Hatthirājavaṇṇasutta
Hatthirājavaṇṇasutta → nāgasuttaṁ (bj, sya-all); nāgo (pts1ed)
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | sutaṁ → sutam (pts)ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhamūle paṭhamābhisambuddho.
ajapālanigrodhamūle → ajapālanigrodhe (sya-all) | ajapālanigrodhamūle paṭhamābhisambuddho → ajapālanigrodhe pathamā bhisambuddho (pts) | samayaṁ → samayam (pts) | uruvelāyaṁ → uruvelāyam (pts) | ajapālanigrodhamūle paṭhamābhisambuddho → ajapāla-nigrodhe pathamā bhisambuddho (pts)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคแรกตรัสรู้ประทับอยู่ที่ต้นอชปาลนิโครธใกล้ฝั่ง แม่น้ำเนรัญชรา ตำบลอุรุเวลา
Tena kho pana samayena bhagavā rattandhakāratimisāyaṁ abbhokāse nisinno hoti, devo ca ekamekaṁ phusāyati.
abbhokāse → ajjhokāse (bj, sya-all) | rattandhakāratimisāyaṁ abbhokāse → rattandhakāratimisāyam ajjhokāse (pts) | ajjhokāse → abbhokāse (bj: machasaṁ) | ratt-andhakāra-timisāyam → B. and C. -timisāya. (pts note) | ajjhokāse → So SS. and C.; B. abbhokāse always. (pts note) | phusāyati → S1-2 phusāyāti. (pts note) | rattandhakāratimisāyaṁ abbhokāse → ratt-andhakāra-timisāyam ajjhokāse (pts) | ekamekaṁ → ekam ekam (pts)สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคประทับนั่งในที่กลางแจ้ง ในราตรีอันมืดมิด และฝนกำลังตกประปรายอยู่
Atha kho māro pāpimā bhagavato bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁsaṁ uppādetukāmo mahantaṁ hatthirājavaṇṇaṁ abhinimminitvā yena bhagavā tenupasaṅkami.
lomahaṁsaṁ uppādetukāmo → lomahaṁsam uppādetu-kāmo (pts) | hatthirājavaṇṇaṁ → hatthirājavaṇṇam (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts)ครั้งนั้น มารผู้มีบาปต้องการจะให้ความกลัว ความหวาดสะดุ้ง ความขนพอง สยองเกล้าเกิดขึ้นแก่พระผู้มีพระภาค จึงแปลงกายเป็นพญาช้างใหญ่ เข้าไปเฝ้า พระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ
Seyyathāpi nāma mahāariṭṭhako maṇi;
ariṭṭhako → SS. mahāriṭṭhako. (pts note) | mahāariṭṭhako → mahā ariṭṭhako (pts)
evamassa sīsaṁ hoti.
evamassa sīsaṁ → evam assa sisaṁ (pts)พญาช้างนั้นมีศีรษะเหมือนก้อนหินใหญ่สีดำสนิท
Seyyathāpi nāma suddhaṁ rūpiyaṁ;
rūpiyaṁ → rūpiyam (pts)
evamassa dantā honti.
evamassa → evam assa (pts)มีงา ทั้งสองสีเหมือนเงินยวง
Seyyathāpi nāma mahatī naṅgalīsā;
naṅgalīsā → naṅgalasīsā (pts1ed, mr) | mahatī → (bj) | naṅgalīsā evamassa → naṅgalasīsā evam assa (pts) | naṅgalīsā → naṅgalasīsā (bj: PTS) | naṅgalīsā → naṅgalasīsā (cck: pī. ka.) | naṅgalasīsā → S1-3 naṅgalīsā; S2 naṅgālīsā. (pts note)
evamassa soṇḍo hoti.
evamassa → evam assa (pts)มีงวงเหมือนงอนไถใหญ่
Atha kho bhagavā “māro ayaṁ pāpimā” iti viditvā māraṁ pāpimantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
ayaṁ → ayam (pts) | māraṁ pāpimantaṁ → māram pāpimantam (pts)ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทราบว่า “นี้คือมารผู้มีบาป” จึงตรัสกับมาร ผู้มีบาปด้วยพระคาถาว่า
“Saṁsaraṁ dīghamaddhānaṁ, vaṇṇaṁ katvā subhāsubhaṁ;
saṁsaraṁ → saṁsāraṁ (sya-all) | saṁsaraṁ dīghamaddhānaṁ → saṁsāraṁ dīgham addhānam (pts) | saṁsaraṁ → saṁsāraṁ (bj: syā, PTS, sī.pævi, sī.pavi) subhāsubhaṁ → subhāsubham (pts)ท่านแปลงกายทั้งที่งามและไม่งาม ท่องเที่ยวอยู่ตลอดกาลอันยาวนาน Alaṁ te tena pāpima, nihato tvamasi antakā”ti.
alaṁ te → alante (th) | alaṁ te → alan-te (pts) tvamasi antakāti → tvam asi antakā ti (pts)มารผู้มีบาปเอ๋ย พอกันทีสำหรับการแปลงกายของท่าน มารผู้กระทำซึ่งที่สุด เราได้กำจัดท่านเสียแล้ว
Atha kho māro pāpimā “jānāti maṁ bhagavā, jānāti maṁ sugato”ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
tatth-ev-antaradhāyīti → This paragraph is omitted by SS. in this and all the following Suttas but the last. (pts note) | sugatoti → sugato ti (pts)ครั้งนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์เสียใจว่า “พระผู้มีพระภาคทรงรู้จักเรา พระสุคต ทรงรู้จักเรา” จึงหายตัวไป ณ ที่นั้นเอง