Dutiyajhānapañhāsutta
Dutiyajhānapañhāsutta → avitakkasuttaṁ (bj); avitakka (pts1ed)๒ ทุติยัชฌานปัญหาสูตร
“‘Dutiyaṁ jhānaṁ, dutiyaṁ jhānan’ti vuccati.
dutiyaṁ jhānaṁ dutiyaṁ jhānanti → dutiyajjhānaṁ dutiyajjhānanti (sya-all)“ที่เรียกกันว่า ‘ทุติยฌาน ทุติยฌาน’
Katamaṁ nu kho dutiyaṁ jhānanti?
dutiyaṁ jhānanti → dutiyajjhānanti (sya-all)ทุติยฌานเป็นอย่างไร
Tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi:
mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)ผม นั้นได้มีความคิดดังนี้ว่า
‘idha bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (sya-all) | ekodibhāvaṁ avitakkaṁ → ekodibhāvam avitakkam (pts) | samādhijaṁ → samādhijam (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)‘เพราะวิตกวิจารสงบระงับไป ภิกษุในธรรมวินัยนี้บรรลุ ทุติยฌานมีความผ่องใสในภายใน มีภาวะที่จิตเป็นหนึ่งผุดขึ้น ไม่มีวิตก ไม่มีวิจาร มีแต่ปีติและสุขอันเกิดจากสมาธิอยู่’
Idaṁ vuccati dutiyaṁ jhānan’ti.
dutiyaṁ jhānanti → dutiyajjhānanti (sya-all) | jhānanti → jhānan ti (pts)นี้เรียกว่า ‘ทุติยฌาน’
So khvāhaṁ, āvuso, vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (sya-all) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts) | ekodibhāvaṁ avitakkaṁ → ekodibhāvam avitakkam (pts) | samādhijaṁ pītisukhaṁ → samādhijam pītisukham (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)ผมนั้นเพราะวิตก วิจารสงบระงับไป บรรลุทุติยฌานมีความผ่องใสในภายใน มีภาวะที่จิตเป็นหนึ่ง ผุดขึ้น ไม่มีวิตก ไม่มีวิจาร มีแต่ปีติและสุขอันเกิดจากสมาธิอยู่
Tassa mayhaṁ, āvuso, iminā vihārena viharato vitakkasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti.
mayhaṁ → mayham (pts) | saññāmanasikārā → saññā manasikārā (pts)เมื่อผมอยู่ด้วย วิหารธรรมนี้ สัญญามนสิการประกอบด้วยวิตกก็ปรากฏขึ้น
Atha kho maṁ, āvuso, bhagavā iddhiyā upasaṅkamitvā etadavoca:
maṁ → mam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ผู้มีอายุทั้งหลาย ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเสด็จมาหาผมด้วยฤทธิ์แล้วได้ตรัส ดังนี้ว่า
‘moggallāna, moggallāna.
moggallāna moggallāna → moggalāna moggalāna (pts)‘โมคคัลลานะผู้เป็นพราหมณ์
Mā, brāhmaṇa, dutiyaṁ jhānaṁ pamādo, dutiye jhāne cittaṁ saṇṭhapehi, dutiye jhāne cittaṁ ekodiṁ karohi, dutiye jhāne cittaṁ samādahā’ti.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (sya-all) | dutiye jhāne → dutiyajjhāne (sya-all) | brāhmaṇa → brāhmana (pts) | cittaṁ ekodiṁ karohi → cittam ekodikarohi (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts) | samādahāti → samādahā ti (pts)โมคคัลลานะผู้เป็นพราหมณ์ เธออย่าประมาท ทุติยฌาน จงดำรงจิตไว้ในทุติยฌาน จงทำจิตให้เป็นหนึ่งผุดขึ้นในทุติยฌาน จงตั้งจิต ให้มั่นในทุติยฌาน’
So khvāhaṁ, āvuso, aparena samayena vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (sya-all) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | sampasādanaṁ → sampasādanam (pts) | ekodibhāvaṁ avitakkaṁ → ekodibhāvam avitakkam (pts) | samādhijaṁ → samādhijam (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)ต่อมา เพราะวิตกวิจารสงบระงับไป ผมนั้นบรรลุทุติยฌานมี ความผ่องใสในภายใน มีภาวะที่จิตเป็นหนึ่งผุดขึ้น ไม่มีวิตก ไม่มีวิจาร มีแต่ปีติ และสุขอันเกิดจากสมาธิอยู่
Yañhi taṁ, āvuso, sammā vadamāno vadeyya:
yañhi → yaṁ hi (bjt, th, pts) | sammā vadamāno → sammāvadamāno (pts)ก็บุคคลเมื่อจะพูดให้ถูก พึงพูดว่า
‘satthārānuggahito sāvako mahābhiññataṁ patto’ti, mamaṁ taṁ sammā vadamāno vadeyya:
satthārānuggahito → satthāranuggahīto (pts) | mahābhiññataṁ pattoti → mahābhiññatam patto ti (pts) | sammā vadamāno → sammāvadamāno (pts)‘พระสาวกผู้ที่พระ ศาสดาทรงอนุเคราะห์แล้ว ถึงความเป็นผู้รู้ที่ยิ่งใหญ่’ บุคคลเมื่อจะพูดให้ถูก พึงพูด ถึงผมว่า
‘satthārānuggahito sāvako mahābhiññataṁ patto’”ti.
satthārānuggahito → satthārānuggahīto (pts) | mahābhiññataṁ pattoti dutiyaṁ → mahābhiññatam patto ti (pts)‘พระสาวกผู้ที่พระศาสดาทรงอนุเคราะห์แล้ว ถึงความเป็นผู้รู้ที่ยิ่งใหญ่”