Subhasutta
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th)ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhamūle paṭhamābhisambuddho.
ajapālanigrodhamūle → ajapālanigrodhe (sya-all) | viharati → So SS.; B. gives the full text. (pts note)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคแรกตรัสรู้ประทับอยู่ที่ต้นอชปาลนิโครธใกล้ฝั่ง แม้น้ำเนรัญชรา ตำบลอุรุเวลา
Tena kho pana samayena bhagavā rattandhakāratimisāyaṁ abbhokāse nisinno hoti, devo ca ekamekaṁ phusāyati.
abbhokāse → ajjhokāse (bj, sya-all, pts) | ajjhokāse → abbhokāse (bj: machasaṁ) | rattandhakāratimisāyaṁ abbhokāse → ratt-andhakāra-timisāyaṁ ajjhokāse (pts) | ekamekaṁ → ekam ekaṁ (pts)สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคประทับนั่งในที่กลางแจ้ง ในราตรีอันมืดมิด และฝนกำลังตกประปรายอยู่
Atha kho māro pāpimā, bhagavato bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁsaṁ uppādetukāmo, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato avidūre uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti, subhā ceva asubhā ca.
lomahaṁsaṁ uppādetukāmo → loma-haṁsam uppādetu-kāmo (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | ceva → c-eva (pts)ครั้งนั้น มารผู้มีบาปต้องการจะให้ความกลัว ความหวาดสะดุ้ง ความขนพอง สยองเกล้าเกิดขึ้นแก่พระผู้มีพระภาค จึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับแล้ว แสดงเพศต่าง ๆ หลากหลาย ทั้งที่งามและไม่งาม ในที่ไม่ไกลพระผู้มีพระภาค
Atha kho bhagavā “māro ayaṁ pāpimā” iti viditvā māraṁ pāpimantaṁ gāthāhi ajjhabhāsi:
ayaṁ → ayam (pts) | pāpimantaṁ → pāpimantam (pts)ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทราบว่า “นี้คือมารผู้มีบาป” จึงตรัสกับมาร ผู้มีบาปด้วยพระคาถาว่า
“Saṁsaraṁ dīghamaddhānaṁ, vaṇṇaṁ katvā subhāsubhaṁ;
saṁsaraṁ → saṁsāraṁ (sya-all) | saṁsaraṁ dīghamaddhānaṁ → saṁsāram dīgham addhānaṁ (pts)ท่านแปลงกายทั้งที่งามและไม่งาม ท่องเที่ยวอยู่ตลอดกาลอันยาวนาน Alaṁ te tena pāpima, nihato tvamasi antaka.
alaṁ te → alante (th) | alaṁ te → alan-te (pts) tvamasi → tvam asi (pts)มารผู้มีบาปเอ๋ย พอกันทีสำหรับการแปลงกายของท่าน มารผู้กระทำซึ่งที่สุด เราได้กำจัดท่านเสียแล้วYe ca kāyena vācāya, manasā ca susaṁvutā;
ca → SS. manasāya. (pts note)ชนเหล่าใดสำรวมกาย วาจา ใจดีแล้ว Na te māravasānugā, na te mārassa baddhagū”ti.
māravasānugā → māra vasānugā (pts) baddhagū → paccagū (bj, sya-all, km, pts1ed); paddhagūti (pts2ed); baddhabhū (mr) | baddhagūti → paccagūti (sya-all, pts) | baddhagūti → paccagūti (bj: sīmu, syā, PTS, sī.pævi, sī.pavi) | baddhagū → baddhabhū (cck: ka.); paccagū (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ti → S2 pañcaccagūti; B. baddhabhūti; C. paṭṭhagūti. (pts note) | baddhagūti → baddhagū ti (my) | baddhagūti → paccagū ti (pts)ชนเหล่านั้นย่อมไม่ตกอยู่ในอำนาจของมาร ชนเหล่านั้นย่อมไม่เดินตามหลังมาร
Atha kho māro …pe… tatthevantaradhāyīti.
māro → māro pāpimā (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | tatthevantaradhāyīti → tatth-ev-antaradhāyīti (pts)ครั้งนั้น มารผู้มีบาป ฯลฯ จึงหายตัวไป ณ ที่นั้นเอง