Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 35.87สังยุตตนิกาย
  • 9. Channavagga

Channasutta๘๗ ฉันนสูตร

Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
kalandakanivāpe → kalandaka nivāpe (bjt)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน สถานที่ให้ เหยื่อกระแต เขตกรุงราชคฤห์

Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahācundo āyasmā ca channo gijjhakūṭe pabbate viharanti.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | mahācundo → mahā-cundo (pts)
สมัยนั้น ท่านพระสารีบุตร ท่านพระมหาจุนทะ และท่านพระฉันนะอยู่ที่ภูเขาคิชฌกูฏ
Tena kho pana samayena yena āyasmā channo ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno.
yena → (sya-all, pts)
ครั้งนั้น ท่านพระฉันนะอาพาธ ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก

Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahācundo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahācundaṁ etadavoca:
sāriputto sāyanhasamayaṁ → sārīputto sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayam (pts) | mahācundo → mahā-cundo (pts) | āyasmantaṁ mahācundaṁ etadavoca → āyasmantam mahā-cundam etad avoca (pts)
ต่อมาในเวลาเย็น ท่านพระสารีบุตรออกจากที่หลีกเร้น แล้วเข้าไปหา ท่านพระมหาจุนทะถึงที่อยู่ ได้กล่าวกับท่านพระมหาจุนทะดังนี้ว่า
“āyāmāvuso cunda, yenāyasmā channo tenupasaṅkamissāma gilānapucchakā”ti.
Āyāmāvuso → S1-3 ayamā- (pts note) | gilānapucchakāti → gilānapucchakā ti (pts)
“มาเถิดท่าน จุนทะ เราเข้าไปถามอาการอาพาธของท่านพระฉันนะกันเถิด”

“Evamāvuso”ti kho āyasmā mahācundo āyasmato sāriputtassa paccassosi.
sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | mahācundo → mahā-cundo (pts)
ท่านพระมหาจุนทะ รับคำท่านพระสารีบุตรแล้ว

Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahācundo yenāyasmā channo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdiṁsu. Nisajja kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ channaṁ etadavoca:
sāriputto → sārīputto (sya-all) | mahācundo → mahā-cundo (pts) | channaṁ etadavoca → channam etad avoca (pts)
ลำดับนั้น ท่านพระสารีบุตรและท่านพระมหาจุนทะเข้าไปหาท่านพระฉันนะ ถึงที่อยู่ นั่งบนอาสนะที่ปูลาดไว้แล้ว ท่านพระสารีบุตรได้ถามท่านพระฉันนะดังนี้ว่า
“kacci te, āvuso channa, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṁ paññāyati no abhikkamo”ti?
channa → (bj) | paṭikkamosānaṁ → patikkamo sānam (pts) | abhikkamoti → abhikkamo ti (pts)
“ท่านฉันนะ ท่านยังสบายดีหรือ ยังพอเป็นอยู่ได้หรือ ทุกขเวทนาทุเลาลง ไม่ กำเริบขึ้นหรือ อาการทุเลาปรากฏ อาการกำเริบไม่ปรากฏหรือ”

“Na me, āvuso sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | paṭikkamo → paṭikkamoti (sya-all) | abhikkamosānaṁ → abhikkhamo sānam (pts) | paṭikkamo → paṭikkamoti (bj: syā, sīmu) | abhikkamosānaṁ → abhikkamo sānaṁ (th) | + → ti (pts)
ท่านพระฉันนะกล่าวว่า “ท่านสารีบุตร กระผมไม่สบาย จะเป็นอยู่ไม่ได้ ทุกขเวทนาของกระผมกำเริบหนักขึ้น ไม่ทุเลาลงเลย อาการกำเริบปรากฏ อาการ ทุเลาไม่ปรากฏ
Seyyathāpi, āvuso, balavā puriso tiṇhena sikharena muddhani abhimattheyya; evameva kho, āvuso, adhimattā vātā muddhani ūhananti.
sikharena → khaggena (mr) | muddhani → muddhānaṁ (bj, pts1ed); muddhanaṁ (sya-all, km) | abhimattheyya → abhimantheyya (bj) | muddhani → muddhānaṁ (bj, pts1ed) | ūhananti → upahananti (bj, sya-all, km, pts1ed); uhananti (mr) | muddhani abhimattheyya → muddhānaṁ abhimantheyya (bj) | muddhani ūhananti → muddhānaṁ upahananti (bj) | kho → kho me (sya-all) | muddhani → muddhānam (pts) | muddhānaṁ → muddhani (bj: machasaṁ, syā) | abhimantheyya → abhimattheyya (bj: machasaṁ) | muddhānaṁ → muddhani (bj: machasaṁ, syā) | upahananti → ūhanti (bj: machasaṁ) | sikharena → khaggena (cck: ka.) | muddhani → muddhānaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | abhimattheyya → abhimantheyya (cck: sī.) | muddhani → muddhānaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ūhananti → upahananti (cck: sī. syā. kaṁ. pī. ka.); uhananti (cck: ka.) | abhimattheyya → evaṁ ba. tiṇhena vikhaggena muddhani abhimatteyya (sya-all: sī.) | sikharena → B1 pi khaggena (pts note) | muddhānam → B1-2 muddhani (pts note) | abhimattheyya → B1 S3 abhimatteyya (pts note) | upahananti → B1-2 uhananti (pts note) | evameva → evam eva (pts) | muddhani ūhananti → muddhānam upahananti (pts)
คนที่แข็งแรงใช้เหล็กที่แหลมคมทิ่มแทงศีรษะแม้ฉันใด ลมอันแรง กล้าเสียดแทงศีรษะของกระผมก็ฉันนั้นเหมือนกัน
Na me, āvuso, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ …pe… no paṭikkamo.
paṭikkamo → paṭikkamoti (sya-all) | paṭikkamo → paṭikkamoti (bj: syā, sīmu) | yāpanīyaṁ → yāpanīyam (pts) | + → ti (pts)
ผู้มีอายุ กระผมไม่สบาย จะ เป็นอยู่ไม่ได้ ฯลฯ อาการทุเลาไม่ปรากฏ
Seyyathāpi, āvuso, balavā puriso daḷhena varattakkhaṇḍena sīse sīsaveṭhaṁ dadeyya; evameva kho, āvuso, adhimattā sīse sīsavedanā.
sīsavedanā → sīse vedanā (bj) | varattakkhaṇḍena → varattakkhandhena (sya-all) | adhimattā → adhimattā vātā (sya-all) | varattakhaṇḍena → khandhena (bj: syā) | vedanā → adhimattavātā sīse sīsavedanā (bj: syā); adhimattā sīse sīsavedanā (bj: machasaṁ) | sīsaveṭhaṁ → B1 -vedham; B2 -gevaṁ (pts note) | me → B1 vātā (pts note) | vedanā → B1-2 sīsavedanā (pts note) | evameva → evam eva (pts)
คนที่แข็งแรงใช้เชือกหนังที่เหนียวขันที่ ศีรษะแม้ฉันใด ลมอันแรงกล้าเสียดแทงศีรษะของกระผมก็ฉันนั้นเหมือนกัน
Na me, āvuso, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ …pe… no paṭikkamo.
paṭikkamo → paṭikkamoti (sya-all) | paṭikkamo → paṭikkamoti (bj: syā, sīmu) | ti → B1-2 omit ti (pts note) | paṭikkamo → patikkamo ti (pts)
กระผม ไม่สบาย จะเป็นอยู่ไม่ได้ ฯลฯ อาการทุเลาไม่ปรากฏ
Seyyathāpi, āvuso, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṁ parikanteyya; evameva kho adhimattā vātā kucchiṁ parikantanti.
kho → kho āvuso (bj); kho me āvuso (sya-all, pts) | parikanteyya → B2 Oteyyuṁ (pts note) | me → In B2 only (pts note) | parikantanti → B2 -kantenti (pts note) | evameva → evam eva (pts) | kucchiṁ → kucchim (pts)
คนฆ่าโคหรือลูกมือคนฆ่าโค ผู้ชำนาญใช้มีดแล่เนื้อที่คมกรีดท้องแม้ฉันใด ลมอันแรงกล้าเสียดแทงท้องของกระผม ก็ฉันนั้นเหมือนกัน
Na me, āvuso, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ …pe… no paṭikkamo.
paṭikkamo → paṭikkamoti (sya-all) | na yāpanīyaṁ → (pts) | paṭikkamo → paṭikkamoti (bj: syā, sīmu) | + → ti (pts)
กระผมไม่สบาย จะเป็นอยู่ไม่ได้ ฯลฯ อาการทุเลาไม่ปรากฏ
Seyyathāpi, āvuso, dve balavanto purisā dubbalataraṁ purisaṁ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṁ samparitāpeyyuṁ; evameva kho, āvuso, adhimatto kāyasmiṁ ḍāho.
kho → kho me (sya-all, pts) | āvuso → avuso (pts) | gahetvā → gāhetvā (pts) | ḍāho → dāho (pts) | balavanto → S1-3 balavante (pts note) | samparitāpeyyuṁ → Missing in B1 (pts note) | me → In B2 only (pts note) | dāho → S1-3 ḍāho (pts note) | nānābāhāsu → nānā bāhāsu (th) | samparitāpeyyuṁ → saṁparitāpeyyuṁ (th) | dubbalataraṁ → dubbalataram (pts) | evameva → evam eva (pts)
คนที่แข็งแรง ๒ คนจับแขนคนที่อ่อนแอกว่าคนละข้างย่างให้ร้อนบนหลุมถ่านเพลิง แม้ฉันใด อาการเร่าร้อนในกายของกระผมก็มีมากอย่างยิ่งฉันนั้นเหมือนกัน
Na me, āvuso, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo.
paṭikkamo → paṭikkamoti (sya-all) | no → na (pts) | paṭikkamo → paṭikkamoti (bj: syā, sīmu) | ti → B1 omits ti (pts note) | abhikkamosānaṁ → abhikkamo sānam (pts)
ผู้มีอายุ กระผมไม่สบาย จะเป็นอยู่ไม่ได้ ทุกขเวทนากำเริบหนักขึ้น ไม่ทุเลาลงเลย อาการ กำเริบปรากฏ อาการทุเลาไม่ปรากฏ

Satthaṁ, āvuso sāriputta, āharissāmi, nāvakaṅkhāmi jīvitan”ti.
nāvakaṅkhāmi → nāpi kaṅkhāmi (mr) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | satthaṁ → ti sattham (pts) | jīvitanti → jīvitunti (pts) | nāvakaṅkhāmi → nāpi kaṅkhāmi (cck: ka.)
ท่านสารีบุตร กระผม จักนำศัสตรา มา กระผมไม่อยากมีชีวิตอยู่”

“Mā āyasmā channo satthaṁ āharesi.
mā → (sya-all) | āharesi → B1-2 āharasi always; B2 omits sattham here (pts note)
ท่านพระสารีบุตรกล่าวว่า “ท่านฉันนะอย่านำศัสตรามา
Yāpetāyasmā channo, yāpentaṁ mayaṁ āyasmantaṁ channaṁ icchāma.
icchāma → B1 icchāmmāti (pts note) | yāpentaṁ mayaṁ → yāpentam mayam (pts)
ท่านจงรักษาตัวให้ อยู่ต่อไปเถิด พวกเราอยากให้ท่านรักษาตัวอยู่ต่อไป

Sace āyasmato channassa natthi sappāyāni bhojanāni, ahaṁ āyasmato channassa sappāyāni bhojanāni pariyesissāmi.
ahaṁ → aham (pts)
ถ้าท่านฉันนะไม่มีโภชนะที่ เป็นสัปปายะ ผมจักแสวงหามาให้
Sace āyasmato channassa natthi sappāyāni bhesajjāni, ahaṁ āyasmato channassa sappāyāni bhesajjāni pariyesissāmi.
ahaṁ → aham (pts)
ถ้าท่านฉันนะไม่มีเภสัชที่เป็นสัปปายะ ผมก็ จักแสวงหามาให้
Sace āyasmato channassa natthi patirūpā upaṭṭhākā, ahaṁ āyasmantaṁ channaṁ upaṭṭhahissāmi.
patirūpā → paṭirūpā (sya-all) | ahaṁ → aham (pts) | channaṁ → channam (pts)
ถ้าท่านฉันนะไม่มีพวกอุปัฏฐากผู้เหมาะสม ผมจักอุปัฏฐากเอง

Mā āyasmā channo satthaṁ āharesi.
mā āyasmā → māyasmā (bj) | mā → mā ca (sya-all) | māyasmā → māca āyasmā (bj: syā) | satthaṁ → sattham (pts)
ท่านฉันนะอย่านำศัสตรามาเลย
Yāpetāyasmā channo, yāpentaṁ mayaṁ āyasmantaṁ channaṁ icchāmā”ti.
yāpentaṁ mayaṁ → yāpentam mayam (pts) | channaṁ icchāmāti → channam icchāmā ti (pts)
ขอท่านฉันนะจงรักษาตัวให้อยู่ต่อไปเถิด พวกเรา อยากให้ท่านฉันนะรักษาตัวอยู่ต่อไป”

“Na me, āvuso sāriputta, natthi sappāyāni bhojanāni;
sāriputta → sārīputta (sya-all) | bhojanāni → bhojananāni (pts) | me → S1-3 Ime instead of Na me (pts note)
“ท่านสารีบุตร โภชนะที่เป็นสัปปายะของกระผมไม่ใช่ไม่มี
atthi me sappāyāni bhojanāni.
sappāyāni → sapbāyāni (sya-all)
โภชนะที่เป็น สัปปายะของกระผมมีอยู่
Napi me natthi sappāyāni bhesajjāni;
natthi → S1-3 repeat atthi me sappāyāni bhojānāni (S1 omitting me) (pts note) | napi → na pi (pts)
เภสัชที่เป็นสัปปายะของกระผมไม่ใช่ไม่มี
atthi me sappāyāni bhesajjāni.
bhesajjāni → S1-3 bhojanāni (pts note)
เภสัชที่เป็น สัปปายะของกระผมมีอยู่
Napi me natthi patirūpā upaṭṭhākā;
patirūpā → paṭirūpā (sya-all) | napi → na pi (pts)
พวกอุปัฏฐากที่เหมาะสมของกระผมไม่ใช่ไม่มี
atthi me patirūpā upaṭṭhākā.
patirūpā → paṭirūpā (sya-all)
พวก อุปัฏฐากที่เหมาะสมของกระผมมีอยู่

Api ca me, āvuso, satthā pariciṇṇo dīgharattaṁ manāpeneva, no amanāpena.อีกประการหนึ่ง กระผมก็ปรนนิบัติพระ ศาสดาด้วยความเต็มใจมาตลอดทีเดียว ไม่ใช่ปรนนิบัติด้วยความไม่เต็มใจ Etañhi, āvuso, sāvakassa patirūpaṁ yaṁ satthāraṁ paricareyya manāpeneva, no amanāpena.
patirūpaṁ → paṭirūpaṁ (sya-all) | tam → Missing in S1-3 (pts note) | etañhi → etaṁ hi (bjt, th, pts) | + → taṁ (bjt, th) | yaṁ satthāraṁ → yam satthāram (pts)
ขอ ท่านสารีบุตรจงจำข้อความนี้ไว้อย่างนี้เถิดว่า ‘ข้อที่พระสาวกปรนนิบัติพระศาสดา ด้วยความเต็มใจ ไม่ใช่ปรนนิบัติด้วยความไม่เต็มใจ นี้เป็นการสมควรแก่พระสาวก
‘Anupavajjaṁ channo bhikkhu satthaṁ āharissatī’ti—evametaṁ, āvuso sāriputta, dhārehī”ti.
Anupavajjaṁ → taṁ anupavajjaṁ (bahūsu) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | anupavajjaṁ → tam anupavajjam (pts) | Anupavajjaṁ → taṁ anupavajjaṁ (cck: bahūsu) | satthaṁ → sattham (pts) | evametaṁ → evam etam (pts) | dhārehīti → dhārehī ti (pts)
ฉันนภิกษุจักนำศัตรามาจึงไม่ควรถูกติเตียน”

“Puccheyyāma mayaṁ āyasmantaṁ channaṁ kañcideva desaṁ, sace āyasmā channo okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.
kañcideva → kiñcideva (sya-all, km, pts1ed, mr) | kañcideva → kiñci (bj: syā, PTS) | kañcideva → kiñcideva (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | Channam → Missing in S1-3 (pts note) | mayaṁ āyasmantaṁ channaṁ kañcideva → mayam āyasmantam channam kiñcid eva (pts) | okāsaṁ → okāsam (pts) | veyyākaraṇāyāti → veyyākaraṇāyā ti (pts)
“พวกเราขอถามปัญหาบางข้อกับท่านฉันนะ ถ้าท่านฉันนะจะให้โอกาสตอบ ปัญหา”

