Dukkarasutta๑๗ ทุกกรสูตร
“Dukkaraṁ duttitikkhañca, abyattena ca sāmaññaṁ;
duttitikkhañca → B. Dutitikkhañca. (pts note) | + → sāvatthiyaṁ devatā (bjt) ca → hi (bj) | hi → ca (bj: machasaṁ) | avyattena → B. abyattena hi. (pts note)เทวดากล่าวว่า สมณธรรม คนไม่ฉลาดทำได้ยาก อดทนได้ยาก Bahūhi tattha sambādhā, yattha bālo visīdatī”ti.
bahūhi → bahū hi (bjt, th, pts) visīdatīti → visīdatīti bhagavā (bj)เพราะสมณธรรมนั้นมีความคับแคบมาก สำหรับคนพาลที่อาศัยอยู่“Katihaṁ careyya sāmaññaṁ, cittañce na nivāraye;
+ → bhagavā (bjt) | katihaṁ → kati-haṁ (pts) nivāraye → nivāreyya (pts) | nivāraye → nivāreyya (bj: syā, PTS) | nivāreyya → S1 nivāraye. (pts note) | cittañce → cittaṁ ce (my, bjt, th, pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า คนพาลประพฤติสมณธรรมเป็นเวลานาน หากไม่ห้ามจิต Pade pade visīdeyya, saṅkappānaṁ vasānugoti.
vasānugoti kummova → vasānugo kummo va (pts) | vasānugo → B. vasānugoti. (pts note)เขาตกอยู่ในอำนาจแห่งความดำริ ก็จะพึงติดขัดในทุกบทKummova aṅgāni sake kapāle, samodahaṁ bhikkhu manovitakke;
aṅgāni → B. kummovamangāni. (pts note) | kummova → kummo va (pts) manovitakke → mano-vitakke (pts)หากภิกษุยับยั้งความวิตกในใจไว้ได้ เหมือนเต่าหดอวัยวะไว้ในกระดองของตน Anissito aññamaheṭhayāno, parinibbuto nūpavadeyya kañcī”ti.
aheṭhayāno → B. ahedhayāno; C. ahedhamāno. (pts note) | aññamaheṭhayāno → aññam aheṭhayāno (pts) nūpavadeyya → na upavadeyya (bj, pts) | upavadeyya → nūpavadeyya (bj: machasaṁ, syā) | kañcīti → B. nupavadeyya kiñciti; S2 seems to have: naṁ (or taṁ) upavadeyya. (pts note)ก็จะไม่มีตัณหาและทิฏฐิอาศัย ไม่เบียดเบียนสัตว์อื่น ดับสนิทแล้ว ไม่พึงว่าร้ายใคร ทุกกรสูตรที่ ๗ จบ