Ānandasutta๒๑ อานันทสูตร
Sāvatthiyaṁ … ārāme.
ārāme → (bj) | sāvatthiyaṁ → sāvatthiyam (pts)เรื่องเกิดขึ้นที่อารามในกรุงสาวัตถี
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)ครั้งนั้น ท่านพระอานนท์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“‘nirodho nirodho’ti, bhante, vuccati.
nirodhoti → nirodho ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ความดับพระองค์ตรัสเรียกว่า ‘นิโรธ’
Katamesānaṁ kho, bhante, dhammānaṁ nirodho ‘nirodho’ti vuccatī”ti?
nirodho → nirodhā (bj, pts1ed) | dhammānaṁ → dhammānam nirodhā (pts) | nirodhoti → ti (pts) | nirodho → nirodhā (cck: sī. pī.) | nirodhā → B nirodho always 3 S1 virāgu- always (pts note)ความดับแห่งธรรมเหล่าไหน พระองค์ตรัสเรียกว่า ‘นิโรธ”
“Rūpaṁ kho, ānanda, aniccaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ vayadhammaṁ virāgadhammaṁ nirodhadhammaṁ.
saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ → saṅkhatam paticcasamuppannaṁ (pts) | nirodhadhammaṁ → nirodhadhammam (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “อานนท์ รูปไม่เที่ยง ถูกปัจจัยปรุงแต่งอาศัยปัจจัยเกิดขึ้น มีความสิ้นไปเป็นธรรมดา มีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา มีความคลายไปเป็นธรรมดา มีความดับไปเป็นธรรมดา
Tassa nirodho ‘nirodho’ti vuccati.
nirodho → nirodhā (bj, pts1ed) | tassa → tassa nirodhā (pts) | nirodhoti → ti (pts) | nirodho → nirodhā (cck: sī. pī.)ความดับแห่งรูปนั้น เราเรียกว่า ‘นิโรธ’
Vedanā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā.
khayadhammā → khaya dhammā (pts)เวทนาไม่เที่ยง ถูกปัจจัยปรุงแต่ง อาศัยปัจจัยเกิดขึ้น มีความสิ้นไปเป็นธรรมดา มีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา มีความคลายไปเป็นธรรมดา มีความดับไปเป็นธรรมดา
Tassā nirodho ‘nirodho’ti vuccati.
nirodho → nirodhā (bj) | tassā → tassā nirodhā (pts) | nirodhoti → ti (pts) | nirodhā → S1-3 insert tassa (pts note) | ti → S1-3 nirodhāti 6 S1 pavuccati (pts note)ความดับแห่งเวทนานั้น เราเรียกว่า ‘นิโรธ’
Saññā …
saññā → saññā aniccā (sya-all, pts) | + → aniccā tassā nirodhā nirodhoti vuccati (bjt)สัญญาไม่เที่ยง ฯลฯ
saṅkhārā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā.สังขารไม่เที่ยง ถูกปัจจัยปรุงแต่ง อาศัยปัจจัยเกิดขึ้น มีความสิ้นไปเป็นธรรมดา มีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา มีความคลายไปเป็นธรรมดา มีความดับไปเป็นธรรมดา
Tesaṁ nirodho ‘nirodho’ti vuccati.
nirodho → nirodhā (bj) | tesaṁ → tesaṁ nirodhā (pts) | nirodhoti → ti (pts)ความดับแห่งสังขารนั้น เราเรียกว่า ‘นิโรธ’
Viññāṇaṁ aniccaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ vayadhammaṁ virāgadhammaṁ nirodhadhammaṁ.
viññāṇaṁ aniccaṁ saṅkhataṁ → viññāṇam aniccam saṅkhatam (pts) | nirodhadhammaṁ → nirodhadhammam (pts)วิญญาณไม่เที่ยง ถูกปัจจัยปรุงแต่ง อาศัยปัจจัยเกิดขึ้น มีความสิ้นไปเป็นธรรมดา มีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา มีความคลายไปเป็นธรรมดา มีความดับไปเป็นธรรมดา
Tassa nirodho ‘nirodho’ti vuccati.
nirodho → nirodhā (bj) | vuccati → vuccatīti (bj) | tassa → tassa nirodhā (pts) | nirodhoti → ti (pts)ความดับแห่งวิญญาณนั้น เราเรียกว่า ‘นิโรธ”
Imesaṁ kho, ānanda, dhammānaṁ nirodho ‘nirodho’ti vuccatī”ti.
nirodho → nirodhā (bj) | dhammānaṁ → dhammānam nirodhā (pts) | nirodhoti vuccatīti → ti vuccati (pts)
Aniccavaggo dutiyo.
+ → tatruddānaṁ (th)
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
Aniccaṁ dukkhaṁ anattā, yadaniccāpare tayo;
dukkhaṁ → dukkham (pts) yadaniccāpare → ca yad aniccā apare (pts) | ca → S1 ya; omitted by S3 (pts note) | aniccā → S1-3 anattā instead of yadaniccā (pts note)๑. อนิจจสูตร ๒. ทุกขสูตร ๓. อนัตตสูตร ๔. ยทนิจจสูตร ๕. ยังทุกขสูตร ๖. ยทนัตตาสูตร Hetunāpi tayo vuttā, ānandena ca te dasāti.
hetunāpi → hetunā pi (pts) ca te dasāti → pūrito vaggo (bj) | ti → S1-3 pūrito vaggo instead of catedasāti (pts note) | dasāti → dasā ti (pts)๗. สเหตุอนิจจสูตร ๘. สเหตุทุกขสูตร ๙. สเหตุอนัตตสูตร ๑๐. อานันทสูตร