Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 35.74สังยุตตนิกาย
  • 8. Gilānavagga

Paṭhamagilānasutta๗๔ ปฐมคิลานสูตร

Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthīnidānaṁ (sya-all)
เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami …pe… ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
tenupasaṅkami → tenupasaṁkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi (bjt) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ นั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“amukasmiṁ, bhante, vihāre aññataro bhikkhu navo appaññāto ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.
amukasmiṁ → amokasmiṁ (bj: sīmu) | appaññāto → B1-2 apaññāto always (pts note) | amukasmiṁ → amukasmim (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ในวิหารโน้น มีภิกษุใหม่รูปหนึ่ง ไม่มีใครรู้จัก อาพาธ ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก
Sādhu, bhante, bhagavā yena so bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti.
anukampaṁ → anukampam (pts)
ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ ขอประทานวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาคทรงอาศัยความอนุเคราะห์โปรด เสด็จไปเยี่ยมภิกษุนั้นถึงที่อยู่ด้วยเถิด”

Atha kho bhagavā navavādañca sutvā gilānavādañca, “appaññāto bhikkhū”ti iti viditvā yena so bhikkhu tenupasaṅkami.
navavādañca → navatarañca (sya-all); navakavādañca (pts) | gilānavādañca → gilānatarañca (sya-all) | gilānavādañca → gilānavādañca sutvā (bj: sī.pavi) | gilānatarañca → ba. navavādañca sutvā gilānavādañca sutvā (sya-all: sī.) | gilānavādañca → S1-3 add sutvā (pts note)
ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงสดับว่าภิกษุใหม่เป็นไข้ ทรงทราบว่า “เป็นภิกษุ ที่ไม่มีใครรู้จัก” จึงเสด็จเข้าไปเยี่ยมภิกษุนั้นถึงที่อยู่
Addasā kho so bhikkhu bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.
so → Omitted by S1 and B1 (pts note) | va → Missing in B1 (pts note) | dūratova → dūrato va (th, pts)
ภิกษุนั้นได้เห็นพระผู้มีพระภาค กำลังเสด็จมาแต่ไกล
Disvāna mañcake samadhosi.
samadhosi → samañcosi (bj); samatesi (sya-all, km); samañcopi (pts1ed) | mañcake samadhosi atha kho → mañcena samañcosi athakho (bj) | samadhosi → samañcopi (pts) | samadhosi → samañcosi (cck: sī.); samatesi (cck: syā. kaṁ.); samañcopi (cck: pī.) | samatesi → samaṭṭosi (sya-all: sī.) | samañcopi → B1-2 samadhosi always; B1 samidhosi here only (pts note) | disvāna → disvā (th)
จึงลุกขึ้นจากเตียง

Atha kho bhagavā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:
atha kho → athakho (bjt) | taṁ bhikkhuṁ etadavoca → tam bhikkhum etad avoca (pts)
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกับภิกษุ นั้นดังนี้ว่า
“alaṁ, bhikkhu, mā tvaṁ mañcake samadhosi.
mañcake samadhosi → mañcena samañcosi (bj) | samadhosi → samatesi (sya-all); samañcapi (pts) | samañcapi → S1 samañcasi here only (pts note)
“อย่าเลยภิกษุ เธออย่าลุกจากเตียงเลย
Santimāni āsanāni paññattāni, tatthāhaṁ nisīdissāmī”ti.เราจักนั่งบนอาสนะที่ปูลาดไว้ นั้น”

Nisīdi bhagavā paññatte āsane.พระผู้มีพระภาคประทับนั่งบนพุทธอาสน์ ที่ปูลาดไว้แล้ว Nisajja kho bhagavā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:
taṁ bhikkhuṁ etadavoca → tam bhikkhum etad avoca (pts)
ได้ตรัสถามภิกษุนั้น ว่า
“kacci te, bhikkhu, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṁ paññāyati no abhikkamo”ti?
abhikkamanti paṭikkamosānaṁ → atikkamanti patikammosānam (pts) | Kacci → B2 Kicci always (pts note) | abhikkamanti → abhikkammanti (th)
“ภิกษุ เธอยังสบายดีหรือ ยังพอเป็นอยู่ได้หรือ ทุกขเวทนาทุเลาลง ไม่กำเริบ ขึ้นหรืออาการทุเลาปรากฏ อาการกำเริบไม่ปรากฏหรือ”

“Na me, bhante, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo”ti.
abhikkamosānaṁ → abhikkamosānam (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ไม่สบาย จะเป็นอยู่ไม่ได้ ทุกขเวทนาของ ข้าพระองค์กำเริบหนักขึ้น ไม่ทุเลาลงเลย อาการกำเริบปรากฏ อาการทุเลาไม่ ปรากฏ พระพุทธเจ้าข้า”

“Kacci te, bhikkhu, na kiñci kukkuccaṁ, na koci vippaṭisāro”ti?“ภิกษุ เธอไม่รำคาญ ทุรนทุรายบ้างหรือ”

“Taggha me, bhante, anappakaṁ kukkuccaṁ, anappako vippaṭisāro”ti.
kukkuccam → S1 anappakukkuccaṁ (pts note)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ความจริง ข้าพระองค์รำคาญ ทุรนทุรายมาก พระพุทธเจ้าข้า”

“Kacci pana taṁ, bhikkhu, attā sīlato upavadatī”ti?
taṁ → tvaṁ (bj, pts1ed); te (sya-all, km, mr) | sīlato → sīlato na (sya-all, pts) | taṁ bhikkhu → tvaṁ (pts) | taṁ → tvaṁ (cck: sī.); te (cck: syā. kaṁ. ka.) | te → tvaṁ (sya-all: sī.) | tvaṁ → B1-2 te always (pts note)
“ภิกษุ เธอติเตียนตนเองโดยศีลได้หรือไม่”

“Na kho maṁ, bhante, attā sīlato upavadatī”ti.
sīlato upavadatī”ti → no hetaṁ bhante (pts1ed, mr) | maṁ → me (bj, sya-all) | na kho maṁ → no hetam (pts) | attā sīlato upavadatīti → (pts) | upavadatī’’ti → no hetaṁ bhante (cck: pī. ka.) | me → maṁ (sya-all: sī.) | upavadatīti → ba. no hetaṁ bhante (sya-all note) | na → Missing in B (pts note) | bhante → S3 Nakho me bhante attā sīlato upavadatī ti (pts note)
“ข้าพระองค์ติเตียนตนเองโดยศีลไม่ได้เลย พระพุทธเจ้าข้า”

“No ce kira te, bhikkhu, attā sīlato upavadati, atha kiñca te kukkuccaṁ ko ca vippaṭisāro”ti?
atha kiñca → atha kismiñca (bj); atha bhikkhu kismiñca (sya-all, km, pts1ed, mr) | te → tvaṁ (bj, sya-all, pts) | kiñca → bhikkhu kismiṁ ca (pts) | kiñca → atha kismiñca (cck: sī.); atha bhikkhu kismiñca (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | ca → S3 omits bhikkhu and kho ca (pts note) | te → tvam (pts) | kukkuccaṁ → kukkuccam (pts)
“ภิกษุ ถ้าเธอติเตียนตนเองโดยศีลไม่ได้แล้ว เมื่อเป็นเช่นนั้น เธอจะรำคาญ ทุรนทุรายไปทำไม”

“Na khvāhaṁ, bhante, sīlavisuddhatthaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmī”ti.
khvāhaṁ → kho ahaṁ (bj) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | sīlavisuddhatthaṁ → sīlavisuddhattham (pts) | desitaṁ → desitam (pts)
“ข้าพระองค์ยังไม่รู้ทั่วถึงธรรมที่พระองค์ทรงแสดงเพื่อความหมดจดแห่งศีลเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“No ce kira tvaṁ, bhikkhu, sīlavisuddhatthaṁ mayā dhammaṁ desitaṁ ājānāsi, atha kimatthaṁ carahi tvaṁ, bhikkhu, mayā dhammaṁ desitaṁ ājānāsī”ti?
carahi → S3 carasi always (pts note) | tvaṁ → tvam (pts) | sīlavisuddhatthaṁ → sīlavisuddhattham (pts) | desitaṁ → desitam (pts)
“ภิกษุ ถ้าเธอยังไม่รู้ทั่วถึงธรรมที่เราแสดงเพื่อความหมดจดแห่งศีลแล้ว เมื่อ เป็นเช่นนั้น เธอจะรู้ทั่วถึงธรรมที่เราแสดงแล้วประพฤติเพื่ออะไร”

“Rāgavirāgatthaṁ khvāhaṁ, bhante, bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmī”ti.
rāgavirāgatthaṁ → rāgavirāgatthañca (bj) | khvāhaṁ → khohaṁ (sya-all) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | desitaṁ → desitam (pts)
“ข้าพระองค์จะรู้ทั่วถึงธรรมที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงแล้ว เพื่อคลายความ กำหนัด พระพุทธเจ้าข้า”

“Sādhu sādhu, bhikkhu.“ดีละ ดีละ ภิกษุ Sādhu kho tvaṁ, bhikkhu, rāgavirāgatthaṁ mayā dhammaṁ desitaṁ ājānāsi.
tvaṁ → tvam (pts) | rāgavirāgatthaṁ → rāgavirāgattham (pts) | desitaṁ → desitam (pts)
ดีแล้ว ภิกษุ ที่เธอรู้ทั่วถึงธรรมที่เราแสดงแล้วเพื่อคลาย ความกำหนัด
Rāgavirāgattho hi, bhikkhu, mayā dhammo desito.เพราะว่าธรรมที่เราแสดงแล้วล้วนมีความมุ่งหมายเพื่อคลายความกำหนัด Taṁ kiṁ maññasi, bhikkhu,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
ภิกษุ เธอเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
cakkhu niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
cakkhu → cakkhuṁ (bj, sya-all, pts) | vā → (pts) | cakkhu → cakkhum (pts)
จักขุเที่ยงหรือไม่เที่ยง”

“Aniccaṁ, bhante”.
+ → yaṁ (my) | pe → spelled out in full (bjt) | aniccaṁ → aniccam (pts)
“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“ …pe…ฯลฯ “ Sotaṁ …
sotaṁ ghānaṁ → (bj)
โสตะ ฯลฯ
ghānaṁ …
ghānaṁ → ghānam (pts)
ฆานะ ...
jivhā …ชิวหา kāyo …
kāyo → niccā vā aniccāvā ti aniccā bhante (bjt)
... กาย
mano nicco vā anicco vā”ti?
vāti → vā ti (pts)
... มโนเที่ยงหรือไม่เที่ยง”

“Anicco, bhante”.“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
taṁ → (pts) | yaṁ → yam (pts) | vāti → vā ti (pts)
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุข”

“Dukkhaṁ, bhante”.
dukkhaṁ → dukkham (pts)
“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
vipariṇāmadhammaṁ kallaṁ → viparināmadhammaṁ kallan (pts) | vipariṇāmadhammaṁ kallaṁ nu → vipariṇāma dhammaṁ kallannu (bjt) | yaṁ → yam (pts)
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา ควรหรือที่จะพิจารณา เห็นสิ่งนั้นว่า
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts)
‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ข้อนั้นไม่ควรเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“Evaṁ passaṁ, bhikkhu, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, sotasmimpi nibbindati …pe… manasmimpi nibbindati.
cakkhusmimpi nibbindati sotasmimpi → cakkhusmiṁpi (sya-all, pts) | pi → In S1-3 only (pts note) | + → ghānasmimpi nibbindati jivhāyapi nibbindati kāyasmimpi nibbindati (bjt) | manasmimpi → manasmiṁpi (th) | evaṁ passaṁ → evam passam (pts) | cakkhusmimpi → cakkhusmim pi (pts)
“ภิกษุ อริยสาวกผู้ได้สดับเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในจักขุ ฯลฯ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในมโน
Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.เมื่อเบื่อหน่ายย่อมคลายกำหนัด เพราะคลายกำหนัด จิตย่อมหลุดพ้น เมื่อจิตหลุดพ้นแล้วก็รู้ว่า ‘หลุดพ้นแล้ว’

‘Khīṇā jāti …pe… nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.
+ → vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ (my, bjt) | nāparaṁ → nāparam (pts)
รู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว ฯลฯ ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสอย่างนี้แล้ว
Attamano so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinandi.
bhāsitaṁ → bhāsitam (pts)
ภิกษุนั้นก็มีใจยินดีชื่นชมพระภาษิตของ พระผู้มีพระภาค
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne tassa bhikkhuno virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:
imasmiñca → imasmiṁ ca (pts) | dhammacakkhuṁ → dhammacakkhum (pts)
เมื่อพระองค์ตรัสเวยยากรณภาษิตนี้อยู่ ธรรมจักษุ อันปราศจากธุลี ปราศจากมลทินได้เกิดแก่ภิกษุนั้นว่า

“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.
sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (bjt, th, pts) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th)
“สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้น ทั้งปวงมีความดับไปเป็นธรรมดา”

Paṭhamaṁ.ปฐมคิลานสูตรที่ ๑ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย