Pheṇapiṇḍūpamasutta
Pheṇapiṇḍūpamasutta → pheṇam (pts1ed)Сравнение с Комом Пены
Ekaṁ samayaṁ bhagavā ayujjhāyaṁ viharati gaṅgāya nadiyā tīre.
ayujjhāyaṁ → ayojjhāyaṁ (bj, pts1ed) | ayujjhāyaṁ → ayojjhāyaṁ (pts) | tīre → tire (pts) | ayujjhāyaṁ → ayojjhāyaṁ (bj: sī.pavi) | ayujjhāyaṁ → ayojjhāyaṁ (cck: sī. pī.) | Ayojjhāyaṁ → S3 ayojjhāyayaṁ; B ayujjhāyaṁ (pts note) | samayaṁ → samayam (pts)Одно время Благословенный располагается в Айоджхе на берегу реки Ганг.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
āmantesi → Complete in S1-3 (pts note) | + → bhikkhavoti bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ bhagavā etadavoca (bjt)Здесь Благословенный обратился к монахам:
“Seyyathāpi, bhikkhave, ayaṁ gaṅgā nadī mahantaṁ pheṇapiṇḍaṁ āvaheyya. Tamenaṁ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. Tassa taṁ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. Kiñhi siyā, bhikkhave, pheṇapiṇḍe sāro?
taṁ → (sya-all) | pheṇapiṇḍaṁ → phenapiṇḍam (pts) | pheṇapiṇḍe → pheṇapiṇḍassa (bj: sīmu8) | āvaheyya → S1-3 ava- (pts note) | tam → In B only always (pts note) | gaṅgā nadī → gaṅgānadī (bjt) | kiñhi → kiṁ hi (bjt) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)“Это как, монахи, если бы эта река Ганг несла бы с собой комок пены. И человек с хорошим зрением стал бы изучать его, размышлять над ним, тщательно исследовать его, и он представился бы ему пустым, полым, неосновательным, так как может ли разве внутри комка пены быть какая-то сущность?
Evameva kho, bhikkhave, yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ …pe… yaṁ dūre santike vā taṁ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. Tassa taṁ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. Kiñhi siyā, bhikkhave, rūpe sāro?
rūpe → saññāya (bj) | taṁ → (sya-all) | rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ → rūpam atītānāgatam paccuppannam (pts) | siyā → (pts) | rittakaññeva → S1-3 rittaṁkaññeva (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | kiñhi → kiṁ hi (bjt) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | evameva → evam eva (pts) | taṁ → tam (pts)Точно так же, монахи, с любым видом формы – прошлой, будущей, настоящей, внутренней или внешней, грубой или утончённой, низкой или возвышенной, далёкой или близкой: монах изучает её, размышляет над ней, тщательно исследует её, и она представляется ему пустой, полой, неосновательной, так как может ли разве внутри формы быть какая-то сущность?
Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye thullaphusitake deve vassante udake udakapubbuḷaṁ uppajjati ceva nirujjhati ca. Tamenaṁ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. Tassa taṁ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. Kiñhi siyā, bhikkhave, udakapubbuḷe sāro?
udakapubbuḷaṁ → udakabubbuḷaṁ (bj); bubbuḷaṁ (pts1ed) | taṁ → (sya-all) | udakapubbuḷaṁ → bubbuḷam (pts) | udakapubbuḷe → udakabubbuḷe (pts) | udakabubbuḷaṁ → udakapubbuḷhaṁ (bj: machasaṁ); udake bubbuḷaṁ (bj: PTS) | udakapubbuḷaṁ → udakabubbuḷaṁ (cck: sī. pī.) | udakapubbuḷaṁ → udakabubbuḷantipi pāṭho (sya-all note) | bubbuḷam → B pubbuḷham always (pts note) | kiñhi → kiṁ hi (bjt) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | taṁ → tam (pts)Это как, монахи, осенью, когда идёт дождь, и падают большие капли, возникает водяной пузырь и лопается на поверхности воды. И человек с хорошим зрением стал бы изучать его, размышлять над ним, тщательно исследовать его, и он представился бы ему пустым, полым, неосновательным, так как может ли разве внутри водяного пузыря быть какая-то сущность?
Evameva kho, bhikkhave, yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā …pe… yā dūre santike vā taṁ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. Tassa taṁ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. Kiñhi siyā, bhikkhave, vedanāya sāro?
taṁ → (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | kiñhi → kiṁ hi (bjt) | evameva → evam eva (pts) | taṁ → tam (pts)Точно так же, монахи, с любым видом чувства – прошлым, будущим, настоящим, внутренним или внешним, грубым или утончённым, низким или возвышенным, далёким или близким: монах изучает его, размышляет над ним, тщательно исследует его, и оно представляется ему пустым, полым, неосновательным, так как может ли разве внутри чувства быть какая-то сущность?
Seyyathāpi, bhikkhave, gimhānaṁ pacchime māse ṭhite majjhanhike kāle marīcikā phandati. Tamenaṁ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. Tassa taṁ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya …pe… kiñhi siyā, bhikkhave, marīcikāya sāro?
majjhanhike → majjhantike (sya-all, pts) | taṁ → (sya-all) | khāyeyya tucchakaññeva → (sya-all) | phandati tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | marīcikā → B ṭhita- maricikā; S1-3 -marīci phandati (pts note) | kiñhi → asārakaññeva khāyeyya kiṁ hi (bjt)Это как, монахи, в последний месяц жаркого сезона, ровно в полдень, появился бы дрожащий мираж. И человек с хорошим зрением стал бы изучать его, размышлять над ним, тщательно исследовать его, и он представился бы ему пустым, полым, неосновательным, так как может ли разве внутри миража быть какая-то сущность?
Evameva kho, bhikkhave, yā kāci saññā …pe….
+ → atītānāgatapaccuppannā (bjt) | pe → spelled out in full (bjt) | evameva → evam eva (pts)Точно так же, монахи, с любым видом восприятия – прошлым, будущим, настоящим, внутренним или внешним, грубым или утончённым, низким или возвышенным, далёким или близким: монах изучает его, размышляет над ним, тщательно исследует его, и оно представляется ему пустым, полым, неосновательным, так как может ли разве внутри восприятия быть какая-то сущность?
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno tiṇhaṁ kuṭhāriṁ ādāya vanaṁ paviseyya. So tattha passeyya mahantaṁ kadalikkhandhaṁ ujuṁ navaṁ akukkukajātaṁ. Tamenaṁ mūle chindeyya; mūle chetvā agge chindeyya, agge chetvā pattavaṭṭiṁ vinibbhujeyya. So tassa pattavaṭṭiṁ vinibbhujanto pheggumpi nādhigaccheyya, kuto sāraṁ. Tamenaṁ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. Tassa taṁ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. Kiñhi siyā, bhikkhave, kadalikkhandhe sāro?
kuṭhāriṁ → kudhāriṁ (sya-all, km, mr) | akukkukajātaṁ → akusajātaṁ (bj); akukkujakajātaṁ (sya-all, mr); akukkajātaṁ (pts1ed) | tassa → tattha (bj, sya-all) | sāragavesī → sāragavesi (pts) | akukkukajātaṁ tamenaṁ → akukkajātaṁ tam enam (pts) | akukkukajātaṁ → akkusajātaṁ (bj: sīmu8); akukkujakajātaṁ (bj: syā) | kuṭhāriṁ → kudhāriṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | akukkukajātaṁ → akukkajātaṁ (cck: ka. sī. pī.); akusajātaṁ (cck: ka. sī.); akukkujakajātaṁ (cck: ka.) | akukkujakajātaṁ → ba. evaṁ. sī. akukkajātaṁ (sya-all note) | kuṭhārim → B kutariṁ (pts note) | akukkajātaṁ → B akukkujakajātam (pts note) | vinibbhujanto → S1-3 nibbhujjeyya-nibbhujanto (pts note) | kiñhi → kiṁ hi (bjt) | vinibbhujeyya → vinibbhujjeyya (th) | vinibbhujanto pheggumpi → vinibbhujjanto phegguṁpi (th) | vanaṁ → vanam (pts) | kadalikkhandhaṁ → kadalikkhandham (pts) | pheggumpi → phegguṁ pi (pts)Это как, монахи, если бы человеку понадобилась сердцевина дерева, он бы искал сердцевину дерева, бродил в поисках сердцевины дерева, взял бы острый топор и вошёл в лес. Там бы он увидел ствол большой банановой пальмы, прямой, свежей, без рыхлой коры. Он бы срубил её у основания, отрезал бы ветви, содрал бы внешние слои [ствола]. И когда он содрал бы внешние слои, то не обнаружил бы даже заболони, не говоря уже о сердцевине. И человек с хорошим зрением стал бы изучать его, размышлять над ним, тщательно исследовать его, и он представился бы ему пустым, полым, неосновательным, так как может ли разве внутри ствола банановой пальмы быть какая-то сущность?
Evameva kho, bhikkhave, ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā …pe… ye dūre santike vā taṁ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. Tassa taṁ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. Kiñhi siyā, bhikkhave, saṅkhāresu sāro?
taṁ → (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | kiñhi → kiṁ hi (bjt) | evameva → evam eva (pts) | taṁ → tam (pts)Точно так же, монахи, с любым видом составляющих [ума] – прошлых, будущих, настоящих, внутренних или внешних, грубых или утончённых, низких или возвышенных, далёких или близких: монах изучает их, размышляет над ними, тщательно исследует их, и они представляются ему пустыми, полыми, неосновательными, так как может ли разве внутри составляющих быть какая-то сущность?
Seyyathāpi, bhikkhave, māyākāro vā māyākārantevāsī vā catumahāpathe māyaṁ vidaṁseyya. Tamenaṁ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. Tassa taṁ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. Kiñhi siyā, bhikkhave, māyāya sāro?
catumahāpathe → cātummahāpathe (bj, sya-all, km); mahāpathe (pts1ed) | taṁ → (sya-all) | catumahāpathe → mahāpathe (pts) | cātummahāpathe → catumahāpathe (bj: machasaṁ) | catumahāpathe → cātummahāpathe (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | kiñhi → kiṁ hi (bjt) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | taṁ → tam (pts)Это как, монахи, фокусник (иллюзию-делающий) или его ученик, который бы показывал на перекрёстке дорог магическую иллюзию. И человек с хорошим зрением стал бы изучать её, размышлять над ней, тщательно исследовать её, и она представилась бы ему пустой, полой, неосновательной, так как может ли разве внутри магической иллюзии быть какая-то сущность?
Evameva kho, bhikkhave, yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ …pe… yaṁ dūre santike vā, taṁ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. Tassa taṁ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. Kiñhi siyā, bhikkhave, viññāṇe sāro?
yaṁ kiñci viññāṇaṁ → yaṅkiñci vaññāṇaṁ (sya-all) | taṁ → (sya-all) | sāro → B adds ||pa|| (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | kiñhi → kiṁ hi (bjt) | evameva → evam eva (pts) | viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ → viññānaṁ atītānāgatapaccuppannam (pts) | taṁ → tam (pts)Точно так же, монахи, с любым видом сознания – прошлым, будущим, настоящим, внутренним или внешним, грубым или утончённым, низким или возвышенным, далёким или близким: монах изучает его, размышляет над ним, тщательно исследует его, и оно представляется ему пустым, полым, неосновательным, так как может ли разве внутри сознания быть какая-то сущность?
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi … saññāyapi … saṅkhāresupi … viññāṇasmimpi nibbindati.
vedanāyapi → vedanāyapi nibbindati (bj) | saññāyapi → saññāyapi nibbindati (bj) | saṅkhāresupi → saṅkhāresupi nibbindati (bj) | rūpasmimpi → rūpasmiṁpi (th) | viññāṇasmimpi → viññāṇasmiṁpi (th) | evaṁ passaṁ → evam passam (pts) | rūpasmimpi → rūpasmim pi (pts) | pe → spelled out in full (pts)Видя так, монахи, обученный ученик Благородных испытывает разочарование в форме, разочарование в чувстве, разочарование в восприятии, разочарование в составляющих, разочарование в сознании.
Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti …pe…
vimuttamiti ñāṇaṁ → vimuttam iti ñaṇaṁ (pts) | pe → More complete in S1-3 (pts note) | + → khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ (bjt)Испытывая разочарование, он становится беспристрастным. Посредством беспристрастия [его ум] освобождается. Когда он освободился, то возникает знание: “Он освобождён”. Он понимает: “Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать,
nāparaṁ itthattāyāti pajānāti”.
pajānāti → pajānātīti (bj, sya-all) | pajānāti idamavoca → pajānātīti idam avoca (pts) | nāparaṁ → nāparam (pts)не будет более возвращения в какое-либо состояние существования”.
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Так сказал Благословенный.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvāna → S1-3 vatvā (pts note) | athāparaṁ etadavoca → athāparam etad avoca (pts)И, сказав так, Счастливейший, Учитель, далее добавил:
“Pheṇapiṇḍūpamaṁ rūpaṁ, vedanā bubbuḷūpamā;
pheṇapiṇḍūpamaṁ → pheṇapiṇḍūpamam (pts) bubbuḷūpamā → pubbuḷūpamā (sya-all); bubbuḷupamā (pts1ed); pubbuḷopamā (mr) | bubbuḷūpamā → bubbuḷupamā (pts) | bubbuḷūpamā → bubbulūpamā (cck: sī.); pubbuḷopamā (cck: ka.) | bubbuḷupamā → B pubbuḷhasamā (pts note)“Форма как пена, чувство – пузырь, Marīcikūpamā saññā, saṅkhārā kadalūpamā;Восприятие точно мираж. составляющие – словно банановый ствол, Māyūpamañca viññāṇaṁ, desitādiccabandhunā.
desitādiccabandhunā → dīpitādiccabandhunā (bj, pts) | dīpitādiccabandhunā → desitā (bj: machasaṁ, syā) | dīpitādiccabandhunā → B desitādiccabandunā (pts note)Ум подобен иллюзии мага, вот так объяснял нам Сын Солнца.Yathā yathā nijjhāyati, yoniso upaparikkhati;
naṁ → ‘naṁ’ūnaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | nijjhāyati → nijjhāti (bj: sī.pavi) | nijjhāyati → S1-3 taṁ nijjhāti (pts note)Но можно осмыслить, исследовать можно. Rittakaṁ tucchakaṁ hoti, yo naṁ passati yoniso.
hoti → S1-3 hohi (pts note) naṁ → nam (pts)Предстанут пустыми они, коль рассмотришь внимательно их.Imañca kāyaṁ ārabbha, bhūripaññena desitaṁ;
imañca → yo imaṁ (bj) | ārabbha → gārayhaṁ (bj) | gārayhaṁ → imañca kāyaṁ ārabbha (bj: machasaṁ, syā, PTS) | ārabbha → S1-3 Yoimañca kāyaṁ gārayhaṁ (pts note) | kāyaṁ → kāyam (pts)И в отношении этого тела великий Мудрец научил, Pahānaṁ tiṇṇaṁ dhammānaṁ, rūpaṁ passatha chaḍḍitaṁ.
pahānaṁ → pahānā (pts) | pahānā → B pahānaṁ (pts note) passatha → passetha (bj) | passetha → passatha (bj: machasaṁ, syā) | passatha → passetha (cck: sī.) | chaḍḍitaṁ → B chaṭṭitam (pts note) | rūpaṁ → rūpam (pts)Что с избавлением от этих трёх ты увидишь и форму отброшенной.Āyu usmā ca viññāṇaṁ, yadā kāyaṁ jahantimaṁ;
usmā ca → usmāca (pts)Как живучесть, тепло и сознание испарятся из этого тела, Apaviddho tadā seti, parabhattaṁ acetanaṁ.
Apaviddho → apaviṭṭho (sya-all, km) | apaviddho → apaviṭṭho (sya-all) | Apaviddho → apaviṭṭho (cck: syā. kaṁ.) parabhattaṁ → parabhattam (pts)Его выбросят прочь, без воления, будет пищей оно.Etādisāyaṁ santāno, māyāyaṁ bālalāpinī;
etādisāyaṁ → etādisayaṁ (pts) | Etādisayaṁ → S1-3 -seyyaṁ (pts note) māyāyaṁ → māyāyam (pts)Без остановки идёт череда, как иллюзия, для дураков. Vadhako esa akkhāto, sāro ettha na vijjati.
esa → eko (sya-all); eso (pts)Говорится, что это – убийца, не имеющий внутренней сути.Evaṁ khandhe avekkheyya, bhikkhu āraddhavīriyo;
avekkheyya → B pave- (pts note) āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt)Именно так усердный монах совокупности созерцает, Divā vā yadi vā rattiṁ, sampajāno paṭissato.
rattiṁ → ratti (bjt, th) | divā vā yadi vā rattiṁ → divāvāya divārattiṁ (pts) paṭissato jaheyya → patissato pajahe (bj) | patissato → paṭissato (bj: machasaṁ, syā)Делая это и ночью и днём, постигающий это осознанно.Jaheyya sabbasaṁyogaṁ, kareyya saraṇattano;
jaheyya → pajahe (sya-all) | pajahe → jaheyya (bj: machasaṁ) | sabbasaññogaṁ → S1-3 pajahe sabbasaṁyogaṁ (pts note) saraṇattano → S1-3 saraṇam attano (pts note)Он должен отбросить все путы, прибежищем стать для себя, Careyyādittasīsova, patthayaṁ accutaṁ padan”ti.
careyyādittasīsova → careyyādittasīso va (pts) ti → S1-3 padaṁ-ti (S3 tī)- (pts note) | accutaṁ padanti → accutam padan ti sāvatthi ārāme atha (pts)И рьяно стараться он должен, тоскуя, стремясь к Нерушимому”.
Tatiyaṁ.
nisīdi → B has Sāvatthi only (pts note) | tatiyaṁ → kho aññataro nisīdi ekam antaṁ (pts)