Sakkapañhasutta
Sakkapañhasutta → sakka (pts1ed)๑๑๘ สักกปัญหสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ เขตกรุง ราชคฤห์
Atha kho sakko devānamindo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho sakko devānamindo bhagavantaṁ etadavoca:
devānamindo → devānam indo (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ aṭṭhāsi ekamantaṁ → ekam antam atthāsi ekam antaṁ (pts) | devānamindo bhagavantaṁ etadavoca → devānam indo bhagavantam etad avoca (pts)ครั้งนั้น ท้าวสักกะจอมเทพเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วประทับยืนอยู่ ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti?
yena midhekacce → yenamidhekacce (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | yena midhekacce → yena-m-idhekacce (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลกนี้ไม่ ปรินิพพานในปัจจุบัน
Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme parinibbāyantī”ti?
parinibbāyantīti → parinibbāyanti (bj) | yena midhekacce → yenamidhekacce (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | yena midhekacce → yena-m-idhekacce (pts)อนึ่ง อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลกนี้ ปรินิพพานในปัจจุบัน”
“Santi kho, devānaminda, cakkhuviññeyyā rūpā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
santi → santi ca (sya-all) | kāmūpasaṁhitā → kāmupasaṁhitā (pts) | kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th) | devānaminda → devānam inda (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ท่านจอมเทพ รูปที่พึงรู้แจ้งทางตาที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัดมีอยู่
Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati.ถ้าภิกษุยังเพลิดเพลิน เชยชม ยึดติดรูปนั้นอยู่
Tassa taṁ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti tadupādānaṁ.
tannissitaṁ → taṁ nissitaṁ (th) | taṁ → tam (pts)เมื่อเธอเพลิดเพลิน เชยชม ยึดติดรูปนั้น วิญญาณที่ อาศัยตัณหานั้น ความยึดมั่นตัณหานั้นก็มีอยู่
Saupādāno, devānaminda, bhikkhu no parinibbāyati …pe….
devānaminda → devānam inda (pts)ภิกษุผู้ยังมีอุปาทาน (ความยึดมั่น) ย่อมไม่ปรินิพพาน ฯลฯ
Santi kho, devānaminda, jivhāviññeyyā rasā …pe…
+ → sotaviññeyyā saddā ghānaviññeyyā gandhā (bjt) | + → kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā (bjt) | devānaminda jivhāviññeyyā → devānam inda sota ghāna jivhāviññeyya (pts) | + → gha kāya (pts)รสที่พึงรู้แจ้งทางลิ้น ฯลฯ
santi kho, devānaminda, manoviññeyyā dhammā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th)ธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชัก ให้ใคร่ พาใจให้กำหนัดมีอยู่
Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati.
Tañce → S1-3 tañca (pts note)ถ้าภิกษุยังเพลิดเพลิน เชยชม ยึดติดธรรมารมณ์นั้น อยู่
Tassa taṁ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti tadupādānaṁ.
tannissitaṁ → taṁ nissitaṁ (th) | taṁ → tam (pts)เมื่อเธอเพลิดเพลิน เชยชม ยึดติดธรรมารมณ์นั้น วิญญาณที่อาศัยตัณหานั้น ความยึดมั่นตัณหานั้นก็มีอยู่
Saupādāno, devānaminda, bhikkhu no parinibbāyati.
devānaminda → devānam inda (pts)ภิกษุผู้ยังมีอุปาทานย่อมไม่ปรินิพพาน
Ayaṁ kho, devānaminda, hetu, ayaṁ paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti.
yena midhekacce → yenamidhekacce (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | devānaminda → devānam inda (pts) | ayaṁ → ayam (pts) | yena midhekacce → yenam-idhekacce (pts)ท่านจอมเทพ นี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลกนี้ไม่ปรินิพพาน ในปัจจุบัน
Santi ca kho, devānaminda, cakkhuviññeyyā rūpā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th) | devānaminda → devānam inda (pts) | kāmūpasaṁhitā → kāmupasaṁhitā (pts)รูปที่พึงรู้แจ้งทางตาที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัดมีอยู่
Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati.
ajjhosāya → B1 najjho; B2 nājjho- (pts note) | nājjhosāya → na ajjhosāya (pts)ถ้าภิกษุไม่เพลิดเพลิน ไม่เชยชม ไม่ยึดติดรูปนั้นอยู่
Tassa taṁ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti, na tadupādānaṁ.
anajjhosāya → B2 nājjho- here and further on (pts note) | tannissitaṁ → taṁ nissitaṁ (th, pts) | taṁ → tam (pts) | tadupādānaṁ → tadupādānam (pts)เมื่อ เธอไม่เพลิดเพลิน ไม่เชยชม ไม่ยึดติดรูปนั้นอยู่ วิญญาณที่อาศัยตัณหานั้นก็ไม่มี ความยึดมั่นตัณหานั้นก็ไม่มี
Anupādāno, devānaminda, bhikkhu parinibbāyati …pe….ภิกษุผู้ไม่มีอุปาทานย่อมปรินิพพาน ฯลฯ
Santi kho, devānaminda, jivhāviññeyyā rasā …pe…
+ → sotaviññeyyā saddā ghānaviññeyyā gandhā (bjt) | + → kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā (bjt) | devānaminda → devānam inda (pts)รสที่พึงรู้แจ้งทางลิ้น ฯลฯ
santi kho, devānaminda, manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th) | devānaminda → devānam inda (pts)ธรรมารมณ์ที่พึงรู้แจ้งทางใจที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ชวนให้รัก ชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัดมีอยู่
Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati.
Tañce → tañca (pts note) | nājjhosāya → B1 najjho- (pts note)ถ้าภิกษุไม่เพลิดเพลิน ไม่เชยชม ไม่ยึดติด ธรรมารมณ์นั้น
Tassa taṁ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti na tadupādānaṁ.
tannissitaṁ → taṁ nissitaṁ (th, pts) | taṁ → tam (pts) | tadupādānaṁ → tadupādānam (pts)เมื่อเธอไม่เพลิดเพลิน ไม่เชยชม ไม่ยึดติดธรรมารมณ์นั้น วิญญาณที่อาศัยตัณหานั้นก็ไม่มี ความยึดมั่นตัณหานั้นก็ไม่มี
Anupādāno, devānaminda, bhikkhu parinibbāyati.
devānaminda → devānam inda (pts)ภิกษุผู้ไม่มีอุปาทาน ย่อมปรินิพพาน
Ayaṁ kho, devānaminda, hetu, ayaṁ paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme parinibbāyantī”ti.
diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | devānaminda → devānam inda (pts) | ayaṁ → ayam (pts) | yena midhekacce → yenam-idhekacce (pts)ท่านจอมเทพ นี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลกนี้ปรินิพพานใน ปัจจุบัน”