Karotosutta
Karotosutta → karatosuttaṁ (bj)๖ กโรโตสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthī (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
“Kismiṁ nu kho, bhikkhave, sati, kiṁ upādāya, kiṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
kiṁ → kim (pts)พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามว่า “ภิกษุทั้งหลาย เมื่อมีอะไร เพราะถือมั่นอะไรเพราะยึดมั่นอะไร ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘karoto kārayato chindato chedāpayato pacato pācāpayato socato socāpayato kilamato kilamāpayato phandato phandāpayato pāṇamatipātayato adinnaṁ ādiyato sandhiṁ chindato nillopaṁ harato ekāgārikaṁ karoto paripanthe tiṭṭhato paradāraṁ gacchato musā bhaṇato karoto na karīyati pāpaṁ.
karoto → karato (bj, sya-all, pts1ed) | pācāpayato → pācayato (bj); pacāpayato (sya-all) | pāṇamatipātayato → pāṇamatipātāpayato (sya-all) | karīyati → kariyati (sya-all, pts) | karoto → karato (pts); karonto (pts) | pacato pācāpayato → vadhato vadhāpayato (pts) | socāpayato → socayato (pts) | kilamāpayato → kilamapāyato (pts) | pāṇamatipātayato adinnaṁ → pāṇam atimāpayato adinnam (pts) | musā bhaṇato karoto → musābhaṇato karato (pts) | kārayato → karoto kārayato (bj: machasaṁ) | chedāpayato → vadato vadāpayato taṁ saṁhitaṁ (bj: PTS) | pācayato → pacāpayato (bj: machasaṁ) | socato → socayato (bj: sīmu8) | kilamato → kilamayato (bj: sīmu8) | phandāpayato → bandhato bandhāpayato (bj: sīmu8) | pāṇamatipātayato → bandhato bandhāpayato (bj: sīmu8) | pāpaṁ → karato na karisyātipāpaṁ (bj: sīmu8, sī.pævi, sī.pavi); karoto nakamīyatī pāpaṁ (bj: machasaṁ) | Karato → So B always; S1-3 here only, further on karoto (pts note) | kārayato → Omitted by S1-3 (pts note) | vadhāpayato → S1-3 pacato (S3 pañcato) pācayato instead of vadhato- (pts note) | socato → Omitted by S1-3 always (pts note) | kilamato → S1-3 kilamayato (pts note) | ādiyato → B omits adinnam ādiyāto (pts note) | chindato → S1-3 chindayato (pts note) | kariyati → S1-3 kareyyati (pts note) | nillopaṁ → nillopam (pts)‘เมื่อบุคคลทำเอง ใช้ให้ผู้อื่นทำ ตัดเองใช้ให้ผู้อื่นตัด เบียดเบียนเอง ใช้ให้ผู้อื่นเบียดเบียน ทำให้เศร้าโศกเอง ใช้ให้ผู้อื่น ทำให้เศร้าโศก ทำให้ลำบากเอง ใช้ให้ผู้อื่นทำให้ลำบาก ดิ้นรนเอง ใช้ให้ผู้อื่นทำให้ดิ้นรน ฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ตัดช่องย่องเบา ปล้น ทำโจรกรรมในบ้านหลังเดียวดักซุ่มที่ทางเปลี่ยว เป็นชู้ พูดเท็จ ผู้ทำ(เช่นนั้น) ไม่จัดว่าทำบาป
Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekamaṁsakhalaṁ ekamaṁsapuñjaṁ kareyya, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt) | ekamaṁsakhalaṁ ekamaṁsapuñjaṁ → ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ (th) | cepi → ce pi (pts) | ekamaṁsakhalaṁ ekamaṁsapuñjaṁ → ekaṁ maṁsakhalam ekam maṁsapuñjam (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānam (pts)แม้หากบุคคลจะใช้จักรมีคมดุจมีดโกนสังหารเหล่าสัตว์ในปฐพีนี้ ให้เป็นลานตากเนื้อ ให้เป็นกองเดียวกัน เขาย่อมไม่มีบาปที่เกิดจากกรรมนั้น ไม่มีบาปมาถึงเขา
Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya; hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācento, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
pācento → pacāpento (sya-all) | tīraṁ → gaṅgātīraṁ (bj: sī.pævi) | pāpassa → S1-3 pāpassāpi (pts note) | dakkhiṇañcepi → dakkhiṇaṁ cepi (my) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt) | dakkhiṇañcepi → dakkhiṇam ce pi (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānam (pts)แม้หากบุคคลจะไปยังฝั่งขวาแห่งแม่น้ำคงคา ฆ่าเอง ใช้ให้ผู้อื่นฆ่า ตัดเองใช้ให้ผู้อื่นตัด เบียดเบียนเอง ใช้ให้ผู้อื่นเบียดเบียน เขาย่อมไม่มีบาปที่เกิดจากกรรมนั้น ไม่มีบาปมาถึงเขา
Uttarañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya; dadanto dāpento yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṁ puññaṁ, natthi puññassa āgamo.
yajāpento → yājento (bj, pts) | tīraṁ → gaṅgātīraṁ (bj: sī.pævi) | yājento → yajāpento (bj: machasaṁ, syā) | Gaṅgāya → S1-3 Gaṅgā (pts note) | yājento → B yajāpento (pts note) | uttarañcepi → uttaraṁ cepi (my) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt) | uttarañcepi → uttaraṁ ce pi (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānam (pts)แม้หากบุคคลจะไปยังฝั่งซ้ายแห่งแม่น้ำคงคา ให้เอง ใช้ให้ผู้อื่นให้ บูชาเองใช้ให้ผู้อื่นบูชา เขาย่อมไม่มีบุญที่เกิดจากกรรมนั้น ไม่มีบุญมาถึงเขา
Dānena damena saṁyamena saccavajjena natthi puññaṁ natthi puññassa āgamo’”ti.
