DutiyasamuddasuttaSutta The Ocean
“‘Samuddo, samuddo’ti, bhikkhave, assutavā puthujjano bhāsati.“‘The ocean, the ocean,’ says the uninstructed run-of-the-mill person.
Neso, bhikkhave, ariyassa vinaye samuddo.But that’s not the ocean in the discipline of the noble ones.
Mahā eso, bhikkhave, udakarāsi mahāudakaṇṇavo.
mahāudakaṇṇavo → mahā udakaṇṇavo (bjt, th, pts)It’s a great mass of water, a great body of water.
Santi, bhikkhave, cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th) | cakkhuviññeyyā → cakkhuviññeyā (pts) | rajanīyā → rajaniyā (pts)“There are forms cognizable via the eye—agreeable, pleasing, charming, endearing, enticing, linked with sensual desire.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyassa vinaye samuddo.
+ → ti (pts)These are called the ocean in the discipline of the noble ones.
Etthāyaṁ sadevako loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā yebhuyyena samunnā tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā muñjapabbajabhūtā, apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ saṁsāraṁ nātivattati …pe….
kulagaṇṭhikajātā → guḷāguṇṭhikajātā (bj); kulaguṇḍikajātā (sya-all, km); guṇaguṇikajātā (pts1ed); kulāguṇḍikajātā (mr) | kulagaṇṭhikajātā muñjapabbajabhūtā → guḷāguṇṭhikajātā muñjababbajabhūtā (bj) | samunnā tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā → samuddā kantā kulakajātā kulaguṇḍikajātā (sya-all) | nātivattati → nātivattanti (sya-all) | tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā → tantā kulakajātā guṇaguṇikajātā (pts) | samunnā → samuddā (bj: syā) | tantākulakajātā → kanatā (bj: syā) | guḷāguṇṭhikajātā → kulagaṇaṭhikajātā (bj: machasaṁ) | kulagaṇṭhikajātā → guḷāguṇṭhikajātā (cck: sī.); kulaguṇḍikajātā (cck: syā. kaṁ.); guṇaguṇikajātā (cck: pī.); kulāguṇḍikajātā (cck: ka.) | kulaguṇḍikajātā → gulaguṇḍikajātā (sya-all: sī.) | sassamaṇabrāhmaṇīpajā → S1-3 -brahmaṇiyā pajāya here only (pts note) | samunnā → B1-2 samuddā (pts note) | guṇaguṇikajātā → So B2; B1 kulaguṇṭhikajātā; S1-3 gulāguṇḍikajātā (pts note) | nātivattanti → So B1; B2 S1-2 -vattati (pts note) | sassamaṇabrāhmaṇī → sassamaṇa brāhmaṇī (bjt) | pe → spelled out in full (bjt)Here this cosmos—with its devas, Māras, & Brahmās, this generation with its contemplatives & brahmans, its royalty & commonfolk—is, for the most part, submerged, like a tangled skein, a knotted ball of string, like matted rushes & reeds, and doesn’t go beyond the plane of deprivation, the bad destination, the lower realm, the wandering-on. “There are sounds cognizable via the ear… aromas cognizable via the nose…
Santi, bhikkhave, jivhāviññeyyā rasā …pe… santi, bhikkhave, manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
+ → kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā santi bhikkhave (bjt) | kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th) | kāmūpasaṁhitā → kāmupasaṁhitā (pts)flavors cognizable via the tongue… tactile sensations cognizable via the body… “There are ideas cognizable via the intellect—agreeable, pleasing, charming, endearing, enticing, linked with sensual desire.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyassa vinaye samuddo.These are called the ocean in the discipline of the noble ones.
Etthāyaṁ sadevako loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā yebhuyyena samunnā tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā muñjapabbajabhūtā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ saṁsāraṁ nātivattatīti.
kulagaṇṭhikajātā muñjapabbajabhūtā → guḷāguṇṭhikajātā muñjababbajabhūtā (bj) | nātivattatīti → nātivattati (bj); nātivattantīti (sya-all) | samunnā tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā → samuddā kantā kulakajātā kulaguṇḍikajātā (sya-all) | nātivattantīti → See notes of numbers 3-5 (pts note) | sassamaṇabrāhmaṇī pajā → sassamaṇa brāhmaṇīpajā (bjt) | etthāyaṁ → etthāyam (pts) | tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā → tantā kulakajātā guṇaguṇikajātā (pts)Here this cosmos—with its devas, Māras, & Brahmās, this generation with its contemplatives & brahmans, its royalty & commonfolk—is, for the most part, submerged, like a tangled skein, a knotted ball of string, like matted rushes & reeds, and doesn’t go beyond the plane of deprivation, the bad destination, the lower realm, the wandering-on.
Yassa rāgo ca doso ca, avijjā ca virājitā;Whoever has become dispassionate to passion, aversion, & ignorance, So imaṁ samuddaṁ sagāhaṁ sarakkhasaṁ, saūmibhayaṁ duttaraṁ accatari.
sagāhaṁ → S1-3 saṅgahaṁ (pts note) saūmibhayaṁ duttaraṁ → saummibhayaṁ suduttaraṁ (sya-all) | duttaraṁ → sa ummibhayaṁ suduttaraṁ (bj: syā) | accatari → saṅgātigoti vā pāṭho (sya-all note) | saūmibhayaṁ → B2 sabhayaṁ (pts note) | duttaram → B1 suduttaraṁ (pts note) | accatari → B2 accarati (pts note)crosses over this ocean, with its danger of sharks, demons, waves, so very hard to cross.Saṅgātigo maccujaho nirupadhi, pahāsi dukkhaṁ apunabbhavāya;
nirupadhi → nirūpadhi (bj, sya-all) | saṅgātigo → saṅgātito (sya-all); saṅgātiko (pts) | nirupadhi pahāsi dukkhaṁ → nirūpadhi pahāya dukkham (pts) | saṅgātito → ba. saummiṁ sāvaṭṭaṁ sabhayaṁ duttaraṁ accataraṁ (sya-all note) pahāsi dukkhaṁ → pahāya dukkham (pts)He’s one who has overcome ties, forsaken death, abandoned suffering & stress, is acquisition-free with no further becoming. Atthaṅgato so na puneti, amohayī maccurājanti brūmī”ti.
na puneti → na pamāṇameti (bj, pts1ed); na pamānameti (sya-all, km) | puneti amohayī → pamāṇam eti amohayi (pts) | pamāṇameti → napuneti (bj: machasaṁ) | puneti → na pamāṇameti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | pamānameti → eva. ba. na puneti (sya-all: sī.) | eti → B2 samānam eti; B1 puneti (pts note) | atthaṅgato → atthaṁgato (bjt) amohayī → amohayi (pts)Having gone to his end, he has no measure, has bewildered, I tell you, Death’s king.