Ariyasāvakasutta
Ariyasāvakasutta → paṭhamaariyasāvakasuttaṁ (bj)๔๙ อริยสาวกสูตร
Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati → (bj); viharati tatra kho (sya-all)พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ... เขตกรุงสาวัตถี ณ ที่นั้น ...
“Na, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa evaṁ hoti:“ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับ จึงไม่มีความสงสัยอย่างนี้ว่า
‘kiṁ nu kho—
kiṁ nu → kinnu (bjt)‘เมื่ออะไรมี
kismiṁ sati kiṁ hoti, kissuppādā kiṁ uppajjati?
kiṁ → kim (pts)อะไรจึงมี เพราะอะไรเกิดขึ้น อะไรจึงเกิดขึ้น
Kismiṁ sati saṅkhārā honti, kismiṁ sati viññāṇaṁ hoti, kismiṁ sati nāmarūpaṁ hoti, kismiṁ sati saḷāyatanaṁ hoti, kismiṁ sati phasso hoti, kismiṁ sati vedanā hoti, kismiṁ sati taṇhā hoti, kismiṁ sati upādānaṁ hoti, kismiṁ sati bhavo hoti, kismiṁ sati jāti hoti, kismiṁ sati jarāmaraṇaṁ hotī’ti?
Kismiṁ sati saṅkhārā honti, kismiṁ sati viññāṇaṁ hoti → etthantare pāṭho si, sya-all potthakesu natthi. tathā sati anantarasuttaṭīkāya | sati saṅkhārā → satī saṅkhāra (pts) | hoti → [ (bj: ] imehi saṅkhataihi antarika pāṭhā syāmapotthake ca likhitasīhaḷapotthakesu ca na dissante.) | hoti → ( ) etthantare pāṭhā kesuci potthakesu na dissantīti sī. pī. potthakesu dassitā. tathā sati anantarasuttaṭīkāya sameti (cck note)(เพราะอะไรมี สังขารทั้งหลายจึงมี เพราะอะไรมี วิญญาณจึงมี) เมื่ออะไรมี นามรูปจึงมี เมื่ออะไรมี สฬายตนะจึงมี เมื่ออะไรมี ผัสสะจึงมี เมื่ออะไรมี เวทนาจึงมี เมื่ออะไรมี ตัณหาจึงมี เมื่ออะไรมี อุปาทานจึงมี เมื่ออะไรมี ภพจึงมี เมื่ออะไรมี ชาติจึงมี เมื่ออะไรมี ชราและ มรณะจึงมี’
Atha kho, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa aparappaccayā ñāṇamevettha hoti:
bhikkhave → missing in S1-3 (pts note) | ariyasāvakassa aparappaccayā ñāṇamevettha → ariya sāvakassa aparapaccayā ñāṇam evettha (pts)โดยที่แท้ อริยสาวกผู้ได้สดับ จึงมีญาณหยั่งรู้ในเรื่องนี้ โดยไม่ต้องเชื่อผู้อื่นว่า
‘imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati.
imasmiṁ sati idaṁ hoti … → etthantare pāṭho si, sya-all potthakesu natthi. tathā sati anantarasuttaṭīkāya | idaṁ → idam (pts)‘เมื่อสิ่งนี้มี สิ่งนี้จึงมี เพราะสิ่งนี้เกิดขึ้น สิ่งนี้จึงเกิดขึ้น
Avijjāya sati saṅkhārā honti;(เมื่ออวิชชามี สังขารทั้งหลาย จึงมี
saṅkhāresu sati viññāṇaṁ hoti;
hoti → [ (bj: ] imehi saṅkhataihi antarika pāṭhā syāmapotthake ca likhitasīhaḷapotthakesu ca na dissante.) | hoti → ( ) etthakesu pāṭhā kesuci potthakesu na dissantīti sī. pī. potthakesu dassitā. tathā sati anantarasuttaṭīkāya sameti (cck note)เมื่อสังขารทั้งหลายมี วิญญาณจึงมี)
viññāṇe sati nāmarūpaṁ hoti;เมื่อวิญญาณมี นามรูปจึงมี
nāmarūpe sati saḷāyatanaṁ hoti;เมื่อนามรูปมี สฬายตนะจึงมี
saḷāyatane sati phasso hoti;เมื่อสฬายตนะมี ผัสสะจึงมี
phasse sati vedanā hoti;เมื่อผัสสะมี เวทนาจึงมี
vedanāya sati taṇhā hoti;เมื่อเวทนามี ตัณหาจึงมี
taṇhāya sati upādānaṁ hoti;เมื่อตัณหามี อุปาทานจึงมี
upādāne sati bhavo hoti;เมื่ออุปาทานมี ภพจึงมี
bhave sati jāti hoti;ฯลฯ
jātiyā sati jarāmaraṇaṁ hotī’ti.เมื่อชาติมี ชราและมรณะจึงมี
So evaṁ pajānāti:อริยสาวกนั้นรู้ชัดอย่างนี้ว่า
‘evamayaṁ loko samudayatī’ti.
evamayaṁ → evaṁ ayaṁ (bjt) | evamayaṁ → evam ayam (pts)‘โลกนี้เกิดขึ้นอย่างนี้’
Na, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa evaṁ hoti:อริยสาวกผู้ได้สดับ จึงไม่มีความสงสัยอย่างนี้ว่า
‘kiṁ nu kho—‘เมื่ออะไรไม่มี
kismiṁ asati kiṁ na hoti, kissa nirodhā kiṁ nirujjhati?อะไรจึงไม่มี เพราะอะไรดับ อะไรจึงดับ
Kismiṁ asati saṅkhārā na honti, kismiṁ asati viññāṇaṁ na hoti, kismiṁ asati nāmarūpaṁ na hoti, kismiṁ asati saḷāyatanaṁ na hoti, kismiṁ asati phasso na hoti, kismiṁ asati vedanā na hoti, kismiṁ asati taṇhā na hoti, kismiṁ asati upādānaṁ na hoti, kismiṁ asati bhavo na hoti, kismiṁ asati jāti na hoti, kismiṁ asati jarāmaraṇaṁ na hotī’ti?
Kismiṁ asati saṅkhārā na honti, kismiṁ asati viññāṇaṁ na hoti → etthantare pāṭhopi tattha tatheva | hoti → ( ) etthantare pāṭhāpi tattha tatheva dassitā (cck note)(เมื่ออะไรไม่มี สังขารทั้งหลายจึงไม่มี เมื่ออะไรไม่มี วิญญาณจึงไม่มี) เมื่ออะไรไม่มี นามรูปจึงไม่มี เมื่ออะไรไม่มี สฬายตนะจึงไม่มี เมื่อ อะไรไม่มี ผัสสะจึงไม่มี เมื่ออะไรไม่มี เวทนาจึงไม่มี เมื่ออะไรไม่มี ตัณหาจึงไม่มี เมื่ออะไรไม่มี อุปาทานจึงไม่มี เมื่ออะไรไม่มี ภพจึงไม่มี เมื่ออะไรไม่มี ชาติจึงไม่มี เมื่ออะไรไม่มี ชราและมรณะจึงไม่มี’
Atha kho, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa aparappaccayā ñāṇamevettha hoti:
aparappaccayā ñāṇamevettha → aparapaccayā ñāṇam evettha (pts)โดยที่แท้ อริสาวกผู้ได้สดับ จึงมีญาณหยั่งรู้ในเรื่องนี้ โดยไม่ต้องเชื่อผู้อื่นว่า
‘imasmiṁ asati idaṁ na hoti, imassa nirodhā idaṁ nirujjhati.
imasmiṁ asati idaṁ na hoti … → etthantare pāṭhopi tattha tatheva | asati → asīti (pts)‘เมื่อสิ่งนี้ไม่มี สิ่งนี้จึงไม่มี เพราะสิ่งนี้ดับ สิ่งนี้จึงดับ
Avijjāya asati saṅkhārā na honti;(เมื่ออวิชชาไม่มี สังขารทั้งหลาย จึงไม่มี
saṅkhāresu asati viññāṇaṁ na hoti;
hoti → ( ) etthantare pāṭhāpi tattha tatheva dassitā (cck note)เมื่อสังขารทั้งหลายไม่มี วิญญาณจึงไม่มี)
viññāṇe asati nāmarūpaṁ na hoti;เมื่อวิญญาณไม่มี นามรูปจึงไม่มี
nāmarūpe asati saḷāyatanaṁ na hoti …pe…
pe → in S1-3 only from phasso na hoti (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | + → upādānaṁ na hoti (th)เมื่อนามรูปไม่มี สฬายตนะจึงไม่มี ฯลฯ
bhavo na hoti …อุปาทานจึงไม่มี ... ภพจึงไม่มี
jāti na hoti …... ชาติจึงไม่มี
jātiyā asati jarāmaraṇaṁ na hotī’ti.เมื่อชาติไม่มี ชราและมรณะจึงไม่มี
So evaṁ pajānāti:อริยสาวกนั้นรู้ชัดอย่างนี้ว่า
‘evamayaṁ loko nirujjhatī’ti.
evamayaṁ → evaṁ ayaṁ (bjt) | evamayaṁ → evam ayaṁ (pts)‘โลกนี้ดับอย่างนี้’
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ lokassa samudayañca atthaṅgamañca yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi …pe…
yato → yato ca (pts) | samudayañca atthaṅgamañca → samudayaṁ ca atthaṅgamaṁ ca (bjt) | itipi → iti pi (pts)ภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแล อริยสาวกรู้ชัดความเกิดและความดับไปแห่งโลกตาม ความเป็นจริงอย่างนี้ เมื่อนั้น อริยสาวกนี้ เราเรียกว่าเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิบ้าง ฯลฯ
amatadvāraṁ āhacca tiṭṭhati itipī”ti.
amatadvāraṁ → amatadvāram (pts) | itipīti → iti pīti (pts)ดำรงอยู่ใกล้ประตูอมตนิพพานบ้าง”
Navamaṁ.
navamaṁ → navamaṁ sāvatthi (pts)อริยสาวกสูตรที่ ๙ จบ