Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 44.2สังยุตตนิกาย
  • 1. Abyākatavagga

Anurādhasutta๒ อนุราธสูตร

Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
vesāliyaṁ → vesaliyaṁ (pts) | + → evamme sutaṁ (th) | samayaṁ → samayam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน เขต กรุงเวสาลี

Tena kho pana samayena āyasmā anurādho bhagavato avidūre araññakuṭikāyaṁ viharati.
Anurādho → S1 anuruddho (pts note)
สมัยนั้น ท่านพระอนุราธะอยู่ที่กุฎีป่าไม่ไกลจากพระผู้มีพระภาค
Atha kho sambahulā aññatitthiyā paribbājakā yenāyasmā anurādho tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā anurādhena saddhiṁ sammodiṁsu.
aññatitthiyā → S1-3 titthiya here only (S.p.381 n.7) (pts note) | Anurādhena → S1 āyasmantam Anuruddhena (pts note) | saddhiṁ → saddhim (pts)
ครั้งนั้น พวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกจำนวนมากเข้าไปหาท่านพระอนุราธะถึงที่อยู่ ได้สนทนา ปราศรัย

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te aññatitthiyā paribbājakā āyasmantaṁ anurādhaṁ etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | Anurādham → S1 anuruddhaṁ (pts note) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ anurādhaṁ etadavocuṁ → āyasmantam anurādham etad avocuṁ (pts)
พอเป็นที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ถาม ท่านพระอนุราธะดังนี้ว่า

“yo so, āvuso anurādha, tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto, taṁ tathāgato imesu catūsu ṭhānesu paññāpayamāno paññāpeti:
catūsu → catūtu (sya-all) | paññāpeti → paññapeti (sya-all) | Anurādha → Henceforth S1 has Anurādha as the other MSS. (pts note) | catūsu → S1 catusu; missing in S3 (pts note) | āvuso → avuso (pts) | paramapattipatto → paramappattipatto (pts)
“ท่านอนุราธะ พระตถาคตเป็นอุดมบุรุษ เป็นบรมบุรุษ ทรงบรรลุธรรมที่ ควรบรรลุอย่างยอดเยี่ยม เมื่อจะทรงบัญญัติข้อนั้น ย่อมบัญญัติในฐานะ ๔ ประการ นี้ คือ
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā”ti?
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | paraṁ maraṇāti vāti → param maraṇā ti vā (pts)
๑. หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีก ๒. หลังจากตายแล้ว ตถาคตไม่เกิดอีก ๓. หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีก ๔. หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่ หรือ”

“Yo so, āvuso, tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto, taṁ tathāgato aññatra imehi catūhi ṭhānehi paññāpayamāno paññāpeti:
paññāpeti → paññapeti (sya-all) | paramapattipatto → paramappattipatto (pts) | aññatra imehi → aññatrimehi (pts)
ท่านพระอนุราธะตอบว่า “ผู้มีอายุทั้งหลาย พระตถาคตเป็นอุดมบุรุษ เป็น บรมบุรุษ ทรงบรรลุธรรมที่ควรบรรลุอย่างยอดเยี่ยม เมื่อจะทรงบัญญัติข้อนั้นย่อม บัญญัติเว้นจากฐานะ ๔ ประการนี้ คือ
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ → param (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | paraṁ maraṇāti vāti → param maraṇā ti vā ti (pts)
๑. หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีก ๒. หลังจากตายแล้ว ตถาคตไม่เกิดอีก ๓. หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีก ๔. หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่”

Evaṁ vutte, te aññatitthiyā paribbājakā āyasmantaṁ anurādhaṁ etadavocuṁ:
te → (bj) | te → Missing in S3 (pts note) | āyasmantaṁ anurādhaṁ etadavocuṁ → āyasmantam anurādham etad avocuṁ (pts)
เมื่อท่านพระอนุราธะกล่าวอย่างนี้แล้ว อัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นได้กล่าว กับท่านพระอนุราธะดังนี้ว่า
“so cāyaṁ bhikkhu navo bhavissati acirapabbajito, thero vā pana bālo abyatto”ti.
cāyaṁ → yo cāyaṁ (bj) | so → yo (bj) | yo → so (bj: syā) | cāyaṁ → yo cāyaṁ (cck: sī.) | So → S1-3 yo (pts note) | cāyam → S1 vāyam (pts note) | abyattoti → avyattoti (bjt) | abyattoti → avyatto ti (pts)
“ภิกษุรูปนี้คงจักเป็นพระใหม่บวชได้ไม่นาน หรือเป็น พระเถระแต่โง่ ไม่ฉลาด”
Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā āyasmantaṁ anurādhaṁ navavādena ca bālavādena ca apasādetvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu.
kho → (bj) | āyasmantaṁ anurādhaṁ → āyasmantam anurādham (pts)
ทีนั้นจึงได้รุกรานท่านพระอนุราธะด้วยวาทะว่าเป็นพระใหม่ และด้วยวาทะว่าเป็นพระโง่ พากันลุกจากอาสนะแล้วจากไป

Atha kho āyasmato anurādhassa acirapakkantesu aññatitthiyesu paribbājakesu etadahosi:
acirapakkantesu → acirapakkantesu tesu (bj) | paribbājakesu → Missing in S1-3 (pts note) | etadahosi → etad ahosi (pts)
ครั้นเมื่อพวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกจากไปไม่นาน ท่านพระอนุราธะได้มีความ คิดว่า
“sace kho maṁ te aññatitthiyā paribbājakā uttariṁ puccheyyuṁ,
maṁ → (sya-all) | sace → sa ce (pts)
“ถ้าอัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นพึงถามปัญหากับเรายิ่งขึ้นไป เราจะ
kathaṁ byākaramāno nu khvāhaṁ tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ vuttavādī ceva bhagavato assaṁ, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkheyyaṁ, dhammassa cānudhammaṁ byākareyyaṁ, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyyā”ti?
vādānuvādo → vādānupāto (sya-all) | āgaccheyyāti → gaccheyyāti (sya-all) | āgaccheyyāti → B1 gacche- (pts note) | byākaramāno → vyākaramāno (bjt, pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt) | tesaṁ aññatitthiyānaṁ → tesam aññātitthiyānam (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | cānudhammaṁ byākareyyaṁ → cānudhammam vyākareyyam (pts) | ṭhānaṁ → ṭhānam (pts)
พยากรณ์แก่อัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นอย่างไร จึงจะชื่อว่าพูดตรงตามที่พระ ผู้มีพระภาคตรัสไว้ ไม่ชื่อว่ากล่าวตู่พระผู้มีพระภาคด้วยคำเท็จ ชื่อว่ากล่าวแก้อย่าง สมเหตุสมผล ไม่มีที่คำกล่าวเช่นนั้นและคำที่กล่าวต่อ ๆ กันมาจะเป็นเหตุให้ถูกตำหนิได้”

