Kimatthiyasutta
Kimatthiyasutta → kimattha (pts1ed)๕ กิมัตถิยสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthīnidānaṁ (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu …pe… ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
tenupasaṅkamiṁsu → S3 -saṁkami. (pts note) | + → upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā (bjt, th) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ (pts)ครั้งนั้น ภิกษุหลายรูปเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาท แล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“Idha no, bhante, aññatitthiyā paribbājakā amhe evaṁ pucchanti:
evaṁ → evam (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานวโรกาส พวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกถามข้าพระองค์ทั้งหลายอย่างนี้ว่า
‘kimatthiyaṁ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṁ vussatī’ti?
Gotame → S3 samaṇo gotamo. (pts note) | kimatthiyaṁ → kimatthi yam (pts) | brahmacariyaṁ vussatīti → brahmacariyam vussatī ti (pts)‘ผู้มีอายุทั้งหลาย พวกท่านอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ในพระสมณโคดมเพื่อประโยชน์ อะไร’
Evaṁ puṭṭhā mayaṁ, bhante, tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ byākaroma:
byākaroma → vyākaroma (bjt)ข้าพระองค์ทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้ว จึงตอบอัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้น อย่างนี้ว่า
‘dukkhassa kho, āvuso, pariññatthaṁ bhagavati brahmacariyaṁ vussatī’ti.
pariññatthaṁ → pariññattam (pts) | pariññattam → S1 pariññatthaṁ. (pts note) | vussatīti → vussatī ti (pts)‘ผู้มีอายุทั้งหลาย พวกเราอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ในพระผู้มีพระภาค เพื่อกำหนดรู้ทุกข์’
Kacci mayaṁ, bhante, evaṁ puṭṭhā evaṁ byākaramānā vuttavādino ceva bhagavato homa, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkhāma, dhammassa cānudhammaṁ byākaroma, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchatī”ti?
abbhācikkhāma → abbhacikkhāma (pts) | āgacchatīti → S1-3 adhigacchatīti. (pts note) | byākaramānā → vyākaramānā (bjt) | byākaroma → vyākaroma (bjt, pts) | mayaṁ → mayam (pts) | evaṁ → evam (pts) | evaṁ byākaramānā → evam vyākaramānā (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)ข้าพระองค์ทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้ว ตอบอย่างนี้ ชื่อว่า พูดตรงตามที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ ไม่ชื่อว่ากล่าวตู่พระผู้มีพระภาคด้วยคำเท็จหรือ ชื่อว่ากล่าวแก้อย่างสมเหตุสมผลหรือ ไม่มีบ้างหรือที่คำเช่นนั้นและคำที่กล่าวต่อ ๆ กันมาจะเป็นเหตุให้ถูกตำหนิได้”
“Taggha tumhe, bhikkhave, evaṁ puṭṭhā evaṁ byākaramānā vuttavādino ceva me hotha, na ca maṁ abhūtena abbhācikkhatha, dhammassa cānudhammaṁ byākarotha, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchati.
evaṁ byākaramānā → evam vyākaramāṇā (pts) | gārayhaṁ → S3 gārayho (or gārayhe by correction). (pts note) | byākaramānā → vyākaramānā (bjt) | byākarotha → vyākarotha (bjt, pts) | maṁ → mam (pts) | ṭhānaṁ → ṭhānam (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “เอาเถิด ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายถูกถาม อย่างนั้นแล้ว ตอบอย่างนั้น ชื่อว่าพูดตรงตามคำที่เรากล่าวไว้ ไม่ชื่อว่ากล่าวตู่เรา ด้วยคำเท็จ ชื่อว่ากล่าวแก้อย่างสมเหตุสมผล ไม่มีคำเช่นนั้นและคำที่กล่าวต่อ ๆ กันมาที่จะเป็นเหตุให้ถูกตำหนิได้
Dukkhassa hi pariññatthaṁ mayi brahmacariyaṁ vussati.
hi → hi bhikkhave (bj) | pariññatthaṁ → bhikkhave pariññattam (pts) | bhikkhave → missing in B1. (pts note) | pariññattam → S1-3 pariññatthaṁ. (pts note)เพราะเธอทั้งหลายอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ในเรา เพื่อกำหนดรู้ทุกข์
Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṁ puccheyyuṁ:
vo → sace kho (bj: sī.pævi, sī.pavi) | vo → S1-3 kho. (pts note) | evaṁ → evam (pts)ภิกษุทั้งหลาย ถ้าอัญเดียรถีย์ปริพาชกพึงถามเธอทั้งหลายว่า
‘atthi panāvuso, maggo, atthi paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyā’ti, evaṁ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ byākareyyātha:
byākareyyātha → vyakareyyātha (pts) | byākareyyātha → vyākareyyātha (bjt) | evaṁ → evam (pts) | tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ → tesam aññatitthiyānam paribbājakānam (pts)‘ผู้มีอายุทั้งหลาย มีมรรค มีปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้ทุกข์นั้นอยู่หรือ’ เธอทั้งหลาย ถูกถามอย่างนี้แล้ว พึงตอบอัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นอย่างนี้ว่า
‘atthi kho, āvuso, maggo, atthi paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyā’ti.‘ผู้มีอายุทั้งหลาย มีมรรค มีปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้ทุกข์นั้นอยู่’
Katamo ca, bhikkhave, maggo, katamā paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyāti?
pariññāyāti → pariññāya (bj) | pariññāyāti ayameva → pariññāya ayam eva (pts) | pariññāya → B1-2 pariññāyāti. (pts note)มรรค เป็นอย่างไร ปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้ทุกข์นั้น เป็นอย่างไร
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | ayameva → ayam eva (pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)คือ อริยมรรคมีองค์ ๘ นี้แล ได้แก่
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
+ → sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati (bjt)๑. สัมมาทิฏฐิ ฯลฯ ๘. สัมมาสมาธิ
Ayaṁ, bhikkhave, maggo, ayaṁ paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyāti.
ayaṁ → ayam (pts)นี้คือมรรค นี้คือปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้ทุกข์
Evaṁ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ byākareyyāthā”ti.
byākareyyāthāti pañcamaṁ → vyākareyyāthāti (bj)ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้ว พึงตอบอัญเดียรถีย์ปริพาชก เหล่านั้นอย่างนี้”
Pañcamaṁ.
nidānaṁ → S1-3 omit nidānam here and further on. (pts note)กิมัตถิยสูตรที่ ๕ จบ