Lokasamudayasutta
Lokasamudayasutta → loko (pts1ed)๑๐๗ โลกสมุทยสูตร
“Lokassa, bhikkhave, samudayañca atthaṅgamañca desessāmi.
atthaṅgamañca desessāmi → atthagamañca desissāmi (bj) | desessāmi → desissāmi (sya-all) | atthaṅgamañca desessāmi → atthagamañ ca desissāmi (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงความเกิดและความดับแห่งโลก เธอ
Taṁ suṇātha.ทั้งหลายจงฟัง
Katamo ca, bhikkhave, lokassa samudayo?ความเกิดแห่งโลก เป็นอย่างไร
Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ. Tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
ca uppajjati → cuppajjati (bj) | uppajjati → S1-3 cuppajjati always (pts note) | tiṇṇaṁ → tiṇṇam (pts)คือ เพราะอาศัยจักขุและรูป จักขุวิญญาณจึงเกิด ความประจวบแห่งธรรม ๓ ประการเป็นผัสสะ
Phassapaccayā vedanā;เพราะผัสสะเป็นปัจจัย เวทนาจึงเกิด
vedanāpaccayā taṇhā;เพราะเวทนาเป็นปัจจัย ตัณหาจึงเกิด
taṇhāpaccayā upādānaṁ;เพราะตัณหาเป็นปัจจัย อุปาทานจึงเกิด
upādānapaccayā bhavo;เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย ภพจึงเกิด
bhavapaccayā jāti;เพราะภพเป็นปัจจัย ชาติจึงเกิด
jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.เพราะชาติเป็นปัจจัย ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงเกิด
Ayaṁ kho, bhikkhave, lokassa samudayo …pe…
kho bhikkhave → (sya-all) | ayaṁ kho bhikkhave → ayam (pts) | + → sotañca paṭicca (bjt) | + → ghānañca paṭicca (bjt) | + → sotañ (pts)ความเกิดแห่งโลกเป็นอย่างนี้แล ฯลฯ
jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṁ …pe…
jivhāviññāṇaṁ → (sya-all)เพราะอาศัยชิวหาและรส ชิวหาวิญญาณจึงเกิด ฯลฯ
manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ. Tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
ca uppajjati → cuppajjati (bj) | manañca → manañ ca (pts) | saṅgati phasso → saṅgatiphasso (pts)เพราะอาศัยมโนและธรรมารมณ์ มโนวิญญาณจึงเกิด ความประจวบแห่งธรรม ๓ ประการเป็นผัสสะ
Phassapaccayā vedanā;เพราะผัสสะเป็นปัจจัย เวทนาจึงเกิด
vedanāpaccayā taṇhā;เพราะเวทนาเป็นปัจจัย ตัณหาจึงเกิด
taṇhāpaccayā upādānaṁ;
taṇhāpaccayā → tanhāpaccayā (pts)เพราะตัณหาเป็นปัจจัย อุปาทานจึงเกิด
upādānapaccayā bhavo;เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย ภพจึงเกิด
bhavapaccayā jāti;
bhavapaccayā jāti → bhavapaccayājāti (pts)เพราะภพเป็นปัจจัย ชาติจึงเกิด
jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.เพราะชาติเป็นปัจจัย ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงเกิด
Ayaṁ kho, bhikkhave, lokassa samudayo.ความเกิดแห่งโลกเป็นอย่างนี้แล
Katamo ca, bhikkhave, lokassa atthaṅgamo?
atthaṅgamo → atthagamo (bj, pts)ความดับแห่งโลก เป็นอย่างไร
Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṁ. Tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
ca uppajjati → cuppajjati (bj) | uppajjati cakkhuviññāṇaṁ → upajjati cakkhuviññānaṁ (pts) | saṅgati phasso → saṅgatiphasso (pts)คือ เพราะอาศัยจักขุและรูป จักขุวิญญาณจึงเกิด ความประจวบแห่งธรรม ๓ ประการเป็นผัสสะ
Phassapaccayā vedanā;เพราะผัสสะเป็นปัจจัย เวทนาจึงเกิด
vedanāpaccayā taṇhā.เพราะเวทนาเป็นปัจจัย ตัณหาจึงเกิด
Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho;
asesavirāganirodhā → asesavirāga nirodhā (bjt) | tassāyeva → tassā yeva (th)เพราะตัณหานั้นแลดับไม่เหลือด้วยวิราคะ อุปาทานจึงดับ
upādānanirodhā bhavanirodho;เพราะ อุปาทานดับ ภพจึงดับ
bhavanirodhā jātinirodho;เพราะภพดับ ชาติจึงดับ
jātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti.เพราะชาติดับ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงดับ
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
evametassa → evam etassa (pts)ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ มีได้ด้วยประการฉะนี้
Ayaṁ kho, bhikkhave, lokassa atthaṅgamo …pe…
kho bhikkhave → (sya-all) | atthaṅgamo → atthagamo sotañca ghānañca (bjt) | atthaṅgamo → atthagamoti (pts)ความดับแห่งโลกเป็นอย่างนี้แล ฯลฯ
jivhañca paṭicca rase ca uppajjati …pe…เพราะอาศัยชิวหาและรส ชิวหาวิญญาณจึงเกิด ฯลฯ
manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṁ. Tiṇṇaṁ saṅgati phasso.
ca uppajjati → cuppajjati (bj)เพราะอาศัยมโนและธรรมารมณ์ มโนวิญญาณจึงเกิด ความประจวบแห่ง ธรรม ๓ ประการเป็นผัสสะ
Phassapaccayā vedanā;เพราะผัสสะเป็นปัจจัย เวทนาจึงเกิด
vedanāpaccayā taṇhā.เพราะเวทนา เป็นปัจจัย ตัณหาจึงเกิด
Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho;เพราะตัณหานั้นแลดับไม่เหลือด้วยวิราคะ อุปาทานจึงดับ
upādānanirodhā …pe…
upādānanirodhā → (bj, sya-all)ฯลฯ
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้มีได้ด้วยประการฉะนี้
Ayaṁ kho, bhikkhave, lokassa atthaṅgamo”ti.
atthaṅgamoti catutthaṁ → atthagamoti (bj)ภิกษุทั้งหลาย ความดับแห่งโลกเป็นอย่างนี้แล”