Kalyāṇamittasutta๑๘ ทุติยอัปปมาทสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthiyaṁ viharati ekamantaṁ nisīdi (sya-all) | sāvatthinidānaṁ ekamantaṁ → (pts)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca → pasenadi-kosalo bhagavantam etad avoca (pts)พระเจ้าปเสนทิโกศลประทับนั่ง ณ ที่สมควรแล้ว ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาค ดังนี้ว่า
“idha mayhaṁ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
evaṁ cetaso → evañcetaso (th) | mayhaṁ → mayham (pts) | evaṁ → evam (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ความคิดคำนึงเกิดขึ้นแก่ข้าพระองค์ผู้หลีกเร้นอยู่ ในที่สงัดอย่างนี้ว่า
‘svākkhāto bhagavatā dhammo, so ca kho kalyāṇamittassa kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa, no pāpamittassa no pāpasahāyassa no pāpasampavaṅkassā’”ti.
svākkhāto → svākhyāto (pts) | pāpasahāyassa → papasahāyassa (pts) | Svākhyāto → SS. svākkhāto here and further on. (pts note) | ti → B. sampavaṅkassa. (pts note) | kalyāṇamittassa kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa → kalyāṇa-mittassa kalyāṇa-sahāyassa kalyāṇa-sampavaṅkassa (pts) | pāpamittassa → pāpa-mittassa (pts) | pāpasahāyassa → papa-sahāyassa (pts) | pāpasampavaṅkassāti → pāpasampavaṅkassā ti (pts)“ธรรมที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ดีแล้วนั่นแล เป็นธรรมสำหรับ ผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีเพื่อนดี ไม่ใช่สำหรับผู้มีมิตรเลว มีสหายเลว มีเพื่อนเลว”
“Evametaṁ, mahārāja, evametaṁ, mahārāja.
evametaṁ → evam etam (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “มหาบพิตร ข้อนี้เป็นอย่างนั้น มหาบพิตร ข้อนี้ เป็นอย่างนั้น
Svākkhāto, mahārāja, mayā dhammo. So ca kho kalyāṇamittassa kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa, no pāpamittassa no pāpasahāyassa no pāpasampavaṅkassāti.
svākkhāto → svākhyāto (pts) | kalyāṇamittassa → kalyāṇa-mittassa (pts) | kalyāṇasampavaṅkassa → kalyāṇa-sampavaṅkassa (pts) | pāpamittassa → pāpa-mittassa (pts) | pāpasampavaṅkassāti → pāpa-sampavaṅkassā ti (pts)ธรรมที่อาตมภาพกล่าวไว้ดีแล้วนั่นแล เป็นธรรมสำหรับผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีเพื่อนดี ไม่ใช่สำหรับผู้มีมิตรเลว มีสหายเลว มีเพื่อนเลว
Ekamidāhaṁ, mahārāja, samayaṁ sakkesu viharāmi nagarakaṁ nāma sakyānaṁ nigamo.
nagarakaṁ → nāgarakaṁ (bj) | nagarakaṁ nāma → (pts) | nigamo atha → nigame atho (pts) | nāgarakaṁ → nagarakaṁ (bj: machasaṁ, syā) | nāma → sakkaraṁ nāmāti pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | idāhaṁ → So all the MSS. (pts note) | Sakkesu → S1 adds nāgarakaṇṇā; S2-3 nāgarakaṁ. (pts note) | Sakyānaṁ → S2 omits sakyānaṁ. (pts note) | nigame → B. nigāmo; S1 nigamo; S3 gāme; S2 game. The true reading of the whole is sakkaraṁ nāma sakyānaṁ nigame. (pts note) | ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts) | samayaṁ → samayam (pts)มหาบพิตร ครั้งหนึ่ง อาตมภาพอยู่ที่นิคมของหมู่เจ้าศากยะ ชื่อว่านครกะ ในแคว้นสักกะ
Atha kho, mahārāja, ānando bhikkhu yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho, mahārāja, ānando bhikkhu maṁ etadavoca:
atha → atho (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | maṁ etadavoca → mam etad avoca (pts)ครั้งนั้น ภิกษุอานนท์เข้าไปหาอาตมภาพถึงที่อยู่ อภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร มหาบพิตรได้กล่าวกับอาตมภาพว่า
‘upaḍḍhamidaṁ, bhante, brahmacariyassa—yadidaṁ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’ti.
upaḍḍhamidaṁ → upaḍḍham idam (pts) | yadidaṁ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatāti → yad idaṁ kalyāṇa-mittatā kalyāṇa-sahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā ti (pts)‘ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ความเป็นผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีเพื่อนดี เป็นพรหมจรรย์ กึ่งหนึ่ง”
Evaṁ vuttāhaṁ, mahārāja, ānandaṁ bhikkhuṁ etadavocaṁ:
mahārāja → S3 etaṁ mahaṁ (with erasure); S2 Eva . . . rāja, the interval being left empty. (pts note) | avocam → S3 avocuṁ. (pts note) | evaṁ vuttāhaṁ → evam vuttāham (pts) | ānandaṁ bhikkhuṁ etadavocaṁ → ānandam bhikkhum etad avocam (pts)อาตมภาพกล่าวว่า
‘mā hevaṁ, ānanda, mā hevaṁ, ānanda.
mā hevaṁ ānanda → (sya-all) | hevaṁ → h-evam (pts)“อย่ากล่าวอย่างนั้น อานนท์ อย่ากล่าวอย่างนั้น อานนท์
Sakalameva hidaṁ, ānanda, brahmacariyaṁ—yadidaṁ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā.
Ānanda → SS. omit Ānanda. (pts note) | sakalameva hidaṁ → sakalam eva h-idam (pts) | yadidaṁ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā → yad idaṁ kalyāṇa mittatā kalyāṇa-sahāyatā kalyāṇa-sampavaṅkatā kalyaṇamittassa (pts)ที่จริง ความเป็นผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีเพื่อนดี เป็นพรหมจรรย์ ทั้งหมดทีเดียว อานนท์
Kalyāṇamittassetaṁ, ānanda, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvessati ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkarissati.
bahulīkarissati → bahulīkarissatīti (bj, sya-all) | pāṭikaṅkhaṁ → pāṭikaṅkhaṁ kalyāṇamittassa (sya-all, pts) | ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ → ariyam atthaṅgikam maggam (pts) | bhāvessati → bhāveyya (bj: sīmu) | kalyāṇamittassetaṁ → kalyāṇamittassidaṁ (sya-all: sī.) | etam → SS. -idaṁ. (pts note) | bahulī-karissati → SS. -karissatīti. (pts note)ภิกษุผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีเพื่อนดี พึงหวังข้อนี้ได้ว่า จักเจริญอริยมรรค มีองค์ ๘ ทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มาก
Kathañca, ānanda, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāveti, ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaroti?
bhāveti → antaritapāṭho na dissate PTS potthake (bj note) | kathañca → kathañ ca (pts) | kalyāṇamitto → kalyāṇa-mitto (pts) | kalyāṇasampavaṅko ariyaṁ → kalyāṇa-sampavaṅko ariyam (pts) | bhāveti ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaroti → bahulī-karoti idha ānanda (pts)ภิกษุผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีเพื่อนดี เจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรค มีองค์ ๘ ให้มาก อย่างไร
Idhānanda, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ, sammāsaṅkappaṁ bhāveti … sammāvācaṁ bhāveti … sammākammantaṁ bhāveti … sammāājīvaṁ bhāveti … sammāvāyāmaṁ bhāveti … sammāsatiṁ bhāveti … sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
idhānanda → idha ānanda (pts) | vossaggapariṇāmiṁ sammāsaṅkappaṁ → vossaggapariṇamiṁ sammāsaṅkappam (pts) | bhāveti sammāsatiṁ → sammāsatim (pts) | sammādiṭṭhiṁ → sammā-diṭṭhim (pts) | virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ sammāsaṅkappaṁ → virāga-nissitam nirodha-nissitaṁ vossaggapariṇamiṁ sammā-saṅkappam (pts) | sammāvācaṁ → sammāvācam (pts) | sammākammantaṁ → sammā-kammantam (pts) | sammāājīvaṁ → sammā-ājīvam (pts) | + → sammā-satim (pts) | sammāsatiṁ → sammā-samādhiṁ (pts) | sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ → viveka-nissitaṁ virāga-nissitaṁ nirodha-nissitaṁ (pts)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก (ความสงัด) อาศัยวิราคะ (ความ คลายกำหนัด) อาศัยนิโรธ (ความดับ) น้อมไปในโวสสัคคะ (ความ สละ) ๒. เจริญสัมมาสังกัปปะ ... ๓. เจริญสัมมาวาจา ... ๔. เจริญสัมมากัมมันตะ ... ๕. เจริญสัมมาอาชีวะ ... ๖. เจริญสัมมาวายามะ ... ๗. เจริญสัมมาสติ ... ๘. เจริญสัมมาสมาธิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไป ในโวสสัคคะ
Evaṁ kho, ānanda, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāveti, ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaroti.
ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ → ariyam atthaṅgikam maggam (pts)ภิกษุผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีเพื่อนดี เจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ทำอริยมรรค มีองค์ ๘ ให้มากอย่างนี้แล
Tadamināpetaṁ, ānanda, pariyāyena veditabbaṁ yathā sakalamevidaṁ brahmacariyaṁ—yadidaṁ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatāti.
tadamināpetaṁ → tadimināpetaṁ (sya-all) | yadidaṁ kalyāṇamittatā → yadidam kālyāṇamittatā (pts) | tadamināpetaṁ → etam (pts) | veditabbaṁ → veditabbam (pts) | sakalamevidaṁ → sakalam ev-idam (pts) | yadidaṁ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatāti → yad-idam kālyāṇamittatā kalyāṇa-sahāyatā kalyāṇa-sampavaṅkatā ti mamaṁ (pts)อนึ่ง ข้อที่ว่าความเป็นผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีเพื่อนดี เป็นพรหมจรรย์ ทั้งหมดทีเดียวนั้น พึงทราบโดยปริยายนี้
Mamañhi, ānanda, kalyāṇamittaṁ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, byādhidhammā sattā byādhito parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti.
byādhito → vyādhinā (bj); vyādhiyā (pts) | parimuccanti → parimuccantīti (sya-all) | vyādhinā → vyādhito (bj: machasaṁ, syā); vyādhiyā (bj: PTS) | hi → SS. omit hi. (pts note) | vyādhiyā → B. vyādhito. (pts note) | parimuccanti → SS. parimuccantīti. (pts note) | mamañhi → mamaṁ hi (bjt) | byādhidhammā → vyādhidhammā (bjt, pts) | kalyāṇamittaṁ → kalyāṇa-mittam (pts) | maraṇadhammā → maraṇa-dhammā (pts) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā → soka-parideva-dukkha-domanass-upāyāsa-dhammā (pts) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi → soka-paridevadukkha-domanass-upāyāsehi (pts)ด้วยว่า เหล่าสัตว์ผู้มีชาติ(ความเกิด) เป็นธรรมดา ย่อมพ้นจากชาติ ผู้มีชรา(ความแก่)เป็นธรรมดา ย่อมพ้นจากชรา ผู้มีมรณะ(ความตาย)เป็นธรรมดา ย่อมพ้นจากมรณะ ผู้มีโสกะ(ความเศร้าโศก) ปริเทวะ(ความคร่ำครวญ) ทุกข์(ความทุกข์กาย) โทมนัส(ความทุกข์ใจ) และอุปายาส (ความคับแค้นใจ)เป็นธรรมดา ย่อมพ้นจากโสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัสและอุปายาส เพราะอาศัยเราผู้เป็นมิตรดี
Iminā kho etaṁ, ānanda, pariyāyena veditabbaṁ yathā sakalamevidaṁ brahmacariyaṁ—yadidaṁ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’ti.
sakalamevidaṁ → sakalamevahidaṁ (bj) | kalyāṇasampavaṅkatāti tasmātiha → kalyaṇasampavaṅkatāti tasmāt iha (pts) | etam → SS. evaṁ. (pts note) | kalyaṇa-sampavaṅkatāti → This intercalated sutta is the second of the first vaggo of the Magga-Saṁyutta (the first of the fifth and last section of this Nikāya,-- the Mahāvaggo); it is entitled Upaḍḍha. Already published (Journal Asiatique, Janvier, 1873, p. 55, 6). (pts note) | sakalamevidaṁ → sakalam ev-idaṁ (pts) | yadidaṁ kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatāti → yad idaṁ kalyāṇa-mittatā kalyāṇa-sahāyatā kalyaṇa-sampavaṅkatāti (pts)อานนท์ ข้อที่ว่าความเป็นผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีเพื่อนดี เป็นพรหมจรรย์ ทั้งหมดทีเดียวนั้น พึงทราบโดยปริยายนี้ แล’
Tasmātiha te, mahārāja, evaṁ sikkhitabbaṁ:
tasmātiha → tasmāt iha (pts)เพราะเหตุนั้นแล มหาบพิตร พระองค์พึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า
‘kalyāṇamitto bhavissāmi kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko’ti.
ti → All this phrase is omitted by S3. (pts note) | kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅkoti → kalyāṇa-sahāyo kalyāṇa-sampavaṅko ti evaṁ (pts)‘เราจักเป็นผู้ มีมิตรดี มีสหายดี มีเพื่อนดี
Evañhi te, mahārāja, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, th) | evañhi → hi (pts)
Kalyāṇamittassa te, mahārāja, kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa ayaṁ eko dhammo upanissāya vihātabbo—
kalyāṇamittassa → kalyāṇa-mittassa (pts) | kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa ayaṁ → kalyāṇa-sahāyassa kalyāṇa-sampavaṅkassa ayam (pts)พระองค์ผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีเพื่อนดี พึงอาศัย ธรรมอย่างหนึ่งนี้
appamādo kusalesu dhammesu.คือความไม่ประมาทในกุศลธรรม ทั้งหลายอยู่เถิด
Appamattassa te, mahārāja, viharato appamādaṁ upanissāya, itthāgārassa anuyantassa evaṁ bhavissati:
anuyantassa → (bj); anuyāyantassa (sya-all) | anuyantassa evaṁ → evam (pts) | itthāgārassa → itthāgārassa anuyantassa (bj: machasaṁ); anuyāyantassa (bj: syā) | appamādaṁ → appamādam (pts)มหาบพิตร เมื่อพระองค์ไม่ประมาท อาศัยความไม่ประมาทอยู่ นางสนมผู้ ตามเสด็จจักมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘rājā kho appamatto viharati, appamādaṁ upanissāya.
appamādaṁ → appamādam (pts)‘พระราชาเป็นผู้ไม่ประมาท อาศัยความไม่ประมาทอยู่
Handa mayampi appamattā viharāma, appamādaṁ upanissāyā’ti.
appamādaṁ upanissāyāti → appamādam upanissayā ti (pts) | mayampi → mayaṁpi (th) | mayampi → mayam pi (pts)เอาเถิด แม้พวกเราก็จักเป็นผู้ไม่ประมาท อาศัยความไม่ประมาทอยู่’
Appamattassa te, mahārāja, viharato appamādaṁ upanissāya, khattiyānampi anuyantānaṁ evaṁ bhavissati:
anuyantānaṁ → anuyuttānaṁ (bj) | khattiyānampi anuyantānaṁ evaṁ → khattiyānam pi anuyuttānaṁ evam (pts) | anuyuttānaṁ → anuyuttānaṁ (bj: syā, machasaṁ) | anuyuttānaṁ → B. anuyantānam (Cf. Devaputta-S. III. 3. 5) omitted by S2. (pts note) | appamādaṁ → appamādam (pts)มหาบพิตร เมื่อพระองค์ไม่ประมาท อาศัยความไม่ประมาทอยู่ แม้พระบรมวงศานุวงศ์ ผู้ตามเสด็จจักมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘rājā kho appamatto viharati appamādaṁ upanissāya.
appamādaṁ → appamādam (pts)‘พระราชาเป็นผู้ไม่ประมาท อาศัย ความไม่ประมาทอยู่
Handa mayampi appamattā viharāma, appamādaṁ upanissāyā’ti.
mayampi → mayaṁpi (th) | mayampi → mayam pi (pts) | appamādaṁ upanissāyāti → appamādam upanissāyā ti (pts)เอาเถิด แม้พวกเราก็จักเป็นผู้ไม่ประมาท อาศัยความไม่ ประมาทอยู่’
Appamattassa te, mahārāja, viharato appamādaṁ upanissāya, balakāyassapi evaṁ bhavissati:
balakāyassapi evaṁ → negamajānapadassa pi evam (pts) | negamajānapadassa → B. nigamajanapadassa. (pts note) | appamādaṁ → appamādam (pts)มหาบพิตร เมื่อพระองค์ไม่ประมาท อาศัยความไม่ประมาทอยู่ แม้กองทัพ ก็จักมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘rājā kho appamatto viharati appamādaṁ upanissāya.
appamādaṁ → appamādam (pts)‘พระราชาเป็นผู้ไม่ประมาท อาศัยความไม่ประมาทอยู่
Handa mayampi appamattā viharāma, appamādaṁ upanissāyā’ti.
mayampi → mayaṁpi (th) | mayampi → mayam pi (pts) | appamādaṁ upanissāyāti → appamādam upanissāyā ti (pts)เอาเถิด แม้พวกเราก็จักเป็นผู้ไม่ประมาท อาศัยความไม่ประมาทอยู่’
Appamattassa te, mahārāja, viharato appamādaṁ upanissāya, negamajānapadassapi evaṁ bhavissati:
negamajānapadassapi → negamajānapadassāpi (bj, sya-all) | negamajānapadassāpi → jānapadassapi (bj: machasaṁ, PTS) | negamajānapadassapi → negama jānapadassāpi (th) | appamādaṁ → appamādam (pts)มหาบพิตร เมื่อพระองค์ไม่ประมาท อาศัยความไม่ประมาทอยู่ แม้ชาวนิคม ชาวชนบทก็จักมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘rājā kho appamatto viharati, appamādaṁ upanissāya.‘พระราชาเป็นผู้ไม่ประมาท อาศัยความไม่ ประมาทอยู่
Handa mayampi appamattā viharāma, appamādaṁ upanissāyā’ti?
mayampi → mayaṁpi (th)เอาเถิด แม้พวกเราก็จักเป็นผู้ไม่ประมาท อาศัยความไม่ประมาทอยู่’
Appamattassa te, mahārāja, viharato appamādaṁ upanissāya, attāpi gutto rakkhito bhavissati—มหาบพิตร เมื่อพระองค์ไม่ประมาท อาศัยความไม่ประมาทอยู่ แม้พระองค์ เองก็จักเป็นผู้ได้รับการคุ้มครอง รักษาแล้ว
itthāgārampi guttaṁ rakkhitaṁ bhavissati, kosakoṭṭhāgārampi guttaṁ rakkhitaṁ bhavissatī”ti.
pi → S2-3 omit kosa. (pts note) | itthāgārampi → itthāgāram pi (pts) | rakkhitaṁ → rakkhitam (pts) | kosakoṭṭhāgārampi → kosakoṭṭhāgāram pi (pts)แม้ท้องพระคลังก็จักเป็นอันได้รับการ คุ้มครอง รักษาแล้ว”
Idamavoca …pe…พระผู้มีพระภาคผู้สุคตศาสดา ฯลฯ จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า
“Bhoge patthayamānena, uḷāre aparāpare;เมื่อปรารถนาโภคะ ยิ่ง ๆ ขึ้นไป Appamādaṁ pasaṁsanti, puññakiriyāsu paṇḍitā;
appamādaṁ → appamādam (pts) puññakiriyāsu → puññakriyāsu (pts) | puñña-kriyāsu → SS. kiriyāsu. (pts note)บัณฑิตทั้งหลายย่อมสรรเสริญ ความไม่ประมาทในการทำบุญ Appamatto ubho atthe, adhiggaṇhāti paṇḍito.
adhiggaṇhāti → adhigaṇhāti (bjt, pts)บัณฑิตผู้ไม่ประมาท ย่อมบรรลุประโยชน์ทั้งสองDiṭṭhe dhamme ca yo attho, yo cattho samparāyiko;
diṭṭhe → diṭṭheva dhamme (bj: sīmu) cattho → c-attho (pts)ธีรชนท่านเรียกว่า บัณฑิต เพราะบรรลุประโยชน์ทั้งสอง คือ Atthābhisamayā dhīro, paṇḍitoti pavuccatī”ti.
atthābhisamayā dhīro → atthābhisamayādhīro (pts) pavuccatīti → pavuccatīti sāvatthi nidānaṁ (pts) | pavuccatīti → Already published (Journal Asiatique, Janv. 1874, p. 80-1). (pts note) | paṇḍitoti → paṇḍito ti (pts)ประโยชน์ในปัจจุบัน และประโยชน์ในภายหน้า ทุติยอัปปมาทสูตรที่ ๘ จบ