Pañcasikhasutta
Pañcasikhasutta → pañcasikhapañhasuttaṁ (bj)๑๑๙ ปัญจสิขสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.
samayaṁ → samayam (pts)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ เขตกรุง ราชคฤห์
Atha kho pañcasikho gandhabbadevaputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho pañcasikho gandhabbadevaputto bhagavantaṁ etadavoca:
gandhabbadevaputto → gandhabbaputto (bj, sya-all, pts) | gandhabbadevaputto bhagavantaṁ etadavoca → gandhabbaputto bhagavantam etad avoca (pts) | gandhabbaputto → gandhabbadevaputto (bj: machasaṁ) | Gandhabbaputto → B1-2 Gandhabbadevaputto always (pts note) | ekamantaṁ → ekam antam (pts)ครั้งนั้น คันธัพพเทพบุตรนามว่าปัญจสิขะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึง ที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาค ดังนี้ว่า
“ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti?
parinibbāyanti → paribbāyanti (pts) | nu kho → nukho (bjt) | yena midhekacce → yenamidhekacce (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | yena midhekacce → yena-m-idhekacce (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลกนี้ ไม่ปรินิพพานในปัจจุบัน
Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme parinibbāyantī”ti?
bhante → ko nu kho bhante (bj: sīmu) | yena midhekacce → yenamidhekacce (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | yena midhekacce → yena-m-idhekacce (pts)อนึ่ง อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลกนี้ ปรินิพพานในปัจจุบัน”
“Santi kho, pañcasikha, cakkhuviññeyyā rūpā …pe…
santi → santi ca (sya-all) | + → yathā purimakaṁ suttantaṁ vitthāretabbaṁ (bjt)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ปัญจสิขะ รูปที่พึงรู้แจ้งทางตา ฯลฯ
santi kho, pañcasikha, manoviññeyyā dhammā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th)ธรรมารมณ์ ที่พึงรู้แจ้งทางใจที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้ กำหนัดมีอยู่
Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati.ถ้าภิกษุยังเพลิดเพลิน เชยชม ยึดติดธรรมารมณ์นั้นอยู่
Tassa taṁ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti tadupādānaṁ.
tadupādānaṁ → tadupadānaṁ (sya-all) | tannissitaṁ → taṁ nissitaṁ (th)เมื่อเธอ เพลิดเพลิน เชยชม ยึดติดธรรมารมณ์นั้น วิญญาณที่อาศัยตัณหานั้นความยึดมั่น ตัณหานั้นก็มีอยู่
Saupādāno, pañcasikha, bhikkhu no parinibbāyati.ภิกษุผู้ยังมีอุปาทานย่อมไม่ปรินิพพาน
Ayaṁ kho, pañcasikha, hetu, ayaṁ paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti.
yena midhekacce → yenamidhekacce (bjt) | diṭṭheva dhamme → diṭṭhevadhamme (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th)ปัญจสิขะ นี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลกนี้ไม่ปรินิพพานใน ปัจจุบัน
Santi ca kho, pañcasikha, cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā …pe…
iṭṭhā kantā manāpā → (bj) | rūpā iṭṭhā kantā manāpā → yathā (pts)รูปที่พึงรู้แจ้งทางตา ฯลฯ
santi kho, pañcasikha, manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
santi → santi ca (bj) | kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th)ธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัดมีอยู่
Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati, tassa taṁ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti, na tadupādānaṁ.
vitthāretabbo → This mention applied by S1-3 to the first article only, I apply to the whole sutta, which is the mere repetition of the preceding one (pts note) | tannissitaṁ → taṁ nissitaṁ (th)ถ้าภิกษุไม่เพลิดเพลิน ไม่เชยชม ไม่ยึดติด ธรรมารมณ์นั้นอยู่ เมื่อเธอไม่เพลิดเพลิน ไม่เชยชม ไม่ยึดติดธรรมารมณ์นั้น วิญญาณที่อาศัยตัณหานั้นก็ไม่มี ความยึดมั่นตัณหานั้นก็ไม่มี
Anupādāno, pañcasikha, bhikkhu parinibbāyati.ภิกษุผู้ไม่มีอุปาทาน ย่อมปรินิพพาน
Ayaṁ kho, pañcasikha, hetu, ayaṁ paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme parinibbāyantī”ti.
yena midhekacce → yenamidhekacce (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | ayaṁ → ayam (pts) | yena midhekacce → yena-midhekacce (pts)ปัญจสิขะ นี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลกนี้ปรินิพพานในปัจจุบัน”