Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Theravāda Vinayapiṭaka
  • Cūḷavagga

15. Khuddakavatthukkhandhaka

Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nahāyamānā rukkhe kāyaṁ ugghaṁsenti, ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi.
bāhumpi → yuropiyapotthake bāhampīti pāṭho āgato (sya-all note)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts) | manussā → manussā passitvā (sya-all) | passitvā → ayaṁ pāṭho yu. ma. rā. potthakesu na dissati (sya-all note)
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā nahāyamānā rukkhe kāyaṁ ugghaṁsessanti, ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi, seyyathāpi mallamuṭṭhikā gāmamoddavā”ti.
gāmamoddavā”ti → gāmapoddavāti (bj, pts1ed); gāmapūṭavā (sya-all) | gāmamoddavāti → gāmapoddavāti (bj, pts); gāmapūṭavāti (sya-all) | ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi → piṭṭhim pi (pts) | gāmapoddavāti → gāmupaddavā gāmapoddavā ti pi pāṭhā dissanti (bj note) | gāmamoddavā’’ti → gāmapoddavā (cck: sī.); gāmapūtavā (cck: syā.) | gāmapūṭavāti → yuropiyamarammapotthakesu gāmapoddavātīni pāṭho (sya-all note)
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
khiyyantānaṁ → khīyantānaṁ (bj, sya-all, pts)
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi—

“saccaṁ kira, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhū nahāyamānā rukkhe kāyaṁ ugghaṁsenti, ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṁ, bhikkhave, tesaṁ moghapurisānaṁ ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ.
appatirūpaṁ → appaṭirūpaṁ (sya-all) | ananucchavikaṁ → ananucchaviyaṁ (pts)
Kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā nahāyamānā rukkhe kāyaṁ ugghaṁsessanti, ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi? Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… vigarahitvā …pe… dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, nahāyamānena bhikkhunā rukkhe kāyo ugghaṁsetabbo.
bhikkhunā → (sya-all) | nahāyamānena → ito paraṁ yuropiyamarammapotthakesu bhikkhunāti pāṭho paññāyati (sya-all note)
Yo ugghaṁseyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nahāyamānā thambhe kāyaṁ ugghaṁsenti, ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā nahāyamānā thambhe kāyaṁ ugghaṁsessanti, ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi, seyyathāpi mallamuṭṭhikā gāmamoddavā”ti.
gāmamoddavāti → gāmapūṭavāti (sya-all)
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
khiyyantānaṁ → khīyantā naṁ (bj, sya-all)
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…
ārocesuṁ → ārocesuṁ saccaṁ kira bhikkhave (bj)
“saccaṁ, bhagavā”ti …pe…
bhagavāti → bhagavā vigarahi buddho bhagavā (bj)
vigarahitvā …pe… dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, nahāyamānena bhikkhunā thambhe kāyo ugghaṁsetabbo.
bhikkhunā → (sya-all)
Yo ugghaṁseyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nahāyamānā kuṭṭe kāyaṁ ugghaṁsenti, ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi.
kuṭṭe → kuḍḍe (bj, sya-all, pts1ed) | kuṭṭe → kuḍḍe (pts) | kuṭṭe → kuḍḍe (cck: sī. syā.)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā nahāyamānā kuṭṭe kāyaṁ ugghaṁsessanti, ūrumpi bāhumpi urampi piṭṭhimpi, seyyathāpi mallamuṭṭhikā gāmamoddavā”ti …pe…
kuṭṭe → kuḍḍe (bj, sya-all) | gāmamoddavāti → gāmapūṭavāti (sya-all)

“na, bhikkhave, nahāyamānena bhikkhunā kuṭṭe kāyo ugghaṁsetabbo.
kuṭṭe → kuḍḍe (bj) | bhikkhunā kuṭṭe → kuḍḍe (sya-all)
Yo ugghaṁseyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū aṭṭāne nahāyanti.
aṭṭāne → aṭṭhāne (bj, sya-all) | aṭṭāne → nahāyamānā aṭṭhāne (sya-all) | aṭṭhāne → aḍḍhāne (bj: __na__, machasaṁ, sabbattha) | aṭṭāne → aṭṭhāne (cck: sī. syā.)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti …pe…
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts) | vipācenti → vipācenti kathaṁ hi nāma (bj)
seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.
gihī kāmabhoginoti → gihikāmabhogino ti (pts)
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
khiyyantānaṁ → khīyantānaṁ (sya-all, pts)
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…
ārocesuṁ → ārocesuṁ saccaṁ kira bhikkhave (bj)
“saccaṁ, bhagavā”ti …pe… vigarahitvā …pe… dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, aṭṭāne nahāyitabbaṁ.
aṭṭāne → aṭṭhāne (bj); nahāyamānena aṭṭhāne (sya-all)
Yo nahāyeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū gandhabbahatthakena nahāyanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti …pe…
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
khiyyantānaṁ → khīyantānaṁ (sya-all)
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“na, bhikkhave, gandhabbahatthakena nahāyitabbaṁ. Yo nahāyeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kuruvindakasuttiyā nahāyanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti …pe…
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
seyyathāpi gihī kāmabhoginoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, kuruvindakasuttiyā nahāyitabbaṁ. Yo nahāyeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū viggayha parikammaṁ kārāpenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti …pe…
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, viggayha parikammaṁ kārāpetabbaṁ. Yo kārāpeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū mallakena nahāyanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti …pe…
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, mallakena nahāyitabbaṁ. Yo nahāyeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno kacchurogābādho hoti. Na tassa vinā mallakena phāsu hoti.
na → (sya-all, pts) | mallakena → mallakā na (sya-all, pts) | hoti → na tassa vinā mallakena phāsu hoti (sya-all: ma.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, gilānassa akatamallakan”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu jarādubbalo nahāyamāno na sakkoti attano kāyaṁ ugghaṁsetuṁ.
upaghaṁsetuṁ → ugghaṁsetuṁ (sya-all: yu. ma.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, ukkāsikan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū piṭṭhiparikammaṁ kātuṁ kukkuccāyanti.
bhikkhū → aññataro bhikkhu (sya-all) | kukkuccāyati → potthakesu tena kho pana samayena bhikkhū piṭaṭhiparikammaṁ kātuṁ kukkuccāyantīni vacanaṁ āgataṁ (sya-all: yu. ma.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, puthupāṇikan”ti.
puthupāṇikanti → puthupāṇiyan ti (pts)

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū vallikaṁ dhārenti …pe… pāmaṅgaṁ dhārenti …pe… kaṇṭhasuttakaṁ dhārenti …pe… kaṭisuttakaṁ dhārenti …pe… ovaṭṭikaṁ dhārenti …pe… kāyuraṁ dhārenti …pe…
kāyuraṁ → keyūraṁ (bj) | keyūraṁ → kāyūraṁ (bj: machasaṁ)
hatthābharaṇaṁ dhārenti …pe… aṅgulimuddikaṁ dhārenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti …pe…
khiyyanti → khīyanti (bj)
seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
khiyyantānaṁ → khīyantānaṁ (bj)
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Saccaṁ kira, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhū vallikaṁ dhārenti …pe… pāmaṅgaṁ dhārenti, kaṇṭhasuttakaṁ dhārenti, kaṭisuttakaṁ dhārenti, ovaṭṭikaṁ dhārenti, kāyuraṁ dhārenti, hatthābharaṇaṁ dhārenti, aṅgulimuddikaṁ dhārentī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti …pe… vigarahitvā …pe… dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, vallikā dhāretabbā …pe… na pāmaṅgo dhāretabbo …
pāmaṅgo dhāretabbo → pāmaṅgaṁ dhāretabbaṁ (sya-all)
na kaṇṭhasuttakaṁ dhāretabbaṁ … na kaṭisuttakaṁ dhāretabbaṁ … na ovaṭṭikaṁ dhāretabbaṁ … na kāyuraṁ dhāretabbaṁ …
kāyuraṁ → keyūraṁ (bj)
na hatthābharaṇaṁ dhāretabbaṁ … na aṅgulimuddikā dhāretabbā.
aṅgulimuddikā dhāretabbā → aṅgulimuddikaṁ dhāretabbaṁ (sya-all)
Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū dīghe kese dhārenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, dīghā kesā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, dumāsikaṁ vā duvaṅgulaṁ vā”ti.
duvaṅgulaṁ → duvaṅgulakaṁ (bj)

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kocchena kese osaṇṭhenti …pe…
osaṇṭhenti → osaṇhenti (bj, sya-all, pts1ed) | osaṇṭhenti → osaṇehanti (bj) | osaṇṭhenti → osaṇhenti (cck: sī. syā.)
phaṇakena kese osaṇṭhenti, hatthaphaṇakena kese osaṇṭhenti, sitthatelakena kese osaṇṭhenti, udakatelakena kese osaṇṭhenti.
osaṇṭhenti → osaṇehanti (bj); osaṇhenti (sya-all, pts)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.
gihī kāmabhoginoti → gihikāmabhogino ti (pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, kocchena kesā osaṇṭhetabbā …pe… na sitthatelakena kesā osaṇṭhetabbā …
osaṇṭhetabbā → osaṇhetabbā (bj, sya-all, pts)
na udakatelakena kesā osaṇṭhetabbā.
osaṇṭhetabbā → osaṇhetabbā (bj, sya-all, pts)
Yo osaṇṭheyya, āpatti dukkaṭassā”ti.
osaṇṭheyya → osaṇheyya (bj, sya-all, pts)

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ādāsepi udakapattepi mukhanimittaṁ olokenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all) | manussā → mamussā (sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, ādāse vā udakapatte vā mukhanimittaṁ oloketabbaṁ. Yo olokeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mukhe vaṇo hoti. So bhikkhū pucchi— “kīdiso me, āvuso, vaṇo”ti? Bhikkhū evamāhaṁsu—
evamāhaṁsu ediso → evam āhaṁsu īdiso (pts)
“ediso te, āvuso vaṇo”ti.
ediso → īdiso (bj, sya-all) | īdiso → ediso (sya-all: ma.)
So na saddahati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, ābādhappaccayā ādāse vā udakapatte vā mukhanimittaṁ oloketun”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū mukhaṁ ālimpanti …pe…
ālimpenti → ālimpanti (sya-all: yu. ma.)
mukhaṁ ummaddenti, mukhaṁ cuṇṇenti, manosilikāya mukhaṁ lañchenti, aṅgarāgaṁ karonti, mukharāgaṁ karonti, aṅgarāgamukharāgaṁ karonti.
manosilikāya → manosilakāya (sya-all) | lañchenti → lañcenti (sya-all) | manosilakāya → manosilikāya (sya-all: yu. ma.) | lañcenti → lañchenti (sya-all: yu.)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, mukhaṁ ālimpitabbaṁ …pe… na mukhaṁ ummadditabbaṁ, na mukhaṁ cuṇṇetabbaṁ, na manosilikāya mukhaṁ lañchetabbaṁ, na aṅgarāgo kātabbo, na mukharāgo kātabbo, na aṅgarāgamukharāgo kātabbo.
manosilikāya → manosilakāya (sya-all) | lañchetabbaṁ → lañcetabbaṁ (sya-all)
Yo kareyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno cakkhurogābādho hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, ābādhappaccayā mukhaṁ ālimpitun”ti.

Tena kho pana samayena rājagahe giraggasamajjo hoti.
giraggasamajjo → samajjā (abhidhānaganthe) | giraggasamajjo → samajjā (cck: abhidhānaganthesu)
Chabbaggiyā bhikkhū giraggasamajjaṁ dassanāya agamaṁsu. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā naccampi gītampi vāditampi dassanāya gacchissanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.
gacchissanti → āgacchissanti (pts) | gihī kāmabhoginoti → gihikāmabhogino ti (pts) | gacchissanti → rā. āgacchissanti (sya-all: ma.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, naccaṁ vā gītaṁ vā vāditaṁ vā dassanāya gantabbaṁ. Yo gaccheyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū āyatakena gītassarena dhammaṁ gāyanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“yatheva mayaṁ gāyāma, evamevime samaṇā sakyaputtiyā āyatakena gītassarena dhammaṁ gāyantī”ti.
yatheva → yathā ca (mr) | evamevime → evamevime nāma (sya-all) | yatheva → yathā ca (cck: ka.)
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
khiyyantānaṁ → khīyantānaṁ (bj, sya-all, pts)
Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū āyatakena gītassarena dhammaṁ gāyissantī”ti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Saccaṁ kira, bhikkhave …pe… “saccaṁ, bhagavā”ti …pe… dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“pañcime, bhikkhave, ādīnavā āyatakena gītassarena dhammaṁ gāyantassa. Attanāpi tasmiṁ sare sārajjati, parepi tasmiṁ sare sārajjanti, gahapatikāpi ujjhāyanti, sarakuttimpi nikāmayamānassa samādhissa bhaṅgo hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṁ āpajjati—
attanāpi → attā pi (bj); attanopi (sya-all) | sarakuttimpi → sarakattimpi (bj) | pi → attanā pi (bj: machasaṁ) | attanopi → attanāpi (sya-all: yu. ma.) | sarakuttiṁpi → sarakuttaṁpi (sya-all: yu. ma.)

ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā āyatakena gītassarena dhammaṁ gāyantassa.

Na, bhikkhave, āyatakena gītassarena dhammo gāyitabbo. Yo gāyeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū sarabhaññe kukkuccāyanti.
kukkuccāyanti → kukkuccāyanti athakho te bhikkhū (sya-all)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, sarabhaññan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bāhiralomiṁ uṇṇiṁ dhārenti.
bāhiralomiṁ → bāhiyalomiṁ (mr) | bāhiralomiṁ → bāhiyalomiṁ (cck: ka.)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, bāhiyalomi uṇṇi dhāretabbā.
bāhiyalomi uṇṇi → bāhiralomī uṇṇī (sya-all, pts1ed) | bāhiyalomi → bāhiralomi (bj) | bāhiyalomi uṇṇi → bāhiralomī uṇṇī (pts)
Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa ārāme ambā phalino honti.
phalino → phalitā (pts) | phalino → phalitā (sya-all: yu.)
Raññā māgadhena seniyena bimbisārena anuññātaṁ hoti—
raññā → raññā ca (sya-all, pts)
“yathāsukhaṁ ayyā ambaṁ paribhuñjantū”ti. Chabbaggiyā bhikkhū taruṇaññeva ambaṁ pātāpetvā paribhuñjiṁsu.
taruṇaññeva → taruṇañceva (bj)
Rañño ca māgadhassa seniyassa bimbisārassa ambena attho hoti. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro manusse āṇāpesi— “gacchatha, bhaṇe, ārāmaṁ gantvā ambaṁ āharathā”ti. “Evaṁ, devā”ti kho te manussā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissutvā ārāmaṁ gantvā ārāmapālaṁ etadavocuṁ—
bimbisārassa → bimbisārasasa (sya-all) | ārāmapālaṁ etadavocuṁ → ārāmapāle etad avocuṁ (pts) | ārāmapālaṁ → ārāmapāle (sya-all: yu.)
“devassa, bhaṇe, ambena attho, ambaṁ dethā”ti.

“Natthāyyā, ambaṁ.
natthāyyā → natthayyā (sya-all)
Taruṇaññeva ambaṁ pātāpetvā bhikkhū paribhuñjiṁsū”ti.

Atha kho te manussā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa etamatthaṁ ārocesuṁ. “Suparibhuttaṁ, bhaṇe, ayyehi ambaṁ, api ca bhagavatā mattā vaṇṇitā”ti.
suparibhuttaṁ → suparibhūttaṁ (bj)

Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṁ jānitvā rañño ambaṁ paribhuñjissantī”ti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
khiyyantānaṁ → khīyantānaṁ (bj, sya-all, pts)
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, ambaṁ paribhuñjitabbaṁ. Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññatarassa pūgassa saṅghabhattaṁ hoti. Sūpe ambapesikāyo pakkhittā honti. Bhikkhū kukkuccāyantā nappaṭiggaṇhanti …pe…

“paṭiggaṇhatha, bhikkhave, paribhuñjatha. Anujānāmi, bhikkhave, ambapesikan”ti.

Tena kho pana samayena aññatarassa pūgassa saṅghabhattaṁ hoti. Te na pariyāpuṇiṁsu ambapesikaṁ kātuṁ, bhattagge sakaleheva ambehi denti.
denti → caranti (bj, sya-all, pts) | ambapesikaṁ → pesikaṁ (pts)
Bhikkhū kukkuccāyantā nappaṭiggaṇhanti.
nappaṭiggaṇhanti paṭiggaṇhatha → na paṭigaṇhanti paṭigaṇhātha (bj)

“Paṭiggaṇhatha, bhikkhave, paribhuñjatha. Anujānāmi, bhikkhave, pañcahi samaṇakappehi phalaṁ paribhuñjituṁ— aggiparicitaṁ, satthaparicitaṁ, nakhaparicitaṁ, abījaṁ, nibbattabījaññeva pañcamaṁ.
nibbattabījaññeva → nibbaṭṭabījaññeva (bj, sya-all); nivattabījaññeva (pts1ed); aggiparicitaṁ, satthaparicitaṁ, nakhaparicitaṁ → aggiparijitaṁ satthaparijitaṁ nakhaparijitaṁ (pli-tv-pvr7:63 [Ekuttarikanaya/ Pañcakavāra]) | nibbattabījaññeva → nibbaṭṭabījaṁ (cck: sī. syā.)
Anujānāmi, bhikkhave, imehi pañcahi samaṇakappehi phalaṁ paribhuñjitun”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ahinā daṭṭho kālaṅkato hoti.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | kālakato → kālaṁkato (bj: machasaṁ)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na hi nūna so, bhikkhave, bhikkhu imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena phari.
na hi → naha (bj) | imāni → (sya-all, pts) | hi → ha (pts) | naha → rā. na hi (sya-all: ma.)
Sace hi so, bhikkhave, bhikkhu imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena phareyya, na hi so, bhikkhave, bhikkhu ahinā daṭṭho kālaṁ kareyya.
imāni → (sya-all, pts)
Katamāni cattāri ahirājakulāni? Virūpakkhaṁ ahirājakulaṁ, erāpathaṁ ahirājakulaṁ, chabyāputtaṁ ahirājakulaṁ, kaṇhāgotamaṁ ahirājakulaṁ.
kaṇhāgotamaṁ → kaṇhāgotamakaṁ (bj, sya-all, pts)
Na hi nūna so, bhikkhave, bhikkhu imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena phari.
na hi → naha (bj, sya-all) | hi → ha (pts) | naha → nahi nūna (bj: machasaṁ)
Sace hi so, bhikkhave, bhikkhu imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena phareyya, na hi so, bhikkhave, bhikkhu ahinā daṭṭho kālaṁ kareyya. Anujānāmi, bhikkhave, imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena pharituṁ, attaguttiyā attarakkhāya attaparittaṁ kātuṁ.
attaparittaṁ kātuṁ → attaparittāya (sya-all) | attaparittāya → rā. attaparittaṁ kātuṁ (sya-all: yu. ma.)
Evañca pana, bhikkhave, kātabbaṁ—

‘Virūpakkhehi me mettaṁ, mettaṁ erāpathehi me;
Virūpakkhehi → jā. 1.2.105-106; a. ni. 4.67 idaṁ vatthu āgataṁ (cck note)
Chabyāputtehi me mettaṁ, mettaṁ kaṇhāgotamakehi ca.

Apādakehi me mettaṁ, mettaṁ dvipādakehi me;
dvipādakehi → dipādakehi (bj, sya-all) | dipādakehi → dvipādakehi (sya-all: yu.)
Catuppadehi me mettaṁ, mettaṁ bahuppadehi me.

Mā maṁ apādako hiṁsi, mā maṁ hiṁsi dvipādako;
dvipādako → dipādako (bj, sya-all)
Mā maṁ catuppado hiṁsi, mā maṁ hiṁsi bahuppado.

Sabbe sattā sabbe pāṇā, sabbe bhūtā ca kevalā; Sabbe bhadrāni passantu, mā kiñci pāpamāgamā.
kiñci → kañci (bj)

Appamāṇo buddho, appamāṇo dhammo; Appamāṇo saṅgho, pamāṇavantāni sarīsapāni.
sarīsapāni → siriṁsapāni (bj, sya-all, pts1ed) | sarīsapāni ahi vicchikā → siriṁsapāni ahivicchikā (pts) | siriṁsapāni → sarīsapāni (bj: machasaṁ) | sarīsapāni → siriṁsapāni (cck: sī. syā.)

Ahi vicchikā satapadī, uṇṇanābhi sarabū mūsikā;
uṇṇanābhi sarabū → uṇṇānābhī sarabhū (sya-all) | sarabhū → sarabū (sya-all: yu.)
Katā me rakkhā kataṁ me parittaṁ, paṭikkamantu bhūtāni;
kataṁ → katā (bj, sya-all, pts) | parittaṁ → parittā (bj, sya-all, pts)
Sohaṁ namo bhagavato, namo sattannaṁ sammāsambuddhānan’”ti.
sammāsambuddhānanti → ito paraṁ yuropiyapotthake anujānāmi bhikkhave lohitaṁ mocetunti (sya-all note)

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu anabhiratiyā pīḷito attano aṅgajātaṁ chindi. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. “Aññamhi so, bhikkhave, moghapuriso chetabbamhi, aññaṁ chindi.
chetabbamhi → chinditabbamhi (sya-all) | chinditabbamhi → chetabbamhi (sya-all: yu.)

Na, bhikkhave, attano aṅgajātaṁ chetabbaṁ.
na → na hi (sya-all) | chetabbaṁ → chinditabbaṁ (sya-all) | hi → potthake hisaddo natthi (sya-all: yu.) | chinditabbaṁ → chetabbaṁ (sya-all: yu.)
Yo chindeyya, āpatti thullaccayassā”ti.

