Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 35.75สังยุตตนิกาย
  • 8. Gilānavagga

Dutiyagilānasutta๗๕ ทุติยคิลานสูตร

Atha kho aññataro bhikkhu …pe… bhagavantaṁ etadavoca:
bhikkhu → bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami (bj) | + → ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu (bjt)
ครั้งนั้น ภิกษุรูปหนึ่ง ฯลฯ ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“amukasmiṁ, bhante, vihāre aññataro bhikkhu navo appaññāto ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.“ข้าแต่ พระองค์ผู้เจริญ ในวิหารโน้นมีภิกษุใหม่รูปหนึ่ง ไม่มีใครรู้จัก อาพาธ ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก ขอประทานวโรกาส Sādhu, bhante, bhagavā yena so bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti.ขอพระผู้มีพระภาคทรงอาศัยความอนุเคราะห์โปรด เสด็จไปเยี่ยมภิกษุนั้นถึงที่อยู่ด้วยเถิด”

Atha kho bhagavā navavādañca sutvā gilānavādañca, “appaññāto bhikkhū”ti iti viditvā yena so bhikkhu tenupasaṅkami.
navavādañca → navatarañca (sya-all) | gilānavādañca → gilānatarañca (sya-all)
ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงสดับว่าภิกษุใหม่เป็นไข้ ทรงทราบว่า “เป็นภิกษุ ที่ไม่มีใครรู้จัก” จึงเสด็จไปเยี่ยมภิกษุนั้นถึงที่อยู่
Addasā kho so bhikkhu bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.
so → (sya-all) | dūratova → dūrato va (th)
ภิกษุนั้นได้เห็นพระผู้มีพระภาค กำลังเสด็จมาแต่ไกล
Disvāna mañcake samadhosi.
mañcake samadhosi → mañcena samañcosi (bj) | samadhosi → samatesi (sya-all)
จึงลุกขึ้นจากเตียง

Atha kho bhagavā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกับภิกษุนั้น ดังนี้ว่า “alaṁ, bhikkhu, mā tvaṁ mañcake samadhosi.
mañcake samadhosi → mañcena samañcosi (bj) | samadhosi → samatesi (sya-all)
“อย่าเลยภิกษุ เธออย่าลุกจากเตียงเลย
Santimāni āsanāni paññattāni, tatthāhaṁ nisīdissāmī”ti.เราจักนั่งบนอาสนะที่ปูลาดไว้นั้น”

Nisīdi bhagavā paññatte āsane. Nisajja kho bhagavā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:พระผู้มีพระภาคประทับนั่งบนพุทธอาสน์ที่ปูลาดไว้แล้ว ได้ตรัสถามภิกษุนั้นว่า “kacci te, bhikkhu, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṁ paññāyati no abhikkamo”ti?
paṭikkamosānaṁ → paṭikkamo sānaṁ (th)
“ภิกษุ เธอยังสบายดีหรือ ยังพอเป็นอยู่ได้หรือ ทุกขเวทนาทุเลาลง ไม่กำเริบขึ้นหรือ อาการทุเลาปรากฏ อาการกำเริบไม่ปรากฏหรือ”

“Na me, bhante, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ไม่สบาย จะเป็นอยู่ไม่ได้ ฯลฯ

na kho maṁ, bhante, attā sīlato upavadatī”ti.
maṁ → me (sabbattha) | maṁ → me (bj, sya-all) | maṁ → me (cck: sabbattha)
ข้าพระองค์ ติเตียนตนเองโดยศีลไม่ได้เลย พระพุทธเจ้าข้า”

“No ce kira te, bhikkhu, attā sīlato upavadati, atha kiñca te kukkuccaṁ ko ca vippaṭisāro”ti?
te → tvaṁ (bj, sya-all, pts) | kiñca → kismiñca (bj, sya-all) | upavadati → upadavati (sya-all) | kiñca → kismiṁ ca (th)
“ภิกษุ ถ้าเธอติเตียนตนเองโดยศีลไม่ได้แล้ว เมื่อเป็นเช่นนั้น เธอจะรำคาญ ทุรนทุรายไปทำไม”

“Na khvāhaṁ, bhante, sīlavisuddhatthaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmī”ti.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj)
“ข้าพระองค์ยังไม่รู้ทั่วถึงธรรมที่พระองค์ทรงแสดงเพื่อความหมดจดแห่งศีลเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“No ce kira tvaṁ, bhikkhu, sīlavisuddhatthaṁ mayā dhammaṁ desitaṁ ājānāsi, atha kimatthaṁ carahi tvaṁ, bhikkhu, mayā dhammaṁ desitaṁ ājānāsī”ti?
desitaṁ ājānāsīti anupādāparinibbānatthaṁ khvāhaṁ → desitam ajānāsīti anupādāparinibbāṇatthaṁ khvāham (pts) | tvaṁ → tvam (pts) | sīlavisuddhatthaṁ → sīlavisuddhattham (pts) | dhammaṁ desitaṁ → dhammam desitam (pts)
“ภิกษุ ถ้าเธอยังไม่รู้ทั่วถึงธรรมที่เราแสดงเพื่อความหมดจดแห่งศีลแล้ว เมื่อ เป็นเช่นนั้น เธอจะรู้ทั่วถึงธรรมที่เราแสดงแล้วประพฤติเพื่ออะไร”

“Anupādāparinibbānatthaṁ khvāhaṁ, bhante, bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmī”ti.
khvāhaṁ → kho ahaṁ (sya-all) | anupādāparinibbānatthaṁ → anupādā parinibbānatthaṁ (bjt) | anupādāparinibbānatthaṁ khvāhaṁ → anupādāparinibbāṇatthaṁ khvāham (pts)
“ข้าพระองค์จะรู้ทั่วถึงธรรมที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงแล้วเพื่อความดับสนิท โดยไม่ยึดมั่น พระพุทธเจ้าข้า”

“Sādhu sādhu, bhikkhu.“ดีละ ดีละ ภิกษุ Sādhu kho tvaṁ, bhikkhu, anupādāparinibbānatthaṁ mayā dhammaṁ desitaṁ ājānāsi.
kho → kho pana (bj) | anupādāparinibbānatthaṁ → anupādāparinibbānatthāya (bj); anupādāparinibbāṇattham (pts) | tvaṁ → pana tvam (pts) | pana → B1-2 omits pana (pts note) | desitaṁ → desitam (pts)
ดีแล้ว ภิกษุ ที่เธอรู้ทั่วถึงธรรมที่เราแสดงแล้วเพื่อความ ดับสนิทโดยไม่ยึดมั่น
Anupādāparinibbānattho hi, bhikkhu, mayā dhammo desito.
anupādāparinibbānattho → anupādā parinibbānattho (bjt)
เพราะว่าธรรมที่เราแสดงแล้วล้วนมีความมุ่งหมายเพื่อความ ดับสนิทโดยไม่ยึดมั่น

Taṁ kiṁ maññasi, bhikkhu,ภิกษุ เธอเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร cakkhu niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
cakkhu → cakkhuṁ (sya-all)
จักขุเที่ยงหรือไม่เที่ยง”

“Aniccaṁ, bhante”.
+ → yaṁ (my)
“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“ …pe…ฯลฯ “ Sotaṁ …
sotaṁ → cakkhusamphasso (bjt)
โสตะ ...
ghānaṁ …
ghānaṁ → yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā (bjt)
ฆานะ ...
jivhā …
jivhā → uppajjati vedayitaṁ (bjt)
ชิวหา
kāyo …
kāyo → sukhaṁ vā (bjt)
... กาย
mano …
mano → dukkhaṁ vā (bjt)
... มโน
manoviññāṇaṁ …
manoviññāṇaṁ → adukkhamasukhaṁ vā (bjt)
... มโนวิญญาณ
manosamphasso …
manosamphasso → tampi (bjt)
... มโนสัมผัส
yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?... แม้ความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุขหรือทุกข์หรือมิใช่สุขมิใช่ทุกข์ที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัส เป็นปัจจัย เที่ยงหรือไม่เที่ยง”

“Aniccaṁ, bhante”.“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ panāniccaṁ → yampanāniccaṁ (bjt)
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุข”

“Dukkhaṁ, bhante”.“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
yaṁ panāniccaṁ → yampanāniccaṁ (bjt) | kallaṁ nu → kallannu (bjt)
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา ควรหรือที่จะพิจารณา เห็นสิ่งนั้นว่า
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา”

“No hetaṁ, bhante”.
no hetaṁ → nohetaṁ (bjt)
“ข้อนั้นไม่ควรเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“Evaṁ passaṁ, bhikkhu, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati …pe…
bhikkhu → bhikkhave (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | cakkhusmimpi → cakkhusmiṁpi (th)
“ภิกษุ อริยสาวกผู้ได้สดับเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในจักขุ ฯลฯ
manasmimpi …
manasmimpi manoviññāṇepi manosamphassepi nibbindati → (bj, sya-all)
แม้ ในมโน ฯลฯ
manoviññāṇepi …แม้ในมโนวิญญาณ ฯลฯ manosamphassepi nibbindati.ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในมโนสัมผัส Yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati.
vedayitaṁ → vedayidaṁ (sya-all) | tasmimpi → tasmiṁpi (th)
ย่อม เบื่อหน่ายแม้ในความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุขหรือทุกข์หรือมิใช่สุขมิใช่ทุกข์ที่เกิดขึ้น เพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัย
Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.เมื่อเบื่อหน่ายย่อมคลายกำหนัด เพราะคลายกำหนัด จิตย่อมหลุดพ้น เมื่อจิตหลุดพ้นแล้ว ก็รู้ว่า ‘หลุดพ้นแล้ว’

‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.รู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้ อีกต่อไป”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสอย่างนี้แล้ว
Attamano so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinandi.
Attamano → S3 adds ca (pts note) | bhāsitaṁ → bhāsitam (pts)
ภิกษุนั้นมีใจยินดีชื่นชมพระภาษิตของพระ ผู้มีพระภาค
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne tassa bhikkhussa anupādāya āsavehi cittaṁ vimuccīti.
vimuccīti → vimuccatīti (sya-all, pts1ed) | vimuccīti dutiyaṁ → vimuccatīti (pts) | vimuccīti → vimuccatīti (cck: sabbattha) | bhikkhussa → Missing in S3 (pts note) | imasmiñca → imasmiṁ ca (th) | veyyākaraṇasmiṁ → veyyākaraṇasmim (pts)
เมื่อพระองค์ตรัสเวยยากรณภาษิตนี้อยู่ จิตของภิกษุนั้นก็หลุดพ้นจาก อาสวะทั้งหลายเพราะไม่ถือมั่น

Dutiyaṁ.ทุติยคิลานสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย