kurute jantu loke;
ti → antāti (sya-all, pts-vp-pli1) | paribbasāno → S parippassāno. (pts note) kurute → yaduttarī kurute (bj: manupa) Hīnāti aññe tato sabbamāha, Tasmā vivādāni avītivatto.

Paramanti diṭṭhīsu paribbasānoti.
paribbasāno → S paribbayāno. (pts note) Santeke samaṇabrāhmaṇā diṭṭhigatikā. Te dvāsaṭṭhiyā diṭṭhigatānaṁ aññataraññataraṁ diṭṭhigataṁ “idaṁ paramaṁ aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaran”ti gahetvā uggahetvā gaṇhitvā parāmasitvā abhinivisitvā sakāya sakāya diṭṭhiyā vasanti pavasanti āvasanti parivasanti.
pavasanti → saṁvasanti (sya-all, pts-vp-pli1) | visiṭṭhaṁ → viseṭṭhaṁ (bj, sya-all, pts) | pavasanti → (bj) | aññataraññataraṁ diṭṭhigataṁ → aññataraññataradiṭṭhigataṁ (pts) | diṭṭhiyā → sakkāyadiṭhiyā (bj: syā) | vasanti → pavasanti (bj: machasaṁ) | Te → Bp Si vā. (pts note) | aññataraññataradiṭṭhigataṁ → Bp aññataraññataraṁ d-; S aññataraṁ d-. (pts note) | pavaran → S paraṁ. (pts note) | sakāya → Si om. (pts note) | sakāya → Bp S sakāya; Si sakkāya. (pts note) | saṁvasanti → Bp parasanti; S om. (pts note) Yathā āgārikā vā gharesu vasanti, sāpattikā vā āpattīsu vasanti, sakilesā vā kilesesu vasanti;
āgārikā → agārikā (bj) | āgārikā → S agāritā. (pts note) evamevaṁ santeke samaṇabrāhmaṇā diṭṭhigatikā. Te dvāsaṭṭhiyā diṭṭhigatānaṁ aññataraññataraṁ diṭṭhigataṁ “idaṁ paramaṁ aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaran”ti gahetvā uggahetvā gaṇhitvā parāmasitvā abhinivisitvā sakāya sakāya diṭṭhiyā vasanti pavasanti āvasanti parivasantīti—
pavasanti → saṁvasanti (sya-all, pts-vp-pli1) | visiṭṭhaṁ → viseṭṭhaṁ (bj, sya-all) | parāmasitvā → (bj) | pavasanti → (bj) | visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ → viseṭṭhaṁ pāmokhaṁ (pts) | pavaranti → pararan ti (pts) | diṭṭhiyā → sakkāyadiṭhiyā (bj: syā) | pavasanti → saṁvasanti (syā.) natthi sīhaḷapotthake (cck note) | vasanti → -12 Si om. (pts note) | saṁvasanti → Bp parasanti; S om. (pts note) paramanti diṭṭhīsu paribbasāno.

Yaduttariṁ kurute jantu loketi.
loketi yaditi → loke ti yadan ti (pts) Yaditi yaṁ.
yaditi → yadūti (bj); yadanti (cck, sya-all) | yadū’ti → yadanti (bj: sīmu11) Uttariṁ kuruteti uttariṁ karoti, aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ karoti
visiṭṭhaṁ → viseṭṭhaṁ (bj, sya-all, pts) | uttariṁkaroti → -13 S om. (pts note) “ayaṁ satthā sabbaññū”ti uttariṁ karoti, aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ karoti.
visiṭṭhaṁ → viseṭṭhaṁ (bj, sya-all, pts) “Ayaṁ dhammo svākkhāto …,
svākkhāto → svakkhāto (pts) | svakkhāto → Bp svākhyāto. (pts note) ayaṁ gaṇo suppaṭipanno …, ayaṁ diṭṭhi bhaddikā …, ayaṁ paṭipadā supaññattā …, ayaṁ maggo niyyāniko”ti uttariṁ karoti, aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ karoti nibbatteti abhinibbatteti.
visiṭṭhaṁ → viseṭṭhaṁ (bj, sya-all, pts) Jantūti satto naro …pe… manujo. Loketi apāyaloke …pe… āyatanaloketi— yaduttariṁ kurute jantu loke.

Hīnāti aññe tato sabbamāhāti attano satthāraṁ dhammakkhānaṁ gaṇaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ ṭhapetvā sabbe parappavāde khipati ukkhipati parikkhipati.
parappavāde → paravāde (bj) | paravāde → parappavāde (bj: sīmu11) | dhammakkhānaṁ → S sudhamma-. (pts note) | ṭhapetvā → Bp dhapeti; S janetvā. (pts note) “So satthā na sabbaññū , dhammo na svākkhāto , gaṇo na suppaṭipanno , diṭṭhi na bhaddikā , paṭipadā na supaññattā , maggo na niyyāniko , natthettha suddhi vā visuddhi vā parisuddhi vā mutti vā vimutti vā parimutti vā ,
natthettha → na tattha (bj) | tattha → natthettha (bj: sīmu11) natthettha sujjhanti vā visujjhanti vā parisujjhanti vā muccanti vā vimuccanti vā parimuccanti vā ,
natthettha → na tattha (sya-all, pts) | tattha → -4 Bp n'; atth'; ettha. (pts note) hīnā nihīnā omakā lāmakā chatukkā parittā”ti evamāha evaṁ katheti evaṁ bhaṇati evaṁ dīpayati evaṁ voharatīti—
chatukkā → chattakā (bj); jatukkā (sya-all) | chattakā → jatukkā (bj: sīmu10) | jatukkā → Bp chatukkā; S chatukkaṁ. (pts note) hīnāti aññe tato sabbamāha.

Tasmā vivādāni avītivattoti.
avītivattoti tasmāti → avītivatto ti tasmā (pts) Tasmāti taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā.
tasmāti → tasmāti tasmā (bj) | taṁnidānā → Bp ad. vivādānī ti. (pts note) Vivādānīti diṭṭhikalahāni diṭṭhibhaṇḍanāni diṭṭhiviggahāni diṭṭhivivādāni diṭṭhimedhagāni ca.
ca → (bj) | vivādānīti → (sya-all, pts) | ca avītivattoti → avītivatto (sya-all, pts) | diṭṭhibhaṇḍanāni → diṭṭhibhaṇḍaṇāni (pts) Avītivattoti anatikkanto asamatikkanto avītivattoti—
asamatikkanto avītivattoti → asamatikkantoti (sya-all) | avītivattoti → ti (pts) | asamatikkanto → Bp ad. avītivatto. (pts note) | ti → -6 S om. (pts note) tasmā vivādāni avītivatto.
avītivatto → Bp S ad. ti. (pts note)

Tenāha bhagavā—

“Paramanti diṭṭhīsu paribbasāno, yaduttariṁ kurute jantu loke; Hīnāti aññe tato sabbamāha, tasmā vivādāni avītivatto”ti.

Yadattanī passati ānisaṁsaṁ, Diṭṭhe sute sīlavate mute vā; Tadeva so tattha samuggahāya, Nihīnato passati sabbamaññaṁ.

Yadattanī passati ānisaṁsaṁ, diṭṭhe sute sīlavate mute vāti.
yadattanī → yadattani (bj) | Yad → See above, chap. III, p. 66. 2-2 Bp S om. (pts note) Yadattanīti yaṁ attani. Attā vuccati diṭṭhigataṁ. Attano diṭṭhiyā dve ānisaṁse passati— diṭṭhadhammikañca ānisaṁsaṁ, samparāyikañca ānisaṁsaṁ. Katamo diṭṭhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso? Yaṁdiṭṭhiko satthā hoti, taṁdiṭṭhikā sāvakā honti. Taṁdiṭṭhikaṁ satthāraṁ sāvakā sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, labhati ca tatonidānaṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ.
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | labhati → apacitiṁ karonti labhanti (sya-all, pts) | taṁdiṭṭhikaṁ → taṁditthikaṁ (pts) Ayaṁ diṭṭhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso. Katamo diṭṭhiyā samparāyiko ānisaṁso? Ayaṁ diṭṭhi alaṁ nāgattāya vā supaṇṇattāya vā yakkhattāya vā asurattāya vā gandhabbattāya vā mahārājattāya vā indattāya vā brahmattāya vā devattāya vā; ayaṁ diṭṭhi alaṁ suddhiyā visuddhiyā parisuddhiyā muttiyā vimuttiyā parimuttiyā; imāya diṭṭhiyā sujjhanti visujjhanti parisujjhanti muccanti vimuccanti parimuccanti; imāya diṭṭhiyā sujjhissāmi visujjhissāmi parisujjhissāmi muccissāmi vimuccissāmi parimuccissāmi āyatiṁ phalapāṭikaṅkhī hoti.
parimuccissāmi → parimuccissāmīti (bj, sya-all, pts) | parisujjhissāmi → -3 S om. (pts note) Ayaṁ diṭṭhiyā samparāyiko ānisaṁso. Attano diṭṭhiyā ime dve ānisaṁse passati, diṭṭhasuddhiyāpi dve ānisaṁse passati, sutasuddhiyāpi dve ānisaṁse passati, sīlasuddhiyāpi dve ānisaṁse passati, vatasuddhiyāpi dve ānisaṁse passati, mutasuddhiyāpi dve ānisaṁse passati—
Diṭṭhasuddhiyā → S diṭṭhisudhi api. (pts note) | vattasuddhiyā → Bp S vata; Si vatta as always. (pts note) diṭṭhadhammikañca ānisaṁsaṁ samparāyikañca ānisaṁsaṁ. Katamo mutasuddhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso? Yaṁdiṭṭhiko satthā hoti taṁdiṭṭhikā sāvakā honti …pe… ayaṁ mutasuddhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso. Katamo mutasuddhiyā samparāyiko ānisaṁso? Ayaṁ diṭṭhi alaṁ nāgattāya vā …pe… ayaṁ mutasuddhiyā samparāyiko ānisaṁso. Mutasuddhiyāpi ime dve ānisaṁse passati dakkhati oloketi nijjhāyati upaparikkhatīti— yadattanī passati ānisaṁsaṁ diṭṭhe sute sīlavate mute vā.

Tadeva so tattha samuggahāyāti. Tadevāti taṁ diṭṭhigataṁ. Tatthāti sakāya diṭṭhiyā sakāya khantiyā sakāya ruciyā sakāya laddhiyā. Samuggahāyāti idaṁ paramaṁ aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaranti gahetvā uggahetvā gaṇhitvā parāmasitvā abhinivisitvāti—
visiṭṭhaṁ → viseṭṭhaṁ (bj, sya-all, pts) | ti → -1 Si om. (pts note) | idaṁ → S ad. sa-. (pts note) tadeva so tattha samuggahāya.

Nihīnato passati sabbamaññanti. Aññaṁ satthāraṁ dhammakkhānaṁ gaṇaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ hīnato nihīnato omakato lāmakato chatukkato parittato dissati passati dakkhati oloketi nijjhāyati upaparikkhatīti—
chatukkato → chattakato (bj); jatukkato (sya-all, pts) | dissati → (sya-all, pts) | chattakato → jatukkato (bj: sīmu11); chatukkato (bj: manupa) | jatukkato → Bp chatukkato; S ca-. (pts note) | parittato → Bp ad. dassati; S ad. dissati. (pts note) nihīnato passati sabbamaññaṁ.

Tenāha bhagavā—

“Yadattanī passati ānisaṁsaṁ, diṭṭhe sute sīlavate mute vā; Tadeva so tattha samuggahāya, nihīnato passati sabbamaññan”ti.

Taṁ vāpi ganthaṁ kusalā vadanti, Yaṁ nissito passati hīnamaññaṁ;
vāpi → cāpi (bj) | taṁ → taṁ vāpi (bj: syā, machasaṁ) | ganthaṁ → gandhaṁ (bj: manupa) | vāpi → cāpi (cck: sī.) Tasmā hi diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā, Sīlabbataṁ bhikkhu na nissayeyya.
va → -6 Bp S diṭṭhañ ca. (pts note) sīlabbataṁ → Si sīlabbattaṁ. (pts note)

Taṁ vāpi ganthaṁ kusalā vadantīti.
vāpi → cāpi (bj) | ganthaṁ → Bp S gandhaṁ. (pts note) Kusalāti ye te khandhakusalā dhātukusalā āyatanakusalā paṭiccasamuppādakusalā satipaṭṭhānakusalā sammappadhānakusalā iddhipādakusalā indriyakusalā balakusalā bojjhaṅgakusalā maggakusalā phalakusalā nibbānakusalā, te kusalā evaṁ vadanti—
sammappadhānakusalā → Bp samuppadhāna-. (pts note) “gantho eso, lagganaṁ etaṁ, bandhanaṁ etaṁ, palibodho eso”ti.
palibodho → paḷibodho (bj) | lagganaṁ → lambanaṁ (sya-all, pts) | gantho → gandho (bj: manupa) | lagganaṁ → lambanaṁ (bj: syā) | lambanaṁ → Bp S lagganaṁ (better). (pts note) Evaṁ vadanti evaṁ kathenti evaṁ bhaṇanti evaṁ dīpayanti evaṁ voharantīti—
bhaṇanti → S bhaṇenti as usual. (pts note) taṁ vāpi ganthaṁ kusalā vadanti.
vāpi → cāpi (bj)

Yaṁ nissito passati hīnamaññanti. Yaṁ nissitoti yaṁ satthāraṁ dhammakkhānaṁ gaṇaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ nissito sannissito allīno upagato ajjhosito adhimutto.
sannissito → atinissito (bj: machasaṁ) | yam → Si taṁ. (pts note) | sannissito → Bp -m,; S assato. (pts note) Passati hīnamaññanti aññaṁ satthāraṁ dhammakkhānaṁ gaṇaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ hīnato nihīnato omakato lāmakato chatukkato parittato dissati passati dakkhati oloketi nijjhāyati upanijjhāyati upaparikkhatīti—
chatukkato → chattakato (bj); jatukkato (sya-all, pts) | dissati → (sya-all, pts) | upanijjhāyati → (sya-all) | upanijjhāyati upaparikkhatīti → upaparikkhatī ti (pts) | chattakato → chatukkato (bj: sīmu11); chatukkato (bj: manupa) | jatukkato → Bp chatukko; S chatukkato. (pts note) | parittato → Bp S ad. dassati, see p. 105, n. 4. (pts note) | nijjhāyati → Bp ad. upanijjhāyati. (pts note) yaṁ nissito passati hīnamaññaṁ.

Tasmā hi diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā, sīlabbataṁ bhikkhu na nissayeyyāti. Tasmāti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā diṭṭhaṁ vā diṭṭhasuddhiṁ vā sutaṁ vā sutasuddhiṁ vā mutaṁ vā mutasuddhiṁ vā sīlaṁ vā sīlasuddhiṁ vā vataṁ vā vatasuddhiṁ vā na nissayeyya na gaṇheyya na parāmaseyya nābhiniveseyyāti—
nābhiniveseyyāti → na abhiniviseyyāti (bj); nābhiniviseyyāti (sya-all, pts) | tasmāti → (sya-all) tasmā hi diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā sīlabbataṁ bhikkhu na nissayeyya.

Tenāha bhagavā—

“Taṁ vāpi ganthaṁ kusalā vadanti, yaṁ nissito passati hīnamaññaṁ;
taṁ vāpi → taṁcāpi (bj) | ganthaṁ → gandhaṁ (bj: manupa) Tasmā hi diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā, sīlabbataṁ bhikkhu na nissayeyyā”ti.
sīlabbataṁ → Si sīlavataṁ. (pts note)

Diṭṭhimpi lokasmiṁ na kappayeyya, Ñāṇena vā sīlavatena vāpi; Samoti attānamanūpaneyya, Hīno na maññetha visesi vāpi.

Diṭṭhimpi lokasmiṁ na kappayeyya, ñāṇena vā sīlavatena vāpīti.
lokasmiṁ → Bp lokasmi. (pts note) Aṭṭhasamāpattiñāṇena vā pañcābhiññāñāṇena vā micchāñāṇena vā, sīlena vā vatena vā sīlabbatena vā, diṭṭhiṁ na kappayeyya na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya na abhinibbatteyya.
na abhinibbatteyya → nābhinibbatteyya (bj, sya-all) | sīlabbatena → sīlavattena (sya-all, pts) | na abhinibbatteyya lokasminti → nābhinibbatteyya lokasmin ti (pts) Lokasminti apāyaloke …pe… āyatanaloketi—
dhātuloke → -1 Bp pe. (pts note) diṭṭhimpi lokasmiṁ na kappayeyya ñāṇena vā sīlavatena vāpi.
lokasmiṁ → Bp lokasmi. (pts note)

Samoti attānamanūpaneyyāti. Sadisohamasmīti attānaṁ na upaneyya jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vā vatthunāti—
kolaputtiyena → kolaputtikena (sya-all, pts) | vijjāṭṭhānena → vijjaṭṭhānena (sya-all) | paṭibhānena → paṭibhāṇena (sya-all, pts) | vijjāṭṭhānena vā → (pts) | kolaputtikena → Bp S kulaputtikena. (pts note) | vā → S ad. dhaññena vā. (pts note) | sippāyatanena → Bp S ad. vijjaṭṭhānena vā. (pts note) samoti attānamanūpaneyya.

Hīno na maññetha visesi vāpīti. Hīnohamasmīti attānaṁ na upaneyya jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunā.
upaneyya → upavadeyya (bj: sīmu11) Seyyohamasmīti attānaṁ na upaneyya jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunāti—
upaneyya → upavadeyya (bj: sīmu11) hīno na maññetha visesi vāpi.

Tenāha bhagavā—

“Diṭṭhimpi lokasmiṁ na kappayeyya, ñāṇena vā sīlavatena vāpi; Samoti attānamanūpaneyya, hīno na maññetha visesi vāpī”ti.

Attaṁ pahāya anupādiyāno, Ñāṇenapi so nissayaṁ no karoti;
Attaṁ → S atthaṁ, always in this stanza and Comm. (pts note) ñāṇenapi → ñeṇe (bj, sya-all snp4.5:1074 [Paramaṭṭhakasutta]) | ñāṇenapi → ñāṇepi (bj, pts) | ñāṇenapi so nissayaṁ → ñāṇepiso nissaya (sya-all) | ñāṇepi → mu: ñāṇenapi (bj: sīmu11) | ñāṇe → S ñāṇena. (pts note) Sa ve viyattesu na vaggasārī, Diṭṭhimpi so na pacceti kiñci.

Attaṁ pahāya anupādiyānoti. Attaṁ pahāyāti attadiṭṭhiṁ pahāya.
pahāyāti attadiṭṭhiṁ → pahāyā ti attaditthiṁ (pts) Attaṁ pahāyāti gāhaṁ pahāya.
gāhaṁ → attagāhaṁ (bj, mr); attagahaṁ (pts-vp-pli1) | pahāyāti gāhaṁ → pahāyā ti attagahaṁ (pts) | gāhaṁ → attagāhaṁ (cck: sī. ka.) | attagahaṁ → Si gāhaṁ; Bp attagāhaṁ. (pts note) Attaṁ pahāyāti taṇhāvasena diṭṭhivasena gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ pahāya pajahitvā vinodetvā byantiṁ karitvā anabhāvaṁ gametvāti—
vinodetvā → vinodayitvā (bj) | byantiṁ karitvā anabhāvaṁ gametvāti → byantīkatvā anabhāvaṅgamitvā (sya-all) | byantiṁ karitvā → byantīkatvā (pts) | gametvāti → gamitvā (pts) | vinodayitvā → vinodetvā (bj: syā) | byantīkatvā → Bp S byantikaritvā. (pts note) attaṁ pahāya. Anupādiyānoti catūhi upādānehi anupādiyamāno agaṇhamāno aparāmāsamāno anabhinivisamānoti—
aparāmāsamāno → aparāmasamāno (bj) | agaṇhamāno aparāmāsamāno → aggaṇhamāno aparāmasamāno (sya-all) | aparāmāsamāno anabhinivisamānoti → aparāmasamāno anabhinivisamāno ti (pts) attaṁ pahāya anupādiyāno.

Ñāṇenapi so nissayaṁ no karotīti aṭṭhasamāpattiñāṇena vā pañcābhiññāñāṇena vā micchāñāṇena vā taṇhānissayaṁ vā diṭṭhinissayaṁ vā na karoti na janeti na sañjaneti na nibbatteti na abhinibbattetīti—
ñāṇenapi → ñāṇepi (bj, sya-all, pts) | na abhinibbattetīti ñāṇenapi → nābhinibbattetīti ñāṇepi (bj, sya-all, pts) | karotīti aṭṭhasamāpattiñāṇena → karotī ti aṭṭhasamāpattiñāṇe (pts) | ñāṇepi → ñāṇena vā (bj: sīmu11, manupa) | micchāñāṇe → ñāṇena vā (bj: sīmu11, manupa) | ñāṇepi → ñāṇena vā (bj: sīmu11, manupa) | micchāñāṇe → S -ñāṇena. (pts note) | nābhinibbattetī → Bp na abhi-; S anabhi-. (pts note) ñāṇenapi so nissayaṁ no karoti.

Sa ve viyattesu na vaggasārīti sa ve viyattesu bhinnesu dvejjhāpannesu dveḷhakajātesu nānādiṭṭhikesu nānākhantikesu nānārucikesu nānāladdhikesu nānādiṭṭhinissayaṁ nissitesu chandāgatiṁ gacchantesu dosāgatiṁ gacchantesu mohāgatiṁ gacchantesu bhayāgatiṁ gacchantesu na chandāgatiṁ gacchati na dosāgatiṁ gacchati na mohāgatiṁ gacchati na bhayāgatiṁ gacchati na rāgavasena gacchati na dosavasena gacchati na mohavasena gacchati na mānavasena gacchati na diṭṭhivasena gacchati na uddhaccavasena gacchati na vicikicchāvasena gacchati na anusayavasena gacchati na vaggehi dhammehi yāyati niyyati vuyhati saṁharīyatīti—
viyattesu → vavatthitesu (sya-all, pts) | nānādiṭṭhinissayaṁ nissitesu → nānādiṭṭhinissayanissitesu (sya-all, pts) | niyyati → niyyāyati (sya-all, pts) | saṁharīyatīti → saṁhariyatīti (sya-all, pts) | vavatthitesu → Bp viyattesu. (pts note) | nānākhantikesu → S nānāmattakesu. (pts note) | niyyāyati → Bp niyyati. (pts note) | vuyhati → Bp ad. samādiyyati. (pts note) | saṁhariyatī → S saṁharatī here and below. (pts note) sa ve viyattesu na vaggasārī.

Diṭṭhimpi so na pacceti kiñcīti. Tassa dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭipassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni.
dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni → dvāsaṭṭhīdiṭṭhigatāni (sya-all) So kiñci diṭṭhigataṁ na pacceti na paccāgacchatīti— diṭṭhimpi so na pacceti kiñci.

Tenāha bhagavā—

“Attaṁ pahāya anupādiyāno, ñāṇenapi so nissayaṁ no karoti;
ñāṇenapi → ñāṇepi (bj, sya-all, pts) | ñāṇepi → ñāṇena vā (bj: sīmu11, manupa) | ñāṇe → S ñāṇena. (pts note) Sa ve viyattesu na vaggasārī, diṭṭhimpi so na pacceti kiñcī”ti.

Yassūbhayante paṇidhīdha natthi, Bhavābhavāya idha vā huraṁ vā; Nivesanā tassa na santi keci, Dhammesu niccheyya samuggahītaṁ.

Yassūbhayante paṇidhīdha natthi, bhavābhavāya idha vā huraṁ vāti yassāti arahato khīṇāsavassa. Antoti phasso eko anto, phassasamudayo dutiyo anto;
antoti → antāti (sya-all, pts) | Antoti → antāti (cck: syā.) | Antā → Bp S anto. (pts note) atīto eko anto, anāgato dutiyo anto;
atīto → atītaṁ (sya-all, pts) | anāgato → anāgataṁ (sya-all, pts) sukhā vedanā eko anto, dukkhā vedanā dutiyo anto; nāmaṁ eko anto, rūpaṁ dutiyo anto; cha ajjhattikāni āyatanāni eko anto, cha bāhirāni āyatanāni dutiyo anto; sakkāyo eko anto, sakkāyasamudayo dutiyo anto. Paṇidhi vuccati taṇhā. Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

Bhavābhavāyāti bhavābhavāya kammabhavāya punabbhavāya kāmabhavāya, kammabhavāya kāmabhavāya punabbhavāya rūpabhavāya, kammabhavāya rūpabhavāya punabbhavāya arūpabhavāya, kammabhavāya arūpabhavāya punabbhavāya punappunabbhavāya punappunagatiyā punappunaupapattiyā punappunapaṭisandhiyā punappunaattabhāvābhinibbattiyā.
bhavāya → -2 Bp punappunabhavāya; S punappunābhavāya, punappunagatiyā and so on. (pts note) Idhāti sakattabhāvo, hurāti parattabhāvo;
hurāti → huraṁti (bj) | huraṁti → hurāti (bj: sīmu11, syā) idhāti sakarūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇaṁ, hurāti pararūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇaṁ;
hurāti → huraṁti (bj) idhāti cha ajjhattikāni āyatanāni, hurāti cha bāhirāni āyatanāni;
hurāti → huraṁti (bj) idhāti manussaloko, hurāti devaloko;
hurāti → huraṁti (bj) idhāti kāmadhātu, hurāti rūpadhātu arūpadhātu;
hurāti → huraṁti (bj) | arūpadhātu → Bp Si om. (pts note) idhāti kāmadhātu rūpadhātu. Hurāti arūpadhātu.
hurāti → huraṁti (bj) Yassūbhayante paṇidhīdha natthi bhavābhavāya idha vā huraṁ vāti. Yassa ubho ante ca bhavābhavāya ca idha hurañca paṇidhi taṇhā natthi na santi na saṁvijjati nupalabbhati, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—
nupalabbhati → nūpalabbhati (bj) | saṁvijjati nupalabbhati → saṁvijjanti nupalabbhanti (cck) | ca → (sya-all, pts) | hurañca → vā huraṁ vā (sya-all, pts) | taṇhā → (sya-all) | na santi → (sya-all) | saṁvijjati → nasaṁvijjanti (bj: sīmu11, machasaṁ) | nūpalabbhati → nupalabbhanti (bj: sīmu11, machasaṁ) | bhavābhavāya → Bp S ad. ca. (pts note) | huraṁ → Bp ad. ca. (pts note) | paṇidhi → Bp S ad. taṇhā. (pts note) | atthi → Bp S ad. na santi. (pts note) | upalabbhati → -8 Bp saṁvijjanti n'; upalabbhanti. (pts note) | paṭipassaddhā → S paṭipassannā. (pts note) yassūbhayante paṇidhīdha natthi bhavābhavāya idha vā huraṁ vā.

Nivesanā tassa na santi kecīti. Nivesanāti dve nivesanā— taṇhānivesanā ca diṭṭhinivesanā ca …pe… ayaṁ taṇhānivesanā …pe… ayaṁ diṭṭhinivesanā. Tassāti arahato khīṇāsavassa. Nivesanā tassa na santi kecīti nivesanā tassa na santi keci natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—
na santi → (bj) | nupalabbhanti → nūpalabbhanti (bj) | paṭipassaddhā → patipassaddhā (pts) | ti → -2 Bp S na santi keci ti nivesanā tassa na santi keci n'; atthi. (pts note) nivesanā tassa na santi keci.

Dhammesu niccheyya samuggahītanti. Dhammesūti dvāsaṭṭhiyā diṭṭhigatesu.
dvāsaṭṭhiyā → dvāsaṭṭhi (bj: sīmu10) | dvāsaṭṭhiyā → Bp S dvāsaṭṭhi. (pts note) Niccheyyāti nicchinitvā vinicchinitvā vicinitvā pavicinitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.
vinicchinitvā → (bj) | katvā samuggahītanti odhiggāho bilaggāho → katvāodhiggāho vilaggāho (sya-all) | vicinitvā → S ad. paṭivicinitvā. (pts note) | pavicinitvā → S parivicinitvā. (pts note) Samuggahītanti odhiggāho bilaggāho varaggāho koṭṭhāsaggāho uccayaggāho samuccayaggāho, “idaṁ saccaṁ tacchaṁ tathaṁ bhūtaṁ yāthāvaṁ aviparītan”ti gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ natthi na santi na saṁvijjati nupalabbhati, pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭipassaddhaṁ abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhanti—
nupalabbhati → nūpalabbhati (bj) | saṁvijjati nupalabbhati → saṁvijjanti nupalabbhanti (cck) | santi na → (sya-all) | samuggahītanti → (pts) | bilaggāho → vilaggāho (pts) | atthi → Bp S ad. na santi. (pts note) dhammesu niccheyya samuggahītaṁ.

Tenāha bhagavā—

“Yassūbhayante paṇidhīdha natthi, bhavābhavāya idha vā huraṁ vā; Nivesanā tassa na santi keci, dhammesu niccheyya samuggahītan”ti.

Tassīdha diṭṭhe va sute mute vā, Pakappitā natthi aṇūpi saññā; Taṁ brāhmaṇaṁ diṭṭhimanādiyānaṁ, Kenīdha lokasmiṁ vikappayeyya.

Tassīdha diṭṭhe va sute mute vā, pakappitā natthi aṇūpi saññāti. Tassāti arahato khīṇāsavassa.
tassāti → tassa (sya-all) Tassa diṭṭhe vā diṭṭhasuddhiyā vā sute vā sutasuddhiyā vā mute vā mutasuddhiyā vā saññāpubbaṅgamatā saññāvikappayeyyatā saññāviggahena saññāya uṭṭhapitā samuṭṭhapitā kappitā pakappitā saṅkhatā abhisaṅkhatā saṇṭhapitā, diṭṭhi natthi na santi na saṁvijjati nupalabbhati, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—
saññāvikappayeyyatā → saññāvikappayatā (bj); dhipateyyatā (sya-all); saññādhipateyyatā (pts) | nupalabbhati → nūpalabbhati (bj) | saṁvijjati nupalabbhati → saṁvijjanti nupalabbhanti (cck) | tassa → (sya-all) | uṭṭhapitā samuṭṭhapitā → uddhapitā (sya-all) | pakappitā saṅkhatā → (sya-all, pts) | na santi → (sya-all) | diṭṭhasuddhiyā → diṭṭhavisuddhiyā (pts) | sutasuddhiyā → sutavisuddhiyā (pts) | mutasuddhiyā → mutavisuddhiyā (pts) | samuṭṭhapitā → (pts) | ñāṇagginā daḍḍhāti → nāṇagginā daḍḍhā ti (pts) | uddhapitā → aṭṭhapitā (sya-all: yu.) | tassa → Si om.; S tassa tassa. (pts note) | diṭṭhavisuddhiyā → Bp diṭṭhasuddhiyā; S diṭṭhisuddhiyā. (pts note) | sutavisuddhiyā → Bp S sutasuddhiyā, . . . mutasuddhiyā and so on. (pts note) | saññādhipateyyatā → Bp Si om. saññā; S saññānipateyyatā; Bm vikappayeyyatā. (pts note) | uṭṭhapitā → Si uddhapitā. (pts note) | kappitā → Bp S prefix samuṭṭhapitā. (pts note) | atthi → Bp S ad. na santi. (pts note) | pahīnā → -7 Bp S samvijjanti n'; upalabbhanti. (pts note) tassīdha diṭṭhe va sute mute vā pakappitā natthi aṇūpi saññā.

Taṁ brāhmaṇaṁ diṭṭhimanādiyānanti. Brāhmaṇoti sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo—
brāhmaṇo → Bp S ad. sakkāyadiṭṭhi bāhitā hoti. (pts note) sakkāyadiṭṭhi bāhitā hoti …pe…
sakkāyadiṭṭhi bāhitā hoti → (sya-all, pts) asito tādi pavuccate sa brahmā.
tādi → tādī (bj) | asito → anissito (sya-all, pts) | sa → (pts) | asito → anissito (bj: syā) | anissito → Bp S asito. (pts note) | brahmā → -10 S pavuccato sa brahmā. (pts note) Taṁ brāhmaṇaṁ diṭṭhimanādiyānanti. Taṁ brāhmaṇaṁ diṭṭhimanādiyantaṁ agaṇhantaṁ aparāmasantaṁ anabhinivesantanti—
anabhinivesantanti → anabhinivisantanti (bj, sya-all) | abhinivisantan → S abhinivesantan. (pts note) taṁ brāhmaṇaṁ diṭṭhimanādiyānaṁ.

Kenīdha lokasmiṁ vikappayeyyāti. Kappāti dve kappā— taṇhākappo ca diṭṭhikappo ca …pe… ayaṁ taṇhākappo …pe… ayaṁ diṭṭhikappo. Tassa taṇhākappo pahīno, diṭṭhikappo paṭinissaṭṭho. Taṇhākappassa pahīnattā, diṭṭhikappassa paṭinissaṭṭhattā kena rāgena kappeyya kena dosena kappeyya kena mohena kappeyya kena mānena kappeyya kāya diṭṭhiyā kappeyya kena uddhaccena kappeyya kāya vicikicchāya kappeyya kehi anusayehi kappeyya— rattoti vā duṭṭhoti vā mūḷhoti vā vinibaddhoti vā parāmaṭṭhoti vā vikkhepagatoti vā aniṭṭhaṅgatoti vā thāmagatoti vā.
vinibaddhoti → vinibandhoti (sya-all, pts) | aniṭṭhaṅgato → Bp S aniṭṭhāgato. (pts note) Te abhisaṅkhārā pahīnā. Abhisaṅkhārānaṁ pahīnattā gatiyo kena kappeyya—
gatiyo → gatiyā (bj, pts) | gatiyā → gatiyo (bj: syā) | gatiyā → Si gatiyo. (pts note) nerayikoti vā tiracchānayonikoti vā pettivisayikoti vā manussoti vā devoti vā rūpīti vā arūpīti vā saññīti vā asaññīti vā nevasaññīnāsaññīti vā.
pettivisayikoti → pittivisayikoti (sya-all, pts) | vā → -1 Si om. (S petti-). (pts note) So hetu natthi paccayo natthi kāraṇaṁ natthi, yena kappeyya vikappeyya vikappaṁ āpajjeyya.
āpajjeyya → āpajjeyya kenīdha (bj) Lokasminti apāyaloke …pe… āyatanaloketi—
dhātuloke → -2 Bp pe. (pts note) kenīdha lokasmiṁ vikappayeyya.

Tenāha bhagavā—

“Tassīdha diṭṭhe va sute mute vā, pakappitā natthi aṇūpi saññā; Taṁ brāhmaṇaṁ diṭṭhimanādiyānaṁ, kenīdha lokasmiṁ vikappayeyyā”ti.

Na kappayanti na purekkharonti, Dhammāpi tesaṁ na paṭicchitāse;
paṭicchitāse → Fausboll pan'; icchitāse. (pts note) Na brāhmaṇo sīlavatena neyyo, Pāraṅgato na pacceti tādī.
tādī → tādi (sya-all, pts)

Na kappayanti na purekkharontīti. Kappāti dve kappā— taṇhākappo ca diṭṭhikappo ca. Katamo taṇhākappo? Yāvatā taṇhāsaṅkhātena sīmakataṁ mariyādikataṁ odhikataṁ pariyantakataṁ pariggahitaṁ mamāyitaṁ—
mariyādikataṁ → mariyādīkataṁ (bj) | pariyantakataṁ → pariyantīkataṁ (sya-all); pariyantikataṁ (pts) | mariyādīkataṁ → mariyādikataṁ (bj: machasaṁ, syā) | pariyantakataṁ → pariyantikataṁ (bj: syā) | mariyādikataṁ → S om. (pts note) | pariyantikataṁ → S pariyanta. (pts note) idaṁ mamaṁ, etaṁ mamaṁ, ettakaṁ mamaṁ, ettāvatā mamaṁ, mama rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā, attharaṇā pāvuraṇā dāsidāsā ajeḷakā kukkuṭasūkarā hatthigavāssavaḷavā khettaṁ vatthu hiraññaṁ suvaṇṇaṁ gāmanigamarājadhāniyo raṭṭhañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca, kevalampi mahāpathaviṁ taṇhāvasena mamāyati, yāvatā aṭṭhasatataṇhāvicaritaṁ—
dāsidāsā → dāsīdāsā (sya-all, mr) | pāvuraṇā → pāpuraṇā (bj, pts) | mahāpathaviṁ → mahāpaṭhaviṁ (bj, sya-all) | pāvuraṇā dāsidāsā → pāpuraṇā dāsīdāsā (sya-all) | aṭṭhasatataṇhāvicaritaṁ → aṭṭhasatataṇhāviparītaṁ (sya-all) | hatthigavāssavaḷavā → hatthigavāssavalavā (pts) | dāsidāsā → dāsīdāsā (cck: syā. ka.) | vatthu → Bp vatthuṁ, as always. (pts note) | mahāpaṭhaviṁ → Bp ad. taṇhā vicaritaṁ ayam; S ad. taṇhāvicaritaṁ sataṁ ayam. (pts note) | yāvatā → Si om. (pts note) | aṭṭhasatataṇhāvicaritaṁ → Si -viparitaṁ. (pts note) ayaṁ taṇhākappo. Katamo diṭṭhikappo? Vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi, dasavatthukā micchādiṭṭhi, dasavatthukā antaggāhikādiṭṭhi, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāraṁ diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyesaggāho viparītaggāho vipallāsaggāho micchāgāho, ayāthāvakasmiṁ yāthāvakanti gāho, yāvatā dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni—
vipariyesaggāho → vipariyesagāho (pts-vp-pli1); vipariyāsaggāho (csp1ed) | vipariyesaggāho → vipariyāsaggāho (cck) | diṭṭhikantāraṁ → diṭṭhikantāro (sya-all) | dvāsaṭṭhi → dvāsaṭṭhī (sya-all, pts) | diṭṭhigahanaṁ → diṭṭhigahaṇaṁ (pts) | vipariyesaggāho viparītaggāho vipallāsaggāho → vipariyesagāho viparittagāho vippallāsagāho (pts) | yāthāvakanti → yathāvakanti (bj: sīmu11) | vipariyāsaggāho → vipariyesaggāho (cck: sī. syā. ka.) | diṭṭhivisūkāyikaṁ → S -taṁ. Cf. M. i. 485. (pts note) | paṭiggāho → Bp paṭiṭṭhāto. (pts note) | viparittagāho → Si viparitta- (= viparīta) always; Bp S viparita-. (pts note) ayaṁ diṭṭhikappo. Tesaṁ taṇhākappo pahīno, diṭṭhikappo paṭinissaṭṭho. Taṇhākappassa pahīnattā, diṭṭhikappassa paṭinissaṭṭhattā taṇhākappaṁ vā diṭṭhikappaṁ vā na kappenti na janenti na sañjanenti na nibbattenti na abhinibbattentīti—
paṭinissaṭṭhattā → paṭinissaṭṭhattā te (bj) | na abhinibbattentīti → nābhinibbattentīti (bj, sya-all, pts) na kappayanti.

Na purekkharontīti. Purekkhārāti dve purekkhārā—
purekkhārā → purekkharā (pts) taṇhāpurekkhāro ca diṭṭhipurekkhāro ca …pe… ayaṁ taṇhāpurekkhāro …pe… ayaṁ diṭṭhipurekkhāro. Tesaṁ taṇhāpurekkhāro pahīno, diṭṭhipurekkhāro paṭinissaṭṭho. Taṇhāpurekkhārassa pahīnattā, diṭṭhipurekkhārassa paṭinissaṭṭhattā na taṇhaṁ vā na diṭṭhiṁ vā purato katvā caranti na taṇhādhajā na taṇhāketū na taṇhādhipateyyā na diṭṭhidhajā na diṭṭhiketū na diṭṭhādhipateyyā.
taṇhāketū → taṇhāketu (bj) | diṭṭhiketū → diṭṭhiketu (bj) Na taṇhāya vā na diṭṭhiyā vā parivāretvā carantīti—
na → (sya-all) | parivāretvā → parivāritā (sya-all) | parivāretvā carantīti → parivāritā carantī ti (pts) | parivāritā → Bp S parivaretvā. (pts note) na kappayanti na purekkharonti.

Dhammāpi tesaṁ na paṭicchitāseti. Dhammā vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni.
dvāsaṭṭhi → dvāsaṭṭhī (sya-all); dvāsatthī (pts) Tesanti tesaṁ arahantānaṁ khīṇāsavānaṁ. Na paṭicchitāseti “sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti na paṭicchitāse.
na → (sya-all) | na paṭicchitāseti → paṭicchitāse ti (pts) “Asassato loko … antavā loko … anantavā loko … taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ … aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ … hoti tathāgato paraṁ maraṇā … na hoti tathāgato paraṁ maraṇā … hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
pe → Bp S om. pe, and have the avyākatas in full. (pts note) neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti na paṭicchitāseti— dhammāpi tesaṁ na paṭicchitāse.

Na brāhmaṇo sīlavatena neyyoti. Nāti paṭikkhepo. Brāhmaṇoti sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo—
brāhmaṇo sakkāyadiṭṭhi bāhitā hoti → brāhmāṇo (pts) | brāhmāṇo → Bp S ad. sakkāyadiṭṭhi bāhitā hoti. (pts note) sakkāyadiṭṭhi bāhitā hoti …pe…
sakkāyadiṭṭhi bāhitā hoti → (sya-all) asito tādi vuccate sa brahmā.
tādi vuccate → tādī pavuccate (bj) | asito → anissito (sya-all, pts) | vuccate → pavuccate (sya-all) | vuccate sa → pavuccate (pts) | asito → anissito (bj: syā) | tādī → tādi (bj: syā) | anissito → Bp S asito as above. (pts note) | brahmā → -2 Bp pavuccate sa brahmā; S pavuccato ti sabbrahmā (pts note) Na brāhmaṇo sīlavatena neyyoti. Brāhmaṇo sīlena vā vatena vā sīlabbatena vā na yāyati na niyyati na vuyhati na saṁharīyatīti—
sīlabbatena → sīlavattena (sya-all, pts) | niyyati → niyyāyati (sya-all); niyyāti (pts) | saṁharīyatīti → saṁhariyatīti (sya-all, pts) | vatena → vattena (bj: syā) | sīlabbatena → sīlavattena (bj: syā) | niyyati → niyyāti (bj: syā) | yāyati → -3 S dānapadāyati. (pts note) | saṁhariyatī → S sāṁharati as above. (pts note) na brāhmaṇo sīlavatena neyyo.

Pāraṅgato na pacceti tādīti. Pāraṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ. Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.
sabbūpadhipaṭinissaggo → sabbupadhipaṭinissaggo (sya-all) So pāraṅgato pārappatto antagato antappatto koṭigato koṭippatto (vitthāro) jātimaraṇasaṁsāro, natthi tassa punabbhavoti—
pāraṅgato pārappatto → pāraṁ gato pāraṁ patto (bj) | so pāraṅgato → yo pāragato (sya-all, pts) | pāragato → Bp pāraṅgato. (pts note) | koṭippatto → Bp -patto. (pts note) | koṭippatto → Bp S ad. vitthāro jātimaraṇasaṁsāro. (pts note) | pe → S om. (pts note) pāraṅgato.
pāraṅgato na → pāraṁ gato ne (bj) Na paccetīti sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati.
puneti na → puna (pts) Sakadāgāmimaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati.
puneti na → puna (pts) Anāgāmimaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati.
puneti na → puna (pts) Arahattamaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchatīti—
puneti na → puna (pts) | pahīnā → -10 Bp ye kilese sā pahīnā. (pts note) | pacceti → -9 Bp na puneti na pacceti. (pts note) pāraṅgato na pacceti. Tādīti arahā pañcahākārehi tādī—
tādī → tādi (sya-all) | pañcahākārehi tādī → pañcah ākārehi tādi (pts) iṭṭhāniṭṭhe tādī, cattāvīti tādī, tiṇṇāvīti tādī, muttāvīti tādī, taṁniddesā tādī.
tādī → tādi (sya-all, pts)

Kathaṁ arahā iṭṭhāniṭṭhe tādī?
tādī → tādi (sya-all, pts) Arahā lābhepi tādī, alābhepi tādī, yasepi tādī, ayasepi tādī, pasaṁsāyapi tādī, nindāyapi tādī, sukhepi tādī, dukkhepi tādī.
tādī → tādi (sya-all) Ekañce bāhaṁ gandhena limpeyyuṁ, ekañce bāhaṁ vāsiyā taccheyyuṁ—
bāhaṁ → aṅgaṁ (si) | ekañce → ekacce (cck) | bāhaṁ → aṅgaṁ (bj: sīmu10) | limpeyyuṁ → vilimpeyyuṁ (bj: sīmu11) | bāhaṁ → aṅgaṁ (bj: sīmu10) | bāhaṁ → aṅgaṁ (cck: sī.) | bāhaṁ → aṅgaṁ (cck: sī.) | limpeyyum → S limpeyya. (pts note) | ce → -11 S ekacce. (pts note) amusmiṁ natthi rāgo, amusmiṁ natthi paṭighaṁ, anunayapaṭighavippahīno ugghātinighātivītivatto anurodhavirodhasamatikkanto.
anurodhavirodhasamatikkanto → anurodhavirodhaṁ samatikkanto (bj) | ugghātinighātivītivatto → ugghātinigghātiṁ vītivatto (pts) Evaṁ arahā iṭṭhāniṭṭhe tādī.
tādī → tādi (sya-all, pts)

Kathaṁ arahā cattāvīti tādī?
tādī → tādi (sya-all) | cattāvīti tādī → cattāvī ti tādi (pts) Arahato rāgo catto vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho. Doso … moho … kodho … upanāho … makkho … paḷāso …
paḷāso → palāso (pts) issā … macchariyaṁ … māyā … sāṭheyyaṁ … thambho … sārambho … māno … atimāno … mado … pamādo … sabbe kilesā … sabbe duccaritā … sabbe darathā … sabbe pariḷāhā … sabbe santāpā … sabbākusalābhisaṅkhārā cattā vantā muttā pahīnā paṭinissaṭṭhā.
paṭinissaṭṭhā → Si passaddhā. (pts note) Evaṁ arahā cattāvīti tādī.
tādī → tādi (sya-all) | cattāvīti tādī → cattāvī ti tādi (pts) | cattāvī → S cattāviditā. (pts note)

Kathaṁ arahā tiṇṇāvīti tādī?
tādī → tādi (sya-all) Arahā kāmoghaṁ tiṇṇo bhavoghaṁ tiṇṇo diṭṭhoghaṁ tiṇṇo avijjoghaṁ tiṇṇo sabbaṁ saṁsārapathaṁ tiṇṇo uttiṇṇo nittiṇṇo atikkanto samatikkanto vītivatto.
sabbaṁ saṁsārapathaṁ → sabbasaṁsārapathaṁ (sya-all); sabbasaṁkhārapaṭipathaṁ (pts) | saṁsārapathaṁ → sabbasaṁsārapathaṁ (bj: manupa); sabbasaṅkhārapathaṁ (bj: sīmu11) | tiṇṇo → -3 S kāmoghatiṇṇo bhavoghatiṇṇo and so on; Bp bhavoghatiṇṇo. (pts note) | sabbasaṁkhārapaṭipathaṁ → Bp S sabbasaṁsārapatham. (pts note) So vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo jātimaraṇasaṁsāro, natthi tassa punabbhavoti.
vuṭṭhavāso → vutthavāso (bj) | ciṇṇacaraṇo → Bp S ad. jātimaraṇasaṁsāre and om. pe. (pts note) Evaṁ arahā tiṇṇāvīti tādī.
tādī → tādi (sya-all) | tiṇṇāvīti tādī → tiṇṇāvī ti tādi (pts) | tiṇṇāvī → S tiṇṇāviditā. (pts note)

Kathaṁ arahā muttāvīti tādī?
tādī → tādi (sya-all) | muttāvīti tādī → muttāvī ti tādi (pts) Arahato rāgā cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttaṁ, dosā cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttaṁ, mohā cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttaṁ, kodhā … upanāhā … makkhā … paḷāsā … issāya …
issā → Bp S issāya. (pts note) macchariyā … māyāya … sāṭheyyā … thambhā … sārambhā … mānā … atimānā … madā … pamādā … sabbakilesehi … sabbaduccaritehi … sabbadarathehi … sabbapariḷāhehi … sabbasantāpehi … sabbākusalābhisaṅkhārehi cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttaṁ. Evaṁ arahā muttāvīti tādī.
tādī → tādi (sya-all) | muttāvīti tādī → muttāvī ti tādi (pts) | muttāvī → S muttaviditā here and below. (pts note)

Kathaṁ arahā taṁniddesā tādī?
tādī → tādi (sya-all, pts) Arahā sīle sati sīlavāti taṁniddesā tādī;
tādī → tādi (sya-all, pts) saddhāya sati saddhoti taṁniddesā tādī;
tādī vīriye → tādi viriye (sya-all, pts) vīriye sati vīriyavāti taṁniddesā tādī;
tādī → tādi (sya-all, pts) satiyā sati satimāti taṁniddesā tādī;
tādī samādhimhi → tādi samādhismiṁ (sya-all, pts) samādhimhi sati samāhitoti taṁniddesā tādī;
samādhimhi → samādhismiṁ (bj) | tādī → tādi (sya-all, pts) | samādhismiṁ → Bp S samādhimhi. (pts note) paññāya sati paññavāti taṁniddesā tādī;
tādī → tādi (sya-all, pts) vijjāya sati tevijjoti taṁniddesā tādī;
tādī → tādi (sya-all, pts) abhiññāya sati chaḷabhiññoti taṁniddesā tādī.
tādī → tādi (sya-all, pts) Evaṁ arahā taṁniddesā tādīti— pāraṅgato na pacceti tādī.
tādī → tādi (sya-all) | tādī tenāha → tādi ten āha (pts)

Tenāha bhagavā—

“Na kappayanti na purekkharonti, dhammāpi tesaṁ na paṭicchitāse;
paṭicchitāse → paticchitāse (pts) Na brāhmaṇo sīlavatena neyyo, pāraṅgato na pacceti tādī”ti.
tādīti → tādī ti pañcamo (pts) | PAÑCAMO → S om. (pts note) | NIṬṬHITO → -1 Bp Paramaṭṭhakasuttaniddesī pañcamī; S -niddeso pañcamo. (pts note)

Paramaṭṭhakasuttaniddeso pañcamo.