Tena kho pana samayena rājagahakassa seṭṭhissa mahagghassa candanassa candanagaṇṭhi uppannā hoti.
candanassa → candanasārassa (bj, sya-all, pts1ed) | candanassa candanagaṇṭhi → candanasārassa candanagaṇṭhī (sya-all, pts) | candanassa → candanasārassa (cck: sī. syā.)
Atha kho rājagahakassa seṭṭhissa etadahosi— “yannūnāhaṁ imāya candanagaṇṭhiyā pattaṁ lekhāpeyyaṁ.
lekhāpeyyaṁ → likhāpeyyaṁ (bj) | lekhāpeyyaṁ lekhañca → likhāpeyyaṁ likhañca (sya-all)
Lekhañca me paribhogaṁ bhavissati, pattañca dānaṁ dassāmī”ti.
likhañca → lekhañca (sya-all: yu.)
Atha kho rājagahako seṭṭhi tāya candanagaṇṭhiyā pattaṁ lekhāpetvā sikkāya uḍḍitvā veḷagge ālaggetvā veḷuparamparāya bandhitvā evamāha—
bandhitvā → vāhitvā (sya-all); uḍḍitvā → vāhitvā (bj); pakkhipitvā (pts1ed) | lekhāpetvā → likhāpetvā (bj, pts) | seṭṭhi → seṭṭhī (sya-all) | lekhāpetvā sikkāya → likhāpetvā sikkāyaṁ (sya-all) | veḷagge → veḷugge (sya-all) | uḍḍitvā → pakkhipitvā (pts) | uḍḍitvā → vāhitvā (cck: sī.) | bandhitvā → vāhitvā (cck: syā.) | uḍḍitvā → yu. pakkhipitvā. rā. ukkhipitvā (sya-all: ubbandhitvā.) | vāhitvā → rā. bandhitvā (sya-all: yu. ma.)
“yo samaṇo vā brāhmaṇo vā arahā ceva iddhimā ca dinnaṁyeva pattaṁ oharatū”ti.

Atha kho pūraṇo kassapo yena rājagahako seṭṭhi tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā rājagahakaṁ seṭṭhiṁ etadavoca—
seṭṭhi → seṭṭhī (sya-all)
“ahañhi, gahapati, arahā ceva iddhimā ca, dehi me pattan”ti.

“Sace, bhante, āyasmā arahā ceva iddhimā ca dinnaṁyeva pattaṁ oharatū”ti.

Atha kho makkhali gosālo … ajito kesakambalo …
kesakambalo → kesakambalī (pts) | kesakambalo → kesakambalī (sya-all: yu.)
pakudho kaccāyano … sañcayo belaṭṭhaputto …
sañcayo belaṭṭhaputto → sañjayo bellaṭṭhiputto (bj, pts1ed); sañjayo Veḷaṭṭhaputto (sya-all) | sañcayo belaṭṭhaputto → sañjayo belaṭṭhiputto (bj, pts) | sañcayo belaṭṭhaputto nigaṇṭho → sañjayo veḷaṭṭhaputto niggaṇṭho (sya-all) | belaṭṭhaputto → sañjayo bellaṭṭhiputto (cck: sī.) | veḷaṭṭhaputto → belaṭṭhaputto. rā. beladdhaputto (sya-all: yu. ma.)
nigaṇṭho nāṭaputto yena rājagahako seṭṭhi tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā rājagahakaṁ seṭṭhiṁ etadavoca—
nāṭaputto → nātaputto (bj, pts1ed); nigaṇṭho → niggaṇṭho (sya-all) | seṭṭhi → seṭṭhī (sya-all) | nāṭaputto → nātaputto (pts) | nāṭaputto → nāthaputto (cck: sī.) | nāṭaputto → nātaputto (sya-all: yu.)
“ahañhi, gahapati, arahā ceva iddhimā ca, dehi me pattan”ti.
iddhimā → idadhimā (sya-all)
“Sace, bhante, āyasmā arahā ceva iddhimā ca, dinnaṁyeva pattaṁ oharatū”ti.

Tena kho pana samayena āyasmā ca mahāmoggallāno āyasmā ca piṇḍolabhāradvājo pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pavisiṁsu.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pavisiṁsu atha → pāvisiṁsu āyasmāpi (sya-all)
Atha kho āyasmā piṇḍolabhāradvājo āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca—
āyasmā → (sya-all)
“āyasmā kho mahāmoggallāno arahā ceva iddhimā ca. Gacchāvuso, moggallāna, etaṁ pattaṁ ohara. Tuyheso patto”ti.

“Āyasmā kho bhāradvājo arahā ceva iddhimā ca.
āyasmā → āyasmāpi (bj, sya-all) | bhāradvājo → piṇḍolabhāradvājo (bj, pts)
Gacchāvuso, bhāradvāja, etaṁ pattaṁ ohara. Tuyheso patto”ti.
pattoti → rā. potthakesu tena kho pana samayena āyasmā ca mahāmoggallāno …pe… pāvisiṁsu. athakho āyasmā piṇḍolabhāradvājo āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca āyasmā kho moggallāno arahā ceva iddhimā ca gacchāvuso moggallāna etaṁ pattaṁ ohara tuyheso pattoti. āyasmā kho piṇḍolabhāradvājo arahā ceva iddhimā ca gacchāvuso bhāradvāja etaṁ pattaṁ ohara tuyheso pattoti. nayena vacanaṁ āgataṁ (sya-all: yu. ma.)

Atha kho āyasmā piṇḍolabhāradvājo vehāsaṁ abbhuggantvā taṁ pattaṁ gahetvā tikkhattuṁ rājagahaṁ anupariyāyi.
anupariyāyi → anupariyāsi (pts) | anupariyāyi → anupariyāsi. ma. anuparivaṭṭesi (sya-all: yu.)

Tena kho pana samayena rājagahako seṭṭhi saputtadāro sake nivesane ṭhito hoti pañjaliko namassamāno—
seṭṭhi → seṭṭhī (sya-all)
idheva, bhante, ayyo bhāradvājo amhākaṁ nivesane patiṭṭhātūti. Atha kho āyasmā piṇḍolabhāradvājo rājagahakassa seṭṭhissa nivesane patiṭṭhāsi.
patiṭṭhāsi atha kho → patiṭṭhāti athakho (sya-all)
Atha kho rājagahako seṭṭhi āyasmato piṇḍolabhāradvājassa hatthato pattaṁ gahetvā mahagghassa khādanīyassa pūretvā āyasmato piṇḍolabhāradvājassa adāsi.
adāsi → pādāsi (bj, pts) | seṭṭhi → seṭṭhī (sya-all) | adāsi → pādāsi (sya-all: yu.)
Atha kho āyasmā piṇḍolabhāradvājo taṁ pattaṁ gahetvā ārāmaṁ agamāsi.

Assosuṁ kho manussā— ayyena kira piṇḍolabhāradvājena rājagahakassa seṭṭhissa patto ohāritoti. Te ca manussā uccāsaddā mahāsaddā āyasmantaṁ piṇḍolabhāradvājaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhiṁsu.
piṭṭhito → (bj)
Assosi kho bhagavā uccāsaddaṁ mahāsaddaṁ;
assosi → assesi (cck)
sutvāna āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi— “kiṁ nu kho so, ānanda, uccāsaddo mahāsaddo”ti?
uccāsaddo mahāsaddoti → uccāsaddā mahāsaddāti (bj)
“Āyasmatā, bhante, piṇḍolabhāradvājena rājagahakassa seṭṭhissa patto ohārito. Assosuṁ kho, bhante, manussā— ayyena kira piṇḍolabhāradvājena rājagahakassa seṭṭhissa patto ohāritoti. Te ca, bhante, manussā uccāsaddā mahāsaddā āyasmantaṁ piṇḍolabhāradvājaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā.
anubandhā → anubaddhā (bj)
So eso, bhante, bhagavā uccāsaddo mahāsaddo”ti.
bhante → (sya-all) | bhagavā → bhante bhagavā (sya-all: yu. ma.)

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā āyasmantaṁ piṇḍolabhāradvājaṁ paṭipucchi— “saccaṁ kira tayā, bhāradvāja, rājagahakassa seṭṭhissa patto ohārito”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṁ, bhāradvāja, ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ.
appatirūpaṁ → appaṭirūpaṁ (sya-all) | ananucchavikaṁ → ananucchaviyaṁ (pts) | appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ → (pts)
Kathañhi nāma tvaṁ, bhāradvāja, chavassa dārupattassa kāraṇā gihīnaṁ uttari manussadhammaṁ iddhipāṭihāriyaṁ dassessasi. Seyyathāpi, bhāradvāja, mātugāmo chavassa māsakarūpassa kāraṇā kopinaṁ dasseti;
kopinaṁ → kopīnaṁ (bj, pts) | seyyathāpi → seyyathāpi nāma (sya-all)
evameva kho tayā, bhāradvāja, chavassa dārupattassa kāraṇā gihīnaṁ uttari manussadhammaṁ iddhipāṭihāriyaṁ dassitaṁ. Netaṁ, bhāradvāja, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… vigarahitvā …pe… dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, gihīnaṁ uttarimanussadhammaṁ iddhipāṭihāriyaṁ dassetabbaṁ. Yo dasseyya, āpatti dukkaṭassa.

Bhindathetaṁ, bhikkhave, dārupattaṁ sakalikaṁ sakalikaṁ katvā, bhikkhūnaṁ añjanupapisanaṁ detha.
añjanupapisanaṁ → añjanūpapisanaṁ (bj); añjanapiṁsanaṁ (sya-all) | katvā → karitvā (sya-all) | añjanapiṁsanaṁ → añjanupapisanaṁ (sya-all: yu. ma.)

Na ca, bhikkhave, dārupatto dhāretabbo. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvace patte dhārenti sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, sovaṇṇamayo patto dhāretabbo …pe… na rūpiyamayo patto dhāretabbo …
patto dhāretabbo na maṇimayo → (bj)
na maṇimayo patto dhāretabbo … na veḷuriyamayo patto dhāretabbo … na phalikamayo patto dhāretabbo … na kaṁsamayo patto dhāretabbo … na kācamayo patto dhāretabbo … na tipumayo patto dhāretabbo … na sīsamayo patto dhāretabbo … na tambalohamayo patto dhāretabbo. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, dve patte— ayopattaṁ, mattikāpattan”ti.

Tena kho pana samayena pattamūlaṁ ghaṁsiyati.
ghaṁsiyati → ghaṁsīyati (pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, pattamaṇḍalan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacāni pattamaṇḍalāni dhārenti sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, uccāvacāni pattamaṇḍalāni dhāretabbāni. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, dve pattamaṇḍalāni— tipumayaṁ, sīsamayan”ti.

Bahalāni maṇḍalāni na acchupiyanti.
na acchupiyanti → nācchupiyanti (bj) | maṇḍalāni → pattamaṇḍalāni (sya-all) | acchupiyanti → acchupīyanti (pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, likhitun”ti.
likhitunti valī → likhitun ti valiṁ (pts)

Valī honti.
Valī → valiṁ (pts1ed); calī (mr) | Valī → calī (cck: ka.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, makaradantakaṁ chinditun”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū citrāni pattamaṇḍalāni dhārenti rūpakākiṇṇāni bhittikammakatāni.
rūpakākiṇṇāni bhittikammakatāni → rūpakokiṇṇāni bhatikammakatāni (pts) | bhittikammakatāni → rūpakokiṇṇāni bhatikammakatāni (sya-all: yu. ma.)
Tāni rathikāyapi dassentā āhiṇḍanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, citrāni pattamaṇḍalāni dhāretabbāni rūpakākiṇṇāni bhittikammakatāni.
rūpakākiṇṇāni bhittikammakatāni → rūpakokiṇṇāni bhatikammakatāni (pts)
Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, pakatimaṇḍalan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū sodakaṁ pattaṁ paṭisāmenti.
sodakaṁ → saudakaṁ (bj, pts)
Patto dussati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, sodako patto paṭisāmetabbo.
sodako → saudako (pts)
Yo paṭisāmeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, otāpetvā pattaṁ paṭisāmetun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū sodakaṁ pattaṁ otāpenti.
sodakaṁ → saudakaṁ (sya-all, pts1ed, mr) | sodakaṁ → saudakaṁ (pts) | sodakaṁ → saudakaṁ (cck: ka.)
Patto duggandho hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, sodako patto otāpetabbo.
sodako → saudako (sya-all, pts)
Yo otāpeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, vodakaṁ katvā otāpetvā pattaṁ paṭisāmetun”ti.
vodakaṁ → nirudakaṁ (sya-all) | nirudakaṁ → vodakaṁ (sya-all: yu. ma.)

Tena kho pana samayena bhikkhū uṇhe pattaṁ nidahanti. Pattassa vaṇṇo dussati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, uṇhe patto nidahitabbo. Yo nidaheyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, muhuttaṁ uṇhe otāpetvā pattaṁ paṭisāmetun”ti.

Tena kho pana samayena sambahulā pattā ajjhokāse anādhārā nikkhittā honti. Vātamaṇḍalikāya āvaṭṭetvā pattā bhijjiṁsu.
āvaṭṭetvā → āvaṭṭitvā (bj, sya-all, pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, pattādhārakan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū miḍḍhante pattaṁ nikkhipanti. Paripatitvā patto bhijjati.
Paripatitvā → parivaṭṭitvā (sya-all) | paripatitvā → parivaṭṭitvā (sya-all) | Paripatitvā → parivaṭṭitvā (cck: syā.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, miḍḍhante patto nikkhipitabbo. Yo nikkhipeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū paribhaṇḍante pattaṁ nikkhipanti. Paripatitvā patto bhijjati.
paripatitvā → parivaṭṭitvā (sya-all) | parivaṭṭitvā → paripatitvā (sya-all: yu. ma.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, paribhaṇḍante patto nikkhipitabbo. Yo nikkhipeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū chamāya pattaṁ nikkujjanti.
chamāya → chamāyaṁ (sya-all)
Oṭṭho ghaṁsiyati.
ghaṁsiyati → ghaṁsīyati (pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, tiṇasanthārakan”ti.

Tiṇasanthārako upacikāhi khajjati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, coḷakan”ti.
coḷakanti coḷakaṁ → colakan ti colakaṁ (pts)

Coḷakaṁ upacikāhi khajjati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, pattamāḷakan”ti.
pattamāḷakanti pattamāḷako → pattamāḷakan ti pattamāḷakā (pts)

Pattamāḷako paripatitvā patto bhijjati.
pattamāḷako → pattamālakā (bj); pattamāḷakā (sya-all)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, pattakuṇḍolikan”ti.
pattakuṇḍolikanti pattakuṇḍolikāya → pattakaṇḍolikanti pattakaṇḍolikāya (bj, pts)

Pattakuṇḍolikāya patto ghaṁsiyati.
ghaṁsiyati → ugghaṁsiyati (sya-all); ghaṁsīyati (pts) | ugghaṁsiyati → rā. ghaṁsiyati (sya-all: yu.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, pattatthavikan”ti.
pattatthavikanti aṁsabaddhako → pattathavikanti aṁsabandhako (bj); pattatthavikan ti aṁsavaddhako (pts)

Aṁsabaddhako na hoti.
aṁsabaddhako → aṁsavaddhako (sya-all)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, aṁsabaddhakaṁ bandhanasuttakan”ti.
aṁsabaddhakaṁ → aṁsabandhakaṁ (bj); aṁsavaddhakaṁ (sya-all) | aṁsabaddhakaṁ bandhanasuttakanti → aṁsavaddhakaṁ bandhanasuttakan ti (pts)

Tena kho pana samayena bhikkhū bhittikhilepi nāgadantakepi pattaṁ laggenti.
bhittikhilepi → bhittikhīlepi (sya-all) | bhittikhilepi nāgadantakepi → bhittikhīle pi nāgadantake pi (pts)
Paripatitvā patto bhijjati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, patto laggetabbo. Yo laggeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū mañce pattaṁ nikkhipanti, satisammosā nisīdantā ottharitvā pattaṁ bhindenti.
bhindenti → bhindanti (bj, sya-all, pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, mañce patto nikkhipitabbo. Yo nikkhipeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū pīṭhe pattaṁ nikkhipanti, satisammosā nisīdantā ottharitvā pattaṁ bhindenti.
bhindenti → bhindanti (bj, sya-all, pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, pīṭhe patto nikkhipitabbo. Yo nikkhipeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū aṅke pattaṁ nikkhipanti, satisammosā uṭṭhahanti.
uṭṭhahanti → vuṭṭhahanti (bj, pts)
Paripatitvā patto bhijjati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, aṅke patto nikkhipitabbo. Yo nikkhipeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū chatte pattaṁ nikkhipanti. Vātamaṇḍalikāya chattaṁ ukkhipiyati paripatitvā patto bhijjati.
ukkhipiyati → ukkhipīyati (bj, pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, chatte patto nikkhipitabbo. Yo nikkhipeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū pattahatthā kavāṭaṁ paṇāmenti. Kavāṭo āvaṭṭitvā patto bhijjati.
kavāṭo → kavāṭe (sya-all) | kavāṭe → kavāṭo (sya-all: yu. ma.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, pattahatthena kavāṭaṁ paṇāmetabbaṁ.
kavāṭaṁ paṇāmetabbaṁ → kavāṭo paṇāmetabbo (bj, mr) | pattahatthena → pattahatthena bhikkhunā (sya-all) | paṇāmetabbaṁ → kavāṭo paṇāmetabbo (cck: ka.)
Yo paṇāmeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū tumbakaṭāhe piṇḍāya caranti.
tumbakaṭāhe → tumbakaṭāhena (sya-all) | tumbakaṭāhena → tumbakaṭāhe (sya-all: yu. ma.)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“seyyathāpi titthiyā”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, tumbakaṭāhe piṇḍāya caritabbaṁ.
tumbakaṭāhe → tumbakaṭāhena (sya-all)
Yo careyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū ghaṭikaṭāhe piṇḍāya caranti.
ghaṭikaṭāhe → ghaṭikaṭāhena (sya-all) | ghaṭikaṭāhe → ghaṭikaṭāhena (cck: syā.) | ghaṭikaṭāhena → ghaṭikaṭāhe (sya-all: yu.)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all) | khiyyanti vipācenti seyyathāpi titthiyāti → titthiyā ti (pts)
“seyyathāpi titthiyā”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, ghaṭikaṭāhe piṇḍāya caritabbaṁ.
ghaṭikaṭāhe → ghaṭikaṭāhena (sya-all)
Yo careyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sabbapaṁsukūliko hoti. So chavasīsassa pattaṁ dhāreti. Aññatarā itthī passitvā bhītā vissaramakāsi—
itthī → itthi (pts)
“abhuṁ me pisāco vatāyan”ti.
vatāyanti → vata man ti (pts) | vatāyanti → vatamanti (sya-all: yu. ma.)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā chavasīsassa pattaṁ dhāressanti, seyyathāpi pisācillikā”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, chavasīsassa patto dhāretabbo. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Na ca, bhikkhave, sabbapaṁsukūlikena bhavitabbaṁ. Yo bhaveyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū calakānipi aṭṭhikānipi ucchiṭṭhodakampi pattena nīharanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“yasmiṁ yevime samaṇā sakyaputtiyā bhuñjanti sova nesaṁ paṭiggaho”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na bhikkhave, calakāni vā aṭṭhikāni vā ucchiṭṭhodakaṁ vā pattena nīharitabbaṁ.
ucchiṭṭhodakaṁ → ucciṭṭhodakaṁ (bj)
Yo nīhareyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, paṭiggahan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū hatthena vipphāḷetvā cīvaraṁ sibbenti.
vipphāḷetvā → vipāṭetvā (bj, pts); cīvaraṁ viphāletvā (sya-all) | viphāletvā → hatthena vipāṭetvā. ma. hatthena vipāletvā. rā. hatthena vippāḷetvā (sya-all: yu.)
Cīvaraṁ vilomikaṁ hoti.
vilomikaṁ → vilomaṁ (bj, sya-all, pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, satthakaṁ namatakan”ti.

Tena kho pana samayena saṅghassa daṇḍasatthakaṁ uppannaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, daṇḍasatthakan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvace satthakadaṇḍe dhārenti sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, uccāvacā satthakadaṇḍā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhimayaṁ dantamayaṁ visāṇamayaṁ naḷamayaṁ veḷumayaṁ kaṭṭhamayaṁ jatumayaṁ phalamayaṁ lohamayaṁ saṅkhanābhimayan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū kukkuṭapattenapi veḷupesikāyapi cīvaraṁ sibbenti. Cīvaraṁ dussibbitaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, sūcin”ti.
sūcinti → sūcikanti (bj)

Sūciyo kaṇṇakitāyo honti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, sūcināḷikan”ti.
sūcināḷikanti sūcināḷikāyapi → sūcināḷikan ti nāḷikāya pi (pts)

Sūcināḷikāyapi kaṇṇakitāyo honti …pe…
sūcināḷikāyapi → nāḷikāyapi (sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, kiṇṇena pūretun”ti.

Kiṇṇepi kaṇṇakitāyo honti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, sattuyā pūretun”ti.
sattuyā pūretunti sattuyāpi → satthuyā pūretun ti satthuyāpi (pts) | sattuyā → rā. satthuyā (sya-all: yu.)

Sattuyāpi kaṇṇakitāyo honti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, saritakan”ti.

Saritakepi kaṇṇakitāyo honti …pe…
saritakepi → saritakenapi (bj)

“anujānāmi, bhikkhave, madhusitthakena sāretun”ti.

Saritakaṁ paribhijjati …pe…
saritakaṁ → saritakampi (sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, saritakasipāṭikan”ti.
saritakasipāṭikanti → saritasipāṭikanti (sya-all, pts) | saritasipāṭikanti → saritakasipāṭikanti (sya-all: ma.)

Tena kho pana samayena bhikkhū tattha tattha khilaṁ nikkhaṇitvā sambandhitvā cīvaraṁ sibbenti.
nikkhaṇitvā → nikhanitvā (bj) | sibbenti → sibbanti (bj) | khilaṁ nikkhaṇitvā → khīlaṁ nikhaṇitvā (sya-all) | tattha tattha khilaṁ nikkhaṇitvā → tatthatattha khīlaṁ nikhanitvā (pts)
Cīvaraṁ vikaṇṇaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, kathinaṁ kathinarajjuṁ tattha tattha obandhitvā cīvaraṁ sibbetun”ti.
kathinaṁ kathinarajjuṁ → kaṭhinaṁ kaṭhinarajjuṁ (bj, sya-all, pts1ed) | kathinaṁ kathinarajjuṁ tattha tattha → kaṭhinaṁ kaṭhinarajjuṁ tatthatattha (pts) | kathinarajjuṁ → kaṭhinaṁ kaṭhinarajjuṁ (cck: sī. syā.)

Visame kathinaṁ pattharanti.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)
Kathinaṁ paribhijjati …pe…
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)

“na, bhikkhave, visame kathinaṁ pattharitabbaṁ.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)
Yo patthareyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Chamāya kathinaṁ pattharanti.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, pts) | chamāya kathinaṁ → chamāyaṁ kaṭhinaṁ (sya-all)
Kathinaṁ paṁsukitaṁ hoti …pe…
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)

“anujānāmi, bhikkhave, tiṇasanthārakan”ti.
tiṇasanthārakanti kathinassa → tiṇasanthārakan ti kaṭhinassa (pts)

Kathinassa anto jīrati …pe…
kathinassa → kaṭhinassa (bj, sya-all) | jīrati → jirati (sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, anuvātaṁ paribhaṇḍaṁ āropetun”ti.

Kathinaṁ nappahoti …pe…
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, daṇḍakathinaṁ bidalakaṁ salākaṁ vinandhanarajjuṁ vinandhanasuttaṁ vinandhitvā cīvaraṁ sibbetun”ti.
daṇḍakathinaṁ bidalakaṁ → daṇḍakaṭhinaṁ vidalakaṁ (bj, sya-all); daṇḍakaṭhinaṁ pidalakaṁ (pts) | vidalakaṁ → pidalakaṁ (sya-all: yu. ma.) | vinaddhitvā → rā. vinandhanarajjuṁ vinandhanasuttakaṁ vinandhitvā (sya-all: yu.)

Suttantarikāyo visamā honti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, kaḷimbhakan”ti.
kaḷimbhakanti → kalimbabhakanti (bj); kaḷimbakanti (sya-all)

Suttā vaṅkā honti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, moghasuttakan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū adhotehi pādehi kathinaṁ akkamanti.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)
Kathinaṁ dussati.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, adhotehi pādehi kathinaṁ akkamitabbaṁ.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)
Yo akkameyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū allehi pādehi kathinaṁ akkamanti.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)
Kathinaṁ dussati.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, allehi pādehi kathinaṁ akkamitabbaṁ.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)
Yo akkameyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū saupāhanā kathinaṁ akkamanti.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)
Kathinaṁ dussati.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, saupāhanena kathinaṁ akkamitabbaṁ.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)
Yo akkameyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū cīvaraṁ sibbantā aṅguliyā paṭiggaṇhanti.
sibbantā → sibbentā (bj, sya-all, pts)
Aṅguliyo dukkhā honti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, paṭiggahan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvace paṭiggahe dhārenti sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ.
paṭiggahe dhārenti → paṭiggahodhārenti (bj) | rūpiyamayaṁ → rūpīmayaṁ (bj)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, uccāvacā paṭiggahā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhimayaṁ …pe… saṅkhanābhimayan”ti.

Tena kho pana samayena sūciyopi satthakāpi paṭiggahāpi nassanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, āvesanavitthakan”ti.

Āvesanavitthake samākulā honti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, paṭiggahathavikan”ti.
paṭiggahathavikanti → paṭiggahanti (bj) | paṭiggahathavikanti aṁsabaddhako → paṭiggahatthavikanti aṁsavaddhako (sya-all, pts)

Aṁsabaddhako na hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, aṁsabaddhakaṁ bandhanasuttakan”ti.
aṁsabaddhakaṁ → aṁsavaddhakaṁ (sya-all) | aṁsabaddhakaṁ bandhanasuttakanti → aṁsavaddhakaṁ bandhanasuttakan ti (pts)

Tena kho pana samayena bhikkhū abbhokāse cīvaraṁ sibbantā sītenapi uṇhenapi kilamanti.
abbhokāse → ajjhokāse (sya-all) | sibbantā → sibbentā (sya-all) | ajjhokāse → abbhokāse (sya-all: yu.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, kathinasālaṁ kathinamaṇḍapan”ti.
kathinasālaṁ kathinamaṇḍapanti kathinasālā → kaṭhinasālaṁ kaṭhinamaṇḍapanti kaṭhinasālā (bj, sya-all, pts)

Kathinasālā nīcavatthukā hoti, udakena otthariyyati.
otthariyyati → ottharīyati (pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, uccavatthukaṁ kātun”ti.

Cayo paripatati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, cinituṁ tayo caye— iṭṭhakācayaṁ, silācayaṁ, dārucayan”ti.

Ārohantā vihaññanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, tayo sopāne—
sopāne iṭṭhakāsopānaṁ silāsopānaṁ dārusopānanti → sopāṇe iṭṭhakāsopāṇaṁ silāsopāṇaṁ dārusopāṇanti (bj, sya-all)
iṭṭhakāsopānaṁ, silāsopānaṁ, dārusopānan”ti.

Ārohantā paripatanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ālambanabāhan”ti.
ālambanabāhanti kathinasālāya → ālambanabāhan ti kaṭhinasālāya (pts)

Kathinasālāya tiṇacuṇṇaṁ paripatati …pe…
kathinasālāya → kaṭhinasālāya (bj)

“anujānāmi, bhikkhave, ogumphetvā ullittāvalittaṁ kātuṁ—
ogumphetvā → ogumbetvā (bj, sya-all) | ogumphetvā → ogumbetvā (cck: sī. syā.) | ogumbetvā → ogumbhetvā (sya-all: yu.)
setavaṇṇaṁ kāḷavaṇṇaṁ gerukaparikammaṁ mālākammaṁ latākammaṁ makaradantakaṁ pañcapaṭikaṁ cīvaravaṁsaṁ cīvararajjukan”ti.
pañcapaṭikaṁ → pañcapaṭṭhikaṁ (sya-all, pts) | cīvararajjukanti → cīvararajjunti (sya-all, pts)

Tena kho pana samayena bhikkhū cīvaraṁ sibbetvā tattheva kathinaṁ ujjhitvā pakkamanti, undūrehipi upacikāhipi khajjati.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all) | undūrehipi upacikāhipi → undurehi pi upacikāhi pi (bj, pts) | tattheva kathinaṁ → tatth eva kaṭhinaṁ (pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, kathinaṁ saṅgharitun”ti.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all) | kathinaṁ saṅgharitunti kathinaṁ → kaṭhinaṁ saṁharitun ti kaṭhinaṁ (pts)

Kathinaṁ paribhijjati …pe…
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, goghaṁsikāya kathinaṁ saṅgharitun”ti.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all)

Kathinaṁ viniveṭhiyati …pe…
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all) | viniveṭhiyati → viveṭheti (sya-all: ma.)

“anujānāmi, bhikkhave, bandhanarajjun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū kuṭṭepi thambhepi kathinaṁ ussāpetvā pakkamanti.
kuṭṭepi → kuḍḍepi (sya-all) | kathinaṁ → kaṭhinaṁ (sya-all)
Paripatitvā kathinaṁ bhijjati.
kathinaṁ → kaṭhinaṁ (bj, sya-all, pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, bhittikhile vā nāgadante vā laggetun”ti.
bhittikhile → bhittikhīle (bj, sya-all, pts) | nāgadante → nāgadantake (sya-all)

Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena vesālī tena cārikaṁ pakkāmi. Tena kho pana samayena bhikkhū sūcikampi satthakampi bhesajjampi pattena ādāya gacchanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, bhesajjatthavikan”ti.
bhesajjatthavikanti aṁsabaddhako → bhesajjatthavikan ti aṁsavaddhako (pts)

Aṁsabaddhako na hoti …pe…
aṁsabaddhako → aṁsavaddhako (sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, aṁsabaddhakaṁ bandhanasuttakan”ti.
aṁsabaddhakaṁ → aṁsavaddhakaṁ (sya-all) | aṁsabaddhakaṁ bandhanasuttakanti → aṁsavaddhakaṁ bandhanasuttakan ti (pts)

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu upāhanāyo kāyabandhanena bandhitvā gāmaṁ piṇḍāya pāvisi. Aññataro upāsako taṁ bhikkhuṁ abhivādento upāhanāyo sīsena ghaṭṭeti.
ghaṭṭeti → ghaṭṭesi (bj, sya-all, pts)
So bhikkhu maṅku ahosi.
maṅku → maṅkū (bj)
Atha kho so bhikkhu ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, upāhanatthavikan”ti.
upāhanatthavikanti aṁsabaddhako → upāhanatthavikan ti aṁsavaddhako (pts)

Aṁsabaddhako na hoti …pe…
aṁsabaddhako → aṁsavaddhako (sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, aṁsabaddhakaṁ bandhanasuttakan”ti.
aṁsabaddhakaṁ → aṁsavaddhakaṁ (sya-all) | aṁsabaddhakaṁ bandhanasuttakanti → aṁsavaddhakaṁ bandhanasuttakan ti (pts)

Tena kho pana samayena antarāmagge udakaṁ akappiyaṁ hoti. Parissāvanaṁ na hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, parissāvanan”ti.

Coḷakaṁ nappahoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, kaṭacchuparissāvanan”ti.

Coḷakaṁ nappahoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, dhammakaraṇan”ti.
dhammakaraṇan”ti → dhammakarakanti (bj, sya-all, pts1ed) | dhammakaraṇanti → dhammakarakanti (bj, sya-all, pts) | dhammakaraṇa’’nti → dhammakaraṇaṁ (cck: sī. syā.); dhamakaraṇaṁ (cck: ka.)

Tena kho pana samayena dve bhikkhū kosalesu janapade addhānamaggappaṭipannā honti.
janapade addhānamaggappaṭipannā → janapadesu addhānamaggapaṭipannā (bj, sya-all, pts)
Eko bhikkhu anācāraṁ ācarati. Dutiyo bhikkhu taṁ bhikkhuṁ etadavoca— “mā, āvuso, evarūpaṁ akāsi. Netaṁ kappatī”ti. So tasmiṁ upanandhi.
upanandhi → upanaddhi (bj) | upanandhi atha kho → upanaddhi athakho (sya-all) | upanaddhi → upananti (bj: sīmu) | upanaddhi → rā. upanandhi (sya-all: yu.)

Atha kho so bhikkhu pipāsāya pīḷito upanaddhaṁ bhikkhuṁ etadavoca—
upanaddhaṁ → upanandhaṁ (pts) | upanaddhaṁ → rā. upanandhaṁ (sya-all: yu.)
“dehi me, āvuso, parissāvanaṁ, pānīyaṁ pivissāmī”ti. Upanaddho bhikkhu na adāsi.
upanaddho → upanandho (pts)
So bhikkhu pipāsāya pīḷito kālamakāsi. Atha kho so bhikkhu ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi.

“Kiṁ pana tvaṁ, āvuso, parissāvanaṁ yāciyamāno na adāsī”ti?

“Evamāvuso”ti.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“kathañhi nāma bhikkhu parissāvanaṁ yāciyamāno na dassatī”ti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā taṁ bhikkhuṁ paṭipucchi—

“saccaṁ kira tvaṁ, bhikkhu, parissāvanaṁ yāciyamāno na adāsī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṁ, moghapurisa, ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ.
ananucchavikaṁ → ananucchavikaṁ te (sya-all); ananucchaviyaṁ te (pts) | appatirūpaṁ → appaṭirūpaṁ (sya-all)
Kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, parissāvanaṁ yāciyamāno na dassasi. Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… vigarahitvā …pe… dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, addhānamaggappaṭipannena bhikkhunā parissāvanaṁ yāciyamānena na dātabbaṁ. Yo na dadeyya, āpatti dukkaṭassa. Na ca, bhikkhave, aparissāvanakena addhāno paṭipajjitabbo.
addhāno → addhānamaggo (sya-all, pts)
Yo paṭipajjeyya, āpatti dukkaṭassa. Sace na hoti parissāvanaṁ vā dhammakaraṇo vā, saṅghāṭikaṇṇopi adhiṭṭhātabbo—
dhammakaraṇo → dhammakarako (sya-all, pts)
iminā parissāvetvā pivissāmī”ti.

Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena vesālī tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ. Tena kho pana samayena bhikkhū navakammaṁ karonti. Parissāvanaṁ na sammati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, daṇḍaparissāvanan”ti.

Daṇḍaparissāvanaṁ na sammati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, ottharakan”ti.
ottharakanti → ottharikanti (sya-all) | ottharikanti → ottharakanti (sya-all: yu.)

Tena kho pana samayena bhikkhū makasehi ubbāḷhā honti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, makasakuṭikan”ti.

Tena kho pana samayena vesāliyaṁ paṇītānaṁ bhattānaṁ bhattapaṭipāṭi aṭṭhitā hoti.
aṭṭhitā → adhiṭṭhitā (bj) | bhattapaṭipāṭi aṭṭhitā → bhattapaṭipāṭī adhiṭṭhitā (pts) | aṭṭhitā → adhiṭṭhitā. rā. paṭṭhitā (sya-all: yu. ma.)
Bhikkhū paṇītāni bhojanāni bhuñjitvā abhisannakāyā honti bahvābādhā.
bahvābādhā → bavhābādhā (cck: sī.)

Atha kho jīvako komārabhacco vesāliṁ agamāsi kenacideva karaṇīyena. Addasā kho jīvako komārabhacco bhikkhū abhisannakāye bahvābādhe. Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho jīvako komārabhacco bhagavantaṁ etadavoca— “etarahi, bhante, bhikkhū abhisannakāyā bahvābādhā. Sādhu, bhante, bhagavā bhikkhūnaṁ caṅkamañca jantāgharañca anujānātu. Evaṁ bhikkhū appābādhā bhavissantī”ti. Atha kho bhagavā jīvakaṁ komārabhaccaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
samādapesi samuttejesi → (pts)
Atha kho jīvako komārabhacco bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
samādapito samuttejito → (pts)
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, caṅkamañca jantāgharañcā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū visame caṅkame caṅkamanti. Pādā dukkhā honti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, samaṁ kātun”ti.
kātunti → kātunti tena kho pana samayena (sya-all)

Caṅkamo nīcavatthuko hoti. Udakena otthariyyati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, uccavatthukaṁ kātun”ti.

Cayo paripatati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, cinituṁ tayo caye— iṭṭhakācayaṁ, silācayaṁ, dārucayan”ti.

Ārohantā vihaññanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, tayo sopāne—
sopāne iṭṭhakāsopānaṁ silāsopānaṁ dārusopānanti → sopāṇe iṭṭhakāsopāṇaṁ silāsopāṇaṁ dārusopāṇanti (bj, sya-all)
iṭṭhakāsopānaṁ, silāsopānaṁ, dārusopānan”ti.

Ārohantā paripatanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ālambanabāhan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū caṅkame caṅkamantā paripatanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, caṅkamanavedikan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū ajjhokāse caṅkamantā sītenapi uṇhenapi kilamanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, caṅkamanasālan”ti.
caṅkamanasālanti → caṅkamanasālatiti (bj) | caṅkamanasālanti caṅkamanasālāyaṁ → caṅkamanasālan ti caṅkamanasālāya (pts)

Caṅkamanasālāyaṁ tiṇacuṇṇaṁ paripatati …pe…
caṅkamanasālāyaṁ → caṅkamaṇasālāya (bj: sīmu)

“anujānāmi, bhikkhave, ogumphetvā ullittāvalittaṁ kātuṁ—
ogumphetvā → ogumbetvā (bj, sya-all) | ogumbetvā → ogumphetvā (bj: machasaṁ)
setavaṇṇaṁ kāḷavaṇṇaṁ gerukaparikammaṁ mālākammaṁ latākammaṁ makaradantakaṁ pañcapaṭikaṁ cīvaravaṁsaṁ cīvararajjun”ti.
pañcapaṭikaṁ → pañcapaṭṭhikaṁ (sya-all) | cīvararajjunti → cīvararajjunti tena kho pana samayena (sya-all)

Jantāgharaṁ nīcavatthukaṁ hoti, udakena otthariyyati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, uccavatthukaṁ kātun”ti.

Cayo paripatati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, cinituṁ tayo caye— iṭṭhakācayaṁ, silācayaṁ, dārucayan”ti.

Ārohantā vihaññanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, tayo sopāne—
sopāne iṭṭhakāsopānaṁ silāsopānaṁ dārusopānanti → sopāṇe iṭṭhakāsopāṇaṁ silāsopāṇaṁ dārusopāṇanti (bj, sya-all)
iṭṭhakāsopānaṁ, silāsopānaṁ, dārusopānan”ti.

Ārohantā paripatanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ālambanabāhan”ti.

Jantāgharassa kavāṭaṁ na hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, kavāṭaṁ piṭṭhasaṅghāṭaṁ udukkhalikaṁ uttarapāsakaṁ aggaḷavaṭṭiṁ kapisīsakaṁ sūcikaṁ ghaṭikaṁ tāḷacchiddaṁ āviñchanachiddaṁ āviñchanarajjun”ti.
piṭṭhasaṅghāṭaṁ → piṭṭhasaṅghāṭaṁ (pts1ed); pīṭhasaṅghāṭaṁ (mr); aggaḷavaṭṭiṁ → aggalavaṭṭiṁ (pts1ed); aggaḷavaṭikaṁ (csp1ed) | aggaḷavaṭṭiṁ → aggalavaṭṭikaṁ (bj); aggaḷavaṭṭikaṁ (cck); aggalavaṭṭiṁ (pts) | tāḷacchiddaṁ āviñchanachiddaṁ āviñchanarajjunti → tālacchiddaṁ āviñjanachiddaṁ āviñjanarajjunti (bj); tālacchiddaṁ āviñchanacchiddaṁ āviñchanarajjun ti (pts) | tāḷacchiddaṁ āviñchanachiddaṁ → tālacchiddaṁ āviñchanacchiddaṁ (sya-all) | piṭṭhasaṅghāṭaṁ → pīṭhasaṁghāṭaṁ (cck: ka.)

Jantāgharassa kuṭṭapādo jīrati …pe…
kuṭṭapādo → kuḍḍapādo (bj, sya-all, pts)

“anujānāmi, bhikkhave, maṇḍalikaṁ kātun”ti.

Jantāgharassa dhūmanettaṁ na hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, dhūmanettan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū khuddake jantāghare majjhe aggiṭṭhānaṁ karonti. Upacāro na hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, khuddake jantāghare ekamantaṁ aggiṭṭhānaṁ kātuṁ, mahallake majjhe”ti.

Jantāghare aggi mukhaṁ ḍahati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, mukhamattikan”ti.
mukhamattikanti hatthe → mukhamattikan ti hatthena (pts)

Hatthe mattikaṁ tementi …pe…
hatthe → hatthena (sya-all) | hatthe → hatthena (bj: sīmu)

“anujānāmi, bhikkhave, mattikādoṇikan”ti.

Mattikā duggandhā hoti …pe…
hoti → honti (sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, vāsetun”ti.
vāsetunti → vāsetunti tena kho pana samayena (sya-all)

Jantāghare aggi kāyaṁ ḍahati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, udakaṁ atiharitun”ti.

Pātiyāpi pattenapi udakaṁ atiharanti …pe…
pātiyāpi → pāṭiyāpi (sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, udakaṭṭhānaṁ, udakasarāvakan”ti.
udakaṭṭhānaṁ → udakādhānaṁ (bj); udakanidhānaṁ (sya-all) | udakanidhānaṁ → udakaṭṭhānaṁ (sya-all: yu.)

Jantāgharaṁ tiṇacchadanaṁ na sedeti …pe…
tiṇacchadanaṁ na sedeti → tiṇacchadanaṁ sādeti (bj); tiṇacchādanena chādeti (mr) | sādeti → tiṇacchadanaṁ na sedeti (bj: PTS) | sedeti → tiṇacchādanena chādeti (cck: ka.)

“anujānāmi, bhikkhave, ogumphetvā ullittāvalittaṁ kātun”ti.
ogumphetvā → ogumbetvā (bj, sya-all) | ogumbetvā → ogumphetvā (bj: machasaṁ)

Jantāgharaṁ cikkhallaṁ hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, santharituṁ tayo santhare—
santhare iṭṭhakāsantharaṁ silāsantharaṁ dārusantharanti → santhāre iṭṭhakāsanthāraṁ silāsanthāraṁ dārusanthāranti (sya-all) | santhare → santhāre (bj: machasaṁ)
iṭṭhakāsantharaṁ, silāsantharaṁ, dārusantharan”ti.

Cikkhallaṁyeva hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, dhovitun”ti.

Udakaṁ santiṭṭhati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, udakaniddhamanan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū jantāghare chamāya nisīdanti, gattāni kaṇḍūvanti.
chamāya → chamāyaṁ (sya-all) | kaṇḍūvanti bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ → kaṇḍuvanti (pts)

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, jantāgharapīṭhan”ti.

Tena kho pana samayena jantāgharaṁ aparikkhittaṁ hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, parikkhipituṁ tayo pākāre— iṭṭhakāpākāraṁ, silāpākāraṁ, dārupākāran”ti.

Koṭṭhako na hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, koṭṭhakan”ti.
anujānāmi, bhikkhave, koṭṭhakanti … Koṭṭhakassa kavāṭaṁ na hoti → anujānāmi bhikkhave koṭṭhakanti. koṭṭhako nīcavatthuko hoti …pe… anujānāmi bhikkhave uccavatthukaṁ kātunti. cayo paripatati …pe… anujānāmi bhikkhave cinituṁ tayo caye iṭṭhakācayaṁ silācayaṁ dārucayanti. ārohantā vihaññanti …pe… anujānāmi bhikkhave tayo sopāne iṭṭhakāsopānaṁ silāsopānaṁ dārusopānanti. ārohantā paripatanti …pe… anujānāmi bhikkhave ālambanabāhanti. koṭṭhakassa kavāṭaṁ na hoti. (sya1, sya2, km) | sopāne posāṇe iṭṭha (sya3)

Koṭṭhako nīcavatthuko hoti, udakena otthariyyati …pe…
Koṭṭhako nīcavatthuko hoti, udakena otthariyyati …pe… → koṭṭhako nīcavatthuko hoti …pe… (sya1, sya2, km)

“anujānāmi, bhikkhave, uccavatthukaṁ kātun”ti.

Cayo paripatati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, cinituṁ tayo caye— iṭṭhakācayaṁ, silācayaṁ, dārucayan”ti.

Ārohantā vihaññanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, tayo sopāne—
sopāne iṭṭhakāsopānaṁ silāsopānaṁ dārusopānanti → sopāṇe iṭṭhakāsopāṇaṁ silāsopāṇaṁ dārusopāṇanti (bj, sya-all)
iṭṭhakāsopānaṁ, silāsopānaṁ, dārusopānan”ti.
iṭṭhakāsopānaṁ, silāsopānaṁ, dārusopānan”ti → sopāne posāṇe iṭṭha (sya3)

Ārohantā paripatanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ālambanabāhan”ti.

Koṭṭhakassa kavāṭaṁ na hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, kavāṭaṁ piṭṭhasaṅghāṭaṁ udukkhalikaṁ uttarapāsakaṁ aggaḷavaṭṭiṁ kapisīsakaṁ sūcikaṁ ghaṭikaṁ tāḷacchiddaṁ āviñchanachiddaṁ āviñchanarajjun”ti.
aggaḷavaṭṭiṁ → aggalavaṭṭiṁ (bj, pts) | tāḷacchiddaṁ āviñchanachiddaṁ āviñchanarajjunti → tālacchiddaṁ āviñjanachiddaṁ āviñjanarajjunti (bj); tālacchiddaṁ āviñchanacchiddaṁ āviñchanarajjun ti (pts) | tāḷacchiddaṁ āviñchanachiddaṁ → tālacchiddaṁ āviñchanacchiddaṁ (sya-all) | āviñchanarajjunti → āviñchanarajjunti tena kho pana samayena (sya-all)

Koṭṭhake tiṇacuṇṇaṁ paripatati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ogumphetvā ullittāvalittaṁ kātuṁ—
ogumphetvā → ogumbetvā (bj, sya-all)
setavaṇṇaṁ kāḷavaṇṇaṁ gerukaparikammaṁ mālākammaṁ latākammaṁ makaradantakaṁ pañcapaṭikan”ti.
pañcapaṭikanti → pañcapaṭṭhikanti (sya-all, pts)

Pariveṇaṁ cikkhallaṁ hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, marumbaṁ upakiritun”ti.

Na pariyāpuṇanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, padarasilaṁ nikkhipitun”ti.
padarasilaṁ nikkhipitunti → padasilaṁ nikkhipitun ti (pts) | padarasilaṁ → padasilaṁ (sya-all: yu. ma.)

Udakaṁ santiṭṭhati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, udakaniddhamanan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū naggā naggaṁ abhivādenti …pe… naggā naggaṁ abhivādāpenti, naggā naggassa parikammaṁ karonti, naggā naggassa parikammaṁ kārāpenti, naggā naggassa denti, naggā paṭiggaṇhanti, naggā khādanti, naggā bhuñjanti, naggā sāyanti, naggā pivanti.
naggaṁ → naggaṁ abhivādāpenti naggā anaggaṁ (sya-all) | kārāpenti → kārenti (bj: sīmu) | paṭigaṇhanti → paṭiggaṇhanti (bj: sīmu) | abhivādāpenti → yuropiyamarammapotthakesu naggā naggaṁ abhivādenti. naggā naggaṁ abhivādāpentīti vacanakkamo ādito paṭṭhāya ettakoyeva āgato. 3-4 yu. potthakesu ettha dvīsu ṭhānesu naggenāti padaṁ na paññāyati (sya-all note)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, naggena naggo abhivādetabbo …pe…
naggena → idaṁ padaṁ pts1ed, mr potthakesu | naggena → (pts) | naggena → idaṁ padaṁ katthaci natthi (cck note)
na naggena abhivādetabbaṁ … na naggena naggo abhivādāpetabbo …
naggena → (pts) | naggena → idaṁ padaṁ katthaci natthi (cck note)
na naggena abhivādāpetabbaṁ … na naggena naggassa parikammaṁ kātabbaṁ … na naggena naggassa parikammaṁ kārāpetabbaṁ …
naggassa → (sya-all)
na naggena naggassa dātabbaṁ … na naggena paṭiggahetabbaṁ … na naggena khāditabbaṁ … na naggena bhuñjitabbaṁ … na naggena sāyitabbaṁ … na naggena pātabbaṁ. Yo piveyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū jantāghare chamāya cīvaraṁ nikkhipanti.
chamāya → chamāyaṁ (sya-all)
Cīvaraṁ paṁsukitaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, cīvaravaṁsaṁ cīvararajjun”ti.
bhikkhave → bhikkhave jantāghare (bj, sya-all)

Deve vassante cīvaraṁ ovassati …pe…
vassante → vassente (bj)

“anujānāmi, bhikkhave, jantāgharasālan”ti.
anujānāmi → anujānāma (sya-all) | jantāgharasālanti jantāgharasālā → jantāgharasālan ti jantāgharasāla (pts)

Jantāgharasālā nīcavatthukā hoti, udakena otthariyyati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, uccavatthukaṁ kātun”ti.

Cayo paripatati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, cinituṁ …pe…
cinituṁ → cinituṁ tayo caye (bj)

ārohantā vihaññanti …pe…

ārohantā paripatanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ālambanabāhan”ti.

Jantāgharasālāya tiṇacuṇṇaṁ paripatati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ogumphetvā ullittāvalittaṁ kātuṁ …pe…
ogumphetvā → ogumbetvā (bj, sya-all)
cīvaravaṁsaṁ cīvararajjun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū jantāgharepi udakepi parikammaṁ kātuṁ kukkuccāyanti.
parikammaṁ → piṭṭhiparikammaṁ (sya-all) | piṭṭhiparikammaṁ → rā. parikammaṁ (sya-all: yu. ma.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, tisso paṭicchādiyo— jantāgharapaṭicchādiṁ, udakapaṭicchādiṁ, vatthapaṭicchādin”ti.
jantāgharapaṭicchādiṁ → gharapaṭicchādiṁ (sya-all: ma.)

Tena kho pana samayena jantāghare udakaṁ na hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, udapānan”ti.

Udapānassa kūlaṁ lujjati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, cinituṁ tayo caye— iṭṭhakācayaṁ, silācayaṁ, dārucayan”ti.

Udapāno nīcavatthuko hoti, udakena otthariyyati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, uccavatthukaṁ kātun”ti.

Cayo paripatati …pe…

ārohantā vihaññanti …pe…

ārohantā paripatanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ālambanabāhan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū vallikāyapi kāyabandhanenapi udakaṁ vāhenti.
vāhenti → vāhanti (pts1ed, mr) | vallikāyapi → valliyāpi (bj, sya-all) | vāhenti bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ → vāhanti (pts) | vāhenti → vāhanti (cck: ka.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, udakavāhanarajjun”ti.
udakavāhanarajjunti → udapānarajjunti (sya-all) | udapānarajjunti → udakavāhanarajjunti (sya-all: yu. ma.)

Hatthā dukkhā honti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, tulaṁ karakaṭakaṁ cakkavaṭṭakan”ti.

Bhājanā bahū bhijjanti …pe…
bahū → bahuṁ (pts)

“anujānāmi, bhikkhave, tayo vārake— lohavārakaṁ, dāruvārakaṁ, cammakkhaṇḍan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū ajjhokāse udakaṁ vāhentā sītenapi uṇhenapi kilamanti.
vāhentā → vāhanto (bj)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, udapānasālan”ti.

Udapānasālāya tiṇacuṇṇaṁ paripatati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ogumphetvā ullittāvalittaṁ kātuṁ—
ogumphetvā → ogumbetvā (bj, sya-all)
setavaṇṇaṁ kāḷavaṇṇaṁ gerukaparikammaṁ mālākammaṁ latākammaṁ makaradantakaṁ pañcapaṭikaṁ cīvaravaṁsaṁ cīvararajjun”ti.
pañcapaṭikaṁ → pañcapaṭṭhikaṁ (sya-all) | cīvararajjunti → cīvararajjunti tena kho pana samayena (sya-all)

Udapāno apāruto hoti, tiṇacuṇṇehipi paṁsukehipi okiriyyati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, apidhānan”ti.
apidhānanti → apidhānanti tena kho pana samayena (sya-all)

Udakabhājanaṁ na saṁvijjati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, udakadoṇiṁ udakakaṭāhan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū ārāme tahaṁ tahaṁ nahāyanti. Ārāmo cikkhallo hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, candanikan”ti.
candanikanti → udakacandanikanti (sya-all) | udakacandanikanti → candanikanti (sya-all: yu. ma.)

Candanikā pākaṭā hoti.
pākaṭā → apārutā (bj); pākatā (pts) | apārutā → pākaṭā (bj: sīmu)
Bhikkhū hiriyanti nahāyituṁ …pe…
hiriyanti → hirīyanti (bj, pts)

“anujānāmi, bhikkhave, parikkhipituṁ tayo pākāre— iṭṭhakāpākāraṁ, silāpākāraṁ, dārupākāran”ti.

Candanikā cikkhallā hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, santharituṁ tayo santhare—
santhare iṭṭhakāsantharaṁ silāsantharaṁ dārusantharanti → santhāre iṭṭhakāsanthāraṁ silāsanthāraṁ dārusanthāranti (sya-all) | santhare → santhāre (bj: sīmu)
iṭṭhakāsantharaṁ, silāsantharaṁ, dārusantharan”ti.

Udakaṁ santiṭṭhati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, udakaniddhamanan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhūnaṁ gattāni sītigatāni honti.
sītigatāni → sītikāni (bj); sītikatāni (sya-all, pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, udakapuñchaniṁ coḷakenapi paccuddharitun”ti.
udakapuñchaniṁ coḷakenapi → udakapuñjacolakena pi (bj) | coḷakenapi paccuddharitunti → colakena pi paccuddharitun ti (pts)

Tena kho pana samayena aññataro upāsako saṅghassa atthāya pokkharaṇiṁ kāretukāmo hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, pokkharaṇin”ti.

Pokkharaṇiyā kūlaṁ lujjati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, cinituṁ tayo caye— iṭṭhakācayaṁ, silācayaṁ, dārucayan”ti.

Ārohantā vihaññanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, tayo sopāne—
sopāne iṭṭhakāsopānaṁ silāsopānaṁ dārusopānanti → sopāṇe iṭṭhakāsopāṇaṁ silāsopāṇaṁ dārusopāṇanti (bj, sya-all)
iṭṭhakāsopānaṁ, silāsopānaṁ, dārusopānan”ti.

Ārohantā paripatanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ālambanabāhan”ti.

Pokkharaṇiyā udakaṁ purāṇaṁ hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, udakamātikaṁ udakaniddhamanan”ti.
udakamātikaṁ udakaniddhamananti → udakāyatikaṁ udakaniddhamanan ti (pts) | udakamātikaṁ → udakāyatikaṁ (sya-all: yu.)

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu saṅghassa atthāya nillekhaṁ jantāgharaṁ kattukāmo hoti.
bhikkhu saṅghassa → upāsako bhikkhusaṅghassa (sya-all) | kattukāmo → aññataro bhikkhu saṅghassa atthāya nillekhaṁ jantāgharaṁ kattukāmo (sya-all: yu. ma.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, nillekhaṁ jantāgharan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū cātumāsaṁ nisīdanena vippavasanti.
cātumāsaṁ → catumāsaṁ (pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“na, bhikkhave, cātumāsaṁ nisīdanena vippavasitabbaṁ.
cātumāsaṁ → catumāsaṁ (pts)
Yo vippavaseyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pupphābhikiṇṇesu sayanesu sayanti. Manussā vihāracārikaṁ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, pupphābhikiṇṇesu sayanesu sayitabbaṁ. Yo sayeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.
yo → so (pts)

Tena kho pana samayena manussā gandhampi mālampi ādāya ārāmaṁ āgacchanti. Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, gandhaṁ gahetvā kavāṭe pañcaṅgulikaṁ dātuṁ, pupphaṁ gahetvā vihāre ekamantaṁ nikkhipitun”ti.

Tena kho pana samayena saṅghassa namatakaṁ uppannaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, namatakan”ti.

Atha kho bhikkhūnaṁ etadahosi— “namatakaṁ adhiṭṭhātabbaṁ nu kho udāhu vikappetabban”ti …pe…

“na, bhikkhave, namatakaṁ adhiṭṭhātabbaṁ, na vikappetabban”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū āsittakūpadhāne bhuñjanti.
āsittakūpadhāne → āsittakupadhāne (sya-all)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“na, bhikkhave, āsittakūpadhāne bhuñjitabbaṁ.
āsittakūpadhāne → āsittakupadhāne (sya-all)
Yo bhuñjeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. So bhuñjamāno na sakkoti hatthena pattaṁ sandhāretuṁ. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, maḷorikan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ekabhājanepi bhuñjanti …pe… ekathālakepi pivanti, ekamañcepi tuvaṭṭenti, ekattharaṇāpi tuvaṭṭenti, ekapāvuraṇāpi tuvaṭṭenti, ekattharaṇapāvuraṇāpi tuvaṭṭenti.
ekapāvuraṇāpi → ekapāpuraṇā pi (bj); ekapāvuraṇepi (sya-all) | ekattharaṇapāvuraṇāpi → ekattharaṇāpāpuraṇā pi (bj); ekattharaṇapāvuraṇepi (sya-all) | ekattharaṇāpi → ekattharaṇepi (sya-all) | ekattharaṇā → ekattharaṇe (bj: machasaṁ) | ekapāpuraṇā → ekapāpuraṇe (bj: machasaṁ) | ekathālakepi → ekathālakenapi (sya-all: ma.) | tuvaṭṭenti → ekattharaṇāpi tuvaṭṭenti. ekapāvuraṇāpi tuvaṭṭenti. ekattharaṇapāvuraṇāpi tuvaṭṭenti (sya-all: yu. ma.)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, ekabhājane bhuñjitabbaṁ …pe… na ekathālake pātabbaṁ … na ekamañce tuvaṭṭitabbaṁ … na ekattharaṇā tuvaṭṭitabbaṁ …
na ekattharaṇā → na ekattharaṇe (sya-all) | ekattharaṇā → ekattharaṇe (bj) | ekattharaṇā → na ekattharaṇe (cck note)
na ekapāvuraṇā tuvaṭṭitabbaṁ …
na ekapāvuraṇā → na ekapāvuraṇe (sya-all) | ekapāvuraṇā → ekapāpuraṇepi (bj) | ekapāvuraṇā → na ekapāvuraṇe (cck note)
na ekattharaṇapāvuraṇā tuvaṭṭitabbaṁ.
na ekattharaṇapāvuraṇā → na ekattharaṇapāvuraṇe (sya-all) | ekattharaṇapāvuraṇā → ekattharaṇapāpuraṇepi (bj) | ekattharaṇapāvuraṇā → na ekattharaṇapāvuraṇe (cck: syā.) | tuvaṭṭitabbaṁ → na ekattharaṇā tuvaṭṭitabbaṁ. na ekapāvuraṇā tuvaṭṭitabbaṁ. na ekattharaṇapāvuraṇā tuvaṭṭitabbaṁ (sya-all: yu. ma.)
Yo tuvaṭṭeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena vaḍḍho licchavī mettiyabhūmajakānaṁ bhikkhūnaṁ sahāyo hoti.
mettiyabhūmajakānaṁ → mettiyabhummajakānaṁ (bj) | licchavī mettiyabhūmajakānaṁ → licchavi mettiyabhummajakānaṁ (sya-all, pts)
Atha kho vaḍḍho licchavī yena mettiyabhūmajakā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā mettiyabhūmajake bhikkhū etadavoca—
mettiyabhūmajakā → mettiyabhummajakā (bj, sya-all, pts) | mettiyabhūmajake → mettiyabhummajake (bj, sya-all, pts) | licchavī → licchavi (sya-all, pts)
“vandāmi, ayyā”ti. Evaṁ vutte, mettiyabhūmajakā bhikkhū nālapiṁsu.
mettiyabhūmajakā → mettiyabhummajakā (bj, sya-all, pts)
Dutiyampi kho vaḍḍho licchavī mettiyabhūmajake bhikkhū etadavoca—
mettiyabhūmajake → mettiyabhummajake (bj) | licchavī mettiyabhūmajake → licchavi mettiyabhummajake (sya-all, pts)
“vandāmi, ayyā”ti.
ayyāti dutiyampi → ayyā ti tatiyam pi (pts)
Dutiyampi kho mettiyabhūmajakā bhikkhū nālapiṁsu.
mettiyabhūmajakā → mettiyabhummajakā (bj, sya-all, pts)
Tatiyampi kho vaḍḍho licchavī mettiyabhūmajake bhikkhū etadavoca—
mettiyabhūmajake → mettiyabhummajake (bj) | licchavī mettiyabhūmajake → licchavi mettiyabhummajake (sya-all)
“vandāmi, ayyā”ti. Tatiyampi kho mettiyabhūmajakā bhikkhū nālapiṁsu.
mettiyabhūmajakā → mettiyabhummajakā (bj, sya-all)

“Kyāhaṁ ayyānaṁ aparajjhāmi, kissa maṁ ayyā nālapantī”ti?

“Tathā hi pana tvaṁ, āvuso vaḍḍha, amhe dabbena mallaputtena viheṭhiyamāne ajjhupekkhasī”ti.

“Kyāhaṁ, ayyā, karomī”ti?

“Sace kho tvaṁ, āvuso vaḍḍha, iccheyyāsi, ajjeva bhagavā āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ nāsāpeyyā”ti.

“Kyāhaṁ, ayyā, karomi, kiṁ mayā sakkā kātun”ti?

“Ehi tvaṁ, āvuso vaḍḍha, yena bhagavā tenupasaṅkama, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ evaṁ vadehi—
tenupasaṅkama → tenupasaṅkami (sya-all)
‘idaṁ, bhante, nacchannaṁ nappatirūpaṁ.
nappatirūpaṁ → nappaṭirūpaṁ (sya-all) | nacchannaṁ nappatirūpaṁ → na channaṁ na paṭirūpaṁ (pts)
Yāyaṁ, bhante, disā abhayā anītikā anupaddavā sāyaṁ disā sabhayā saītikā saupaddavā; yato nivātaṁ tato savātaṁ;
savātaṁ → pavātaṁ (bj, sya-all, pts) | nivātaṁ → nīvātaṁ (sya-all)
udakaṁ maññe ādittaṁ; ayyena me dabbena mallaputtena pajāpati dūsitā’”ti.
pajāpati dūsitāti → pajāpatī dūsitā ti (pts)

“Evaṁ, ayyā”ti kho vaḍḍho licchavī mettiyabhūmajakānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
mettiyabhūmajakānaṁ → mettiyabhummajakānaṁ (bj) | licchavī mettiyabhūmajakānaṁ → licchavi mettiyabhummajakānaṁ (sya-all, pts)
Ekamantaṁ nisinno kho vaḍḍho licchavī bhagavantaṁ etadavoca—
licchavī → licchavi (sya-all, pts)
“idaṁ, bhante, nacchannaṁ nappatirūpaṁ.
nappatirūpaṁ → nappaṭirūpaṁ (sya-all)
Yāyaṁ, bhante, disā abhayā anītikā anupaddavā sāyaṁ disā sabhayā saītikā saupaddavā; yato nivātaṁ tato savātaṁ;
savātaṁ → pavātaṁ (bj, sya-all) | nivātaṁ → nīvātaṁ (sya-all)
udakaṁ maññe ādittaṁ; ayyena me dabbena mallaputtena pajāpati dūsitā”ti.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ paṭipucchi— “sarasi tvaṁ, dabba, evarūpaṁ kattā yathāyaṁ vaḍḍho āhā”ti?

“Yathā maṁ, bhante, bhagavā jānātī”ti.

Dutiyampi kho bhagavā …pe… tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ etadavoca— “sarasi tvaṁ, dabba, evarūpaṁ kattā yathāyaṁ vaḍḍho āhā”ti? “Yathā maṁ, bhante, bhagavā jānātī”ti. “Na kho, dabba, dabbā evaṁ nibbeṭhenti. Sace tayā kataṁ, katanti vadehi; sace akataṁ, akatanti vadehī”ti.

“Yato ahaṁ, bhante, jāto nābhijānāmi supinantenapi methunaṁ dhammaṁ paṭisevitā, pageva jāgaro”ti.
yato ahaṁ → yatohaṁ (bj, sya-all) | ahaṁ → haṁ (pts)

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi— “tena hi, bhikkhave, saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṁ nikkujjatu, asambhogaṁ saṅghena karotu.

Aṭṭhahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatassa upāsakassa patto nikkujjitabbo— bhikkhūnaṁ alābhāya parisakkati, bhikkhūnaṁ anatthāya parisakkati, bhikkhūnaṁ avāsāya parisakkati, bhikkhū akkosati paribhāsati, bhikkhū bhikkhūhi bhedeti, buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati.
avāsāya → anāvāsāya (sya-all) | avāsāya → anāvāsāya (cck: syā.) | anāvāsāya → avāsāya (sya-all: yu. ma.)

Anujānāmi, bhikkhave, imehi aṭṭhahaṅgehi samannāgatassa upāsakassa pattaṁ nikkujjituṁ.

Evañca pana, bhikkhave, nikkujjitabbo. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo—

‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Vaḍḍho licchavī āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṁseti.
licchavī → licchavi (sya-all, pts)
Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṁ nikkujjeyya, asambhogaṁ saṅghena kareyya. Esā ñatti.

Suṇātu me, bhante, saṅgho. Vaḍḍho licchavī āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṁseti.
licchavī → licchavi (sya-all)
Saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṁ nikkujjati, asambhogaṁ saṅghena karoti. Yassāyasmato khamati vaḍḍhassa licchavissa pattassa nikkujjanā, asambhogaṁ saṅghena karaṇaṁ, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Nikkujjito saṅghena vaḍḍhassa licchavissa patto, asambhogo saṅghena. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti.
saṅghassa tasmā tuṇhī evametaṁ → (pts) | dhārayāmīti → ito paraṁ athakho saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṁ nikkujji asambhogaṁ saṅghena akāsīti pāṭho bhavituṁ arahatiyeva (sya-all note)

Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena vaḍḍhassa licchavissa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā vaḍḍhaṁ licchaviṁ etadavoca—
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj)
“saṅghena te, āvuso vaḍḍha, patto nikkujjito. Asambhogosi saṅghenā”ti. Atha kho vaḍḍho licchavī—
licchavī → licchavi (sya-all, pts)
saṅghena kira me patto nikkujjito, asambhogomhi kira saṅghenāti— tattheva mucchito papato.
papato → papati (bj)
Atha kho vaḍḍhassa licchavissa mittāmaccā ñātisālohitā vaḍḍhaṁ licchaviṁ etadavocuṁ— “alaṁ, āvuso vaḍḍha, mā soci, mā paridevi. Mayaṁ bhagavantaṁ pasādessāma bhikkhusaṅghañcā”ti.

Atha kho vaḍḍho licchavī saputtadāro samittāmacco sañātisālohito allavattho allakeso yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca—
licchavī → licchavi (sya-all, pts)
“accayo maṁ, bhante, accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yohaṁ ayyaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṁsesiṁ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyā”ti.

“Taggha tvaṁ, āvuso vaḍḍha, accayo accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yaṁ tvaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṁsesi.
taggha → iṅgha (sya-all) | iṅgha → taggha (sya-all: ma.)
Yato ca kho tvaṁ, āvuso vaḍḍha, accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi, taṁ te mayaṁ paṭiggaṇhāma.
paṭiggaṇhāma vuḍḍhihesā → paṭigaṇhāma vuddhihesā (bj)
Vuḍḍhihesā, āvuso vaḍḍha, ariyassa vinaye yo accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti, āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjatī”ti.

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi— “tena hi, bhikkhave, saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṁ ukkujjatu, sambhogaṁ saṅghena karotu.

Aṭṭhahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatassa upāsakassa patto ukkujjitabbo— na bhikkhūnaṁ alābhāya parisakkati, na bhikkhūnaṁ anatthāya parisakkati, na bhikkhūnaṁ avāsāya parisakkati, na bhikkhū akkosati paribhāsati, na bhikkhū bhikkhūhi bhedeti, na buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati, na dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati, na saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati.
avāsāya → anāvāsāya (sya-all)

Anujānāmi, bhikkhave, imehi aṭṭhahaṅgehi samannāgatassa upāsakassa pattaṁ ukkujjituṁ.

Evañca pana, bhikkhave, ukkujjitabbo. Tena, bhikkhave, vaḍḍhena licchavinā saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

‘saṅghena me, bhante, patto nikkujjito, asambhogomhi saṅghena. Sohaṁ, bhante, sammā vattāmi, lomaṁ pātemi, netthāraṁ vattāmi, saṅghaṁ pattukkujjanaṁ yācāmī’ti. Dutiyampi yācitabbo.
yācitabbo → yācitabbā (sya-all)
Tatiyampi yācitabbo.
yācitabbo → yācitabbā (sya-all)
Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo—

‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Saṅghena vaḍḍhassa licchavissa patto nikkujjito, asambhogo saṅghena. So sammā vattati, lomaṁ pāteti, netthāraṁ vattati, saṅghaṁ pattukkujjanaṁ yācati. Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṁ ukkujjeyya, sambhogaṁ saṅghena kareyya. Esā ñatti.

Suṇātu me, bhante, saṅgho. Saṅghena vaḍḍhassa licchavissa patto nikkujjito, asambhogo saṅghena. So sammā vattati, lomaṁ pāteti, netthāraṁ vattati, saṅghaṁ pattukkujjanaṁ yācati. Saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṁ ukkujjati, sambhogaṁ saṅghena karoti. Yassāyasmato khamati vaḍḍhassa licchavissa pattassa ukkujjanā, sambhogaṁ saṅghena karaṇaṁ, so tuṇhassa;
ukkujjanā → ukkujjanaṁ (bj)
yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Ukkujjito saṅghena vaḍḍhassa licchavissa patto, sambhogo saṅghena. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti.
dhārayāmīti → dhārayāmīti dutiya bhāṇavāraṁ (bj) | saṅghassa tasmā tuṇhī evametaṁ → (pts)

Atha kho bhagavā vesāliyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena bhaggā tena cārikaṁ pakkāmi. Anupubbena cārikaṁ caramāno yena bhaggā tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye.
susumāragire → suṁsumāragire (bj, sya-all, pts1ed); saṁsumāragire (mr) | susumāragire bhesakaḷāvane → suṁsumāragire bhesakalāvane (bj) | susumāragire → suṁsumāragire (pts) | susumāragire → suṁsumāragire (cck: sī. syā.); saṁsumāragire (cck: ka.)

Tena kho pana samayena bodhissa rājakumārassa kokanado nāma pāsādo acirakārito hoti, anajjhāvuttho samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
kokanado → kokanudo (sya-all, mr) | kokanado → kokanudo (cck: ka.)

Atha kho bodhi rājakumāro sañcikāputtaṁ māṇavaṁ āmantesi—
bodhi rājakumāro sañcikāputtaṁ → bodhirājakumāro sañjikāputtaṁ (bj) | sañcikāputtaṁ → sañjikāputtaṁ (cck, sya-all, pts)
“ehi tvaṁ, samma sañcikāputta, yena bhagavā tenupasaṅkama, upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vanda;
sañcikāputta → sañjikāputta (sya-all, pts)
appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha— ‘bodhi, bhante, rājakumāro bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’ti.
appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ → (pts) | pucchatīti evañca vadehi → pucchati evaṁ ca vadeti (pts) | pucchatīti → yuropiyapotthake itisaddo na paññāyati (sya-all note)
Evañca vadehi—
vadehi → vadeti (sya-all: yu.)
‘adhivāsetu kira, bhante, bhagavā bodhissa rājakumārassa svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’”ti.

“Evaṁ, bho”ti kho sañcikāputto māṇavo bodhissa rājakumārassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all) | sañcikāputto → sañjikāputto (sya-all, pts)
Ekamantaṁ nisinno kho sañcikāputto māṇavo bhagavantaṁ etadavoca—
sañcikāputto → sañjikāputto (sya-all, pts)
“bodhi kho rājakumāro bhoto gotamassa pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati.
kho → (sya-all)
Evañca vadeti— ‘adhivāsetu kira bhavaṁ gotamo bodhissa rājakumārassa svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’”ti.
bhavaṁ gotamo → bhante bhagavā (bj)
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho sañcikāputto māṇavo bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā yena bodhi rājakumāro tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bodhiṁ rājakumāraṁ etadavoca—
sañcikāputto → sañjikāputto (bj, pts) | atha kho sañcikāputto → athakho sañjikāputto (sya-all)
“avocumha kho mayaṁ bhoto vacanena taṁ bhavantaṁ gotamaṁ—
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (pts)
‘bodhi kho rājakumāro bhoto gotamassa pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati.
kho → (sya-all)
Evañca vadeti— adhivāsetu kira bhavaṁ gotamo bodhissa rājakumārassa svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’ti.
bhavaṁ gotamo → bhante bhagavā (bj)
Adhivutthañca pana samaṇena gotamenā”ti.

Atha kho bodhi rājakumāro tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā, kokanadañca pāsādaṁ odātehi dussehi santharāpetvā yāva pacchimasopānakaḷevarā, sañcikāputtaṁ māṇavaṁ āmantesi—
pacchimasopānakaḷevarā → pacchimā sopānakalebarā (bj) | kokanadañca → kokanudañca (sya-all) | pacchimasopānakaḷevarā sañcikāputtaṁ → pacchimā sopāṇakaḷevarā sañjikāputtaṁ (sya-all); pacchimā sopānakaliṅgarā sañjikāputtaṁ (pts)
“ehi tvaṁ, samma sañcikāputta, yena bhagavā tenupasaṅkama, upasaṅkamitvā bhagavato kālaṁ ārocehi—
sañcikāputta → sañjikāputta (sya-all, pts) | tenupasaṅkama → tenupasaṅkami (sya-all)
‘kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan’”ti. “Evaṁ, bho”ti kho sañcikāputto māṇavo bodhissa rājakumārassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavato kālaṁ ārocesi—
sañcikāputto → sañjikāputto (sya-all, pts) | ārocesi → āroceti (sya-all)
“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
bho gotama → kho bhante (sya-all)

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena bodhissa rājakumārassa nivesanaṁ tenupasaṅkami.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | tenupasaṅkami → tenupasaṅkami saddhiṁ bhikkhusaṅghena (bj)
Tena kho pana samayena bodhi rājakumāro bahidvārakoṭṭhake ṭhito hoti, bhagavantaṁ āgamayamāno. Addasā kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ. Disvāna tato paccuggantvā bhagavantaṁ abhivādetvā purekkhatvā yena kokanado pāsādo tenupasaṅkami.
purekkhatvā → purakkhatvā (bj, pts); purakkhitvā (sya-all) | kokanado → kokanudo (sya-all)

Atha kho bhagavā pacchimasopānakaḷevaraṁ nissāya aṭṭhāsi.
pacchimasopānakaḷevaraṁ → pacchimaṁ sopāṇakalebaraṁ (bj); pacchimaṁ sopāṇakaḷevaraṁ (sya-all); pacchimaṁ sopānakaliṅgaraṁ (pts)
Atha kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ etadavoca— “akkamatu, bhante, bhagavā dussāni, akkamatu sugato dussāni, yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
akkamatu → akkamatu bhante (sya-all)
Evaṁ vutte, bhagavā tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho …pe… tatiyampi kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ etadavoca— “akkamatu, bhante, bhagavā dussāni, akkamatu sugato dussāni, yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
akkamatu → akkamatu bhante (sya-all) | bhante → idaṁ ālapanaṁ yu. rā potthakesu na dissati (sya-all note)
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ apalokesi.
apalokesi atha kho → avalokesi athakho (sya-all) | avalokesi → rā. apalokesi (sya-all: yu. ma.)
Atha kho āyasmā ānando bodhiṁ rājakumāraṁ etadavoca— “saṁharantu, rājakumāra, dussāni.
saṁharantu → saṁharatu (bj)
Na bhagavā celapaṭikaṁ akkamissati pacchimaṁ janataṁ tathāgato anukampatī”ti.
celapaṭikaṁ → celapattikaṁ (bj, pts1ed); ceḷapaṭikaṁ (sya-all) | celapaṭikaṁ → celapattikaṁ (pts) | celapattikaṁ → celapaṭṭikaṁ (bj: machasaṁ) | celapaṭikaṁ → celapattikaṁ (cck: sī.)

Atha kho bodhi rājakumāro dussāni saṁharāpetvā uparikokanade pāsāde āsanaṁ paññapesi.
paññapesi → paññāpesi (bj, pts) | uparikokanade → upari kokanude (sya-all) | paññapesi atha kho → paññāpesi athakho (sya-all) | uparikokanade pāsāde → upari kokanade (pts)
Atha kho bhagavā kokanadaṁ pāsādaṁ abhiruhitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
kokanadaṁ → kokanudaṁ (sya-all) | abhiruhitvā → abhiruyhitvā (sya-all)
Atha kho bodhi rājakumāro buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā, bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ, ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho bodhiṁ rājakumāraṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
samādapetvā samuttejetvā → (pts)

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, celapaṭikā akkamitabbā.
celapaṭikā → celapattikā (bj, pts); ceḷapaṭikā (sya-all)
Yo akkameyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññatarā itthī apagatagabbhā bhikkhū nimantetvā dussaṁ paññapetvā etadavoca—
paññapetvā → paññāpetvā (bj, sya-all) | itthī → itthi (pts) | paññapetvā etadavoca → paññāpetvā etad avoca (pts)
“akkamatha, bhante, dussan”ti. Bhikkhū kukkuccāyantā na akkamanti. “Akkamatha, bhante, dussaṁ maṅgalatthāyā”ti. Bhikkhū kukkuccāyantā na akkamiṁsu. Atha kho sā itthī ujjhāyati khiyyati vipāceti—
khiyyati → khīyati (bj, sya-all, pts) | itthī → itthi (pts)
“kathañhi nāma ayyā maṅgalatthāya yāciyamānā celapaṭikaṁ na akkamissantī”ti.
celapaṭikaṁ na akkamissantīti → celappatikaṁ nākkamissantīti (bj) | celapaṭikaṁ → ceḷapaṭikaṁ (sya-all); celapattikaṁ (pts)
Assosuṁ kho bhikkhū tassā itthiyā ujjhāyantiyā khiyyantiyā vipācentiyā.
khiyyantiyā → khīyantiyā (bj, sya-all, pts)
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Gihī, bhikkhave, maṅgalikā. Anujānāmi, bhikkhave, gihīnaṁ maṅgalatthāya yāciyamānena celapaṭikaṁ akkamitun”ti.
celapaṭikaṁ → celappatikaṁ (bj); ceḷapaṭikaṁ (sya-all) | celapaṭikaṁ akkamitunti → celapattikaṁ akkamitun ti (pts)

Tena kho pana samayena bhikkhū dhotapādakaṁ akkamituṁ kukkuccāyanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, dhotapādakaṁ akkamitun”ti.

Dutiyabhāṇavāro niṭṭhito.

Atha kho bhagavā bhaggesu yathābhirantaṁ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.
sāvatthi → sāvatthī (sya-all)
Anupubbena cārikaṁ caramāno yena sāvatthi tadavasari.
sāvatthi → sāvatthī (sya-all)
Tatra sudaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Atha kho visākhā migāramātā ghaṭakañca katakañca sammajjaniñca ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnā kho visākhā migāramātā bhagavantaṁ etadavoca— “paṭiggaṇhātu me, bhante, bhagavā ghaṭakañca katakañca sammajjaniñca, yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
bhagavā → bhavo (bj)
Paṭiggahesi bhagavā ghaṭakañca sammajjaniñca. Na bhagavā katakaṁ paṭiggahesi. Atha kho bhagavā visākhaṁ migāramātaraṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
samādapesi samuttejesi → (pts)
Atha kho visākhā migāramātā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
samādapitā samuttejitā → (pts)

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, ghaṭakañca sammajjaniñca. Na, bhikkhave, katakaṁ paribhuñjitabbaṁ. Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, tisso pādaghaṁsaniyo— sakkharaṁ, kathalaṁ, samuddapheṇakan”ti.
kathalaṁ → kaṭhalaṁ (bj, sya-all) | kathalaṁ samuddapheṇakanti → kaṭhalaṁ samuddapheṇakan ti (pts)

Atha kho visākhā migāramātā vidhūpanañca tālavaṇṭañca ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
tālavaṇṭañca → tālavaṇḍañca (mr) | tālavaṇṭañca → tālavaṇḍañca (cck: ka.)
Ekamantaṁ nisinnā kho visākhā migāramātā bhagavantaṁ etadavoca— “paṭiggaṇhātu me, bhante, bhagavā vidhūpanañca tālavaṇṭañca, yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti. Paṭiggahesi bhagavā vidhūpanañca tālavaṇṭañca.

Atha kho bhagavā visākhaṁ migāramātaraṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi …pe…
samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi → (sya-all) | samādapesi samuttejesi → (pts)
padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, vidhūpanañca tālavaṇṭañcā”ti.

Tena kho pana samayena saṅghassa makasabījanī uppannā hoti.
makasabījanī → makasavījanī (bj, sya-all, pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, makasabījanin”ti.
makasabījaninti cāmaribījanī → makasavījaninti cāmarivījanī (bj, sya-all); makasavījanin ti camaravījanī (pts)

Cāmaribījanī uppannā hoti.
cāmarivījanī → cāmaribijani (bj: machasaṁ)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, cāmaribījanī dhāretabbā.
cāmaribījanī → camarivījanī (bj); cāmarivījanī (sya-all); camaravījanī (pts)
Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, tisso bījaniyo—
bījaniyo → vījaniyo (bj, sya-all, pts)
vākamayaṁ, usīramayaṁ, morapiñchamayan”ti.
morapiñchamayanti → morapiñjamayanti (bj) | usīramayaṁ → usiramayaṁ (sya-all)

Tena kho pana samayena saṅghassa chattaṁ uppannaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, chattan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū chattappaggahitā āhiṇḍanti.
chattappaggahitā → chattapaggahitā (sya-all); chattaṁ paggahetvā (pts1ed, mr) | chattappaggahitā → chattaṁ paggahetvā (pts) | chattappaggahitā → chattaṁ paggahetvā (cck: ka.) | chattapaggahitā → chattaṁ paggahetvā (sya-all: yu. ma.)
Tena kho pana samayena aññataro upāsako sambahulehi ājīvakasāvakehi saddhiṁ uyyānaṁ agamāsi. Addasāsuṁ kho te ājīvakasāvakā chabbaggiye bhikkhū dūratova chattappaggahite āgacchante.
addasāsuṁ → addasaṁsu (bj, sya-all) | addasaṁsu → addasāsuṁ (bj: machasaṁ)
Disvāna taṁ upāsakaṁ etadavocuṁ— “ete kho ayyā tumhākaṁ bhadantā chattappaggahitā āgacchanti, seyyathāpi gaṇakamahāmattā”ti.
ayyā → ayya (bj); ayyo (pts) | gaṇakamahāmattāti nāyyā → gaṇakamahāmattā ti nāyyo (pts) | ayyā → ayyo (cck: ka.)

“Nāyyā ete bhikkhū, paribbājakā”ti.
nāyyā → na ayyā (sya-all)
“Bhikkhū na bhikkhū”ti abbhutaṁ akaṁsu.

Atha kho so upāsako upagate sañjānitvā ujjhāyati khiyyati vipāceti—
khiyyati → khīyati (bj, sya-all, pts) | upagate → upagato (sya-all) | upagato → upagate (sya-all: yu. ma.)
“kathañhi nāma bhadantā chattappaggahitā āhiṇḍissantī”ti. Assosuṁ kho bhikkhū tassa upāsakassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa.
khiyyantassa → khīyantassa (bj, sya-all, pts)
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Saccaṁ kira, bhikkhave …pe… “saccaṁ, bhagavā”ti …pe… vigarahitvā …pe… dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, chattaṁ dhāretabbaṁ. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Tassa bhikkhuno vinā chattaṁ na phāsu hoti.
bhikkhuno → (bj, sya-all, pts) | chattaṁ → chattena (bj, pts) | chattaṁ → chattena (sya-all: yu.) | na → rā. na phāsu (sya-all: yu. ma.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, gilānassa chattaṁ dhāretun”ti.
chattaṁ dhāretunti → chattanti (bj, sya-all, pts) | chattanti → chattaṁ dhāretunti (bj: machasaṁ)

Tena kho pana samayena bhikkhū— gilānasseva bhagavatā chattaṁ anuññātaṁ no agilānassāti— ārāme ārāmūpacāre chattaṁ dhāretuṁ kukkuccāyanti.
ārāmūpacāre → ārāmapucāre (sya-all)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, agilānenapi ārāme ārāmūpacāre chattaṁ dhāretun”ti.
agilānenapi → agilānenapi bhikkhunā (sya-all); gilānena pi agilānena pi (pts) | agilānenapi → gilānenapi agilānenapi (sya-all: yu.) | bhikkhunā → rā potthakesu bhikkhunāti padaṁ na dissati (sya-all: yu. ma.)

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sikkāya pattaṁ uṭṭitvā daṇḍe ālaggetvā vikāle aññatarena gāmadvārena atikkamati.
uṭṭitvā → uḍḍetvā (bj); uḍḍitvā (sya-all) | ālaggetvā → ālaggitvā (bj, cck) | uḍḍetvā → uṭṭitvā (bj: machasaṁ, PTS); uḍḍitvā (bj: syā) | uḍḍitvā → uṭṭitvā (sya-all: yu.)
Manussā— “esayyo coro gacchati, asissa vijjotalatī”ti anupatitvā gahetvā sañjānitvā muñciṁsu.
esayyo → esayyā (bj, sya-all) | esayyā → esayyo (bj: sīmu)

Atha kho so bhikkhu ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi. “Kiṁ pana tvaṁ, āvuso, daṇḍasikkaṁ dhāresī”ti?

“Evamāvuso”ti.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“kathañhi nāma bhikkhu daṇḍasikkaṁ dhāressasī”ti.
dhāressasīti → dhāressatīti (bj, pts) | dhāressasīti atha kho → dhāressatīti athakho (sya-all)
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe… “saccaṁ, bhagavā”ti …pe… vigarahitvā …pe… dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, daṇḍasikkā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti, na sakkoti vinā daṇḍena āhiṇḍituṁ.
daṇḍena → daṇḍakena (bj: sīmu)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, gilānassa bhikkhuno daṇḍasammutiṁ dātuṁ.
daṇḍasammutiṁ → daṇḍasammatiṁ (bj, sya-all) | daṇḍasammatiṁ → daṇḍasammutiṁ (bj: machasaṁ)
Evañca pana, bhikkhave, dātabbā. Tena gilānena bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

‘ahaṁ, bhante, gilāno; na sakkomi vinā daṇḍena āhiṇḍituṁ. Sohaṁ, bhante, saṅghaṁ daṇḍasammutiṁ yācāmī’ti.
daṇḍasammutiṁ → daṇḍasammatiṁ (bj, sya-all) | yācāmīti dutiyampi → yācāmi dutiyam pi (pts)
Dutiyampi yācitabbā. Tatiyampi yācitabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo—

‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu gilāno, na sakkoti vinā daṇḍena āhiṇḍituṁ. So saṅghaṁ daṇḍasammutiṁ yācati.
daṇḍasammutiṁ → daṇḍasammatiṁ (bj, sya-all)
Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasammutiṁ dadeyya.
daṇḍasammutiṁ → daṇḍasammatiṁ (bj, sya-all)
Esā ñatti.

Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu gilāno, na sakkoti vinā daṇḍena āhiṇḍituṁ. So saṅghaṁ daṇḍasammutiṁ yācati.
daṇḍasammutiṁ → daṇḍasammatiṁ (sya-all)
Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasammutiṁ deti.
daṇḍasammutiṁ → daṇḍasammatiṁ (bj, sya-all)
Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasammutiyā dānaṁ, so tuṇhassa;
daṇḍasammutiyā → daṇḍasammatiyā (sya-all)
yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Dinnā saṅghena itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasammuti.
daṇḍasammuti → daṇḍasammati (bj, sya-all)
Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti, na sakkoti vinā sikkāya pattaṁ pariharituṁ. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, gilānassa bhikkhuno sikkāsammutiṁ dātuṁ.
sikkāsammutiṁ → sikkāsammatiṁ (bj, sya-all)
Evañca pana, bhikkhave, dātabbā. Tena gilānena bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

‘ahaṁ, bhante, gilāno; na sakkomi vinā sikkāya pattaṁ pariharituṁ. Sohaṁ, bhante, saṅghaṁ sikkāsammutiṁ yācāmī’ti.
sikkāsammutiṁ → sikkāsammatiṁ (bj, sya-all)
Dutiyampi yācitabbā. Tatiyampi yācitabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo—

‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu gilāno, na sakkoti vinā sikkāya pattaṁ pariharituṁ. So saṅghaṁ sikkāsammutiṁ yācati.
sikkāsammutiṁ → sikkāsammatiṁ (bj, sya-all)
Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno sikkāsammutiṁ dadeyya.
sikkāsammutiṁ → sikkāsammatiṁ (bj, sya-all)
Esā ñatti.

Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu gilāno, na sakkoti vinā sikkāya pattaṁ pariharituṁ. So saṅghaṁ sikkāsammutiṁ yācati.
sikkāsammutiṁ → sikkāsammatiṁ (bj, sya-all)
Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno sikkāsammutiṁ deti.
sikkāsammutiṁ → sikkāsammatiṁ (bj, sya-all)
Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno sikkāsammutiyā dānaṁ, so tuṇhassa;
sikkāsammutiyā → sikkāsammatiyā (bj, sya-all)
yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Dinnā saṅghena itthannāmassa bhikkhuno sikkāsammuti.
sikkāsammuti → sikkāsammati (bj, sya-all)
Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti, na sakkoti vinā daṇḍena āhiṇḍituṁ, na sakkoti vinā sikkāya pattaṁ pariharituṁ. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, gilānassa bhikkhuno daṇḍasikkāsammutiṁ dātuṁ.
daṇḍasikkāsammutiṁ → daṇḍasikkāsammatiṁ (bj, sya-all)
Evañca pana, bhikkhave, dātabbā. Tena gilānena bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

‘ahaṁ, bhante, gilāno; na sakkomi vinā daṇḍena āhiṇḍituṁ; na sakkomi vinā sikkāya pattaṁ pariharituṁ. Sohaṁ, bhante, saṅghaṁ daṇḍasikkāsammutiṁ yācāmī’ti.
daṇḍasikkāsammutiṁ → daṇḍasikkāsammatiṁ (bj, sya-all)
Dutiyampi yācitabbā. Tatiyampi yācitabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo—

‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu gilāno, na sakkoti vinā daṇḍena āhiṇḍituṁ, na sakkoti vinā sikkāya pattaṁ pariharituṁ. So saṅghaṁ daṇḍasikkāsammutiṁ yācati.
daṇḍasikkāsammutiṁ → daṇḍasikkāsammatiṁ (bj, sya-all)
Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasikkāsammutiṁ dadeyya.
daṇḍasikkāsammutiṁ → daṇḍasikkāsammatiṁ (bj, sya-all)
Esā ñatti.

Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu gilāno na sakkoti vinā daṇḍena āhiṇḍituṁ, na sakkoti vinā sikkāya pattaṁ pariharituṁ. So saṅghaṁ daṇḍasikkāsammutiṁ yācati.
daṇḍasikkāsammutiṁ → daṇḍasikkāsammatiṁ (bj, sya-all)
Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasikkāsammutiṁ deti.
daṇḍasikkāsammutiṁ → daṇḍasikkāsammatiṁ (bj, sya-all)
Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasikkāsammutiyā dānaṁ, so tuṇhassa;
daṇḍasikkāsammutiyā → daṇḍasikkāsammatiyā (sya-all)
yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Dinnā saṅghena itthannāmassa bhikkhuno daṇḍasikkāsammuti.
daṇḍasikkāsammuti → daṇḍasikkāsammati (sya-all)
Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti.


Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu romanthako hoti.
romanthako → romaṭṭhako (sya-all, mr) | romanthako hoti → romaṭṭhako ahosi (sya-all) | romanthako → romaṭṭhako (bj: machasaṁ, syā) | hoti → ahosi (bj: syā) | romanthako → romaṭṭhako (cck: ka.) | ahosi → romandhako hoti (sya-all: yu. ma.)
So romanthitvā romanthitvā ajjhoharati.
romanthitvā romanthitvā → romaṭṭhitvā romaṭṭhitvā (sya-all) | romanthitvā → romaṭṭhitvā (bj: machasaṁ, syā) | romaṭṭhitvā → romandhitvā romandhitvā (sya-all: yu. ma.)
Bhikkhū ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“vikālāyaṁ bhikkhu bhojanaṁ bhuñjatī”ti.
vikālāyaṁ → vikāleyaṁ (pts1ed); kathaṁ hi nāma vikālāyaṁ (mr) | vikālāyaṁ → vikāleyaṁ (bj, pts) | vikālāyaṁ → kathaṁ hi nāma vikālāyaṁ (cck: ka.) | vikālāyaṁ → vikāle yaṁ (sya-all: yu.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Eso, bhikkhave, bhikkhu aciraṅgoyoniyā cuto. Anujānāmi, bhikkhave, romanthakassa romanthanaṁ.
romanthakassa romanthanaṁ → romaṭṭhakassa romaṭṭhaṁ (sya-all)
Na ca, bhikkhave, bahimukhadvāraṁ nīharitvā ajjhoharitabbaṁ.
bahimukhadvāraṁ → bahi mukhavāraṁ (bj); bahi mukhadvārā (pts)
Yo ajjhohareyya, yathādhammo kāretabbo”ti.

Tena kho pana samayena aññatarassa pūgassa saṅghabhattaṁ hoti. Bhattagge bahusitthāni pakiriyiṁsu.
pakiriyiṁsu → vippakirīyiṁsu (bj); parikiriṁsu (sya-all) | bahusitthāni pakiriyiṁsu → bahū sitthāni vippakirīyiṁsu (bj); bahū sitthāni parikiriṁsu (sya-all) | vippakirīyiṁsu → parikiriṁsu (bj: syā); pakiriyiṁsu (bj: PTS) | pakiriyiṁsu → vippakirīyiṁsu (cck: sī.); parikiriṁsu (cck: syā.) | parikiriṁsu → pakiriyiṁsu (sya-all: yu. ma.)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā odane diyyamāne na sakkaccaṁ paṭiggahessanti, ekamekaṁ sitthaṁ kammasatena niṭṭhāyatī”ti.
diyyamāne → dīyamāne (bj)
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
khiyyantānaṁ → khīyantānaṁ (bj, sya-all, pts)
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, yaṁ diyyamānaṁ patati, taṁ sāmaṁ gahetvā paribhuñjituṁ.
diyyamānaṁ → dīyamānaṁ (bj) | paribhuñjituṁ → paribhuñjituṁ taṁ kissa hetu (sya-all) | hetu → idaṁ padattayaṁ yu. ma. rāmaññapotkesu na dissati (sya-all note)
Pariccattaṁ taṁ, bhikkhave, dāyakehī”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu dīghehi nakhehi piṇḍāya carati. Aññatarā itthī passitvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca—
itthī → itthi (pts)
“ehi, bhante, methunaṁ dhammaṁ paṭisevā”ti.

“Alaṁ, bhagini, netaṁ kappatī”ti.

“Sace kho tvaṁ, bhante, nappaṭisevissasi, idānāhaṁ attano nakhehi gattāni vilikhitvā kuppaṁ karissāmi— ayaṁ maṁ bhikkhu vippakarotī”ti.

“Pajānāhi tvaṁ, bhaginī”ti.
pajānāhi → pajānāsi (bj, pts) | pajānāhi → rā. pajānāsi (sya-all: yu. ma.)

Atha kho sā itthī attano nakhehi gattāni vilikhitvā kuppaṁ akāsi—
itthī → itthi (pts)
“ayaṁ maṁ bhikkhu vippakarotī”ti. Manussā upadhāvitvā taṁ bhikkhuṁ aggahesuṁ. Addasāsuṁ kho te manussā tassā itthiyā nakhe chavimpi lohitampi.
nakhe → nakhesu (bj) | addasāsuṁ → addasaṁsu (sya-all)
Disvāna— “imissāyeva itthiyā idaṁ kammaṁ, akārako bhikkhū”ti— taṁ bhikkhuṁ muñciṁsu. Atha kho so bhikkhu ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi.

“Kiṁ pana tvaṁ, āvuso, dīghe nakhe dhāresī”ti?

“Evamāvuso”ti.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“kathañhi nāma bhikkhu dīghe nakhe dhāressasī”ti.
dhāressasīti → dhāressantīti (bj); dhāressatīti (pts) | dhāressasīti atha kho → dhāressatīti athakho (sya-all)
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, dīghā nakhā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū nakhenapi nakhaṁ chindanti, mukhenapi nakhaṁ chindanti, kuṭṭepi ghaṁsanti.
kuṭṭepi → kuḍḍepi nakhaṁ (bj) | kuṭṭepi ghaṁsanti → kuḍḍepi nakhaṁ ghaṁsenti (sya-all); kuḍḍe pi nighaṁsanti (pts)
Aṅguliyo dukkhā honti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, nakhacchedanan”ti.

Salohitaṁ nakhaṁ chindanti. Aṅguliyo dukkhā honti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, maṁsappamāṇena nakhaṁ chinditun”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū vīsatimaṭṭhaṁ kārāpenti.
vīsatimaṭṭhaṁ → vīsatimaṭṭaṁ (bj, pts1ed) | vīsatimaṭṭhaṁ → vīsatimaṭṭaṁ (pts) | vīsatimaṭṭhaṁ → vīsatimaṭṭaṁ (cck: sī.) | vīsatimaṭṭhaṁ → vīsatimaṭṭaṁ (sya-all: yu.)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, vīsatimaṭṭhaṁ kārāpetabbaṁ.
vīsatimaṭṭhaṁ → vīsatimaṭṭaṁ (bj, pts)
Yo kārāpeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, malamattaṁ apakaḍḍhitun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhūnaṁ kesā dīghā honti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Ussahanti pana, bhikkhave, bhikkhū aññamaññaṁ kese oropetun”ti?

“Ussahanti, bhagavā”ti.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā …pe… bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, khuraṁ khurasilaṁ khurasipāṭikaṁ namatakaṁ sabbaṁ khurabhaṇḍan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū massuṁ kappāpenti …pe… massuṁ vaḍḍhāpenti … golomikaṁ kārāpenti … caturassakaṁ kārāpenti … parimukhaṁ kārāpenti … aḍḍhadukaṁ kārāpenti …
aḍḍhadukaṁ → aḍḍhurakaṁ (bj); aḍḍharukaṁ (sya-all, pts1ed) | aḍḍhadukaṁ → aḍḍharukaṁ (pts) | aḍḍhadukaṁ → aḍḍhurakaṁ (cck: sī.); aḍḍharukaṁ (cck: syā.)
dāṭhikaṁ ṭhapenti … sambādhe lomaṁ saṁharāpenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, massu kappāpetabbaṁ …pe…
massu → massuṁ (pts)
na massu vaḍḍhāpetabbaṁ …
massu → massuṁ (pts)
na golomikaṁ kārāpetabbaṁ … na caturassakaṁ kārāpetabbaṁ … na parimukhaṁ kārāpetabbaṁ … na aḍḍhadukaṁ kārāpetabbaṁ …
aḍḍhadukaṁ → aḍḍhurakaṁ (bj); aḍḍharukaṁ (sya-all, pts)
na dāṭhikā ṭhapetabbā … na sambādhe lomaṁ saṁharāpetabbaṁ. Yo saṁharāpeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno sambādhe vaṇo hoti. Bhesajjaṁ na santiṭṭhati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, ābādhappaccayā sambādhe lomaṁ saṁharāpetun”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kattarikāya kese chedāpenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, kattarikāya kesā chedāpetabbā. Yo chedāpeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno sīse vaṇo hoti, na sakkoti khurena kese oropetuṁ. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, ābādhappaccayā kattarikāya kese chedāpetun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū dīghāni nāsikālomāni dhārenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“seyyathāpi pisācillikā”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, dīghaṁ nāsikālomaṁ dhāretabbaṁ. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū sakkharikāyapi madhusitthakenapi nāsikālomaṁ gāhāpenti. Nāsikā dukkhā honti.
honti → hoti (pts)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, saṇḍāsan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū palitaṁ gāhāpenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, palitaṁ gāhāpetabbaṁ. Yo gāhāpeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno kaṇṇagūthakehi kaṇṇā thakitā honti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, kaṇṇamalaharaṇin”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā kaṇṇamalaharaṇiyo dhārenti sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, uccāvacā kaṇṇamalaharaṇiyo dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassāti.
dukkaṭassāti → dukkaṭassa (bj, sya-all)
Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhimayaṁ dantamayaṁ visāṇamayaṁ naḷamayaṁ veḷumayaṁ kaṭṭhamayaṁ jatumayaṁ phalamayaṁ lohamayaṁ saṅkhanābhimayan”ti.
bhikkhave → bhikkhave kaṇṇamalaharaṇiyo (sya-all) | kaṇṇamalaharaṇiyo → potthakesu ayaṁ kaṇṇamalaharaṇiyoti pāṭho na dissati (sya-all: yu. ma.)

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bahuṁ lohabhaṇḍaṁ kaṁsabhaṇḍaṁ sannicayaṁ karonti. Manussā vihāracārikaṁ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā bahuṁ lohabhaṇḍaṁ kaṁsabhaṇḍaṁ sannicayaṁ karissanti, seyyathāpi kaṁsapattharikā”ti.
lohabhaṇḍaṁ kaṁsabhaṇḍaṁ sannicayaṁ → lohabhaṇḍakaṁsabhaṇḍasannicayaṁ (bj)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, bahuṁ lohabhaṇḍaṁ kaṁsabhaṇḍaṁ sannicayo kātabbo.
bahuṁ lohabhaṇḍaṁ kaṁsabhaṇḍaṁ sannicayo → lohabhaṇḍakaṁsabhaṇḍasannicayo (bj) | bahuṁ → (sya-all, pts)
Yo kareyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū añjanimpi añjanisalākampi kaṇṇamalaharaṇimpi bandhanamattampi kukkuccāyanti.
bandhanamattampi → bandhanamattaṁ (sya-all)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, añjaniṁ añjanisalākaṁ kaṇṇamalaharaṇiṁ bandhanamattan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū saṅghāṭipallatthikāya nisīdanti. Saṅghāṭiyā pattā lujjanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, saṅghāṭipallatthikāya nisīditabbaṁ. Yo nisīdeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Tassa vinā āyogena na phāsu hoti.
āyogena → āyogā (bj, sya-all) | āyogā → ayogena (bj: machasaṁ) | āyogena → āyogā (cck: sī. syā.) | āyogā → āyogena (sya-all: yu. ma.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, āyogan”ti.

Atha kho bhikkhūnaṁ etadahosi— “kathaṁ nu kho āyogo kātabbo”ti?
kātabboti → cetabboti (bj); veditabboti (sya-all) | veditabboti → kātabboti (sya-all: yu. ma.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, tantakaṁ vemaṁ kavaṭaṁ salākaṁ sabbaṁ tantabhaṇḍakan”ti.
vemaṁ kavaṭaṁ → vemakaṁ vaṭṭaṁ (bj); vemakaṁ vaṭaṁ (sya-all, pts1ed) | tantabhaṇḍakanti → tantabhaṇḍan ti (pts) | vaṭṭaṁ → vedhaṁ, vaṭṭaṁ (bj note) | kavaṭaṁ → vemakaṁ vaṭṭaṁ (cck: sī.); vemakaṁ vaṭaṁ (cck: syā.)

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu akāyabandhano gāmaṁ piṇḍāya pāvisi. Tassa rathikāya antaravāsako pabhassittha.
pabhassittha → bhassittha (bj) | rathikāya → rathiyā (sya-all); rathiyāya (pts) | bhassittha → pabhassittha (bj: machasaṁ) | rathiyā → rathiyāya (sya-all: yu. ma.)
Manussā ukkuṭṭhimakaṁsu.
manussā → manussā passitvā (sya-all) | passitvā → rā. potthakesu passitvāti pāṭho na dissati (sya-all: yu. ma.)
So bhikkhu maṅku ahosi. Atha kho so bhikkhu ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, akāyabandhanena gāmo pavisitabbo. Yo paviseyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, kāyabandhanan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacāni kāyabandhanāni dhārenti— kalābukaṁ, deḍḍubhakaṁ, murajaṁ, maddavīṇaṁ.
murajaṁ maddavīṇaṁ → murajjaṁ maddaviṇaṁ (sya-all) | maddavīṇaṁ → maddaviṇaṁ (pts)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, uccāvacāni kāyabandhanāni dhāretabbāni— kalābukaṁ, deḍḍubhakaṁ, murajaṁ, maddavīṇaṁ.
murajaṁ maddavīṇaṁ → murajjaṁ maddaviṇaṁ (sya-all) | maddavīṇaṁ → maddaviṇaṁ (pts)
Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, dve kāyabandhanāni— paṭṭikaṁ, sūkarantakan”ti.

Kāyabandhanassa dasā jīranti …pe…
jīranti → jiranti (sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, murajaṁ maddavīṇan”ti.
murajaṁ maddavīṇanti → murajjaṁ maddaviṇanti (sya-all) | maddavīṇanti → maddaviṇan ti (pts) | maddaviṇanti → sobhaṇaṁ (sya-all: yu. ma.)

Kāyabandhanassa anto jīrati …pe…
jīrati → jirati (sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, sobhaṇaṁ guṇakan”ti.
sobhaṇaṁ → sobhakaṁ (bj) | sobhaṇaṁ guṇakanti → sobhakaṁ gaṇakanti (sya-all)

Kāyabandhanassa pavananto jīrati …pe…
jīrati → jirati (sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, vidhan”ti.
vidhan”ti → vithanti (bj, sya-all) | vidhanti → vīṭhanti (bj); vithanti (sya-all) | vidha’’nti → vīthanti (cck: sī. syā.) | vithanti → vidhanti (sya-all: yu.)

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvace vidhe dhārenti sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ.
vidhe → vithe (sya-all)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, uccāvacā vidhā dhāretabbā.
vidhā → vīṭhā (bj); vithā (sya-all)
Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhimayaṁ …pe…
bhikkhave → bhikkhave vithe (sya-all) | aṭṭhimayaṁ → aṭṭhimayaṁ dantamayaṁ visāṇamayaṁ naḷamayaṁ veḷumayaṁ (sya-all) | vithe → rā. potthakesu vitheti saddo na paññāyati (sya-all: yu. ma.)
saṅkhanābhimayaṁ suttamayan”ti.

Tena kho pana samayena āyasmā ānando lahukā saṅghāṭiyo pārupitvā gāmaṁ piṇḍāya pāvisi.
pāvisi → pāvisi tassa (sya-all)
Vātamaṇḍalikāya saṅghāṭiyo ukkhipiyiṁsu.
ukkhipiyiṁsu → ukkhīpiyiṁsu (bj) | ukkhīpiyiṁsu → ukkhipiṁsu (bj: sīmu)
Atha kho āyasmā ānando ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, gaṇṭhikaṁ pāsakan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā gaṇṭhikāyo dhārenti sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, uccāvacā gaṇṭhikā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhimayaṁ dantamayaṁ visāṇamayaṁ naḷamayaṁ veḷumayaṁ kaṭṭhamayaṁ jatumayaṁ phalamayaṁ lohamayaṁ saṅkhanābhimayaṁ suttamayan”ti.
bhikkhave → bhikkhave gaṇṭhikaṁ (sya-all) | gaṇṭhikaṁ → rā. potthakesu gaṇṭhikanti saddo na disasati (sya-all: yu. ma.)

Tena kho pana samayena bhikkhū gaṇṭhikampi pāsakampi cīvare appenti. Cīvaraṁ jīrati.
jīrati → jirati (sya-all)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, gaṇṭhikaphalakaṁ pāsakaphalakan”ti.

Gaṇṭhikaphalakampi pāsakaphalakampi ante appenti. Koṭṭo vivariyati.
Koṭṭo → koṇo (bj, sya-all, pts1ed) | koṭṭo vivariyati → koṇo vivarīyati (bj) | koṭṭo → koṇo (sya-all, pts) | Koṭṭo → koṇo (cck: sī. syā.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, gaṇṭhikaphalakaṁ ante appetuṁ; pāsakaphalakaṁ sattaṅgulaṁ vā aṭṭhaṅgulaṁ vā ogāhetvā appetun”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū gihinivatthaṁ nivāsenti—
gihinivatthaṁ → gihīnivatthaṁ (bj)
hatthisoṇḍakaṁ, macchavāḷakaṁ, catukaṇṇakaṁ, tālavaṇṭakaṁ, satavalikaṁ.
macchavāḷakaṁ → macchāvāḷakaṁ (bj); macchavālakaṁ (pts) | hatthisoṇḍakaṁ → hatthisoṇḍikaṁ (sya-all)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, gihinivatthaṁ nivāsetabbaṁ—
gihinivatthaṁ → gihīnivatthaṁ (bj)
hatthisoṇḍakaṁ, macchavāḷakaṁ, catukaṇṇakaṁ, tālavaṇṭakaṁ, satavalikaṁ.
hatthisoṇḍakaṁ → hatthisoṇḍikaṁ (sya-all) | macchavāḷakaṁ catukaṇṇakaṁ tālavaṇṭakaṁ satavalikaṁ → satavallikaṁ (pts)
Yo nivāseyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū gihipārutaṁ pārupanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, gihipārutaṁ pārupitabbaṁ. Yo pārupeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū saṁvelliyaṁ nivāsenti.
pana → (sya-all)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“seyyathāpi rañño muṇḍavaṭṭī”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, saṁvelliyaṁ nivāsetabbaṁ. Yo nivāseyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ubhatokājaṁ haranti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all) | khiyyanti vipācenti → (pts)
“seyyathāpi rañño muṇḍavaṭṭī”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, ubhatokājaṁ haritabbaṁ. Yo hareyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, ekatokājaṁ antarākājaṁ sīsabhāraṁ khandhabhāraṁ kaṭibhāraṁ olambakan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū dantakaṭṭhaṁ na khādanti. Mukhaṁ duggandhaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Pañcime, bhikkhave, ādīnavā dantakaṭṭhassa akhādane. Acakkhussaṁ, mukhaṁ duggandhaṁ hoti, rasaharaṇiyo na visujjhanti, pittaṁ semhaṁ bhattaṁ pariyonandhati, bhattamassa nacchādeti—
pittaṁ semhaṁ → pittaṁpi semhaṁpi (sya-all) | pariyonandhati → pariyonaddhati (sya-all) | pariyonaddhati → pariyonandhati (sya-all: yu. ma.)
ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā dantakaṭṭhassa akhādane.

Pañcime, bhikkhave, ānisaṁsā dantakaṭṭhassa khādane. Cakkhussaṁ, mukhaṁ na duggandhaṁ hoti, rasaharaṇiyo visujjhanti, pittaṁ semhaṁ bhattaṁ na pariyonandhati, bhattamassa chādeti—
pittaṁ semhaṁ → pittaṁpi semhaṁpi (sya-all) | pariyonandhati → pariyonaddhati (sya-all)

ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṁsā dantakaṭṭhassa khādane.

Anujānāmi, bhikkhave, dantakaṭṭhan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū dīghāni dantakaṭṭhāni khādanti, teheva sāmaṇeraṁ ākoṭenti.
sāmaṇeraṁ → sāmaṇere (sya-all)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, dīghaṁ dantakaṭṭhaṁ khāditabbaṁ. Yo khādeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhaṅgulaparamaṁ dantakaṭṭhaṁ, na ca tena sāmaṇero ākoṭetabbo.
tena → teneva (sya-all)
Yo ākoṭeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno atimaṭāhakaṁ dantakaṭṭhaṁ khādantassa kaṇṭhe vilaggaṁ hoti.
atimaṭāhakaṁ → atimandāhakaṁ (sya-all) | atimandāhakaṁ → atimaṭāhakaṁ (sya-all: yu. ma.)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, atimaṭāhakaṁ dantakaṭṭhaṁ khāditabbaṁ.
atimaṭāhakaṁ → atimandāhakaṁ (sya-all)
Yo khādeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, caturaṅgulapacchimaṁ dantakaṭṭhan”ti.
caturaṅgulapacchimaṁ → caturaṅgulaṁ pacchimaṁ (sya-all, mr) | caturaṅgulapacchimaṁ → caturaṅgulaṁ pacchimaṁ (cck: ka.) | pacchimaṁ → caturaṅgulapacchimaṁ (sya-all: yu. ma.)

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū dāyaṁ ālimpenti.
ālimpenti → āḷepenti (sya-all) | āḷepenti → ālimpenti (sya-all: yu. ma.)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“seyyathāpi davaḍāhakā”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, dāyo ālimpitabbo.
ālimpitabbo → āḷepetabbo (sya-all); ālimpetabbo (pts)
Yo ālimpeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.
ālimpeyya → āḷepeyya (sya-all)

Tena kho pana samayena vihārā tiṇagahanā honti, davaḍāhe ḍayhamāne vihārā ḍayhanti.
tiṇagahanā → tiṇagahaṇā (bj, sya-all, pts)
Bhikkhū kukkuccāyanti paṭaggiṁ dātuṁ, parittaṁ kātuṁ. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, davaḍāhe ḍayhamāne paṭaggiṁ dātuṁ, parittaṁ kātun”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū rukkhaṁ abhiruhanti, rukkhā rukkhaṁ saṅkamanti.
abhiruhanti → abhirūhanti (sya-all, pts)
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“seyyathāpi makkaṭā”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, rukkho abhiruhitabbo. Yo abhiruheyya, āpatti dukkaṭassā”ti.
abhiruheyya → abhirūheyya (sya-all, pts)

Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno kosalesu janapade sāvatthiṁ gacchantassa antarāmagge hatthī pariyuṭṭhāti.
janapade → janapadesu (sya-all, pts) | pariyuṭṭhāti atha kho → pariyuṭṭhāsi athakho (sya-all)
Atha kho so bhikkhu rukkhamūlaṁ upadhāvitvā kukkuccāyanto rukkhaṁ na abhiruhi.
na abhiruhi → nābhirūhi (sya-all) | abhiruhi → abhirūhati (pts)
So hatthī aññena agamāsi. Atha kho so bhikkhu sāvatthiṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, sati karaṇīye porisaṁ rukkhaṁ abhiruhituṁ āpadāsu yāvadatthan”ti.
porisaṁ → porisiyaṁ (sya-all, pts)

Tena kho pana samayena yameḷakekuṭā nāma bhikkhū dve bhātikā honti brāhmaṇajātikā kalyāṇavācā kalyāṇavākkaraṇā.
yameḷakekuṭā nāma → yameḷutekulā nāma (bj, pts1ed); meṭṭhakokuṭṭhā nāma (sya-all) | yameḷakekuṭā → yameḷutekulā (bj, pts); meṭṭhakokuṭṭhā (sya-all) | nāma → yameḷutekulā nāma (cck: sī.); meṭṭhakokuṭṭhā nāma (cck: syā.) | meṭṭhakokuṭṭhā → yameḷakekuḷā. ma. yameḷukekuḷā (sya-all: yu. ma.)
Te yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ— “etarahi, bhante, bhikkhū nānānāmā nānāgottā nānājaccā nānākulā pabbajitā. Te sakāya niruttiyā buddhavacanaṁ dūsenti. Handa mayaṁ, bhante, buddhavacanaṁ chandaso āropemā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, evaṁ vakkhatha— “handa mayaṁ, bhante, buddhavacanaṁ chandaso āropemā”ti. Netaṁ, moghapurisā, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… vigarahitvā …pe… dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, buddhavacanaṁ chandaso āropetabbaṁ. Yo āropeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, sakāya niruttiyā buddhavacanaṁ pariyāpuṇitun”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū lokāyataṁ pariyāpuṇanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.
khiyyantānaṁ → khīyantānaṁ (bj, sya-all, pts)
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Api nu kho, bhikkhave, lokāyate sāradassāvī imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ viruḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyyā”ti?
viruḷhiṁ → virūḷhiṁ (bj, pts) | vuddhiṁ viruḷhiṁ → vuḍḍhiṁ virūḷhiṁ (sya-all)

“No hetaṁ, bhante”.
bhante → bhanteti (sya-all) | bhanteti → potthakesu itisaddo na dissati (sya-all: yu. ma.)

“Imasmiṁ vā pana dhammavinaye sāradassāvī lokāyataṁ pariyāpuṇeyyā”ti?

“No hetaṁ, bhante”.
bhante → bhanteti (sya-all)

“Na, bhikkhave, lokāyataṁ pariyāpuṇitabbaṁ. Yo pariyāpuṇeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū lokāyataṁ vācenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, lokāyataṁ vācetabbaṁ. Yo vāceyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū tiracchānavijjaṁ pariyāpuṇanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, tiracchānavijjā pariyāpuṇitabbā. Yo pariyāpuṇeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū tiracchānavijjaṁ vācenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all)
“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, tiracchānavijjā vācetabbā. Yo vāceyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaṁ desento khipi.
samayena → samayena buddho (sya-all)
Bhikkhū— “jīvatu, bhante, bhagavā; jīvatu sugato”ti— uccāsaddaṁ mahāsaddaṁ akaṁsu. Tena saddena dhammakathā antarā ahosi. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi—

“api nu kho, bhikkhave, khipite ‘jīvā’ti vutto tappaccayā jīveyya vā mareyya vā”ti?
vutto → vutte (pts1ed, mr) | vutto → vutte (bj) | jīvāti vutto → jīvā ti vutte (pts) | vutto → vutte (cck: ka.) | vutto → vutte (sya-all: yu. ma.)

“No hetaṁ, bhante”.
bhante → bhanteti (sya-all) | bhanteti → potthakesu itisaddo na paññāyati (sya-all: yu. ma.)

“Na, bhikkhave, khipite ‘jīvā’ti vattabbo. Yo vadeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena manussā bhikkhūnaṁ khipite “jīvatha, bhante”ti vadanti. Bhikkhū kukkuccāyantā nālapanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
khiyyanti → khīyanti (bj, sya-all, pts)
“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā ‘jīvatha, bhante’ti vuccamānā nālapissantī”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Gihī, bhikkhave, maṅgalikā. Anujānāmi, bhikkhave, gihīnaṁ ‘jīvatha, bhante’ti vuccamānena ‘ciraṁ jīvā’ti vattun”ti.

Tena kho pana samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaṁ desento nisinno hoti. Aññatarena bhikkhunā lasuṇaṁ khāyitaṁ hoti.
lasuṇaṁ → lasunaṁ (bj, pts)
So—
so → so ca (sya-all)
mā bhikkhū byābādhiṁsūti—
byābādhiṁsūti → byābāhiṁsūti (sya-all, pts)
ekamantaṁ nisīdi. Addasā kho bhagavā taṁ bhikkhuṁ ekamantaṁ nisinnaṁ. Disvāna bhikkhū āmantesi— “kiṁ nu kho so, bhikkhave, bhikkhu ekamantaṁ nisinno”ti? “Etena, bhante, bhikkhunā lasuṇaṁ khāyitaṁ.
lasuṇaṁ → lasunaṁ (bj, pts)
So—
so → so ca (sya-all)
mā bhikkhū byābādhiṁsūti—
byābādhiṁsūti → vyabādhiyiṁsūti (bj); byābāhiṁsūti (sya-all, pts)
ekamantaṁ nisinno”ti. “Api nu kho, bhikkhave, taṁ khāditabbaṁ, yaṁ khāditvā evarūpāya dhammakathāya paribāhiyo assā”ti?
Api nu kho, bhikkhave → bhikkhave bhikkhunā (sya-all) | paribāhiyo → paribāhiro (bj, sya-all) | paribāhiyo assāti → paribāhiro assā ti (pts) | paribāhiro → paribāhiyo (bj: machasaṁ) | bhikkhave → bhikkhave bhikkhunā (cck: syā.) | bhikkhunā → marammapotthake ayaṁ saddo paññāyati (sya-all note)

“No hetaṁ, bhante”.
bhante → bhanteti (sya-all)

“Na, bhikkhave, lasuṇaṁ khāditabbaṁ.
lasuṇaṁ → lasunaṁ (bj, pts)
Yo khādeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena āyasmato sāriputtassa udaravātābādho hoti. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca— “pubbe te, āvuso sāriputta, udaravātābādho kena phāsu hotī”ti?

“Lasuṇena me, āvuso”ti.
Lasuṇena me, āvuso”ti → lasunena me āvusoti (pts1ed) | lasuṇena → lasunena (bj, pts) | āvuso’’ti → atha kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca ‘‘pubbe kho me āvuso moggallāna udaravātābādho lasuṇena phāsu hotī’’ti (cck: ka.) | āvusoti → marammapotthake pubbe kho āvuso moggallāna udaravātābādho lasuṇena phāsu hotīti pāṭho āgato (sya-all note)
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, ābādhappaccayā lasuṇaṁ khāditun”ti.
lasuṇaṁ khāditunti → lasunaṁ khādituṁti (bj) | ābādhappaccayā lasuṇaṁ khāditunti → ābādhapaccayā lasunaṁ khāditun ti (pts)

Tena kho pana samayena bhikkhū ārāme tahaṁ tahaṁ passāvaṁ karonti. Ārāmo dussati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, ekamantaṁ passāvaṁ kātun”ti.

Ārāmo duggandho hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, passāvakumbhin”ti.

Dukkhaṁ nisinnā passāvaṁ karonti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, passāvapādukan”ti.

Passāvapādukā pākaṭā honti. Bhikkhū hiriyanti passāvaṁ kātuṁ …pe…
hiriyanti → hirīyanti (bj, pts)

“anujānāmi, bhikkhave, parikkhipituṁ tayo pākāre— iṭṭhakāpākāraṁ, silāpākāraṁ, dārupākāran”ti.
silāpākāraṁ dārupākāranti → silāpakāraṁ dārupākāran ti (pts)

Passāvakumbhī apārutā duggandhā hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, apidhānan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū ārāme tahaṁ tahaṁ vaccaṁ karonti. Ārāmo dussati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, ekamantaṁ vaccaṁ kātun”ti.

Ārāmo duggandho hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, vaccakūpan”ti.

Vaccakūpassa kūlaṁ lujjati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, cinituṁ tayo caye— iṭṭhakācayaṁ, silācayaṁ, dārucayan”ti.

Vaccakūpo nīcavatthuko hoti, udakena otthariyyati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, uccavatthukaṁ kātun”ti.

Cayo paripatati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, cinituṁ tayo caye— iṭṭhakācayaṁ, silācayaṁ, dārucayan”ti.

Ārohantā vihaññanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, tayo sopāne—
sopāne iṭṭhakāsopānaṁ silāsopānaṁ dārusopānanti → sopāṇe iṭṭhakāsopāṇaṁ silāsopāṇaṁ dārusopāṇanti (bj, sya-all)
iṭṭhakāsopānaṁ, silāsopānaṁ, dārusopānan”ti.

Ārohantā paripatanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ālambanabāhan”ti.

Ante nisinnā vaccaṁ karontā paripatanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, santharitvā majjhe chiddaṁ katvā vaccaṁ kātun”ti.
santharitvā → santharivā (pts)

Dukkhaṁ nisinnā vaccaṁ karonti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, vaccapādukan”ti.

Bahiddhā passāvaṁ karonti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, passāvadoṇikan”ti.

Avalekhanakaṭṭhaṁ na hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, avalekhanakaṭṭhan”ti.
avalekhanakaṭṭhanti avalekhanapiṭharo → avalekhanakaṭṭhan ti avalekhanapidharo (pts)

Avalekhanapiṭharo na hoti …pe…
Avalekhanapiṭharo → avalekhanapidharo (pli-tv-kd18:53 [Vattakkhandhaka/Vaccakuṭivattakathā]) | avalekhanapiṭharo → pidharo (sya-all: yu. ma.)

“anujānāmi, bhikkhave, avalekhanapiṭharan”ti.
avalekhanapiṭharanti → avalekhanapidharan ti (pts)

Vaccakūpo apāruto duggandho hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, apidhānan”ti.

Ajjhokāse vaccaṁ karontā sītenapi uṇhenapi kilamanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, vaccakuṭin”ti.

Vaccakuṭiyā kavāṭaṁ na hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, kavāṭaṁ piṭṭhasaṅghāṭaṁ udukkhalikaṁ uttarapāsakaṁ aggaḷavaṭṭiṁ kapisīsakaṁ sūcikaṁ ghaṭikaṁ tāḷacchiddaṁ āviñchanacchiddaṁ āviñchanarajjun”ti.
piṭṭhasaṅghāṭaṁ → piṭṭhisaṅghāṭaṁ (bj) | aggaḷavaṭṭiṁ → aggalavaṭṭiṁ (bj) | tāḷacchiddaṁ → tālacchiddaṁ (bj, sya-all, pts) | piṭṭhisaṅghāṭaṁ → piṭṭhasaṅghāṭaṁ (bj: machasaṁ)

Vaccakuṭiyā tiṇacuṇṇaṁ paripatati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ogumphetvā ullittāvalittaṁ kātuṁ—
ogumphetvā → ogumbetvā (bj, sya-all)
setavaṇṇaṁ kāḷavaṇṇaṁ gerukaparikammaṁ mālākammaṁ latākammaṁ makaradantakaṁ pañcapaṭikaṁ cīvaravaṁsaṁ cīvararajjun”ti.
pañcapaṭikaṁ → pañcapaṭṭhikaṁ (sya-all, pts) | kāḷavaṇṇaṁ → kālavaṇṇaṁ (pts) | cīvararajjunti → cīvarajjun ti (pts)

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu jarādubbalo vaccaṁ katvā vuṭṭhahanto paripatati.
paripatati → paripati (bj, pts); paripatati te bhikkhū (sya-all) | paripati → paripatati (bj: machasaṁ)

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, olambakan”ti.
olambakanti vaccakuṭi → olambanakan ti vaccakuṭī (pts)

Vaccakuṭi aparikkhittā hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, parikkhipituṁ tayo pākāre— iṭṭhakāpākāraṁ, silāpākāraṁ, dārupākāran”ti.

Koṭṭhako na hoti …pe…

“ anujānāmi, bhikkhave, koṭṭhakan”ti.

Koṭṭhakassa kavāṭaṁ na hoti …pe…
hoti → (anujānāmi bhikkhave koṭṭhakanti. koṭṭhako nīcavatthuko hoti…pe… anujānāmi bhikkhave uccavatthukaṁ kātunti. cayo paripatati…pe… anujānāmi bhikkhave cinituṁ tayo caye iṭṭhakācayaṁ silācayaṁ dārucayanti. ārohantā vihaññanti…pe… anujānāmi bhikkhave tayo sopāne iṭṭhakāsopānaṁ silāsopānaṁ dārusopānanti. ārohantā paripatanti…pe… anujānāmi bhikkhave ālambanabāhanti. koṭṭhakassa kavāṭaṁ na hoti.) (syā. kaṁ.) (cck note)

“anujānāmi, bhikkhave, kavāṭaṁ piṭṭhasaṅghāṭaṁ udukkhalikaṁ uttarapāsakaṁ aggaḷavaṭṭiṁ kapisīsakaṁ sūcikaṁ ghaṭikaṁ tāḷacchiddaṁ āviñchanacchiddaṁ āviñchanarajjun”ti.
piṭṭhasaṅghāṭaṁ → piṭṭhisaṅghāṭaṁ (bj) | aggaḷavaṭṭiṁ → aggalavaṭṭiṁ (bj) | tāḷacchiddaṁ → tālacchiddaṁ (sya-all) | piṭṭhisaṅghāṭaṁ → piṭṭhasaṅghāṭakaṁ (bj: machasaṁ)

Koṭṭhake tiṇacuṇṇaṁ paripatati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ogumphetvā ullittāvalittaṁ kātuṁ—
ogumphetvā → ogumbetvā (bj) | ogumphetvā ullittāvalittaṁ → ogumbetvā ullitāvalittaṁ (sya-all)
setavaṇṇaṁ kāḷavaṇṇaṁ gerukaparikammaṁ mālākammaṁ latākammaṁ makaradantakaṁ pañcapaṭikan”ti.
pañcapaṭikanti → pañcapaṭṭhikanti (sya-all)

Pariveṇaṁ cikkhallaṁ hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, marumbaṁ pakiritun”ti.
pakiritunti → upakiritunti (bj)

Na pariyāpuṇanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, padarasilaṁ nikkhipitun”ti.
padarasilaṁ → padasilaṁ (pts1ed); paṭṭasilaṁ (mr) | padarasilaṁ nikkhipitunti → padasilaṁ nikkhipitun ti (pts) | padarasilaṁ → paṭṭasilaṁ (cck: ka.)

Udakaṁ santiṭṭhati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, udakaniddhamanan”ti.

Ācamanakumbhī na hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ācamanakumbhin”ti.

Ācamanasarāvako na hoti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ācamanasarāvakan”ti.

Dukkhaṁ nisinnā ācamenti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ācamanapādukan”ti.

Ācamanapādukā pākaṭā honti, bhikkhū hiriyanti ācametuṁ …pe…
hiriyanti → hirīyanti (bj, pts) | honti → hoti (sya-all)

“anujānāmi, bhikkhave, parikkhipituṁ tayo pākāre— iṭṭhakāpākāraṁ, silāpākāraṁ, dārupākāran”ti.

Ācamanakumbhī apārutā hoti, tiṇacuṇṇehipi paṁsukehipi okiriyyati …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, apidhānan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū evarūpaṁ anācāraṁ ācaranti—

mālāvacchaṁ ropentipi ropāpentipi, siñcantipi siñcāpentipi, ocinantipi ocināpentipi, ganthentipi ganthāpentipi, ekatovaṇṭikamālaṁ karontipi kārāpentipi, ubhatovaṇṭikamālaṁ karontipi kārāpentipi, mañjarikaṁ karontipi kārāpentipi, vidhūtikaṁ karontipi kārāpentipi, vaṭaṁsakaṁ karontipi kārāpentipi, āveḷaṁ karontipi kārāpentipi, uracchadaṁ karontipi kārāpentipi.
āveḷaṁ → āveḷakaṁ (bj) | vidhūtikaṁ → vidhutikaṁ (sya-all)
Te kulitthīnaṁ kuladhītānaṁ kulakumārīnaṁ kulasuṇhānaṁ kuladāsīnaṁ ekatovaṇṭikamālaṁ harantipi harāpentipi, ubhatovaṇṭikamālaṁ harantipi harāpentipi, mañjarikaṁ harantipi harāpentipi, vidhūtikaṁ harantipi harāpentipi, vaṭaṁsakaṁ harantipi harāpentipi, āveḷaṁ harantipi harāpentipi, uracchadaṁ harantipi harāpentipi.
āveḷaṁ → āveḷakaṁ (bj) | vidhūtikaṁ → vidhutikaṁ (sya-all)

Te kulitthīhi kuladhītāhi kulakumārīhi kulasuṇhāhi kuladāsīhi saddhiṁ ekabhājanepi bhuñjanti, ekathālakepi pivanti, ekāsanepi nisīdanti, ekamañcepi tuvaṭṭenti, ekattharaṇāpi tuvaṭṭenti, ekapāvuraṇāpi tuvaṭṭenti, ekattharaṇapāvuraṇāpi tuvaṭṭenti, vikālepi bhuñjanti, majjampi pivanti, mālāgandhavilepanampi dhārenti, naccantipi, gāyantipi, vādentipi, lāsentipi; naccantiyāpi naccanti, naccantiyāpi gāyanti, naccantiyāpi vādenti, naccantiyāpi lāsenti …pe… lāsentiyāpi naccanti, lāsentiyāpi gāyanti, lāsentiyāpi vādenti, lāsentiyāpi lāsenti;

aṭṭhapadepi kīḷanti, dasapadepi kīḷanti, ākāsepi kīḷanti, parihārapathepi kīḷanti, santikāyapi kīḷanti, khalikāyapi kīḷanti, ghaṭikāyapi kīḷanti, salākahatthenapi kīḷanti, akkhenapi kīḷanti, paṅgacīrenapi kīḷanti, vaṅkakenapi kīḷanti, mokkhacikāyapi kīḷanti, ciṅgulakenapi kīḷanti, pattāḷhakenapi kīḷanti, rathakenapi kīḷanti, dhanukenapi kīḷanti, akkharikāyapi kīḷanti, manesikāyapi kīḷanti, yathāvajjenapi kīḷanti;
paṅgacīrenapi → paṅkacirenapi (sya-all)

hatthismimpi sikkhanti, assasmimpi sikkhanti, rathasmimpi sikkhanti, dhanusmimpi sikkhanti; tharusmimpi sikkhanti; hatthissapi purato dhāvanti, assassapi purato dhāvanti, rathassapi purato dhāvantipi ādhāvantipi;
purato → purato dhāvanti (bj, sya-all)
usseḷentipi, apphoṭentipi, nibbujjhantipi, muṭṭhīhipi yujjhanti;
usseḷentipi apphoṭentipi → ussoḷehantipi appoṭhentipi (bj) | usseḷentipi → usseḷhentipi (sya-all) | nibbujjhantipi → nibbajjhantipi (sya-all) | ussoḷehantipi → usseḷentipi (bj: machasaṁ)
raṅgamajjhepi saṅghāṭiṁ pattharitvā naccakiṁ evaṁ vadanti—
naccakiṁ → naccantiṁ (bj, sya-all) | vadanti → vadenti (bj, sya-all) | naccantiṁ → naccakiṁ (bj: machasaṁ)
“idha, bhagini, naccassū”ti; nalāṭikampi denti; vividhampi anācāraṁ ācaranti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“na, bhikkhave, vividhaṁ anācāraṁ ācaritabbaṁ. Yo ācareyya, yathādhammo kāretabbo”ti.

Tena kho pana samayena āyasmante uruvelakassape pabbajite saṅghassa bahuṁ lohabhaṇḍaṁ dārubhaṇḍaṁ mattikābhaṇḍaṁ uppannaṁ hoti. Atha kho bhikkhūnaṁ etadahosi— “kiṁ nu kho bhagavatā lohabhaṇḍaṁ anuññātaṁ, kiṁ ananuññātaṁ; kiṁ dārubhaṇḍaṁ anuññātaṁ, kiṁ ananuññātaṁ; kiṁ mattikābhaṇḍaṁ anuññātaṁ, kiṁ ananuññātan”ti? Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, ṭhapetvā paharaṇiṁ sabbaṁ lohabhaṇḍaṁ, ṭhapetvā āsandiṁ pallaṅkaṁ dārupattaṁ dārupādukaṁ sabbaṁ dārubhaṇḍaṁ, ṭhapetvā katakañca kumbhakārikañca sabbaṁ mattikābhaṇḍan”ti.

Khuddakavatthukkhandhako pañcamo.
pañcamaṁ → khuddakavatthukkhandhako pañcamo (bj: machasaṁ)

Tassuddānaṁ

Rukkhe thambhe ca kuṭṭe ca, aṭṭāne gandhasuttiyā;
kuṭṭe → kuḍḍe (bj, sya-all, pts) aṭṭāne → aṭṭhāne (bj, sya-all)
Vigayha mallako kacchu, jarā ca puthupāṇikā.

Vallikāpi ca pāmaṅgo, kaṇṭhasuttaṁ na dhāraye;
pāmaṅgo → pāmaṅgaṁ (bj)
Kaṭi ovaṭṭi kāyuraṁ, hatthābharaṇamuddikā.
kāyuraṁ hatthābharaṇamuddikā → keyūraṁ hatthābharaṇa muddikā (bj)

Dīghe kocche phaṇe hatthe, sitthā udakatelake; Ādāsudapattavaṇā, ālepommaddacuṇṇanā.
ālepommaddacuṇṇanā lañchenti → ālepo maddacuṇṇanā lañcenti (sya-all)

Lañchenti aṅgarāgañca, mukharāgaṁ tadūbhayaṁ;
tadūbhayaṁ → tadubhayaṁ (pts)
Cakkhurogaṁ giraggañca, āyataṁ sarabāhiraṁ.

Ambapesisakalehi, ahicchindi ca candanaṁ; Uccāvacā pattamūlā, suvaṇṇo bahalā valī.
pattamūlā → pattamūlaṁ (bj) suvaṇṇo → suvaṇṇā (sya-all) | valī citrā dussati → vali citradussanti (pts)

Citrā dussati duggandho, uṇhe bhijjiṁsu miḍḍhiyā;
citrā dussati → citradussati (sya-all)
Paribhaṇḍaṁ tiṇaṁ coḷaṁ, mālaṁ kuṇḍolikāya ca.
coḷaṁ → colaṁ (pts) mālaṁ → māḷo (sya-all) | kuṇḍolikāya → kaṇḍolikāya (pts)

Thavikā aṁsabaddhañca, tathā bandhanasuttakā;
thavikā aṁsabaddhañca → thavikañca aṁsabandhakaṁ (bj) | aṁsabaddhañca → aṁsavaddhañca (sya-all)
Khile mañce ca pīṭhe ca, aṅke chatte paṇāmanā.
khile → khīlaṁ (sya-all, pts) aṅke chatte paṇāmanā → aṅkacchatte paṇāmitā (pts) | paṇāmanā → paṇāmitā (sya-all: yu. ma.)

Tumbaghaṭichavasīsaṁ, calakāni paṭiggaho;
tumbaghaṭichavasīsaṁ → tumbaghaṭī chavasīsaṁ (bj); tumbaghaṭichavasisaṁ (sya-all)
Vipphālidaṇḍasovaṇṇaṁ, patte pesi ca nāḷikā.
vipphālidaṇḍasovaṇṇaṁ → vippāridaṇḍasovaṇṇaṁ (pts)

Kiṇṇasattu saritañca, madhusitthaṁ sipāṭikaṁ;
kiṇṇasattu → kiṇṇaṁ sattu (bj); kiṇṇā sattu (sya-all)
Vikaṇṇaṁ bandhivisamaṁ, chamājirapahoti ca.

Kaḷimbhaṁ moghasuttañca, adhotallaṁ upāhanā;
kaḷimbhaṁ → kaḷimbaṁ (bj, sya-all)
Aṅgule paṭiggahañca, vitthakaṁ thavikabaddhakā.
aṅgule → aṅgulī (bj) | paṭiggahañca → paṭiggahañca āvesanañca (sya-all) thavikabaddhakā → aṁsabandhakā (bj); thavikabandhakā (pts) | bandhakā → aṅgule paṭiggahañca vithatkaṁ thavikabandhakā (sya-all: yu. ma.)

Ajjhokāse nīcavatthu, cayo cāpi vihaññare; Paripati tiṇacuṇṇaṁ, ullittaavalittakaṁ.
paripati → paripatati (bj); paripataṁ (sya-all, pts) ullittaavalittakaṁ → ullittāvalittakaṁ (bj, pts); ullittañcāvalittakaṁ (sya-all)

Setaṁ kāḷakavaṇṇañca, parikammañca gerukaṁ; Mālākammaṁ latākammaṁ, makaradantakapāṭikaṁ.
makaradantakapāṭikaṁ → makaradantaka paṭṭikā (bj); makaradantapāṭikaṁ (sya-all) | makaradantapāṭikaṁ → makaradantakaṁ paṭikā (sya-all: yu. ma.)

Cīvaravaṁsaṁ rajjuñca, anuññāsi vināyako; Ujjhitvā pakkamanti ca, kathinaṁ paribhijjati.
ca kathinaṁ → khajjati (bj) kathinaṁ → kaṭhinaṁ (sya-all, pts)

Viniveṭhiyati kuṭṭepi, pattenādāya gacchare;
kuṭṭepi → kuḍḍepi (bj); kuḍḍe (sya-all) | viniveṭhiyati kuṭṭepi → viniveṭhiya kuḍḍe pi (pts) | kuḍḍe → viniveṭhiya kuḍḍepi (sya-all: yu. ma.)
Thavikā bandhasuttañca, bandhitvā ca upāhanā.
bandhasuttañca → bandhasuttantaṁ (sya-all) | bandhasuttantaṁ → bandhasuttañca (sya-all: yu. ma.)

Upāhanatthavikañca, aṁsabaddhañca suttakaṁ;
upāhanatthavikañca aṁsabaddhañca suttakaṁ udakākappiyaṁ → udakappiyaṁ (pts) aṁsabaddhañca → aṁsabandhana (bj); aṁsavaddhañca (sya-all) | suttakaṁ → ayaṁ yu. ma. potthakesu na dissati (sya-all note)
Udakākappiyaṁ magge, parissāvanacoḷakaṁ.
parissāvanacoḷakaṁ dhammakaraṇaṁ → parissāvanacolakaṁ dhammakarake (pts)

Dhammakaraṇaṁ dve bhikkhū, vesāliṁ agamā muni;
dhammakaraṇaṁ → dhammakarakaṁ (bj, sya-all)
Daṇḍaṁ ottharakaṁ tattha, anuññāsi parissāvanaṁ.
ottharakaṁ → ottharikaṁ (sya-all) | daṇḍaṁ ottharakaṁ → daṇḍaottharakaṁ (pts) anuññāsi → nuññāsi (sya-all)

Makasehi paṇītena, bahvābādhā ca jīvako; Caṅkamanajantāgharaṁ, visame nīcavatthuko.
caṅkamanajantāgharaṁ → caṅkamanaṁ jantāgharaṁ (bj) nīcavatthuko → nīcavatthukā (pts)

Tayo caye vihaññanti, sopānālambavedikaṁ;
sopānālambavedikaṁ → sopāṇālamba vedikaṁ (bj, sya-all)
Ajjhokāse tiṇacuṇṇaṁ, ullittaavalittakaṁ.
ullittaavalittakaṁ → ullittāvalittakaṁ (bj, pts); ullittañcāvalittakaṁ (sya-all)

Setakaṁ kāḷavaṇṇañca, parikammañca gerukaṁ; Mālākammaṁ latākammaṁ, makaradantakapāṭikaṁ.
makaradantakapāṭikaṁ → makaradantakapaṭṭikaṁ (bj); makaradantapāṭikaṁ (sya-all); makarantakapaṭikaṁ (pts)

Vaṁsaṁ cīvararajjuñca, uccañca vatthukaṁ kare;
uccañca → uccaṁ va (sya-all)
Cayo sopānabāhañca, kavāṭaṁ piṭṭhasaṅghāṭaṁ.
cayo sopānabāhañca → tayo sopāṇa bāhañca (bj) | sopānabāhañca → sopāṇabāhañca (sya-all) piṭṭhasaṅghāṭaṁ → piṭṭhisaṅghāṭaṁ (bj)

Udukkhaluttarapāsakaṁ, vaṭṭiñca kapisīsakaṁ; Sūcighaṭitāḷacchiddaṁ, āviñchanañca rajjukaṁ.
sūcighaṭitāḷacchiddaṁ → sūci ghaṭi tālacchiddaṁ (bj, sya-all)

Maṇḍalaṁ dhūmanettañca, majjhe ca mukhamattikā; Doṇi duggandhā dahati, udakaṭṭhānaṁ sarāvakaṁ.
dahati udakaṭṭhānaṁ → ca ḍahati udadhānaṁ (sya-all) | doṇi duggandhā → duggandho ca (pts) udakaṭṭhānaṁ sarāvakaṁ → ca udakātarasarāvakaṁ (pts)

Na sedeti ca cikkhallaṁ, dhovi niddhamanaṁ kare;
na → ca (bj) | ca → (bj) kare → (bj)
Pīṭhañca koṭṭhake kammaṁ, marumbā silā niddhamanaṁ.
pīṭhañca → pīṭhe ca (pts) silā niddhamanaṁ → silaniddhamaṁ (sya-all) | marumbā silā niddhamanaṁ → marumbāsilāniddhamanā (pts)

Naggā chamāya vassante, paṭicchādī tayo tahiṁ;
chamāya → chamāyaṁ (bj, sya-all) paṭicchādī tayo → paṭicchāditayo (pts)
Udapānaṁ lujjati nīcaṁ, valliyā kāyabandhane.
nīcaṁ → ca (bj, sya-all) | lujjati nīcaṁ → lujjatīṇi ca (pts) kāyabandhane tulaṁ kaṭakaṭaṁ → kāyabandhanaṁ tūlaṁ karakaṭaṁ (bj)

Tulaṁ kaṭakaṭaṁ cakkaṁ, bahū bhijjanti bhājanā;
kaṭakaṭaṁ → karakaṭaṁ (sya-all) | kaṭakaṭaṁ cakkaṁ → kaṭakaṁ cakkam (pts)
Lohadārucammakhaṇḍaṁ, sālātiṇāpidhāni ca.

Doṇicandani pākāraṁ, cikkhallaṁ niddhamanena ca;
doṇicandani → doṇiṁ candani (bj) | doṇicandani pākāraṁ → doṇi candani pākārā (sya-all) niddhamanena → niddhamena (sya-all)
Sītigataṁ pokkharaṇiṁ, purāṇañca nillekhaṇaṁ.
sītigataṁ pokkharaṇiṁ → sītikataṁ pokkharaṇī (sya-all) nillekhaṇaṁ → nillekhanaṁ (bj) | nillekhaṇaṁ cātumāsaṁ → nillekhakaṁ catumāsaṁ (sya-all)

Cātumāsaṁ sayanti ca, namatakañca nadhiṭṭhahe;
namatakañca → gandhapupphaṁ (sya-all) | namatakañca → gandhapupphaṁ (cck: syā.) | nadhiṭṭhahe → namatakañca nadhiṭṭhahe (sya-all: yu. ma.)
Āsittakaṁ maḷorikaṁ, bhuñjantekaṁ tuvaṭṭeyyuṁ.
tuvaṭṭeyyuṁ → tuvaṭṭisuṁ (bj); tuvaṭṭayuṁ (sya-all)

Vaḍḍho bodhi na akkami, ghaṭaṁ katakasammajjani;
na → ca (sya-all, pts) | akkami → na akkami (sya-all: yu. ma.) katakasammajjani → katakaṁ sammajjani (bj); katakasammajjanī (sya-all)
Sakkharaṁ kathalañceva, pheṇakaṁ pādaghaṁsanī.
kathalañceva → kaṭhalañceva (bj, sya-all) pādaghaṁsanī → pādaghaṁsaniṁ (bj)

Vidhūpanaṁ tālavaṇṭaṁ, makasañcāpi cāmarī; Chattaṁ vinā ca ārāme, tayo sikkāya sammuti.
ca → va (pts) sammuti romasitthā → sammati roma sitthā (bj); sammati romā sitthā (sya-all)

Romasitthā nakhā dīghā, chindantaṅgulikā dukkhā;
romasitthā → romāsitthā (pts)
Salohitaṁ pamāṇañca, vīsati dīghakesatā.

Khuraṁ silaṁ sipāṭikaṁ, namatakaṁ khurabhaṇḍakaṁ;
silaṁ → sīlaṁ (bj) namatakaṁ → namataṁ (sya-all)
Massuṁ kappenti vaḍḍhenti, golomicaturassakaṁ.

Parimukhaṁ aḍḍhadukañca, dāṭhisambādhasaṁhare;
aḍḍhadukañca dāṭhisambādhasaṁhare → aḍḍhurakañca dāṭhi sambādhasaṁhare (bj); aḍḍharukañca dāṭhi sambādhasaṁhare (sya-all)
Ābādhā kattarivaṇo, dīghaṁ sakkharikāya ca.
ca → (bj)

Palitaṁ thakitaṁ uccā, lohabhaṇḍañjanī saha;
saha pallatthikañca → cayā pallatthikaṁ ca (bj)
Pallatthikañca āyogo, vaṭaṁ salākabandhanaṁ.
salākabandhanaṁ → ca kāyabandhanaṁ (sya-all) | vaṭaṁ → paṭaṁ (pts)

Kalābukaṁ deḍḍubhakaṁ, murajaṁ maddavīṇakaṁ;
deḍḍubhakaṁ → ḍeḍḍabhakaṁ (pts)
Paṭṭikā sūkarantañca, dasā murajaveṇikā;
paṭṭikā → paṭṭikaṁ (bj) murajaveṇikā → muraja veṇitā (bj)
Anto sobhaṁ guṇakañca, pavanantopi jīrati.
guṇakañca → gaṇakañceva (bj) | sobhaṁ guṇakañca → sobhaguṇakañca (sya-all)

Gaṇṭhikā uccāvacañca, phalakantepi ogāhe;
pāsakaṁ → gaṇṭhikaṁ uccāvacaṁ ca (bj: sīmu) ogāhe → ogahe (sya-all)
Gihivatthaṁ hatthisoṇḍaṁ, macchakaṁ catukaṇṇakaṁ.
hatthisoṇḍaṁ macchakaṁ catukaṇṇakaṁ → soṇḍaṁ maccha vāḷakaṁ catukkaṇṇakaṁ (sya-all)

Tālavaṇṭaṁ satavali, gihipārutapārupaṁ;
satavali gihipārutapārupaṁ saṁvelli → satavalliṁ sāvelliṁ gihipārutaṁ (bj) | satavali → satavallī (sya-all)
Saṁvelli ubhatokājaṁ, dantakaṭṭhaṁ ākoṭane.
ubhatokājaṁ → ubhatokājaṁ na hareyya (bj) | ubhatokājaṁ → saṁvelli ubhato kājaṁ (bj: sīmu) ākoṭane → ākoṭanaṁ (bj) | dantakaṭṭhaṁ ākoṭane → dantakaṭṭhābhikoṭane (sya-all) | dantakaṭṭhābhikoṭane → dantakaṭṭhaṁ ākoṭane. ma. dantakaṭṭhaṁ ākoṭano (sya-all: yu.)

Kaṇṭhe vilaggaṁ dāyañca, paṭaggi rukkhahatthinā;
rukkhahatthinā yameḷe → rukkha hatthinā yameḷu (bj)
Yameḷe lokāyatakaṁ, pariyāpuṇiṁsu vācayuṁ.
yameḷe → sakaṭe (sya-all) | sakaṭe → yameḷe (sya-all: yu. ma.)

Tiracchānakathā vijjā, khipi maṅgalaṁ khādi ca;
vācanā → tiracchāna kathā vijjā (bj: sīmu) maṅgalaṁ khādi → maṅgala lasuṇaṁ (bj) | ca → khādi ca (bj: sīmu)
Vātābādho dussati ca, duggandho dukkhapādukā.

Hiriyanti pāruduggandho, tahaṁ tahaṁ karonti ca;
hiriyanti pāruduggandho → hirīyanti apāru duggandho (bj) | hiriyanti → hirīyanti (pts) | apāru → pāru (bj: sīmu)
Duggandho kūpaṁ lujjanti, uccavatthu cayena ca.
lujjanti → lujjati (bj, sya-all) | kūpaṁ lujjanti → kūpalujjanti (pts) cayena → cayepi (bj) | cayepi → cayo ca (bj: sīmu)

Sopānālambanabāhā, ante dukkhañca pādukā;
sopānālambanabāhā → sopāṇālambaṇa bāhā (bj); sopāṇālambanabāhā (sya-all)
Bahiddhā doṇi kaṭṭhañca, piṭharo ca apāruto.

Vaccakuṭiṁ kavāṭañca, piṭṭhasaṅghāṭameva ca;
vaccakuṭiṁ → vaccakuṭī (bj)
Udukkhaluttarapāso, vaṭṭiñca kapisīsakaṁ.

Sūcighaṭitāḷacchiddaṁ, āviñchanacchiddameva ca;
sūcighaṭitāḷacchiddaṁ → sūci ghaṭi tālacchiddaṁ (bj) | sūcighaṭitāḷacchiddaṁ āviñchanacchiddameva → sūcighaṭitālachiddaṁ āviñchanachiddameva (sya-all, pts)
Rajju ullittāvalittaṁ, setavaṇṇañca kāḷakaṁ.

Mālākammaṁ latākammaṁ, makaraṁ pañcapaṭikaṁ; Cīvaravaṁsaṁ rajjuñca, jarādubbalapākāraṁ.

Koṭṭhake cāpi tatheva, marumbaṁ padarasilā;
cāpi → koṭṭhake cāpi (bj: sīmu) marumbaṁ padarasilā → marumbapadarāsilā (sya-all)
Santiṭṭhati niddhamanaṁ, kumbhiñcāpi sarāvakaṁ.

Dukkhaṁ hiri apidhānaṁ, anācārañca ācaruṁ;
hiri → hirī (sya-all, pts)
Lohabhaṇḍaṁ anuññāsi, ṭhapayitvā paharaṇiṁ.

Ṭhapayitvāsandipallaṅkaṁ, dārupattañca pādukaṁ;
ṭhapayitvāsandipallaṅkaṁ → ṭhapayitvāsandiṁ pallaṅkaṁ (sya-all)
Sabbaṁ dārumayaṁ bhaṇḍaṁ, anuññāsi mahāmuni.

Katakaṁ kumbhakārañca, ṭhapayitvā tathāgato; Sabbampi mattikābhaṇḍaṁ, anuññāsi anukampako.

Yassa vatthussa niddeso, purimena yadi samaṁ; Tampi saṅkhittaṁ uddāne, nayato taṁ vijāniyā.

Evaṁ dasasatā vatthū, vinaye khuddakavatthuke;
vatthū → vatthu (pts)
Saddhammaṭṭhitiko ceva, pesalānañcanuggaho.
saddhammaṭṭhitiko → saddhammaṭṭhitiyā (bj)

Susikkhito vinayadharo, hitacitto supesalo; Padīpakaraṇo dhīro, pūjāraho bahussutoti.
dhīro → dhiro (pts) | padīpakaraṇo → padīpakārako (bj: sīmu)

Khuddakavatthukkhandhako niṭṭhito.

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали