Ghositasutta๑๒๙ โฆสิตสูตร
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando kosambiyaṁ viharati ghositārāme.
samayaṁ → samayaṁ bhagavā (sya-all) | samayaṁ → samayam (pts)สมัยหนึ่ง ท่านพระอานนท์อยู่ ณ โฆสิตาราม เขตกรุงโกสัมพี
Atha kho ghosito gahapati yenāyasmā ānando tenupasaṅkami …pe… ekamantaṁ nisinno kho ghosito gahapati āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca → āyasmantam ānandam etad avoca (pts)ครั้งนั้น โฆสิตคหบดีเข้าไปหาท่านพระอานนท์ถึงที่อยู่ ฯลฯ นั่ง ณ ที่สมควร ได้เรียน ถามท่านพระอานนท์ดังนี้ว่า
“‘dhātunānattaṁ, dhātunānattan’ti, bhante ānanda, vuccati.“ท่านอานนท์ผู้เจริญ ที่พระผู้มีพระภาคตรัส ว่า ‘ธาตุต่าง ๆ ธาตุต่าง ๆ ‘
Kittāvatā nu kho, bhante, dhātunānattaṁ vuttaṁ bhagavatā”ti?
vuttaṁ → vuttam (pts)ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่า ธาตุต่าง ๆ”
“Saṁvijjati kho, gahapati, cakkhudhātu, rūpā ca manāpā, cakkhuviññāṇañca sukhavedaniyaṁ.
cakkhudhātu rūpā → cakkhudhāturūpā (pts) | cakkhuviññāṇañca sukhavedaniyaṁ → cakkhuviññāṇaṁ ca sukhavedaniyam (pts)ท่านพระอานนท์ตอบว่า “คหบดี จักขุธาตุ รูปที่น่าพอใจ และจักขุวิญญาณ มีอยู่
Phassaṁ paṭicca uppajjati sukhā vedanā.
phassam → S1 passaṁ almost always (pts note) | sukhā → The MSS. waver between -khā and -kha (pts note) | sukhā vedanā → sukhāvedanā (bjt)เพราะอาศัยผัสสะซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งสุขเวทนา (ความรู้สึกสุข) สุขเวทนาจึงเกิด
Saṁvijjati kho, gahapati, cakkhudhātu, rūpā ca amanāpā, cakkhuviññāṇañca dukkhavedaniyaṁ.
cakkhudhātu rūpā → cakkhudhāturūpā (pts) | cakkhuviññāṇañca dukkhavedaniyaṁ → cakkhuviññāṇaṁ ca dukkhavedaniyam (pts)จักขุธาตุ รูปที่ไม่น่าพอใจ และจักขุวิญญาณมีอยู่
Phassaṁ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā.
phassaṁ → phassam (pts)เพราะอาศัยผัสสะซึ่งเป็น ที่ตั้งแห่งทุกขเวทนา (ความรู้สึกทุกข์) ทุกขเวทนาจึงเกิด
Saṁvijjati kho, gahapati, cakkhudhātu, rūpā ca manāpā upekkhāvedaniyā, cakkhuviññāṇañca adukkhamasukhavedaniyaṁ.
manāpā upekkhāvedaniyā → upekhāṭhāniyā (bj); upekkhaṭṭhāniyā (sya-all) | upekhāṭhāniyā → upekkhaṭṭhāya (bj: syā); manāpā upekkhāvedaniyā (bj: machasaṁ) | upekkhaṭṭhāniyā → upekkhāṭhāniyā. ba. upekkhāvedaniyā (sya-all: sī.) | upekhāṭṭhāniyā → S3 -ṭṭhāṇiyaṁ; B1 upekkhāvedaniyā always (pts note) | adukkhamasukhavedaniyam → The MSS. waver between -asukha-, asukhaṁ, and even asukhā- (pts note)จักขุธาตุ รูปเป็นที่ตั้งแห่งอุเบกขา และจักขุวิญญาณมีอยู่
Phassaṁ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā …pe…
+ → saṁvijjati kho gahapati sotadhātu (bjt) | + → saṁvijjati kho gahapati ghānadhātu (bjt) | phassaṁ → phassam (pts)เพราะอาศัยผัสสะ ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งอทุกขมสุขเวทนา (ความรู้สึกมิใช่สุขมิใช่ทุกข์) อทุกขมสุขเวทนา จึงเกิด ฯลฯ
saṁvijjati kho, gahapati, jivhādhātu, rasā ca manāpā, jivhāviññāṇañca sukhavedaniyaṁ.
jivhādhātu rasā → sotadhātu saṁvijjati kho gahapati ghānadhātu saṁvijjati kho gahapati jivhādhāturasā (pts) | jivhāviññāṇañca sukhavedaniyaṁ → jivhāviññāṇaṁ ca sukhavedaniyam (pts)ชิวหาธาตุ รสที่น่าพอใจ และชิวหาวิญญาณมีอยู่
Phassaṁ paṭicca uppajjati sukhā vedanā.
phassaṁ → phassam (pts) | sukhā vedanā → sukhāvedanā (pts)เพราะอาศัยผัสสะซึ่งเป็น ที่ตั้งแห่งสุขเวทนา สุขเวทนาจึงเกิด
Saṁvijjati kho, gahapati, jivhādhātu, rasā ca amanāpā, jivhāviññāṇañca dukkhavedaniyaṁ.
jivhādhātu rasā → jivhādhāturasā (pts) | jivhāviññāṇañca dukkhavedaniyaṁ → jivhāviññāṇaṁ ca dukkhavedaniyam (pts)ชิวหาธาตุ รสที่ไม่น่าพอใจ และชิวหาวิญญาณมีอยู่
Phassaṁ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā.
phassaṁ → phassam (pts)เพราะอาศัยผัสสะซึ่ง เป็นที่ตั้งแห่งทุกขเวทนา ทุกขเวทนาจึงเกิด
Saṁvijjati kho, gahapati, jivhādhātu, rasā ca upekkhāvedaniyā, jivhāviññāṇañca adukkhamasukhavedaniyaṁ.
upekkhāvedaniyā → upekhāṭhāniyā (bj); upekkhaṭṭhāniyā (sya-all) | adukkhamasukhavedaniyaṁ → adukkhamasukhavedanīyaṁ (bjt)ชิวหาธาตุ รสที่น่าพอใจ และชิวหาวิญญาณมีอยู่
Phassaṁ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā …pe…
vedanā → vedanā saṁvijjati kho gahapati kāyadhātu (bj) | phassaṁ → phassam (pts)เพราะอาศัยผัสสะซึ่งเป็น ที่ตั้งแห่งอทุกขมสุขเวทนา อทุกขมสุขเวทนาจึงเกิด ฯลฯ
saṁvijjati kho, gahapati, manodhātu, dhammā ca manāpā, manoviññāṇañca sukhavedaniyaṁ.มโนธาตุ ธรรมารมณ์ที่น่าพอใจ และมโนวิญญาณมีอยู่
Phassaṁ paṭicca uppajjati sukhā vedanā.เพราะอาศัยผัสสะ ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งสุขเวทนา สุขเวทนาจึงเกิด
Saṁvijjati kho, gahapati, manodhātu, dhammā ca amanāpā, manoviññāṇañca dukkhavedaniyaṁ.มโนธาตุ ธรรมารมณ์ที่ไม่น่าพอใจ และมโนวิญญาณมีอยู่
Phassaṁ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā.
phassaṁ → phassam (pts)เพราะอาศัยผัสสะ ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งทุกขเวทนา ทุกขเวทนาจึงเกิด
Saṁvijjati kho, gahapati, manodhātu, dhammā ca upekkhāvedaniyā, manoviññāṇañca adukkhamasukhavedaniyaṁ.
upekkhāvedaniyā → upekhāṭhānīyā (bj); upekkhaṭṭhāniyā (sya-all) | manodhātu dhammā → manodhātudhammā ca amanāpā manoviññāṇaṁ ca dukkhavedaniyam phassam paṭicca uppajjati dukkhā vedanā saṁvijjati kho gahapati manodhātudhammā (pts) | upekkhāvedaniyā → upekhāṭṭhāniyā (pts) | adukkhamasukhavedaniyaṁ → adukkhamasukhavedaniyam (pts)มโนธาตุ ธรรมารมณ์เป็นที่ตั้งแห่งอุเบกขา และมโนวิญญาณมีอยู่
Phassaṁ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā.
phassaṁ → phassam (pts)เพราะอาศัย ผัสสะซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งอทุกขมสุขเวทนา อทุกขมสุขเวทนาจึงเกิด
Ettāvatā kho, gahapati, dhātunānattaṁ vuttaṁ bhagavatā”ti.
kho → (sya-all) | vuttaṁ → vuttam (pts)คหบดี ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่าธาตุต่าง ๆ”