Khandhasutta๔๘ ขันธสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthiyaṁ tatra kho (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
“Pañca, bhikkhave, khandhe desessāmi, pañcupādānakkhandhe ca.
pañca → pañca ca (bj, sya-all) | desessāmi → desissāmi (bj, pts) | Pañca → S3 adds ca (pts note)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงขันธ์ ๕ ประการ และอุปาทานขันธ์ ๕ ประการ
Taṁ suṇātha.เธอทั้งหลายจงฟัง
Katame ca, bhikkhave, pañcakkhandhā?ขันธ์ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ
Yaṁ kiñci, bhikkhave, rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, ayaṁ vuccati rūpakkhandho.
Yaṁ → Missing in S1-3 (pts note) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | rūpaṁ → rūpam (pts)๑. รูปอย่างใดอย่างหนึ่ง ทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบันภายในหรือภายนอก หยาบหรือละเอียด เลวหรือประณีต ไกลหรือใกล้ก็ตาม นี้เรียกว่า รูปขันธ์
Yā kāci vedanā …pe…๒. เวทนาอย่างใดอย่างหนึ่ง ฯลฯ
yā kāci saññā …๓. สัญญาอย่างใดอย่างหนึ่ง ฯลฯ
ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā …pe… ayaṁ vuccati saṅkhārakkhandho.
ayaṁ vuccati saṅkhārakkhandho → (bj) | ajjhattaṁ → ajjhattā (sya-all) | saṅkhārakkhandho → saṅkhārakkhandhā (pts) | pe → spelled out in full (th) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts)๔. สังขารเหล่าใดเหล่าหนึ่ง ทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบันภายในหรือภายนอก หยาบหรือละเอียด เลวหรือประณีต ไกลหรือใกล้ก็ตาม นี้เรียกว่า สังขารขันธ์
Yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, ayaṁ vuccati viññāṇakkhandho.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ → viññāṇam atītānāgatapaccuppannam (pts)๕. วิญญาณอย่างใดอย่างหนึ่ง ทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบันภายในหรือภายนอก หยาบหรือละเอียด เลวหรือประณีต ไกลหรือใกล้ก็ตาม นี้เรียกว่า วิญญาณขันธ์
Ime vuccanti, bhikkhave, pañcakkhandhā.ภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้เรียกว่า ขันธ์ ๕ ประการ
Katame ca, bhikkhave, pañcupādānakkhandhā?อุปาทานขันธ์ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ
Yaṁ kiñci, bhikkhave, rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ …pe… yaṁ dūre santike vā sāsavaṁ upādāniyaṁ, ayaṁ vuccati rūpupādānakkhandho.
rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (sya-all); rūpupādānākkhandho (pts) | upādānīyaṁ → B upādāniy- always (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | rūpaṁ → rūpam (pts) | sāsavaṁ upādāniyaṁ → sāsavam upādānīyaṁ (pts)๑. รูปอย่างใดอย่างหนึ่ง ทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบันภายในหรือภายนอก หยาบหรือละเอียด เลวหรือประณีต ไกลหรือใกล้ก็ตาม ประกอบด้วยอาสวะ เกื้อกูลแก่อุปาทาน นี้เรียกว่ารูปูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือรูป)
Yā kāci vedanā …pe… yā dūre santike vā sāsavā upādāniyā, ayaṁ vuccati vedanupādānakkhandho.
vedanupādānakkhandho → vedanūpādānakkhandho (sya-all) | upādāniyā → upādānīyā (pts)๒. เวทนาอย่างใดอย่างหนึ่ง ฯลฯ ไกลหรือใกล้ก็ตาม ประกอบด้วยอาสวะ เกื้อกูลแก่อุปาทาน นี้เรียกว่า เวทนูปาทานขันธ์(อุปาทานขันธ์คือเวทนา)
Yā kāci saññā …pe… yā dūre santike vā sāsavā upādāniyā, ayaṁ vuccati saññupādānakkhandho.
saññupādānakkhandho → saññūpādānakkhandho (sya-all)๓. สัญญาอย่างใดอย่างหนึ่ง ฯลฯ ไกลหรือใกล้ก็ตาม ประกอบด้วยอาสวะ เกื้อกูลแก่อุปาทาน นี้เรียกว่า สัญญูปาทานขันธ์(อุปาทานขันธ์คือสัญญา)
Ye keci saṅkhārā …pe… sāsavā upādāniyā, ayaṁ vuccati saṅkhārupādānakkhandho.
saṅkhārupādānakkhandho yaṁ kiñci → saṅkhārūpādānakkhandho yaṅkiñci (sya-all) | + → gha (pts) | upādāniyā → upādānīyā (pts)๔. สังขารเหล่าใดเหล่าหนึ่ง ฯลฯ ประกอบด้วยอาสวะ เกื้อกูลแก่อุปาทาน นี้เรียกว่า สังขารูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือสังขาร)
Yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ …pe… yaṁ dūre santike vā sāsavaṁ upādāniyaṁ, ayaṁ vuccati viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | sāsavaṁ upādāniyaṁ → sāsavam upādānīyam (pts)๕. วิญญาณอย่างใดอย่างหนึ่ง ทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบัน ฯลฯไกลหรือใกล้ก็ตาม ประกอบด้วยอาสวะ เกื้อกูลแก่อุปาทานนี้เรียกว่า วิญญาณูปาทานขันธ์ (อุปาทานขันธ์คือวิญญาณ)
Ime vuccanti, bhikkhave, pañcupādānakkhandhā”ti.
pañcupādānakkhandhāti chaṭṭhaṁ → pañcupādantakkhandhāti (bj)ภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้เรียกว่า อุปาทานขันธ์ ๕ ประการ”