“Pucchāvuso sāriputta, sutvā vedissāmā”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | vedissāmāti → vedayāmāti (sya-all) | vedayāmāti → desassāmīti (sya-all: sī.) | vedissāmāti → S1 vedissāmīti; S3 desissāmāti (pts note)
“ท่านสารีบุตร นิมนต์ถามเถิด ผมฟังแล้วจักบอกให้รู้”

“Cakkhuṁ, āvuso channa, cakkhuviññāṇaṁ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassasi …pe…
+ → sotaṁ āvuso channa (bjt) | + → ghānaṁ āvuso channa (bjt) | cakkhuṁ → cakkhum (pts) | etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts) | + → sotam ghānam (pts)
“ท่านฉันนะ ท่านพิจารณาเห็นจักขุ จักขุวิญญาณ และธรรมที่พึงรู้แจ้ง ทางจักขุวิญญาณว่า ‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา’ ฯลฯ

jivhaṁ, āvuso channa, jivhāviññāṇaṁ jivhāviññāṇaviññātabbe dhamme ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassasi …pe…
samanupassasi → samanupassasi kāyaṁ āvuso channa (bj) | Jivham → S1-3 jivhā (pts note) | jivhāviññāṇaṁ jivhāviññāṇaviññātabbe → jivhāviññāṇaṁjivhāviññāṇa viññātabbe (bjt) | etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts) | + → kāyam (pts)
ท่าน พิจารณาเห็นชิวหา ชิวหาวิญญาณ และธรรมที่พึงรู้แจ้งทางชิวหาวิญญาณว่า ‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา’ ฯลฯ
manaṁ, āvuso channa, manoviññāṇaṁ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassasī”ti?
manaṁ → manam (pts) | manoviññāṇaṁ → manoviññāṇam (pts) | etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts)
ท่านพิจารณาเห็นมโน มโนวิญญาณ และธรรมที่พึงรู้แจ้งทางมโนวิญญาณว่า ‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา’ หรือ”

“Cakkhuṁ, āvuso sāriputta, cakkhuviññāṇaṁ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmi …pe…
sāriputta → sārīputta (sya-all) | + → sotaṁ āvuso sāriputta (bjt) | + → ghānaṁ āvuso sāriputta (bjt) | cakkhuṁ → cakkhum (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | + → sotam ghānam (pts)
“ท่านสารีบุตร กระผมพิจารณาเห็นจักขุ จักขุวิญญาณ และธรรมที่พึงรู้แจ้ง ทางจักขุวิญญาณว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’ ฯลฯ

jivhaṁ, āvuso sāriputta, jivhāviññāṇaṁ jivhāviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmi …pe…
samanupassāmi → samanupassāmi kāyaṁ āvuso sāriputta (bj) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | na meso attāti samanupassāmi → (sya-all) | jivhaṁ → jivham (pts) | jivhāviññāṇaṁ jivhāviññāṇaviññātabbe → jivhāviññāṇam jivhāviññāṇa viññātabbe (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | + → kāyam (pts)
กระผมพิจารณาเห็นชิวหา ชิวหาวิญญาณ และธรรมที่พึงรู้แจ้งทางชิวหาวิญญาณว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’ ฯลฯ
manaṁ, āvuso sāriputta, manoviññāṇaṁ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmī”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | manaṁ → manam (pts) | manoviññāṇaṁ → manoviññāṇam (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | samanupassāmīti → samanupassāmī ti (pts)
กระผมพิจารณาเห็นมโน มโนวิญญาณ และธรรมที่พึงรู้แจ้งทางมโนวิญญาณว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา”

“Cakkhusmiṁ, āvuso channa, cakkhuviññāṇe cakkhuviññāṇaviññātabbesu dhammesu kiṁ disvā kiṁ abhiññāya cakkhuṁ cakkhuviññāṇaṁ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasi …
samanupassasi → samanupassasi sotasmim ghānasmim (pts) | + → sotasmiṁ āvuso channa ghānasmiṁ āvuso channa (bjt) | cakkhusmiṁ → cakkhusmim (pts) | kiṁ → kim (pts) | cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme netaṁ → cakkhuviññāṇaviññātabbedhamme netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts)
“ท่านฉันนะ ท่านพิจารณาเห็นอะไร รู้อะไรในจักขุ ในจักขุวิญญาณ และใน ธรรมที่พึงรู้แจ้งทางจักขุวิญญาณจึงพิจารณาเห็นจักขุ จักขุวิญญาณ และธรรมที่พึง รู้แจ้งทางจักขุวิญญาณว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’ ฯลฯ
jivhāya, āvuso channa, jivhāviññāṇe jivhāviññāṇaviññātabbesu dhammesu kiṁ disvā kiṁ abhiññāya jivhaṁ jivhāviññāṇaṁ jivhāviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasi …
jivhāviññāṇe jivhāviññāṇaviññātabbesu → jivhaviññāṇaviññātabbesu (pts) | jivhāviññāṇaviññātabbe → jivhāviññātabbe (pts) | + → kāyasmiṁ āvuso channa (bjt) | kiṁ → kim (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | + → kāyasmim āvuso (pts)
ท่านฉันนะ ท่านพิจารณาเห็นอะไร รู้อะไรในชิวหา ในชิวหาวิญญาณ และในธรรมที่พึงรู้แจ้งทางชิวหาวิญญาณจึงพิจารณาเห็นชิวหา ชิวหาวิญญาณ และธรรมที่พึงรู้แจ้งทางชิวหาวิญญาณว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่ อัตตาของเรา’ ฯลฯ
manasmiṁ, āvuso channa, manoviññāṇe manoviññāṇaviññātabbesu dhammesu kiṁ disvā kiṁ abhiññāya manaṁ manoviññāṇaṁ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasī”ti?
samanupassasīti → samanupassasi (bj) | manasmiṁ → kāyasmim āvuso manasmim (pts) | manaṁ manoviññāṇaṁ → manam manoviññāṇe (pts) | kiṁ → kim (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi na meso → neso ham asmi nameso (pts) | samanupassasīti → samanupassasī ti (pts)
ท่านฉันนะ ท่านเห็นอะไร รู้อะไรในมโน ในมโนวิญญาณ และในธรรมที่พึงรู้แจ้งทางมโนวิญญาณจึงพิจารณาเห็นมโน มโนวิญญาณ และธรรม ที่พึงรู้แจ้งทางมโนวิญญาณว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา”

“Cakkhusmiṁ, āvuso sāriputta, cakkhuviññāṇe cakkhuviññāṇaviññātabbesu dhammesu nirodhaṁ disvā nirodhaṁ abhiññāya cakkhuṁ cakkhuviññāṇaṁ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmi …pe…
sāriputta → sārīputta (sya-all) | + → sotasmiṁ āvuso sāriputta (bjt) | + → ghānasmiṁ āvuso sāriputta (bjt) | cakkhusmiṁ → cakkhusmim (pts) | nirodhaṁ → nirodham (pts) | cakkhuṁ cakkhuviññāṇaṁ → cakkhu cakkhuviññāṇam (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | + → sotasmiṁ ghānasmiṁ (pts)
“ท่านสารีบุตร กระผมพิจารณาเห็นความดับ รู้ความดับในจักขุ ในจักขุวิญญาณ และในธรรมที่พึงรู้แจ้งทางจักขุวิญญาณจึงพิจารณาเห็นจักขุ จักขุวิญญาณ และธรรมที่พึงรู้แจ้งทางจักขุวิญญาณว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่ อัตตาของเรา’ ฯลฯ
jivhāya, āvuso sāriputta, jivhāviññāṇe jivhāviññāṇaviññātabbesu dhammesu nirodhaṁ disvā nirodhaṁ abhiññāya jivhaṁ jivhāviññāṇaṁ jivhāviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmi …pe…
samanupassāmi → samanupassāmi kāyasmiṁ āvuso sāriputta (bj) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | + → kāyasmim (pts)
ท่านสารีบุตร กระผมพิจารณาเห็นความดับ รู้ความดับในชิวหา ในชิวหาวิญญาณ และในธรรมที่พึงรู้แจ้งทางชิวหาวิญญาณจึงพิจารณาเห็นชิวหา ชิวหาวิญญาณ และธรรมที่พึงรู้แจ้งทางชิวหาวิญญาณว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่ เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’ ฯลฯ
manasmiṁ, āvuso sāriputta, manoviññāṇe manoviññāṇaviññātabbesu dhammesu nirodhaṁ disvā nirodhaṁ abhiññāya manaṁ manoviññāṇaṁ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmī”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | manasmiṁ → manasmim (pts) | nirodhaṁ → nirodham (pts) | manaṁ manoviññāṇaṁ → manam manoviññāṇam (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts)
ท่านสารีบุตร กระผมพิจารณาเห็นความดับ รู้ความดับในมโน ในมโนวิญญาณ และในธรรมที่พึงรู้แจ้งทางมโนวิญญาณจึง พิจารณาเห็นมโน มโนวิญญาณ และธรรมที่พึงรู้แจ้งทางมโนวิญญาณว่า ‘นั่นไม่ ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา”

Evaṁ vutte, āyasmā mahācundo āyasmantaṁ channaṁ etadavoca:
mahācundo → mahā-cundo (pts) | channaṁ etadavoca → channam etad avoca (pts)
เมื่อท่านพระฉันนะกล่าวอย่างนี้แล้ว ท่านพระมหาจุนทะได้กล่าวกับท่านพระ ฉันนะดังนี้ว่า
“tasmātiha, āvuso channa, idampi tassa bhagavato sāsanaṁ niccakappaṁ sādhukaṁ manasi kātabbaṁ:
tasmātiha āvuso → tasmā tihāvuso (sya-all) | manasi kātabbaṁ → manasikātabbaṁ (bjt, th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | idampi → idam pi (pts) | sāsanaṁ → sāsanam (pts) | sādhukaṁ → sādhukam (pts)
“ท่านฉันนะ เพราะเหตุนี้แล แม้การเห็นนี้ ก็เป็นคำสอนของพระผู้ มีพระภาคพระองค์นั้น ท่านพึงใส่ใจให้ดีตลอดกาลเป็นนิตย์

‘nissitassa calitaṁ, anissitassa calitaṁ natthi.
calitaṁ → S3 omits ani- calitaṁ (pts note) | calitaṁ → calitam (pts)
บุคคลผู้มีตัณหา มานะ และทิฏฐิอาศัยอยู่ ย่อมมีความหวั่นไหว บุคคลผู้ไม่มีตัณหา มานะ และทิฏฐิอาศัยอยู่ ย่อมไม่มีความหวั่นไหว
Calite asati passaddhi hoti.เมื่อไม่มีความหวั่นไหว ก็มีความสงบ Passaddhiyā sati nati na hoti.
nati → nandi (sya-all) | nati → nandi (bj: syā)
เมื่อมีความสงบ ก็ ไม่มีความน้อมไป
Natiyā asati āgatigati na hoti.
natiyā → nandiyā (sya-all) | āgatigati → agatigati (pts) | nandiyā → ba. nati na hoti natiyā (sya-all: sī.) | agatigati → B1-2 āgati- (pts note)
เมื่อไม่มีความน้อมไป การมาและการไป ก็ไม่มี
Āgatigatiyā asati cutūpapāto na hoti.
cutūpapāto → catūpapāto (sya-all); cutupapāto (pts) | āgatigatiyā → agatigatiyā (pts) | agatigatiyā → S1-3 -gatiṁ (pts note)
เมื่อไม่มีการมา และการไป ความตายและความเกิดก็ไม่มี
Cutūpapāte asati nevidha na huraṁ na ubhayamantarena.
cutūpapāte → cutupapāte (pts) | ubhayamantarena esevanto → ubhayam antarena esevānto (pts) | cutupapāte → S1-3 cutūppā te: cutūppātona hoti is missing in S1 (pts note)
เมื่อไม่มีความตายและความเกิด โลกนี้ โลกหน้าก็ไม่มี ระหว่างโลกทั้งสองก็ไม่มี
Esevanto dukkhassā’”ti.
esevanto → esevānto (pts)
นี้แลเป็นที่สุดแห่งทุกข์”

Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahācundo āyasmantaṁ channaṁ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | ovaditvā uṭṭhāyāsanā → ovāditvā uṭṭhāyasanā (pts) | mahācundo → mahā-cundo (pts) | channaṁ → channam (pts)
ครั้นท่าน พระสารีบุตรและท่านพระมหาจุนทะสอนท่านพระฉันนะด้วยโอวาทนี้แล้วก็ลุกขึ้น จากอาสนะแล้วจากไป
Atha kho āyasmā channo acirapakkantesu tesu āyasmantesu satthaṁ āharesi.
satthaṁ → sattham (pts)
ต่อมาท่านพระฉันนะก็ได้นำศัสตรามา เมื่อท่านทั้งสองจาก ไปไม่นาน

Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:
sāriputto → sārīputto (sya-all) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
ครั้งนั้นแล ท่านพระสารีบุตรเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวาย อภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“āyasmatā, bhante, channena satthaṁ āharitaṁ.
satthaṁ → sattham (pts)
“ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ ท่านฉันนะได้นำศัสตรามา
Tassa kā gati ko abhisamparāyo”ti?
abhisamparāyoti → abhisamparāyo ti (pts)
ท่านมีคติเป็นอย่างไร มีอภิสัมปรายภพเป็น อย่างไร”

“Nanu te, sāriputta, channena bhikkhunā sammukhāyeva anupavajjatā byākatā”ti?
sāriputta → sārīputta (sya-all) | sammukhāyeva → sammukhā yeva (pts) | byākatāti → vyākatā ti (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “สารีบุตร ฉันนภิกษุได้บอกว่าจะไม่ถูกติเตียน ไว้ต่อหน้าเธอแล้วมิใช่หรือ”

“Atthi, bhante, pubbavijjanaṁ nāma vajjigāmo.
pubbavijjanaṁ → pubbacīraṁ (bj); pubbavijjhanam (pts) | pubbacīraṁ → pubbavijjanaṁ (bj: machasaṁ, syā); pubbavijjhanaṁ (bj: PTS); pubbaviciraṁ (bj: sī.pavi) | pubbavijjanaṁ → pubbaviciraṁ (sī.), pubbavijjhanaṁ (pī.), pubbajiraṁ (ma. ni. 3.394 (cck note) | pubbavijjanaṁ → pabbaciciraṁ. ba. pubbavijjhanaṁ (sya-all: sī.) | Pubbavijjhanam → S1-3 pubbaviciraṁ (pts note)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มีหมู่บ้านชาววัชชีชื่อปุพพวิชชนะ
Tatthāyasmato channassa mittakulāni suhajjakulāni upavajjakulānī”ti.ในหมู่บ้านนั้น ตระกูลที่เป็นมิตร ตระกูลที่เป็นสหายเป็นตระกูลที่ท่านฉันนะเข้าไปอาศัยก็มีอยู่”

“Honti hete, sāriputta, channassa bhikkhuno mittakulāni suhajjakulāni upavajjakulāni.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | upavajjakulāni → upavajjakulānīti (sya-all) | mittakulāni → S3 omits Channassa bhikkhuno mitta; S1 Channasa only (pts note)
“สารีบุตร ตระกูลที่เป็นมิตรตระกูลที่เป็นสหายเหล่านั้น เป็นตระกูลที่ ฉันนภิกษุเข้าไปอาศัยมีอยู่
Na kho panāhaṁ, sāriputta, ettāvatā saupavajjoti vadāmi.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | saupavajjoti → sā upavajjāti (bj: sīmu) | Sa-upavajjo → S1-3 sā 2 S3 Punno here only (pts note) | panāhaṁ → panāham (pts) | saupavajjoti → sa-upavajjo ti (pts)
แต่เราไม่กล่าวว่า ‘ฉันนภิกษุมีตระกูลที่ตนพึงเข้าไป อาศัยด้วยเหตุเพียงเท่านี้’
Yo kho, sāriputta, tañca kāyaṁ nikkhipati, aññañca kāyaṁ upādiyati, tamahaṁ saupavajjoti vadāmi.
tañca → imañca (bj) | sāriputta tañca → sārīputta imañca (sya-all) | imañca → tañca (bj: machasaṁ) | tañca → tañ ca (pts) | kāyaṁ → kāyam (pts) | tamahaṁ saupavajjoti → tam ahaṁ sa-upavajjo ti (pts)
เธอจงจำข้อความนี้ไว้อย่างนี้เถิดว่า ‘เรากล่าวถึงภิกษุที่ ละกายนี้เข้าถือกายอื่น ว่ามีตระกูลที่ตนพึงเข้าไปอาศัย’
Taṁ channassa bhikkhuno natthi.
taṁ → tam (pts)
ตระกูลนั้นไม่มีสำหรับ ฉันนภิกษุ

‘Anupavajjaṁ channena bhikkhunā satthaṁ āharitan’ti—
satthaṁ → sattham (pts)
ฉันนภิกษุนำศัสตรามาจึงไม่ควรถูกติเตียน”
evametaṁ, sāriputta, dhārehī”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | evametaṁ → evam etam (pts)

Catutthaṁ.ฉันนสูตรที่ ๔ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · ไทย