Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 12.55สังยุตตนิกาย
  • 6. Dukkhavagga

Mahārukkhasutta๕๕ มหารุกขสูตร

Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati upādāniyesu → upādānīyesu (bj) | viharati → viharati tatra kho bhagavā (sya-all)
พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ... เขตกรุงสาวัตถี ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาค ...

“Upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati.
upādāniyesu → upādānīyesu (bjt)
“ภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุพิจารณาเห็นความพอใจเนือง ๆ ในธรรมทั้งหลายที่ เป็นปัจจัยแห่งอุปาทาน ตัณหาย่อมเจริญ
Taṇhāpaccayā upādānaṁ;
upādānaṁ upādānapaccayā bhavo → upādānam (pts)
เพราะตัณหาเป็นปัจจัย อุปาทานจึงมี
upādānapaccayā bhavo …pe…
upādānapaccayā bhavo → (bj)
เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย ภพจึงมี ฯลฯ
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
evametassa → evame tassa (th) | evametassa → evam etassa (pts)
ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ มีได้ ด้วยประการฉะนี้

Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho.
mahārukkho → mahā rukkho (th)
เปรียบเหมือนต้นไม้ใหญ่
Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṁ ojaṁ abhiharanti.
tiriyaṅgamāni → tiriyaṁgamāni (bjt) | adhogamāni yāni → adhogamāniyāni (pts) | sabbāni → sabbān (pts) | uddhaṁ ojaṁ → uddham ojam (pts)
มีรากหยั่งลงและแผ่ขยายไปรอบ ๆ รากทั้งหมดนั้น ย่อมดูดอาหารขึ้นไปข้างบน
Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭheyya.
evañhi → evaṁ hi (bjt) | mahārukkho → mahā rukkho (th) | evañhi → evañ hi (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)
เมื่อเป็นอย่างนี้ ต้นไม้ใหญ่นั้นได้อาหารอย่างนั้น ได้สาร อย่างนั้น พึงยืนต้นอยู่ได้ตลอดกาลนาน

Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati.
upādāniyesu → upādānīyesu (bjt) | evameva → evam eva (pts)
อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้น เมื่อภิกษุ พิจารณาเห็นความพอใจเนือง ๆ ในธรรมทั้งหลาย ที่เป็นปัจจัยแห่งอุปาทาน ตัณหาย่อมเจริญ
Taṇhāpaccayā upādānaṁ …pe…
upādānaṁ → upādānaṁ upādānapaccayā bhavo (sya-all) | bhavo → In S1-3 only (pts note) | taṇhāpaccayā upādānaṁ → tanhāpaccayā upādānam upadānapaccayā bhavo (pts)
เพราะตัณหาเป็นปัจจัย อุปาทานจึงมี เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย ภพจึงมี ฯลฯ
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
samudayo → nirodho (pts) | evametassa → evame tassa (th) | evametassa → evam etassa (pts)
ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ มีได้ด้วยประการฉะนี้

Upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati.
upādāniyesu → upādānīyesu (bjt)
เมื่อภิกษุพิจารณาเห็นโทษเนือง ๆ ในธรรมทั้งหลายที่เป็นปัจจัยแห่งอุปาทาน ตัณหาย่อมดับ
Taṇhānirodhā upādānanirodho;เพราะตัณหาดับ อุปาทานจึงดับ upādānanirodhā bhavanirodho …pe…
upādānanirodhā → upādāna nirodhā (th)
เพราะอุปาทานดับ ภพจึงดับ ฯลฯ
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
evametassa → evam etassa (pts)
ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ มีได้ด้วยประการฉะนี้

Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho.
mahārukkho → mahā rukkho (th)
ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนต้นไม้ใหญ่
Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṁ ādāya.
kuddālapiṭakaṁ → kudālapiṭakaṁ (aññattha) | kuddālapiṭakaṁ → kudālapiṭakaṁ (cck: aññattha) | kuddālapiṭakam → C kuddāli- (pts note) | āgaccheyya → āgac cheyya (th)
(ยืนต้นอยู่อย่างนั้น) ทีนั้นบุรุษถือ จอบและตะกร้าเดินมา
So taṁ rukkhaṁ mūle chindeyya, mūlaṁ chinditvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya antamaso usīranāḷimattānipi.
palikhaṇeyya → palikhaneyya (sya1ed, sya2ed); paliṁ khaṇeyya (pts1ed, pts2ed, mr) | mūlaṁ chinditvā → mūle chetvā (bj) | usīranāḷimattānipi → usīranāḷamattānipi (bj); usīraṇāḷimattānipi (pts) | mūlaṁ chinditvā palikhaṇeyya palikhaṇitvā → mūle chetvā palikhaneyya palikhanitvā (sya-all) | chetvā → mūlaṁ chinditvā (bj: machasaṁ); mūlena chetvā (bj: PTS) | palikhaṇeyya → paliṁ (bj: PTS) | usīranāḷamattānipi → usīranāḷa (bj: sīmu3) | palikhaṇeyya → paliṁkhaṇeyya (cck: pī. ka.) | chetvā → S1 mūle; B mūlaṁ chinditvā (pts note) | khaṇeyya → S1-3 pali- (pts note) | usīranāḷimattānipi → usīra nāḷimattānipi (th) | mūlaṁ chinditvā palikhaṇeyya palikhaṇitvā mūlāni → mulena chetvā paliṁ khaṇeyya paliṁ khaṇitvā mulāni (pts)
ตัดต้นไม้ที่โคนต้นแล้ว ขุดลงไป ครั้นขุดลงไปแล้ว ก็ถอนราก ใหญ่น้อย โดยที่สุดแม้เท่าก้านแฝกขึ้น
So taṁ rukkhaṁ khaṇḍākhaṇḍikaṁ chindeyya, khaṇḍākhaṇḍikaṁ chinditvā phāleyya, phāletvā sakalikaṁ sakalikaṁ kareyya, sakalikaṁ sakalikaṁ karitvā vātātape visoseyya;
chinditvā → chetvā (pts) | chetvā → S1-3 chindetvā (pts note) | sakalikaṁ → Not repeated in S1-3 (pts note) | khaṇḍākhaṇḍikaṁ → khaṇḍā khaṇḍikaṁ (th) | + → sakalikam (pts)
บุรุษนั้นพึงตัดต้นไม้นั้นเป็นท่อนเล็กท่อน ใหญ่แล้วพึงผ่า ครั้นผ่าแล้ว ทำให้เป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยแล้วเกลี่ย ผึ่งลม ผึ่งแดด
vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahetvā masiṁ kareyya, masiṁ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya.
ophuṇeyya → opuneyya (bj, pts1ed, pts2ed); ophuneyya (sya-all, km, mr) | ḍahetvā → ḍahitvā (pts) | ophuṇeyya nadiyā vā → opuneyya nadiyāvā (pts) | ophuṇeyya → opuneyya (cck: sī. pī.); ophuneyya (cck: syā. kaṁ. ka.)
ครั้นผึ่งลม ผึ่งแดดแล้ว เอาไฟเผา ครั้นเอาไฟเผาแล้ว ทำให้เป็นเขม่า ครั้นทำ ให้เป็นเขม่าแล้ว พึงโปรยที่ลมแรงหรือลอยในแม่น้ำที่มีกระแสเชี่ยว
Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.
anabhāvaṅkato → anabhāvakato (bj); anabhāvaṅgato (sya-all, km) | tālāvatthukato → tālavatthukato (pts) | anabhāvakato → anabhāvaṁkato (bj: PTS, sīmu3, machasaṁ); anabhāvaṁgato (bj: syā) | anabhāvaṁkato → anabhāvakato (cck: sī.); anabhāvaṅgato (cck: syā. kaṁ.) | anabhāvaṁkato → S1-3 anabhāva- always (pts note) | evañhi → evaṁ hi (bjt) | mahārukkho → mahā rukkho (th) | tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ → tālavatthukato anabhāvaṁkato āyatim (pts)
เมื่อเป็นอย่างนี้ ต้นไม้ใหญ่นั้นถูกตัดรากถอนโคน เหมือนต้นตาลที่ถูกตัดรากถอนโคนไปแล้ว เหลือแต่ พื้นที่ ทำให้ไม่มี เกิดขึ้นต่อไปไม่ได้

Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati.
upādāniyesu → upādānīyesu (bjt) | upādāniyesu → upā dāniyesu (th) | evameva → evam eva (pts) | ādīnavānupassino → ādīnavānuppassino (pts)
อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้น เมื่อภิกษุพิจารณา เห็นโทษเนือง ๆ ในธรรมทั้งหลายที่เป็นปัจจัยแห่งอุปาทาน ตัณหาย่อมดับ
Taṇhānirodhā upādānanirodho;เพราะ ตัณหาดับ อุปาทานจึงดับ upādānanirodhā bhavanirodho …pe…
upādānanirodhā bhavanirodho → (bj) | bhavanirodho → In B only (pts note)
เพราะอุปาทานดับ ภพจึงดับ ฯลฯ
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.
evametassa → evam etassa (pts)
ความดับแห่งกองทุกข์ ทั้งมวลนี้ มีได้ด้วยประการฉะนี้”

Pañcamaṁ.มหารุกขสูตรที่ ๕ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย