Ānandasutta๓๗ อานันทสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj, sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
Atha kho āyasmā ānando …pe…
pa → So B; more complete in S1-3 (pts note) | pe → spelled out in full (my)ครั้นในเวลาเย็น ท่านพระอานนท์ออกจากที่หลีกเร้น เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ
ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ → āyasmantam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกับท่านพระอานนท์ดังนี้ว่า
“Sace taṁ, ānanda, evaṁ puccheyyuṁ:
taṁ → tam (pts) | evaṁ → evam (pts)“อานนท์ ถ้าภิกษุทั้งหลายพึงถามเธออย่างนี้ว่า
‘katamesaṁ, āvuso ānanda, dhammānaṁ uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyatī’ti?
ṭhitassa → ṭhitānaṁ (sya-all, km, pts1ed, mr) | ṭhitassa aññathattaṁ → ṭhitānam aññathattam (pts) | ṭhitassa → ṭhitānaṁ (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | ṭhitānam → B ṭhitassa always (pts note) | paññāyatīti → paññāyatī ti (bjt) | katamesaṁ → katamesam (pts) | dhammānaṁ → dhammānam (pts)‘ท่านอานนท์ ความเกิดขึ้นแห่งธรรมเหล่าไหนปรากฏ ความเสื่อมไปแห่งธรรมเหล่าไหนปรากฏ เมื่อธรรมเหล่าไหนตั้งอยู่ ความแปร ปรากฏ’
Evaṁ puṭṭho tvaṁ, ānanda, kinti byākareyyāsī”ti?
evaṁ → evam (pts) | tvaṁ → tvam (pts) | byākareyyāsīti → vyākareyyāsīti (pts)เธอถูกถามอย่างนี้จะพึงตอบอย่างไร”
“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
maṁ → mam (pts) | evaṁ → evam (pts)ท่านพระอานนท์กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ถ้าภิกษุทั้งหลายพึงถามข้าพระองค์อย่างนี้ว่า
‘katamesaṁ, āvuso ānanda, dhammānaṁ uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyatī’ti?
ṭhitassa → ṭhitānaṁ (sya-all) | ṭhitassa aññathattaṁ → ṭhitānam aññathattam (pts) | katamesaṁ → katamesam (pts) | dhammānaṁ → dhammānam (pts)‘ท่านอานนท์ ความเกิดขึ้นแห่งธรรมเหล่าไหนปรากฏ ความเสื่อมไปแห่งธรรมเหล่าไหนปรากฏ เมื่อธรรมเหล่าไหนตั้งอยู่ ความแปรปรากฏ’
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:
puṭṭhohaṁ → puṭṭho ahaṁ (sya-all) | evaṁ puṭṭhohaṁ → evam puṭṭho ham (pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (pts)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ถูกถามอย่างนี้ พึงตอบอย่างนี้ว่า
‘rūpassa kho, āvuso, uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyati.
aññathattaṁ → aññathattam (pts)‘ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ความเกิดขึ้นแห่งรูปปรากฏ ความเสื่อมไปแห่งรูปปรากฏ เมื่อรูปตั้งอยู่ ความแปรปรากฏ
Vedanāya …
+ → uppādo (bjt)ความเกิดขึ้นแห่งเวทนา
saññāya …... แห่งสัญญา
saṅkhārānaṁ …
saṅkhārānaṁ → saṅkhārānam (pts)... แห่งสังขาร
viññāṇassa uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyati.
aññathattaṁ → aññathattam (pts)...ความเกิดขึ้นแห่งวิญญาณปรากฏ ความเสื่อมไปแห่งวิญญาณปรากฏ เมื่อวิญญาณตั้งอยู่ ความแปรปรากฏ
Imesaṁ kho, āvuso, dhammānaṁ uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyatī’ti.
ṭhitassa → ṭhitānaṁ (sya-all) | ṭhitassa aññathattaṁ → ṭhitānam aññathattam (pts) | dhammānaṁ → dhammānam (pts)ความเกิดขึ้นแห่งธรรมเหล่านี้ปรากฏ ความเสื่อมไปแห่งธรรมเหล่านี้ปรากฏ เมื่อธรรมเหล่านี้ตั้งอยู่ ความแปรปรากฏ’
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.
puṭṭhohaṁ → puṭṭho ahaṁ (sya-all) | evaṁ puṭṭhohaṁ → evam puṭṭhāham (pts)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ถูกถามอย่างนี้ พึงตอบอย่างนี้”
“Sādhu sādhu, ānanda.“ดีละ ดีละ อานนท์
Rūpassa kho, ānanda, uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyati.
aññathattaṁ → aññathattam (pts)ความเกิดขึ้นแห่งรูปปรากฏ ความเสื่อมไปแห่งรูปปรากฏเมื่อรูปตั้งอยู่ ความแปรปรากฏ
Vedanāya …ความเกิดขึ้นแห่งเวทนา
saññāya …... แห่งสัญญา
saṅkhārānaṁ …...แห่งสังขาร
viññāṇassa uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyati.
paññāyati ṭhitassa → pañañāyati ṭhitasasa (sya-all) | aññathattaṁ → aññathattam (pts)... ความเกิดขึ้นแห่งวิญญาณปรากฏ ความเสื่อมไปแห่งวิญญาณปรากฏเมื่อวิญญาณตั้งอยู่ ความแปรปรากฏ
Imesaṁ kho, ānanda, dhammānaṁ uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyatīti.
ṭhitassa → ṭhitānaṁ (sya-all) | ṭhitassa aññathattaṁ → ṭhitānaṁ aññathattam (pts) | dhammānaṁ → dhammānam (pts)ความเกิดขึ้นแห่งธรรมเหล่านี้ปรากฏความเสื่อมไปแห่งธรรมเหล่านี้ปรากฏ เมื่อธรรมเหล่านี้ตั้งอยู่ ความแปรปรากฏ
Evaṁ puṭṭho tvaṁ, ānanda, evaṁ byākareyyāsī”ti.
evaṁ → evam (pts) | byākareyyāsīti → vyākareyyāsīti sāvatthi ārāme atha kho (pts)อานนท์ เธอถูกถามอย่างนี้ พึงตอบอย่างนี้”
Pañcamaṁ.
pañcamaṁ → āyasmā ānando ekam antaṁ (pts)อานันทสูตรที่ ๕ จบ