saccavajjena → saccavācena (bj: sīmu8) | āgamoti → āgamo ti (pts)ไม่มีบุญที่เกิดจากการให้ทาน จากการฝึกอินทรีย์ จากการสำรวม จากการพูดคำสัตย์ ไม่มีบุญมาถึงเขา‘
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe…
bhagavaṁmūlakā → bhagavammūlakā (bjt, pts)ภิกษุทั้งหลายทูลตอบว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมของข้าพระองค์ทั้งหลายมีพระผู้มีพระภาคเป็นหลัก ฯลฯ
“Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṁ upādāya, rūpaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
rūpe → rūpaṁ (bj) | rūpaṁ → rūpam (pts) | evaṁ → evam (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เมื่อมีรูป เพราะถือมั่นรูป เพราะยึดมั่นรูป ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘karoto kārayato …pe…
karoto → karato (bj, sya-all) | saccavajjena → saccavācena (bj: sīmu8) | + → dānena damena saṁyamena saccavajjena (bjt)‘เมื่อบุคคลทำเอง ใช้ให้ผู้อื่นทำ ฯลฯ
natthi puññaṁ natthi puññassa āgamo’ti.
āgamoti → āgamo (th) | puññassa āgamoti → puññāssa āgamo (pts)ย่อมไม่มีบุญ ... ไม่มีบุญมาถึงเขา’
Vedanāya sati …pe…เมื่อมีเวทนา ฯลฯ
saññāya sati …เมื่อมีสัญญา ...
saṅkhāresu sati …เมื่อมีสังขาร ...
viññāṇe sati, viññāṇaṁ upādāya, viññāṇaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
uppajjati karoto → uppajjeyya karato (pts) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | evaṁ → evam (pts)เมื่อมีวิญญาณ เพราะถือมั่นวิญญาณ เพราะยึดมั่นวิญญาณ ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘karoto kārayato …pe…
karoto → karato (bj, sya-all)‘เมื่อบุคคลทำเอง ใช้ให้ผู้อื่นทำ ฯลฯ
natthi puññaṁ natthi puññassa āgamo’ti.
āgamoti → āgamo (th, pts)ย่อมไม่มีบุญ ... ไม่มีบุญมาถึงเขา’
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ → kim (pts)ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → va ti (pts)รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง’'
“Aniccaṁ, bhante” …pe…
+ → vipariṇāmadhammaṁ (th) | aniccaṁ → aniccam (pts)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า’'
api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
taṁ → tam (pts)“ฯลฯ มีความแปรผันเป็นธรรมดา เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น ทิฏฐิอย่างนี้จะพึงเกิดขึ้นบ้างหรือว่า
‘karoto …pe…
karoto → karato kārayato (bj, sya-all)‘เมื่อบุคคลทำเอง ใช้ให้ผู้อื่นทำ ฯลฯ
natthi puññaṁ natthi puññassa āgamo”ti?
āgamoti → āgamo ti (pts)ย่อมไม่มีบุญ ... ไม่มีบุญมาถึงเขา”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Vedanā …“เวทนา ฯลฯ
saññā …สัญญา ...
saṅkhārā …สังขาร ...
viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
Viññāṇaṁ → Complete in B (pts note)วิญญาณเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante …pe…“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”
api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:“ฯลฯ เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น ทิฏฐิอย่างนี้จะพึงเกิดขึ้นบ้างหรือว่า
‘karoto kārayato …pe…
karoto → karato (sya-all, pts)‘เมื่อบุคคลทำเอง ใช้ให้ผู้อื่นทำ ฯลฯ
natthi puññaṁ natthi puññassa āgamo’”ti?
natthi puññaṁ → (sya-all)ย่อมไม่มีบุญ ... ไม่มีบุญมาถึงเขา”
“No hetaṁ, bhante”.“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Yampidaṁ diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā tampi niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
tampi → taṁpi (th) | yampidaṁ diṭṭhaṁ → yam pidaṁ diṭṭham (pts) | pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ → pattam pariyesitam anuvicaritam (pts) | tampi niccaṁ → tam pi niccam (pts) | vāti → vā ti (pts)“แม้สิ่งที่บุคคลได้เห็น ฟัง ทราบ รู้ ถึง แสวงหา ใคร่ครวญด้วยใจเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante …pe…
+ → yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ viparināmadhammaṁ (bjt) | aniccaṁ → aniccam (pts)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”
api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
taṁ → tam (pts)“ฯลฯ เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น ทิฏฐิอย่างนี้จะพึงเกิดขึ้นบ้างหรือว่า
‘karoto kārayato …pe…
karoto → karato (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt)‘เมื่อบุคคลทำเอง ใช้ให้ผู้อื่นทำ ฯลฯ
natthi puññaṁ natthi puññassa āgamo’”ti?
āgamoti → āgamo ti (pts)ย่อมไม่มีบุญ ... ไม่มีบุญมาถึงเขา”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti …pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti—
ca → chasu (bj, sya-all, pts) | pe → spelled out in full (bjt) | dukkhepissa → dukkhe pissa (pts) | paṭipadāyapissa → paṭipadāya pissa (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุที่อริยสาวกละความสงสัยในฐานะ ๖ ประการนี้ได้ฉะนั้น จึงละความสงสัยแม้ในทุกข์ ฯลฯ ละความสงสัยแม้ในปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งทุกข์ได้
ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano”ti.
sambodhiparāyanoti chaṭṭhaṁ → sambodhiparāyano ti sāvatthi (pts)ภิกษุทั้งหลาย นี้เราเรียกว่า อริยสาวกผู้เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า”