Lokapañhāsutta
Lokapañhāsutta → lokasuttaṁ (bj); loko (pts1ed)๘๒ โลกปัญหาสูตร
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā …pe… ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavā → bhagavā tenupasaṅkami (bj) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้า พระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ นั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“‘Loko, loko’ti, bhante, vuccati.
lokoti → loko ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระองค์ ตรัสว่า ‘โลก โลก’
Kittāvatā nu kho, bhante, lokoti vuccatī”ti?
lokoti → loko ti (pts)ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอจึงตรัสว่า ‘โลก’ พระพุทธเจ้าข้า”
“‘Lujjatī’ti kho, bhikkhu, tasmā lokoti vuccati.
lokoti → loko ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุ ที่เราเรียกว่า ‘โลก’ เพราะจะต้องแตกสลาย
Kiñca lujjati?ก็อะไรเล่าแตกสลาย
Cakkhu kho, bhikkhu, lujjati.
cakkhu → cakkhuṁ (bj, sya-all) | bhikkhu → Missing in S1-3 (pts note)คือ จักขุแตกสลาย
Rūpā lujjanti, cakkhuviññāṇaṁ lujjati, cakkhusamphasso lujjati, yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi lujjati …pe…รูปแตกสลาย จักขุวิญญาณแตกสลาย จักขุสัมผัสแตก สลาย แม้ความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุขหรือทุกข์หรือมิใช่สุขมิใช่ทุกข์ที่เกิดขึ้นเพราะ จักขุสัมผัสเป็นปัจจัยก็แตกสลาย ฯลฯ
jivhā lujjati …pe…ชิวหาแตกสลาย ฯลฯ
mano lujjati, dhammā lujjanti, manoviññāṇaṁ lujjati, manosamphasso lujjati, yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi lujjati.
mano lujjati dhammā lujjanti manoviññāṇaṁ lujjati manosamphasso lujjati yampidaṁ → yam pidaṁ (pts) | adukkhamasukhaṁ → adukkhaṁ asukhaṁ (pts) | tampi → tam pi (pts)มโนแตกสลาย ฯลฯ ธรรมารมณ์แตกสลาย ฯลฯ มโนวิญญาณแตกสลาย ฯลฯ มโนสัมผัสแตกสลาย แม้ความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุขหรือทุกข์ หรือมิใช่สุขมิใช่ทุกข์ที่เกิดขึ้นเพราะ มโนสัมผัสเป็นปัจจัยก็แตกสลาย
Lujjatīti kho, bhikkhu, tasmā lokoti vuccatī”ti.
lujjatīti → palujjatīti (sya-all)ภิกษุ ที่เราเรียกว่า ‘โลก’ เพราะจะต้องแตกสลาย”