Sabhiyakaccānasutta
Sabhiyakaccānasutta → sabhiyasuttaṁ (bj); sabhiyo (pts1ed)๑๑ สภิยกัจจานสูตร
Ekaṁ samayaṁ āyasmā sabhiyo kaccāno ñātike viharati giñjakāvasathe.
ekaṁ samayaṁ → ekam samayam (pts)สมัยหนึ่ง ท่านพระสภิยกัจจานะอยู่ ณ พระตำหนักอิฐในหมู่บ้าน ญาติกะ
Atha kho vacchagotto paribbājako yenāyasmā sabhiyo kaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sabhiyena kaccānena saddhiṁ sammodi.ครั้งนั้น วัจฉโคตรปริพาชกเข้าไปหาท่านพระสภิยกัจจานะถึงที่อยู่ ได้ สนทนาปราศรัย
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vacchagotto paribbājako āyasmantaṁ sabhiyaṁ kaccānaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | sabhiyaṁ kaccānaṁ etadavoca → sabhiyam kaccānam etad avoca (pts)พอเป็นที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ถามท่านพระสภิยกัจจานะดังนี้ว่า
“kiṁ nu kho bho, kaccāna, hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)“ท่านกัจจานะ หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิด อีกหรือ”
“Abyākataṁ kho etaṁ, vaccha, bhagavatā:
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt, pts)ท่านพระสภิยกัจจานะตอบว่า “วัจฉะ ปัญหาว่า
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีก’ นี้พระผู้มีพระภาคไม่ทรงพยากรณ์”
“Kiṁ pana, bho kaccāna, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
bho → ko (sya-all) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)“หลังจากตายแล้ว ตถาคตไม่เกิดอีกหรือ”
“Etampi kho, vaccha, abyākataṁ bhagavatā:
Etam → S1-3 evam (pts note) | abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākatam (pts)“แม้ปัญหาว่า
‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตไม่เกิดอีก’ นี้พระผู้มีพระภาคก็ไม่ ทรงพยากรณ์”
“Kiṁ nu kho, bho kaccāna, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
ca → Missing in S1-3 (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)“หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีกหรือ”
“Abyākataṁ kho etaṁ, vaccha, bhagavatā:
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt, pts) | etaṁ → etam (pts)“ปัญหาว่า
‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
ti → S1 pi; S3 hoti tathāgato param maraṇā ti (pts note) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีก’ นี้พระผู้มีพระ ภาคไม่ทรงพยากรณ์”
“Kiṁ pana, bho kaccāna, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
ti → The question is missing in S1-3 (pts note) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)“หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่หรือ”
“Etampi kho, vaccha, abyākataṁ bhagavatā:
Etam → S1-3 evaṁ (pts note) | abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākatam (pts)“แม้ปัญหาว่า
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีก ก็มิใช่’ นี้พระผู้มีพระภาคก็ไม่ทรงพยากรณ์”
“‘Kiṁ nu kho, bho kaccāna, hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, iti puṭṭho samāno:
kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)“ท่านถูกข้าพเจ้าถามว่า ‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกหรือ’
‘abyākataṁ kho etaṁ, vaccha, bhagavatā—
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | abyākataṁ → avyākatam (pts)ก็ตอบว่า ‘ปัญหาว่า ‘หลังจากตายแล้ว
hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)ตถาคตเกิดอีก’ นี้พระผู้มีพระภาคไม่ทรงพยากรณ์’
‘Kiṁ pana, bho kaccāna, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, iti puṭṭho samāno:
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)ท่านถูกข้าพเจ้าถามว่า ‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตไม่เกิดอีกหรือ’
‘abyākataṁ kho etaṁ, vaccha, bhagavatā—
abyākataṁ → etampi (bj) | etaṁ → (bj) | vaccha → vaccha avyākataṁ (bj) | Vaccha → S1-3 evam pi kho Vaccha avyākataṁ (pts note)ก็ตอบว่า ‘แม้ปัญหาว่า ‘หลังจากตายแล้ว
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)ตถาคตไม่เกิดอีก’ นี้พระผู้มีพระภาคก็ไม่ทรง พยากรณ์’
‘Kiṁ nu kho, bho kaccāna, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, iti puṭṭho samāno:
kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)ท่านถูกข้าพเจ้าถามว่า ‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีกหรือ‘’
‘abyākataṁ kho etaṁ, vaccha, bhagavatā—
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | abyākataṁ → avyākatam (pts) | etaṁ → etam (pts)ก็ตอบว่า ‘ปัญหาว่า ‘หลังจากตายแล้ว
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi.
ca → Missing in S1-3 (pts note) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีก’ นี้พระ ผู้มีพระภาคไม่ทรงพยากรณ์’
‘Kiṁ pana, bho kaccāna, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, iti puṭṭho samāno:
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)ท่านถูกข้าพเจ้าถามว่า ‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่า ไม่เกิดอีกก็มิใช่หรือ’
‘etampi kho, vaccha, abyākataṁ bhagavatā—
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākatam (pts)ก็ตอบว่า ‘แม้ปัญหาว่า ‘หลังจากตายแล้ว
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)ตถาคตจะว่า เกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่’ นี้พระผู้มีพระภาคก็ไม่ทรงพยากรณ์’
Ko nu kho, bho kaccāna, hetu, ko paccayo, yenetaṁ abyākataṁ samaṇena gotamenā”ti?
yenetaṁ abyākataṁ → yena taṁ avyākataṁ (bj, pts) | yenetaṁ abyākataṁ → yena tam avyākataṁ (pts) | gotamenāti → gotamenā ti (pts)ท่าน กัจจานะ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่พระสมณโคดมไม่ทรงพยากรณ์ปัญหานั้น”
“Yo ca, vaccha, hetu, yo ca paccayo paññāpanāya rūpīti vā arūpīti vā saññīti vā asaññīti vā nevasaññīnāsaññīti vā, so ca hetu, so ca paccayo sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ aparisesaṁ nirujjheyya.
vaccha → āvuso (bj) | nevasaññīnāsaññīti → nevasaññināsaññīti (sya-all) | āvuso → vaccha (bj: machasaṁ) | Vaccha → S1-3 āvuso (pts note) | paccayo → B2 inserts yāya (pts note) | paññāpanāya → B1 paññāpayamāno (pts note) | aparisesaṁ → B1-2, S1 apariseso (pts note) | nevasaññīnāsaññīti → neva saññī nāsaññīti (pts) | sabbaṁ → sabbam (pts)“วัจฉะ เหตุและปัจจัยใดเพื่อการบัญญัติว่า ‘ตถาคตมีรูปหรือไม่มีรูป ตถาคต มีสัญญาหรือไม่มีสัญญา หรือตถาคตมีสัญญาก็มิใช่ ไม่มีสัญญาก็มิใช่ เหตุและ ปัจจัยนั้นก็ผิดทุกสิ่งโดยอาการทั้งหมดทุกอย่างไม่เหลือโดยประการทั้งปวง
Kena naṁ paññāpayamāno paññāpeyya rūpīti vā arūpīti vā saññīti vā asaññīti vā nevasaññīnāsaññīti vā”ti.
nevasaññīnāsaññīti → nevasaññīti nāsaññīti (bj); nevasaññināsaññīti (sya-all) | paññāpeyya → paññapeyya (sya-all) | asaññīti → asaññīti va neva saññī nāsaññīti (pts) | ti → Missing in S1-3, B1 (pts note)บุคคล เมื่อจะบัญญัติตถาคตนั้นว่า ‘ตถาคตมีรูปหรือไม่มีรูป ตถาคตมีสัญญาหรือไม่มี สัญญา หรือตถาคตมีสัญญาก็มิใช่ ไม่มีสัญญาก็มิใช่’ พึงบัญญัติด้วยอะไร”
“Kīvaciraṁ pabbajitosi, bho kaccānā”ti?
Kīva → B1-2 kiṁ va; S3 keva (pts note)“ท่านกัจจานะ ท่านบวชมานานเท่าไร”
“Naciraṁ, āvuso, tīṇi vassānī”ti.
naciraṁ → na ciraṁ (bjt, th) | naciraṁ → na ciram (pts) | tīṇi vassānīti → tīni vassānī ti (pts)“ไม่นานดอก ผู้มีอายุ ๓ พรรษา”
“Yassapassa, āvuso, etamettakena ettakameva tampassa bahu, ko pana vādo evaṁ abhikkante”ti.
bahu, ko pana vādo evaṁ → ko pana vādo eva (bj, pts1ed) | etamettakena → ettakena (sya-all) | eva → evaṁ (bj: syā, machasaṁ) | evaṁ → ko pana vādo eva (cck: sī. pī.) | ettakena → evaṁ. ba. etamettakena (sya-all: sī.) | āvuso → B1 inserts etam; B2 evam (pts note) | bahuṁ → S3 bāhu (pts note) | eva → B1 evaṁ; B2 avaṁ (pts note) | samattam → This mention, driven back, without samyuttam, after the uddāna, in S1-3, is the ending phrase of B2, which adds only prī: prī: "finished," without uddāna or any recapitulation (pts note) | tampassa → taṁpassa (my, th)“ผู้มีอายุ การพยากรณ์เท่านี้ของท่านผู้ที่กล่าวแก้ได้โดยเวลาถึงเท่านี้ก็มากอยู่ เมื่อคำพยากรณ์ไพเราะอย่างนี้แล้ว ก็ไม่จำต้องพูดอะไรกันอีก”
Ekādasamaṁ.
ekādasamaṁ → avyākatavaggo (bjt)สภิยกัจจานสูตรที่ ๑๑ จบ
Abyākatavaggo paṭhamo.
abyākatavaggo paṭhamo → abyākatasaṁyuttaṁ samattaṁ (my, th) | + → tatruddānaṁ (bjt)
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในสังยุตวรรคนี้ คือ
Khemātherī anurādho, sāriputtoti koṭṭhiko;
khemātherī anurādho → khemā anurādhopagataṁ (bjt) | khemātherī → khemā therī (th, pts) sāriputtoti koṭṭhiko → sārīputtāti koṭṭhito (sya-all) | sāriputtoti koṭṭhiko → samudaya pema (bjt) | sāriputtoti → sāriputto ti (pts)๑. เขมาสูตร ๒. อนุราธสูตร ๓. ปฐมสารีปุตตโกฏฐิตสูตร ๔. ทุติยสารีปุตตโกฏฐิตสูตร ๕. ตติยสารีปุตตโกฏฐิตสูตร ๖. จตุตถสารีปุตตโกฏฐิตสูตร Moggallāno ca vaccho ca, kutūhalasālānando;
moggallāno → moggalāno (pts) kutūhalasālānando → kutuhalasālānando (sya-all); kutuhālasālānando (pts) | kutūhalasālānando → atthatto (bjt)๗. โมคคัลลานสูตร ๘. วัจฉโคตตสูตร ๙. กุตูหลสาลาสูตร ๑๐. อานันทสูตร Sabhiyo ekādasamanti.
ti → The uddāna of S1-3, much differing from that of B1, is this: Khemam Anuruddho Paganaṁ Samuddaṁ yaṁ Pema Ārāmaṁ Āyatana Bandham Kutuhala sālā Attha (S1 atta-)nto Sabhī (S1 -hi-) yena cāti (pts note) | sabhiyo ekādasamanti → sabhiyena cāti (bjt) | ekādasamanti → ekādasaman ti (pts)๑๑. สภิยกัจจานสูตร
Abyākatasaṁyuttaṁ samattaṁ.
abyākatasaṁyuttaṁ samattaṁ → saḷāyatanavaggo catuttho (my) | + → saḷāyatanavagge saṁyutta uddānaṁ (bjt) | abyākatasaṁyuttaṁ → saḷāyatanavaggasaṁyuttaṁ (th)
Tassuddānaṁรวมสังยุตที่มีในสฬายตนวรรคนี้คือ
Saḷāyatanavedanā, mātugāmo jambukhādako;
saḷāyatanavedanā → saḷāyatana vedanā (bjt, pts)๑. สฬายตนสังยุต ๒. เวทนาสังยุต ๓. มาตุคามสังยุต ๔. ชัมพุขาทกสังยุต Sāmaṇḍako moggallāno, citto gāmaṇi saṅkhataṁ;
sāmaṇḍako → sāmaṇḍo (bj) | moggallāno → moggalāno (pts) gāmaṇi → gāmaṇī (bj) | gāmaṇi saṅkhataṁ → gāmaṇyasaṅkhataṁ (sya-all)๕. สามัณฑกสังยุต ๖. โมคคัลลานสังยุต ๗. จิตตสังยุต ๘. คามณิสังยุต ๙. อสังขตสังยุต Abyākatanti dasadhāti.
Dasabalaselappabhavā → S3 omits -sela- (pts note) | vahatu → S3 nahatu-- This gāthā (?) and the following mention are to be found in S1-3 only (pts note) | dasadhāti → dasabalaselappabhavā nibbānamahāsamuddapariyantā aṭṭhaṅga maggasalilā jinavacananadī ciraṁ vahatūti (bjt) | dasadhāti → dasa (th) | abyākatanti dasadhāti → avyākatan ti dasadhā ti dasabalaselappabhavā nibbānamahāsamuddapariyantā aṭṭhaṅgamaggasalilā jinavacananadī ciraṁ vahatu (pts)๑๐. อัพยากตสังยุต
Saḷāyatanavaggo catuttho.
catuttho → niṭṭhito (bjt) | saḷāyatanavaggo catuttho → cāti (th)