Natumhasutta๓๗ นตุมหสูตร
Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati → (bj)พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ... เขตกรุงสาวัตถี
“Nāyaṁ, bhikkhave, kāyo tumhākaṁ napi aññesaṁ.
napi → tāpi (bj); nāpi (sya-all) | tāpi → napi (bj: machasaṁ, PTS) | nāyaṁ → nāyam (pts) | tumhākaṁ napi → tumhākam na pi (pts)“ภิกษุทั้งหลาย กายนี้มิใช่ของเธอทั้งหลาย ทั้งมิใช่ของผู้อื่น
Purāṇamidaṁ, bhikkhave, kammaṁ abhisaṅkhataṁ abhisañcetayitaṁ vedaniyaṁ daṭṭhabbaṁ.
vedaniyaṁ → vedayitaṁ (bj) | vedayitaṁ → vedanīyaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | vedaniyaṁ → So B and C; S1-3 vedayitaṁ (pts note) | purāṇamidaṁ → purāṇam idam (pts) | kammaṁ abhisaṅkhataṁ abhisañcetayitaṁ → kammam abhisaṅkhatam abhisañcetayitam (pts)กายนี้เธอทั้งหลาย พึงเห็นว่าเป็นกรรมเก่า ถูกปัจจัยปรุงแต่ง สำเร็จด้วยเจตนา เป็นที่ตั้งแห่งเวทนา
Tatra kho, bhikkhave, sutavā ariyasāvako paṭiccasamuppādaññeva sādhukaṁ yoniso manasi karoti:
kho → (sya-all) | manasi karoti → manasikaroti (bjt, th)อริยสาวกผู้ได้สดับ ย่อมมนสิการปฏิจจสมุปบาทโดยแยบคายในกายนั้นว่า
‘iti imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati;
imassuppādā → S1-3 idamassuppādā (pts note) | imassuppādā idaṁ → imassup pādāidaṁ (th) | idaṁ → idam (pts)‘เพราะเหตุนี้ เมื่อสิ่งนี้มี สิ่งนี้จึงมี เพราะสิ่งนี้เกิดขึ้น สิ่งนี้จึงเกิดขึ้น
imasmiṁ asati idaṁ na hoti, imassa nirodhā idaṁ nirujjhati, yadidaṁ—
imasmiṁ → imasmin (pts) | idaṁ → idam (pts) | yadidaṁ → yad idam (pts)เพราะสิ่งนี้ไม่มี สิ่งนี้จึงไม่มี เพราะสิ่งนี้ดับไป สิ่งนี้จึงดับไป คือ
avijjāpaccayā saṅkhārā;เพราะอวิชชาเป็นปัจจัย สังขาร ทั้งหลายจึงมี
saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ …pe…
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)เพราะสังขารเป็นปัจจัย วิญญาณจึงมี ฯลฯ
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
evametassa → evam etassa (pts)ความเกิดขึ้นแห่งกอง ทุกข์ทั้งมวลนี้ มีได้ด้วยประการฉะนี้
Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho;
avijjāya tveva → avijjāyatveva (bjt)อนึ่ง เพราะอวิชชาดับไปไม่เหลือด้วยวิราคะ สังขารจึงดับ
saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho …pe…เพราะสังขารดับ วิญญาณจึงดับ ฯลฯ
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’”ti.
evametassa → evam etassa (pts)ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ มีได้ด้วยประการฉะนี้”