Atha kho āyasmā anurādho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā anurādho bhagavantaṁ etadavoca:
Anurādho → S3 has here Anuruddo (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
ต่อมาท่านพระอนุราธะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“idhāhaṁ, bhante, bhagavato avidūre araññakuṭikāyaṁ viharāmi.
idhāhaṁ → idhāham (pts) | araññakuṭikāyaṁ → araññakūṭikāyam (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอ ประทานวโรกาส ข้าพระองค์อยู่ที่กุฎีป่า ไม่ไกลจากพระผู้มีพระภาค
Atha kho, bhante, sambahulā aññatitthiyā paribbājakā yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā mayā saddhiṁ sammodiṁsu.
mayā → mama (bj) | mayā → S1-3 mama (pts note) | tenupasaṅkamiṁsu → tenupasaṁhamiṁsu (pts)
ครั้งนั้น อัญเดียรถีย์ปริพาชกจำนวนมากเข้าไปหาข้าพระองค์ถึงที่อยู่ ได้สนทนาปราศรัย
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho, bhante, te aññatitthiyā paribbājakā maṁ etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj) | te → (bj) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | maṁ etadavocuṁ → mam etad avocuṁ (pts)
พอ เป็นที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ถามข้าพระองค์ดังนี้ว่า
‘yo so, āvuso anurādha, tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto, taṁ tathāgato imesu catūsu ṭhānesu paññāpayamāno paññāpeti:
āvuso → Missing in S1-3 (pts note) | paramapattipatto → paramapattippatto (bjt) | paññāpeti → paññapeti (th)
‘ท่านอนุราธะ พระตถาคตเป็นอุดมบุรุษ เป็นบรมบุรุษ ทรงบรรลุธรรมที่ควรบรรลุ อย่างยอดเยี่ยม เมื่อจะทรงบัญญัติข้อนั้น ย่อมทรงบัญญัติในฐานะ ๔ ประการนี้ คือ
“hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā …pe…
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | maraṇāti → maraṇā ti (ms2005) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
๑. หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีก ฯลฯ
“neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā’ti?
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | maraṇāti → maraṇā ti (ms2005) | paraṁ maraṇāti vāti → param maraṇā ti vā ti (pts)
๔. หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่ หรือ
Evaṁ vuttāhaṁ, bhante, te aññatitthiye paribbājake etadavocaṁ:
etadavocaṁ → etadavocuṁ (bj) | vuttāhaṁ → vuttohaṁ (sya-all) | vutto → B1-2 vuttā (pts note) | aññatitthiye → S1-3 -titthiya as before (S.p.380 n.2) (pts note) | evaṁ vuttāhaṁ → evam vutto ham (pts) | etadavocaṁ → etad avocaṁ (pts)
เมื่อพวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกกล่าวอย่างนี้แล้ว ข้าพระองค์ได้ตอบดังนี้ว่า
‘yo so, āvuso, tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto, taṁ tathāgato aññatra imehi catūhi ṭhānehi paññāpayamāno paññāpeti:
aññatra imehi → aññatrimehi (bj, sya-all, pts) | paññāpeti → paññapeti (sya-all) | āvuso → avuso (pts) | paññāpayamāno → paññāpayamano (pts) | paramapattipatto → paramapattippatto (bjt) | aññatra imehi → aññatri mehi (th)
‘ผู้มี อายุทั้งหลาย พระตถาคตเป็นอุดมบุรุษ เป็นบรมบุรุษ ทรงบรรลุธรรมที่ควรบรรลุ อย่างยอดเยี่ยม เมื่อจะทรงบัญญัติข้อนั้น ย่อมทรงบัญญัติเว้นจากฐานะ ๔ ประการ นี้ คือ
“hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā …pe…
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | maraṇāti → maraṇā ti (ms2005) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
๑. หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกก็ดี ฯลฯ
“neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā’ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | maraṇāti → maraṇā ti (ms2005) | paraṁ maraṇāti vāti → param maraṇā ti vā ti (pts)
๔. หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่
Evaṁ vutte, bhante, te aññatitthiyā paribbājakā maṁ etadavocuṁ:
maṁ etadavocuṁ → mam etad avocuṁ (pts)
เมื่อข้าพระองค์กล่าวอย่างนี้แล้ว อัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นได้กล่าวกับ ข้าพระองค์ดังนี้ว่า
‘so cāyaṁ bhikkhu navo bhavissati acirapabbajito thero vā pana bālo abyatto’ti.
so → yo (bj) | Yo → B1 So (pts note) | abyattoti → avyattoti (bjt) | so cāyaṁ → yo cāyam (pts) | bālo abyattoti → bāloavyatto ti (pts)
‘ภิกษุรูปนี้คงจักเป็นพระใหม่บวชได้ไม่นาน หรือเป็นพระเถระ แต่โง่ ไม่ฉลาด’
Atha kho maṁ, bhante, te aññatitthiyā paribbājakā navavādena ca bālavādena ca apasādetvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu.
maṁ → mam (pts)
ทีนั้นได้รุกรานข้าพระองค์ด้วยวาทะว่าเป็นพระใหม่และด้วยวาทะ ว่าเป็นพระโง่ พากันลุกจากอาสนะแล้วจากไป
Tassa mayhaṁ, bhante, acirapakkantesu tesu aññatitthiyesu paribbājakesu etadahosi:
mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
เมื่ออัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นจากไปไม่นาน ข้าพระองค์ได้มีความคิดว่า
‘sace kho maṁ te aññatitthiyā paribbājakā uttariṁ puccheyyuṁ, kathaṁ byākaramāno nu khvāhaṁ tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ vuttavādī ceva bhagavato assaṁ, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkheyyaṁ, dhammassa cānudhammaṁ byākareyyaṁ, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgaccheyyā’”ti?
vādānuvādo → vādānupāto (sya-all, pts) | āgaccheyyāti → gaccheyyāti (sya-all) | vādānupāto → B1 -nuvādo (pts note) | āgaccheyyāti → B1 gacche- (pts note) | byākaramāno → vyākaramāno (bjt, pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt) | tesaṁ → tesam (pts) | paribbājakānaṁ → paribbājakānam (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | cānudhammaṁ byākareyyaṁ → cānudhammam vyākareyyaṁ (pts)
‘ถ้าอัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นพึงถามปัญหากับเรายิ่งขึ้นไป เราจะพยากรณ์แก่ อัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นอย่างไร จึงจะชื่อว่าพูดตรงตามที่พระผู้มีพระภาคตรัส ไว้ ไม่ชื่อว่ากล่าวตู่พระผู้มีพระภาคด้วยคำเท็จ ชื่อว่ากล่าวแก้อย่างสมเหตุสมผล ไม่มีที่คำกล่าวเช่นนั้นและคำที่กล่าวต่อ ๆ กันมาจะเป็นเหตุให้ถูกตำหนิได้”

“Taṁ kiṁ maññasi, anurādha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “อนุราธะ เธอเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā aniccaṁ vā ti (pts)
รูปเที่ยง หรือไม่เที่ยง”

“Aniccaṁ, bhante”.
aniccaṁ → aniccaṁ vā ti aniccam (pts)
ท่านพระอนุราธะกราบทูลว่า “ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ → yam (pts) | sukhaṁ vāti → sukkhaṁ vā ti (pts)
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุข”

“Dukkhaṁ, bhante”.
dukkhaṁ → dukkham (pts)
“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
kallaṁ nu → kallannu (bjt) | yaṁ → yam (pts) | vipariṇāmadhammaṁ → vipariṇāmadhammam (pts) | taṁ → tam (pts)
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา ควรหรือที่จะ พิจารณาเห็นสิ่งนั้นว่า
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)
‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ข้อนั้นไม่ควรเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“Vedanā niccā vā aniccā vā”ti?
vāti → vā ti (pts)
“เวทนาเที่ยงหรือไม่เที่ยง
…pe…ฯลฯ Saññā …pe…สัญญา saṅkhārā …pe…... สังขาร “viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
niccaṁ → niccam (pts) | vāti → vā ti (pts)
... วิญญาณเที่ยงหรือ ไม่เที่ยง”

“Aniccaṁ, bhante”.
aniccaṁ → aniccam (pts)
“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
taṁ → (bj) | yaṁ → yam (pts) | vāti → vā ti (pts)
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุข”

“Dukkhaṁ, bhante”.
dukkhaṁ → dukkham (pts)
“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
kallaṁ nu → kallannu (bjt) | yaṁ panāniccaṁ → yam panāniccam (pts) | vipariṇāmadhammaṁ → viparināmadhammaṁ (pts)
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา ควรหรือที่จะพิจารณา เห็นสิ่งนั้นว่า
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)
‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา ๋

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ข้อนั้นไม่ควรเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“Tasmātiha, anurādha, yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ rūpaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
oḷārikaṁ → olārikaṁ (pts) | vā → va (pts) | kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ → kiñcirūpaṁ atītānāgata paccuppannaṁ (bjt) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ → rūpam atītānāgatapaccuppannam ajjhattam (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | attāti evametaṁ → attā ti evam etaṁ (pts) | daṭṭhabbaṁ → daṭṭhabbam (pts)
“อนุราธะ เพราะเหตุนั้นแล รูปอย่างใดอย่างหนึ่งทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และ ปัจจุบัน เป็นภายในหรือภายนอก หยาบหรือละเอียด เลวหรือประณีต อยู่ไกล หรืออยู่ใกล้ รูปทั้งหมดนั้นเธอพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’
Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā …pe…เวทนาทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบัน ฯลฯ yā kāci saññā …pe…สัญญา ... ye keci saṅkhārā …pe…
+ → yaṅkiñci (th)
สังขาร ...
yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ viññāṇaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
na meso → nameso (bjt) | viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ → viññāṇam atītānāgatapaccuppannam (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | meso attāti evametaṁ yathābhūtaṁ → me so attā ti evam etaṁ yathābhūtam (pts)
วิญญาณอย่างใดอย่างหนึ่งทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบัน เป็นภายในหรือ ภายนอก หยาบหรือละเอียด เลวหรือประณีต อยู่ไกลหรืออยู่ใกล้ วิญญาณ ทั้งหมดนั้นเธอพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของ เรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’

Evaṁ passaṁ, anurādha, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati.
Anurādha → S3 Anuruddha (pts note) | viññāṇasmim → B1 viññāṇe (pts note) | rūpasmimpi → rūpasmiṁpi (th) | viññāṇasmimpi → viññāṇasmiṁpi (th) | evaṁ passaṁ → evam passam (pts) | rūpasmimpi → rūpasmim pi (pts) | vedanāyapi → vedanāya pi (pts) | saññāyapi → saññāya pi (pts) | saṅkhāresupi → saṅkhāresu pi (pts) | viññāṇasmimpi → viññāṇasmim pi (pts)
อริยสาวกผู้ได้สดับเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในรูป ย่อมเบื่อหน่ายแม้ ในเวทนา ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในสัญญา ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในสังขาร ย่อมเบื่อหน่าย แม้ในวิญญาณ เมื่อเบื่อหน่ายย่อมคลายกำหนัด
Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
iti → B1-2 vimuttamhīti (pts note) | vimuttamiti → vimuttam iti (pts)
เพราะคลายกำหนัด จิตย่อม หลุดพ้น เมื่อจิตหลุดพ้นแล้ว ก็รู้ว่า ‘หลุดพ้นแล้ว’

‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.
vusitaṁ → vusitam (pts) | nāparaṁ → nāparam (pts)
รู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบ พรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป’

Taṁ kiṁ maññasi, anurādha,
kiṁ maññasi → kiṁmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
อนุราธะ เธอเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
rūpaṁ tathāgatoti samanupassasī”ti?
ti → B1 samanupassīti always (pts note) | tathāgatoti samanupassasīti → tathāgato ti samanupassasī ti (pts)
เธอพิจารณาเห็นรูปว่าเป็น ตถาคตหรือ”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“Vedanaṁ tathāgatoti samanupassasī”ti?
tathāgatoti samanupassasīti → tathāgato ti samanupassasī ti (pts)
“เธอพิจารณาเห็นเวทนาว่า ‘เป็นตถาคต’ หรือ”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไมใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Saññaṁ tathāgatoti samanupassasī”ti?
tathāgatoti samanupassasīti → tathāgato ti samanupassasī ti (pts)
“เธอพิจารณาเห็นสัญญาว่า ‘เป็นตถาคต’ หรือ”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Saṅkhāre tathāgatoti samanupassasī”ti?
tathāgatoti samanupassasīti → tathāgato ti samanupassasī ti (pts)
“เธอพิจารณาเห็นสังขารว่า ‘เป็นตถาคต’ หรือ”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Viññāṇaṁ tathāgatoti samanupassasī”ti?
tathāgatoti samanupassasīti → tathāgato ti samanupassasī ti (pts)
“เธอพิจารณาเห็นวิญญาณว่า ‘เป็นตถาคต’ หรือ”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“Taṁ kiṁ maññasi, anurādha,
kiṁ maññasi → kiṁmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
“อนุราธะ เธอเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
rūpasmiṁ tathāgatoti samanupassasī”ti?
rūpasmiṁ tathāgatoti samanupassasīti → rūpasmim tathāgato ti samanupassasī ti (pts)
เธอพิจารณาเห็นว่า ‘ตถาคตมีใน รูป’ หรือ”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“Aññatra rūpā tathāgatoti samanupassasī”ti?
tathāgatoti → tathāgato ti (pts)
“เธอพิจารณาเห็นว่า ‘ตถาคตมีนอกจากรูป’ หรือ”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“Vedanāya …pe…
+ → tathāgatoti samanupassasīti no hetaṁ bhante (bjt)
“เธอพิจารณาเห็นว่า ‘ตถาคตมีในเวทนา’ หรือ” “ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
aññatra vedanāya …pe…“เธอพิจารณาเห็นว่า ‘ตถาคตมีนอกจากเวทนา’ หรือ ฯลฯ saññāya …pe…‘ตถาคตมีใน สัญญา’ หรือ ฯลฯ aññatra saññāya …pe…‘ตถาคตมีนอกจากสัญญา’ หรือ ฯลฯ saṅkhāresu …pe…‘ตถาคตมีในสังขาร’ หรือ ฯลฯ aññatra saṅkhārehi …pe…‘ตถาคตมีนอกจากสังขาร’ หรือ ฯลฯ viññāṇasmiṁ tathāgatoti samanupassasī”ti?
viññāṇasmiṁ tathāgatoti samanupassasīti → viññāṇasmim tathāgato ti samanupassasi ti (pts)
เธอพิจารณาเห็นว่า ‘ตถาคตมีใน วิญญาณ’ หรือ”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Aññatra viññāṇā tathāgatoti samanupassasī”ti?
viññāṇā → viññāṇaṁ (sya-all)
“เธอพิจารณาเห็นว่า ‘ตถาคตมีนอกจากวิญญาณ’ หรือ”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“Taṁ kiṁ maññasi, anurādha,
kiṁ maññasi → kim maññāsi (pts) | kiṁ maññasi → kiṁmaññasi (bjt)
“อนุราธะ เธอเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
rūpaṁ, vedanaṁ, saññaṁ, saṅkhāre, viññāṇaṁ tathāgatoti samanupassasī”ti?
saññaṁ → vedanātha, saññā (bj: sī.pævi, sī.pavi) | Rūpaṁ → rūpa (pts note) | saññā → S1-3 vedanaṁsaññaṁ (pts note) | saṅkhārā → S1-3 B1 saṅkhārā (pts note)
เธอพิจารณาเห็นรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณว่า ‘เป็นตถาคต’ หรือ”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“Taṁ kiṁ maññasi, anurādha,
kiṁ → kim (pts)
“อนุราธะ เธอเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
ayaṁ so arūpī avedano asaññī asaṅkhāro aviññāṇo tathāgatoti samanupassasī”ti?
tathāgatoti samanupassasīti → tathāgato ti samanupassasī ti (pts)
เธอพิจารณาเห็นว่า ‘ตถาคตนี้ ไม่มีรูป ไม่มีเวทนา ไม่มีสัญญา ไม่มีสังขาร ไม่มีวิญญาณ’ หรือ”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“Ettha ca te, anurādha, diṭṭheva dhamme saccato thetato tathāgate anupalabbhiyamāne kallaṁ nu te taṁ veyyākaraṇaṁ—
saccato thetato tathāgate anupalabbhiyamāne → saccato vā tathato vā anupabbhanīyasabhāvo (cck, sya1ed); saccato vā tathato vā anupalabbhiyamāno (sya2ed, mr); saccato thetato tathāgate anupalabbhyamāne (pts1ed); saccato thetato tathāgate anupalabbhamāne (?) | veyyākaraṇaṁ → vyākaraṇāya (bj) | ca → (bj, pts) | thetato tathāgate anupalabbhiyamāne → vā tathato vā anupalabbhiyamāno (sya-all) | anupalabbhiyamāne → anupalabbhyamāne (pts) | te → (pts) | thetato → saccato vā (bj: syā); tathato vā (bj: syā) | anupalabbhiyamāne → tathāgato anupalabbhiyamāno (bj: machasaṁ); anupalabbhanīyasabhāvo (bj: syā); labbhanīyasabhāvo (bj: syā) | vyākaraṇāya → veyyākaraṇāya (bj: syā, machasaṁ) | anupalabbhiyamāne → tathāgato anupalabbhiyamāno (cck: syā. ka.); tathāgate anupalabbhamāne (cck: ?) | veyyākaraṇaṁ → veyyākaraṇāya (cck: sī.) | anupalabbhiyamāno → saccato tato tathāgato anupalabbhiyamāno. ba. saccato thetato tathāgato anupalabbhiyamāno (sya-all: sī.) | Ettha → B1 inserts ca (pts note) | tathāgate → S1-3, B1 -gato (pts note) | anupalabbhyamāne → B1 -labbhyamāno (pts note) | kallaṁ nu → kallannu (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | te taṁ → tetaṁ (th)
“อนุราธะ แท้จริง เธอจะค้นหาตถาคตโดยจริงโดยแท้ในขันธ์ ๕ นี้ในปัจจุบัน ไม่ได้เลย ควรหรือที่เธอจะตอบว่า
yo so, āvuso, tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto, taṁ tathāgato aññatra imehi catūhi ṭhānehi paññāpayamāno paññāpeti:
aññatra imehi → aññatrimehi (bj, sya-all, pts) | paññāpeti → paññapeti (sya-all) | Yo → S1-3 vyākaraṇāya (pts note)
‘ผู้มีอายุทั้งหลาย พระตถาคตเป็นอุดมบุรุษ เป็นบรมบุรุษ ทรงบรรลุธรรมที่ควรบรรลุอย่างยอดเยี่ยม เมื่อจะทรงบัญญัติข้อนั้น ย่อมทรงบัญญัติเว้นจากฐานะ ๔ ประการนี้ คือ
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā …pe…
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
๑. หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีก ฯลฯ
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā”ti?
paraṁ maraṇāti vāti → param maraṇā ti vā (pts) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt)
๔. หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่หรือ”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ข้อนั้นไม่ควรเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“Sādhu sādhu, anurādha.
sādhu → sādhu (bj: sīmu) | sādhu → Not repeated in S1-3 (pts note)
“ดีละ ดีละ อนุราธะ
Pubbe cāhaṁ, anurādha, etarahi ca dukkhañceva paññāpemi dukkhassa ca nirodhan”ti.
paññāpemi → paññapemi (sya-all) | cāham → S1-3 vāhum (pts note) | ceva → B1 dukkhaññeva (pts note) | dukkhañceva → dukkhañ ceva (pts)
ทั้งในกาลก่อนและในบัดนี้ เราย่อมบัญญัติทุกข์และ ความดับทุกข์เท่านั้น”

Dutiyaṁ.อนุราธสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย