Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 11.5สังยุตตนิกาย
  • 1. Paṭhamavagga

Subhāsitajayasutta๕ สุภาสิตชยสูตร

Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ bhūtapubbaṁ → bhūtapubbam (pts) | sāvatthinidānaṁ → ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme bhagavā etadavoca (bjt) | sāvatthinidānaṁ → ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme tatra kho bhagavā etadavoca (th)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี ณ ที่นั้น ฯลฯ

“Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, devāsurasaṅgāmo samupabyūḷho ahosi.
samupabyūḷho → samupabbūḷho (bj, pts) | bhūtapubbaṁ → bhūtapubbam (pts)
พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัส เรื่องนี้ว่า “ภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว

Atha kho, bhikkhave, vepacitti asurindo sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:
devānamindaṁ etadavoca → devānam indam etad avoca (pts)
สงครามระหว่างเทพกับอสูรประชิดกัน ครั้งนั้น ท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้กล่าวกับท้าวสักกะจอมเทพดังนี้ว่า
‘hotu, devānaminda, subhāsitena jayo’ti.
devānaminda → devānam inda (pts) | jayoti → jayo ti (pts)
‘ท่านจอมเทพ เราจงมาชนะกันด้วยการกล่าวคำสุภาษิตเถิด’

‘Hotu, vepacitti, subhāsitena jayo’ti.
jayoti → jayo ti (pts)
ท้าวสักกะจอมเทพตรัสว่า ‘ท่านท้าวเวปจิตติ ตกลงตามนั้น พวกเรามาเอาชนะกันด้วยการกล่าวคำสุภาษิต’

Atha kho, bhikkhave, devā ca asurā ca pārisajje ṭhapesuṁ:ครั้งนั้น พวกเทพและพวกอสูรได้ร่วมกันตั้งผู้ตัดสินโดยมีกติกาว่า ‘ime no subhāsitadubbhāsitaṁ ājānissantī’ti.
subhāsitadubbhāsitaṁ → subhāsitaṁ dubbhāsitaṁ (sya-all) | subhāsitadubbhāsitaṁ ājānissantīti → subhāsitaṁ dubbhāsitam ājānissantī ti (pts) | dubbhāsitaṁ → subhāsitadubbhāsitaṁ (bj: machasaṁ)
‘ผู้ตัดสินเหล่านี้จะต้องรู้ ทั่วถึงคำสุภาษิต และคำทุพภาษิต’

Atha kho, bhikkhave, vepacitti asurindo sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:
vepacitti → vepacittiṁ (my) | devānamindaṁ etadavoca → devānam indam etad avoca (pts)
ลำดับนั้น ท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้กล่าวกับท้าวสักกะจอมเทพดังนี้ว่า
‘bhaṇa, devānaminda, gāthan’ti.
devānaminda gāthanti → devānam inda gāthan ti (pts)
‘ท่านจอมเทพ ท่านจงตรัสคาถาขึ้นก่อน’

Evaṁ vutte, bhikkhave, sakko devānamindo vepacittiṁ asurindaṁ etadavoca:
vepacittiṁ → vepacitti (my, bjt) | devānamindo vepacittiṁ asurindaṁ etadavoca → devānam indo vepacittim asurindam etad avoca (pts)
เมื่อท้าวเวปจิตติกล่าวเช่นนี้ ท้าวสักกะ จอมเทพได้ตรัสกับท้าวเวปจิตติจอมอสูรว่า
‘tumhe khvettha, vepacitti, pubbadevā.
khvettha → khvattha (pts) | khvettha → khvattha (bj: PTS) | khv-attha → B. kvettha. (pts note)
‘ท่านท้าวเวปจิตติ ท่านเป็นเทพในเทวโลกนี้มาก่อน
Bhaṇa, vepacitti, gāthan’ti.
gāthanti → gāthan ti (pts)
ฉะนั้น ขอให้ท่านจงกล่าวคาถาก่อน

Evaṁ vutte, bhikkhave, vepacitti asurindo imaṁ gāthaṁ abhāsi:
gāthaṁ → gātham (pts)
เมื่อท้าวสักกะตรัสเช่นนี้แล้ว ท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้กล่าวคาถานี้ว่า

‘Bhiyyo bālā pabhijjeyyuṁ, no cassa paṭisedhako;
pabhijjeyyuṁ → pakujjheyyuṁ (sya-all, pts) | bālā → S1-3 bālo. (pts note) cassa → c-assa (pts)
พวกคนพาลพึงทำลายได้ทุกสิ่งทุกอย่าง ถ้าเราไม่กีดกันไว้เสียก่อน
Tasmā bhusena daṇḍena, dhīro bālaṁ nisedhaye’ti.
bālaṁ nisedhayeti → bālam nisedhaye ti (pts)
เพราะฉะนั้น ธีรชนพึงกีดกันพวกคนพาลไว้

Bhāsitāya kho pana, bhikkhave, vepacittinā asurindena gāthāya asurā anumodiṁsu, devā tuṇhī ahesuṁ.ด้วยอาชญาอย่างรุนแรง เมื่อท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้กล่าวคาถานี้แล้ว พวกอสูรพากันอนุโมทนา

Atha kho, bhikkhave, vepacitti asurindo sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:
devānamindaṁ etadavoca → devānam indam etad avoca (pts)
พวกเทพต่างก็พากันนิ่งเฉย ลำดับนั้น ท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้กล่าวกับท้าวสักกะจอมเทพว่า
‘bhaṇa, devānaminda, gāthan’ti.
devānaminda gāthanti → devānam inda gāthan ti (pts)
'ท่านจอมเทพ ท่านจงกล่าวคาถาเถิด'
Evaṁ vutte, bhikkhave, sakko devānamindo imaṁ gāthaṁ abhāsi:
evaṁ → evam (pts) | devānamindo → devānam indo (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)
เมื่อท้าวเวปจิตติกล่าวเช่นนี้แล้ว ท้าวสักกะจอมเทพได้กล่าวคาถานี้ว่า

‘Etadeva ahaṁ maññe, bālassa paṭisedhanaṁ;
etadeva → etad eva (pts)
ผู้ใดรู้ว่าผู้อื่นโกรธ เป็นผู้มีสติ สงบใจไว้ได้
Paraṁ saṅkupitaṁ ñatvā, yo sato upasammatī’ti.
saṅkupitaṁ → saṁkupitaṁ (bjt) upasammatīti → upasammatī ti (pts)
เราเห็นว่า การสงบใจไว้ได้ของผู้นั้น เป็นการกีดกันพวกคนพาลไว้ได้

Bhāsitāya kho pana, bhikkhave, sakkena devānamindena gāthāya, devā anumodiṁsu, asurā tuṇhī ahesuṁ.
devānamindena → devānam indena (pts)
เมื่อท้าวสักกะจอมเทพได้กล่าวคาถานี้แล้ว พวกเทพก็พากันอนุโมทนา พวกอสูร ก็พากันนิ่งเฉย ลำดับนั้น

Atha kho, bhikkhave, sakko devānamindo vepacittiṁ asurindaṁ etadavoca:
devānamindo vepacittiṁ asurindaṁ etadavoca → devānam indo vepacittim asurindam etad avoca (pts)
ท้าวสักกะจอมเทพได้ตรัสกับท้าวเวปจิตติจอมอสูรดังนี้ว่า 'ท้าวเวปจิตติ
‘bhaṇa, vepacitti, gāthan’ti.
gāthanti → gāthan ti (pts)
ท่านจงกล่าวคาถาต่อไปเถิด'
Evaṁ vutte, bhikkhave, vepacitti asurindo imaṁ gāthaṁ abhāsi:เมื่อท้าวสักกะตรัสเช่นนี้ ท้าวเวปจิตติ จอมอสูรได้กล่าวคาถานี้ว่า

‘Etadeva titikkhāya, vajjaṁ passāmi vāsava;
etadeva → etad eva (pts)
ท่านท้าววาสวะ ข้าพเจ้าเห็นคุณ และโทษในความอดกลั้นนี้ว่า
Yadā naṁ maññati bālo, bhayā myāyaṁ titikkhati;
naṁ → S1-3 yam. (pts note)
เมื่อใด คนพาลเข้าใจบุคคลนั้นว่า ผู้นี้ย่อมอดกลั้นต่อเราเพราะความกลัว
Ajjhāruhati dummedho, gova bhiyyo palāyinan’ti.
ajjhāruhati → ajjhārūhati (sya-all, pts) | ajjhārūhati → S1-3 ajjho. (pts note) gova → go va (pts) | palāyinanti → palāyinan ti (pts)
เมื่อนั้น คนมีปัญญาทรามก็ยิ่งข่มขี่ผู้นั้น เหมือนโคตัวที่มีกำลังข่มขี่โคตัวที่แพ้ให้หนีไป ฉะนั้น

Bhāsitāya kho pana, bhikkhave, vepacittinā asurindena gāthāya asurā anumodiṁsu, devā tuṇhī ahesuṁ.เมื่อท้าวเวปจิตติจอมอสูรกล่าวคาถานี้แล้ว พวกอสูรพากันอนุโมทนา พวกเทพ ต่างก็นิ่งเฉย ลำดับนั้น

Atha kho, bhikkhave, vepacitti asurindo sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:
devānamindaṁ etadavoca → devā nam indam etad avoca (pts)
ท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้กล่าวกับท้าวสักกะจอมเทพดังนี้ว่า 'ท่านจอมเทพ
‘bhaṇa, devānaminda, gāthan’ti.
devānaminda gāthanti → devānam inda gāthan ti (pts)
ท่านจงกล่าวคาถาต่อไปนี้เถิด'
Evaṁ vutte, bhikkhave, sakko devānamindo imā gāthāyo abhāsi:
devānamindo → devānam indo (pts)
เมื่อท้าวเวปจิตติจอมอสูรกล่าวเช่นนี้ ท้าวสักกะจอมเทพได้ตรัสคาถาเหล่านี้ว่า

‘Kāmaṁ maññatu vā mā vā, bhayā myāyaṁ titikkhati;
myāyaṁ → myāyam (pts)
บุคคลจะเข้าใจว่าผู้นี้อดกลั้นต่อเราได้ เพราะความกลัวหรือไม่ก็ตามที
Sadatthaparamā atthā, khantyā bhiyyo na vijjati.
sadatthaparamā → S1 -paramam. (pts note) | atthā → S1-3 atthaṁ. (pts note)
ประโยชน์ทั้งหลายของตนเป็นอย่างยิ่ง ประโยชน์ที่ยิ่งกว่าขันติไม่มี

Yo have balavā santo, dubbalassa titikkhati;บุคคลใดเป็นคนแข็งแรง อดกลั้นต่อผู้อ่อนแรงกว่าได้ Tamāhu paramaṁ khantiṁ, niccaṁ khamati dubbalo.
tamāhu → tam āhu (pts)
ความอดกลั้นของบุคคลนั้น บัณฑิตทั้งหลายกล่าวว่าเป็นขันติอย่างยิ่ง

Abalaṁ taṁ balaṁ āhu, yassa bālabalaṁ balaṁ;
abalaṁ taṁ → abalantaṁ (bjt, th) | abalaṁ taṁ → abalan-tam (pts)
เพราะว่าบุคคลผู้แข็งแรงจำต้องอดทนอยู่เอง กำลังของบุคคลใดไม่เข้มแข็ง
Balassa dhammaguttassa, paṭivattā na vijjati.
balassa → balavassa (sya-all)
บัณฑิตทั้งหลายกล่าวถึงกำลังของบุคคลนั้นว่า ไม่ใช่กำลัง เพราะว่าไม่มีบุคคลใดกล่าวโต้ตอบบุคคลผู้มีกำลัง

Tasseva tena pāpiyo, yo kuddhaṁ paṭikujjhati;
tasseva → tass-eva (pts)
และมีธรรมคุ้มครองแล้ว ผู้ใดโกรธตอบต่อบุคคลผู้โกรธ
Kuddhaṁ appaṭikujjhanto, saṅgāmaṁ jeti dujjayaṁ.
kuddhaṁ → kuddham (pts) saṅgāmaṁ → S1 sangāme. (pts note)
ผู้นั้นย่อมเลวกว่าผู้โกรธ เพราะการโกรธตอบนั้น บุคคลผู้ไม่โกรธตอบต่อบุคคลผู้โกรธ

Ubhinnamatthaṁ carati, attano ca parassa ca;
ubhinnamatthaṁ → ubhinnam atthaṁ (pts)
ชื่อว่าชนะสงครามที่ชนะได้ยาก ผู้ใดรู้ว่าผู้อื่นโกรธ
Paraṁ saṅkupitaṁ ñatvā, yo sato upasammati.เป็นผู้มีสติ สงบใจไว้ได้ ผู้นั้นชื่อว่าประพฤติประโยชน์ของคนทั้ง ๒ ฝ่าย

Ubhinnaṁ tikicchantānaṁ, attano ca parassa ca;
ubhinnaṁ tikicchantānaṁ → ubhinnam tikicchantaṁ taṁ (pts) | taṁ → S3 omits taṁ; B. tikicchantānaṁ. (pts note)
คือฝ่ายตนและฝ่ายผู้อื่น เมื่อผู้นั้นรักษาประโยชน์ของคนทั้ง ๒ ฝ่าย
Janā maññanti bāloti, ye dhammassa akovidā’ti.
bāloti → bālo ti (pts) ye → S1 yo. (pts note) | ti → For the gāthās see the preceding sutta. (pts note) | akovidāti → akovidā ti (pts)
คือฝ่ายตนและฝ่ายผู้อื่น ชนทั้งหลายผู้ไม่ฉลาดในธรรมย่อมเข้าใจว่าเป็นคนโง่

Bhāsitāsu kho pana, bhikkhave, sakkena devānamindena gāthāsu, devā anumodiṁsu, asurā tuṇhī ahesuṁ.
devānamindena → devānam indena (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เมื่อท้าวสักกะจอมเทพได้ตรัสคาถาเหล่านี้แล้ว พวกเทพพากันอนุโมทนา พวกอสูรต่างก็นิ่งเฉย

Atha kho, bhikkhave, devānañca asurānañca pārisajjā etadavocuṁ:ครั้งนั้น ผู้ตัดสินทั้งของพวกเทพและพวกอสูรได้ กล่าวดังนี้ว่า ‘bhāsitā kho vepacittinā asurindena gāthāyo.
gāthāyo → gāthayo (pts)
‘ท้าวเวปจิตติจอมอสูรตรัสคาถาทั้งหลายแล้ว แต่คาถาเหล่านั้นมีความ
Tā ca kho sadaṇḍāvacarā sasatthāvacarā, iti bhaṇḍanaṁ iti viggaho iti kalaho.
sasatthāvacarā → satthāvacarā (pts) | sasatthāvacarā → satthāvacarā (bj: PTS) | bhaṇḍanaṁ → bhaṇḍanam (pts) | + → ti (pts)
เกี่ยวข้องกับอาชญา มีความเกี่ยวข้องกับศัสตรา เพราะเหตุนั้น จึงยังมีความทะเลาะ ความแก่งแย่ง ความวิวาท ส่วนท้าวสักกะจอมเทพตรัสคาถาทั้งหลายแล้ว
Bhāsitā kho sakkena devānamindena gāthāyo.
Bhāsitā kho → bhāsitā kho pana (bj, pts2ed) | pana → ‘pana’ iti na dissate (bj: machasaṁ, syā, PTS) | kho → bhāsitā kho pana (cck: sī.) | devānamindena → devānam indena (pts)
คาถาเหล่านั้นก็ไม่เกี่ยวข้องกับอาชญา ไม่เกี่ยวข้องกับศัสตรา
Tā ca kho adaṇḍāvacarā asatthāvacarā, iti abhaṇḍanaṁ iti aviggaho iti akalaho.
abhaṇḍanam → S3 omits bhaṇḍanam and abhaṇḍanam. (pts note)
เพราะเหตุนั้น จึงไม่มีความทะเลาะ ไม่มีความแก่งแย่ง ไม่มีความวิวาท ท้าวสักกะจอมเทพชนะเพราะได้ กล่าวคำสุภาษิต

Sakkassa devānamindassa subhāsitena jayo’ti.
devānamindassa → devānam indassa (pts) | jayoti → jayo ti (pts)
ชัยชนะด้วยการกล่าวคำสุภาษิต ได้เป็นของท้าวสักกะจอมเทพ ด้วยประการฉะนี้”

Iti kho, bhikkhave, sakkassa devānamindassa subhāsitena jayo ahosī”ti.
ahosīti → ahosi (sya-all); ahosi sāvatthi nidānaṁ (pts) | kho → S3 omits kho. (pts note) | devānamindassa → devānam indassa (pts)
สุภาสิตชยสูตรที่ ๕ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Lietuvių · Српски · ไทย