Saṅgāravasutta๕๕ สังคารวสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthīnidānaṁ (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
saṅgāravo → sagāravo (sya-all)ครั้งนั้น สังคารวพราหมณ์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ได้สนทนา ปราศรัยพอเป็นที่บันเทิงใจ
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | saṅgāravo → sagāravo (sya-all) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถาม พระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“Ko nu kho, bho gotama, hetu, ko paccayo yenekadā dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā?
sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (bjt) | dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi → dīgharattam sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na paṭibhanti (pts)“ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้มนตร์ แม้ที่สาธยายมาเป็นเวลานานก็ไม่แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่ไม่ได้สาธยาย เลย
Ko pana, bho gotama, hetu, ko paccayo yenekadā dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā”ti?
dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi → dīgharattam asajjhāyakatā pi (pts) | sajjhāyakatāti → sajjhāyakatā ti (pts)อนึ่ง อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้มนตร์แม้ที่ไม่ได้สาธยายมาเป็นเวลานานก็แจ่มแจ้ง ได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่สาธยายเลย”
“Yasmiṁ kho, brāhmaṇa, samaye kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati, paratthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati, ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati; dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
nappajānāti → nappajānāti na passati (sya-all) | na jānāti → nappajānāti (sya-all) | paratthampi → ubhayattham pi (pts) | ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ → dīgharattam sajjhāyakatā pi mantā (pts) | nappajānāti → nappaṭijānāti (bj: sī.pævi, sī.pavi) | jānāti → nappajānāti (bj: machasaṁ, syā) | pajānāti → S1-2 paṭijānāti. (pts note) | parattham → S3 paramattham. (pts note) | nappajānāti attatthampi → na pajānāti attattham pi (pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts) | paratthampi → parattham pi (pts) | nappaṭibhanti → na paṭibhanti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “พราหมณ์ ๑. สมัยใด บุคคลมีจิตถูกกามราคะกลุ้มรุม ถูกกามราคะครอบงำ อยู่ และไม่รู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากกามราคะที่เกิดขึ้นแล้ว ตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคลไม่รู้ ไม่เห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความเป็นจริง มนตร์ แม้ที่สาธยายมาเป็นเวลานานก็ไม่แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูด ถึงมนตร์ที่ไม่ได้สาธยายเลย
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto saṁsaṭṭho lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā.
nīliyā → nīlāya (bj); niliyā (pts) | mañjiṭṭhāya → mañjeṭṭhāya (bj); mañjeṭṭhāya va (pts) | nīlāya → bhaliddāya vā mañjeṭṭhāya vā (bj: sī.pævi, sī.pavi); nīliyā (bj: syā) | vā → S1-3 omit niliyā vā. (pts note) | va → B1-2 mañcaṭṭhāya. (pts note)ภาชนะน้ำซึ่งระคนด้วยครั่ง ขมิ้น สีเขียว หรือสีเหลืองอ่อน
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ na jāneyya na passeyya.
na jāneyya → nappajāneyya (sya-all) | sakaṁ mukhanimittaṁ → sakam mukhanimittam (pts)คนมีตาดีมองดู เงาหน้าของตนในภาชนะน้ำนั้น ไม่พึงรู้ ไม่พึงเห็นตามความเป็นจริง แม้ฉันใด
Evameva kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati …pe… paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati; dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
nappajānāti → nappajānāti na passati (sya-all) | na jānāti → nappajānāti (sya-all) | + → najānāti (bjt) | evameva → evam eva (pts) | nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti attatthampi → nissaraṇam yāthābhūtaṁ nappajānati attattham pi (pts) | paratthampi ubhayatthampi → parattham pi ubhayattham pi (pts) | dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi → dīgharattam sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na paṭibhanti (pts)สมัยใด บุคคลมีจิตถูกกามราคะกลุ้มรุม ถูกกามราคะครอบงำอยู่ และไม่ รู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากกามราคะที่เกิดขึ้นแล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคลไม่รู้ ไม่เห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความ เป็นจริง มนตร์แม้ที่สาธยายมาเป็นเวลานานก็ไม่แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึง มนตร์ที่ไม่ได้สาธยายเลย ฉันนั้นเหมือนกัน
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati; dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
nappajānāti → nappajānāti na passati (sya-all) | na jānāti → nappajānāti (sya-all) | byāpādassa → byāpadassa (pts) | ca → S1-3 vā. (pts note) | na → B1 nā. (pts note) | caparaṁ → ca param (pts) | nappajānāti attatthampi → na pajānāti attattham pi (pts) | paratthampi → parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na paṭibhanti (pts)๒. สมัยใด บุคคลมีจิตถูกพยาบาทกลุ้มรุม ถูกพยาบาทครอบงำอยู่ และไม่รู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากพยาบาทที่เกิดขึ้นแล้วตาม ความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคลไม่รู้ ไม่เห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความเป็นจริง มนตร์ แม้ที่สาธยายมาเป็นเวลานานก็ไม่แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูด ถึงมนตร์ที่ไม่ได้สาธยายเลย
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto agginā santatto pakkuthito usmudakajāto.
pakkuthito → ukkaṭṭhito (bj, pts1ed); ukkuṭṭhito (sya-all); pakkudhito (mr) | usmudakajāto → ussadakajāto (bj); usmādakajāto (sya-all) | pakkuthito usmudakajāto → ukkuṭṭhito usmādakajāto (sya-all) | pakkuthito → ukkaṭṭhito (pts) | ukkaṭṭhito → pakkuthito (bj: machasaṁ, syā); ukkuṭṭhito (bj: syā) | ussadakajāto → usmudakajāta (bj: machasaṁ); usmādakajāta (bj: syā) | pakkuthito → pakkudhito (cck: ka.); ukkaṭṭhito (cck: sī.); ukkuṭṭhito (cck: syā.) | usmudakajāto → ussadakajāto (cck: sī.); usmādakajāto (cck: syā.) | usmādakajāto → ba. usmudakajāto (sya-all note) | ukkaṭṭhito → S3 ukkatthīto B1 pakkudhito B2 pakkutito. (pts note) | usmudakajāto → B2 usmussadaka- S1 ussataka- S3 ussadaka- (pts note) | pakkuthito usmudakajāto → ukkaṭṭhito ussadakajāto (bjt)ภาชนะน้ำร้อนเพราะไฟเดือดพล่านเป็นไอ
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ na jāneyya na passeyya.
na jāneyya → nappajāneyya (sya-all) | tattha → S1 -ttha omitting ta. (pts note) | mukhanimittaṁ → mukhanimittam (pts)คนมีตาดีมองดูเงาหน้าของตนใน ภาชนะน้ำนั้นไม่พึงรู้ ไม่พึงเห็นตามความเป็นจริง แม้ฉันใด
Evameva kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati, paratthampi tasmiṁ samaye …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati; dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
nappajānāti → nappajānāti na passati (sya-all) | na jānāti → nappajānāti (sya-all) | ca → missing in S1-3. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ → nissaraṇam yathābhūtam (pts) | attatthampi → attattham pi (pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts) | paratthampi tasmiṁ samaye → parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na paṭibhanti (pts)สมัยใด บุคคลมีจิตถูกพยาบาทกลุ้มรุม ถูกพยาบาทครอบงำอยู่ และไม่รู้ ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากพยาบาทที่เกิดขึ้นแล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคลไม่รู้ ไม่เห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความเป็นจริง มนตร์แม้ที่สาธยายมาเป็นเวลานานก็ไม่แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่ไม่ได้ สาธยายเลย ฉันนั้นเหมือนกัน
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati; dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
thinamiddhassa → thīnamiddhassa (bj, sya-all, pts) | thinamiddhapariyuṭṭhitena → thīnamiddhapariyuṭṭhitena (sya-all, pts) | thinamiddhaparetena → thīnamiddhaparetena (sya-all, pts) | nappajānāti → nappajānāti na passati (sya-all) | na jānāti → nappajānāti (sya-all) | attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ → attattham pi (pts) | nappaṭibhanti → na patibhanti (pts) | jānāti → S1 najānajānāti. (pts note) | caparaṁ → ca param (pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts) | paratthampi → parattham pi (pts) | ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ → ubhayattham pi (pts) | dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi → dīgharattam sajjhāyakatā pi (pts)๓. สมัยใด บุคคลมีจิตถูกถีนมิทธะกลุ้มรุม ถูกถีนมิทธะครอบงำอยู่ และไม่รู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากถีนมิทธะที่เกิดขึ้นแล้วตาม ความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคลไม่รู้ ไม่เห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความเป็นจริง มนตร์แม้ ที่สาธยายมาเป็นเวลานานก็ไม่แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึง มนตร์ที่ไม่ได้สาธยายเลย
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto sevālapaṇakapariyonaddho.
sevālapaṇakapariyonaddho → S1 -panaka- B1 salāka- B2 padalāka. (pts note)ภาชนะน้ำถูกสาหร่ายและแหนปกคลุมไว้
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ na jāneyya na passeyya.
na jāneyya → nappajāneyya (sya-all) | sakaṁ mukhanimittaṁ → sakam mukhanimittam (pts)คนมีตาดีมองดูเงาหน้าของตนใน ภาชนะน้ำนั้นไม่พึงรู้ ไม่พึงเห็นตามความเป็นจริง แม้ฉันใด
Evameva kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati; dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
thinamiddhapariyuṭṭhitena → thīnamiddhapariyuṭṭhitena (sya-all, pts) | thinamiddhaparetena → thīnamiddhaparetena (sya-all, pts) | thinamiddhassa → thīnamiddhassa (sya-all, pts) | nappajānāti → nappajānāti na passati (sya-all) | na jānāti → nappajānāti (sya-all) | yathābhūtaṁ → (pts) | tasmiṁ → B1 yasmiṁ. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | yasmiṁ → yasmim (pts) | attatthampi → attattham pi (pts) | paratthampi → parattham pi (pts) | ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ → ubhayattham pi (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na paṭibhanti (pts)สมัยใด บุคคลมีจิตถูกถีนมิทธะกลุ้มรุม ถูกถีนมิทธะครอบงำอยู่ และไม่รู้ชัด ธรรมเครื่องสลัดออกจากถีนมิทธะที่เกิดขึ้นแล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคล ไม่รู้ ไม่เห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความเป็นจริง มนตร์แม้ที่สาธยายมาเป็นเวลานานก็ไม่แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่ไม่ ได้สาธยายเลย ฉันนั้นเหมือนกัน
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati; dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
nappajānāti → nappajānāti na passati (sya-all) | na jānāti → nappajānāti (sya-all) | caparaṁ → ca param (pts) | attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ → attattham pi (pts) | jānāti → pajānāti (pts) | paratthampi → parattham pi (pts) | ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ → ubhayattham pi (pts) | dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi → dīgharattam sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na paṭibhanti (pts)๔. สมัยใด บุคคลมีจิตถูกอุทธัจจกุกกุจจะกลุ้มรุม ถูกอุทธัจจกุกกุจจะครอบงำอยู่ และไม่รู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจาก อุทธัจจกุกกุจจะที่เกิดขึ้นแล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคล ไม่รู้ ไม่เห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสอง ตามความเป็นจริง มนตร์แม้ที่สาธยายมาเป็นเวลานานก็ไม่แจ่ม แจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่ไม่ได้สาธยายเลย
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto vāterito calito bhanto ūmijāto.
bhanto → bhaṅgo (sya-all) | bhaṅgo → ba. bhante (sya-all note) | bhanto → B1 bhantena. (pts note) | ūmijāto → B1-2 ummijāto. (pts note)ภาชนะน้ำถูกลมพัด ไหว วน เป็นคลื่น
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ na jāneyya na passeyya.
na jāneyya → nappajāneyya (sya-all) | sakaṁ mukhanimittaṁ → sakam mukhanimittam (pts)คนมีตาดีมองดูเงาหน้าของตนใน ภาชนะน้ำนั้น ไม่พึงรู้ ไม่พึงเห็นตามความเป็นจริง แม้ฉันใด
Evameva kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati; dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
nappajānāti → nappajānāti na passati (sya-all) | na jānāti → nappajānāti (sya-all) | evameva → evam eva (pts) | nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ → nissaraṇam (pts) | attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ → attattham pi (pts) | paratthampi → parattham pi (pts) | ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ → ubhayattham pi (pts) | dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi → dīgharattam sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na paṭibhanti (pts)สมัยใด บุคคลมีจิตถูกอุทธัจจกุกกุจจะกลุ้มรุม ถูกอุทธัจจกุกกุจจะครอบงำอยู่ และไม่รู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากอุทธัจจกุกกุจจะที่เกิดขึ้นแล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคลไม่รู้ ไม่เห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสอง ตามความเป็นจริง มนตร์แม้ที่สาธยายมาเป็นเวลานานก็ไม่แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็น ต้องพูดถึงมนตร์ที่ไม่ได้สาธยายเลย ฉันนั้นเหมือนกัน
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi … dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
nappajānāti → nappajānāti na passati (sya-all) | na jānāti → nappajānāti (sya-all) | + → tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati (bjt) | + → tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati (th) | caparaṁ → ca param (pts) | vicikicchāparetena → vicikiccāparetena (pts) | attatthampi → attattham pi (pts) | paratthampi ubhayatthampi dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi → parattham pi ubhayattham pi dīgharattam sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na paṭibhanti (pts)๕. สมัยใด บุคคลมีจิตถูกวิจิกิจฉากลุ้มรุม ถูกวิจิกิจฉาครอบงำอยู่ และไม่รู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากวิจิกิจฉาที่เกิดขึ้นแล้วตามความ เป็นจริง สมัยนั้น บุคคลไม่รู้ ไม่เห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความเป็นจริง มนตร์แม้ที่สาธยาย มาเป็นเวลานานก็ไม่แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่ไม่ ได้สาธยายเลย
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto āvilo luḷito kalalībhūto andhakāre nikkhitto.
luḷito → S1-3 lulito. (pts note) | kalalībhūto → S1 kallī- (pts note) | nikkhitto → S1 andhakānikkhitte. (pts note)ภาชนะน้ำขุ่นมัว เป็นตม ที่เขาวางไว้ในที่มืด
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ na jāneyya na passeyya.
na jāneyya → nappajāneyya (sya-all) | sakaṁ mukhanimittaṁ → sakam mukhanimittam (pts)คนมีตาดี มองดูเงาหน้าของ ตนในภาชนะน้ำนั้น ไม่พึงรู้ ไม่พึงเห็นตามความเป็นจริง แม้ฉันใด
Evameva kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati, paratthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati, ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati; dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
nappajānāti → nappajānāti na passati (sya-all) | na jānāti → nappajānāti (sya-all) | evameva → evam eva (pts) | nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti attatthampi → nissaraṇam yathābhūtam na pajānāti attattham pi (pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts) | jānāti → pajānāti (pts) | paratthampi → parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na paṭibhanti (pts)สมัยใด บุคคลมีจิตถูกวิจิกิจฉากลุ้มรุม ถูกวิจิกิจฉาครอบงำอยู่ และไม่รู้ชัด ธรรมเครื่องสลัดออกจากวิจิกิจฉาที่เกิดขึ้นแล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคล ไม่รู้ ไม่เห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความเป็นจริง มนตร์แม้ที่สาธยายมาเป็นเวลานานก็ไม่แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่ไม่ ได้สาธยายเลย ฉันนั้นเหมือนกัน
Ayaṁ kho, brāhmaṇa, hetu ayaṁ paccayo yenekadā dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
ayaṁ → ayam (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na paṭibhanti (pts)นี้แล เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้มนตร์แม้ที่สาธยายมาเป็นเวลานานก็ไม่แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่ไม่ได้สาธยายเลย
Yasmiñca kho, brāhmaṇa, samaye na kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati na kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati, paratthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati, ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati; dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
jānāti → pajānāti (bj, sya-all) | pajānāti → pajānāti passati (sya-all) | kāmarāgapariyuṭṭhitena → kāmarāgapariyuṭṭhena (pts) | ubhayatthampi → ubhayattam pi (pts) | pajānāti → S3 jānāti. (pts note) | yasmiñca → yasmiṁ ca (bjt, pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts) | attatthampi → attattham pi (pts) | paratthampi → parattham pi (pts) | dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi → dīgharattam asajjhāyakatā pi (pts)พราหมณ์ แต่ ๑. สมัยใด บุคคลมีจิตไม่ถูกกามราคะกลุ้มรุม ไม่ถูกกามราคะ ครอบงำอยู่ และรู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากกามราคะที่เกิด ขึ้นแล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคลย่อมรู้ ย่อมเห็นแม้ ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความ เป็นจริง มนตร์แม้ที่ไม่ได้สาธยายมาเป็นเวลานานก็แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่สาธยายเลย
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto asaṁsaṭṭho lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā.
nīliyā → nīlāya (bj) | mañjiṭṭhāya → mañjeṭṭhāya (bj, pts) | nīliyā → S1-3 nīlāya. (pts note) | mañjeṭṭhāya → B1-2 mañce(B1 ca) ṭṭhāya. (pts note)ภาชนะน้ำซึ่งไม่ระคนด้วยครั่ง ขมิ้น สีเขียว หรือสีเหลืองอ่อน
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ jāneyya passeyya.
jāneyya → pajāneyya (sya-all) | sakaṁ mukhanimittaṁ → sakam mukhanimittam (pts)คนมีตาดี มอง ดูเงาหน้าของตนในภาชนะน้ำนั้นพึงรู้ พึงเห็นตามความเป็นจริง แม้ฉันใด
Evameva kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati na kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti …pe….
pajānāti → pajānāti passati (sya-all) | brāhmaṇa → S1 brāhmaṇo. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | evameva → evam eva (pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts)สมัยใด บุคคลมีจิตไม่ถูกกามราคะกลุ้มรุม ไม่ถูกกามราคะครอบงำอยู่ และ รู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากกามราคะที่เกิดขึ้นแล้วตามความเป็นจริง ฯลฯ
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati na byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi …pe… dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
jānāti → pajānāti (bj, sya-all) | pajānāti → pajānāti passati (sya-all) | caparaṁ brāhmaṇa → ca (pts) | + → tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ pajānāti passati (bjt) | byāpādapariyuṭṭhitena → byāpāda pariyuṭṭhitena (th)๒. สมัยใด บุคคลมีจิตไม่ถูกพยาบาทกลุ้มรุม ไม่ถูกพยาบาท ครอบงำอยู่ และรู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากพยาบาทที่เกิดขึ้น แล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคลย่อมรู้ ย่อมเห็น แม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความ เป็นจริง มนตร์แม้ที่ไม่ได้สาธยายมาเป็นเวลานานก็แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่สาธยายเลย
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto na agginā santatto na pakkuthito na usmudakajāto.
pakkuthito → ukkaṭṭhito (bj); ukkuṭṭhito (sya-all) | usmudakajāto → usmādakajāto (sya-all) | na pakkuthito → ukkaṭṭhīto (pts) | na → missing in S1. (pts note) | ukkaṭṭhīto → B1 pakkudhito B2 paṭikkutito. (pts note) | usmudakajāto → B2 usmussadaka- S1-3 ussadaka- (pts note) | usmudakajāto → ussadakajāto (bjt)ภาชนะน้ำไม่ร้อนเพราะไฟ ไม่เดือดพล่าน ไม่เป็นไอ
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ jāneyya passeyya.
jāneyya → pajāneyya (sya-all)คนมีตาดีมองดูเงาหน้า ของตนในภาชนะน้ำนั้นพึงรู้ พึงเห็นตามความเป็นจริง แม้ฉันใด
Evameva kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati na byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi …pe… dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
pajānāti → pajānāti passati (sya-all) | jānāti → pajānāti (sya-all)สมัยใด บุคคลมีจิตไม่ถูกพยาบาทกลุ้มรุม ไม่ถูกพยาบาทครอบงำอยู่ และรู้ชัด ธรรมเครื่องสลัดออกจากพยาบาทที่เกิดขึ้นแล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคล ย่อมรู้ ย่อมเห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความเป็นจริง มนตร์แม้ที่ไม่ได้สาธยายมาเป็นเวลานานก็แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่ สาธยายเลย ฉันนั้นเหมือนกัน
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati na thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi …pe… dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
jānāti → pajānāti (bj, sya-all) | thinamiddhapariyuṭṭhitena → thīnamiddha pariyuṭṭhitena (sya-all) | thinamiddhaparetena → thīnamiddhaparetena (sya-all) | thinamiddhassa → thīnamiddhassa (sya-all) | pajānāti → pajānāti passati (sya-all) | caparaṁ brāhmaṇa → (pts) | + → tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ pajānāti passati (bjt)๓. สมัยใด บุคคลมีจิตไม่ถูกถีนมิทธะกลุ้มรุม ไม่ถูกถีนมิทธะ ครอบงำอยู่ และรู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากถีนมิทธะที่เกิดขึ้น แล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคลย่อมรู้ ย่อมเห็นแม้ ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความ เป็นจริง มนตร์แม้ที่ไม่ได้สาธยายมาเป็นเวลานานก็แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่สาธยายเลย
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto na sevālapaṇakapariyonaddho.
seyyathāpi → seyyāthapi (pts) | sevālapaṇakapariyonaddho → S3 -panaka- B1-2 salāka- (pts note)ภาชนะน้ำไม่ถูกสาหร่ายและแหนปกคลุมไว้
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ jāneyya passeyya.
jāneyya → pajāneyya (sya-all)คนมีตาดีมองดูเงาหน้าของตนใน ภาชนะน้ำนั้นพึงรู้ พึงเห็นตามความเป็นจริง แม้ฉันใด
Evameva kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati na thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi …pe… dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
thinamiddhapariyuṭṭhitena → thīnamiddhapariyuṭṭhitena (sya-all, pts) | thinamiddhaparetena → thīnamiddhaparetena (sya-all) | thinamiddhassa → thīnamiddhassa (sya-all) | pajānāti → pajānāti passati (sya-all) | jānāti → pajānāti (sya-all)สมัยใด บุคคลมีจิตไม่ถูกถีนมิทธะกลุ้มรุม ไม่ถูกถีนมิทธะครอบงำอยู่ และรู้ชัด ธรรมเครื่องสลัดออกจากถีนมิทธะที่เกิดขึ้นแล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคล ย่อมรู้ ย่อมเห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความ เป็นจริง มนตร์แม้ที่ไม่ได้สาธยายมาเป็นเวลานานก็แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูด ถึงมนตร์ที่สาธยายเลย ฉันนั้นเหมือนกัน
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati na uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi …pe… dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
jānāti → pajānāti (bj, sya-all) | pajānāti → pajānāti passati (sya-all) | caparaṁ brāhmaṇa → (pts) | cetasā → vetasā (pts) | + → tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ pajānāti passati (bjt)๔. สมัยใด บุคคลมีจิตไม่ถูกอุทธัจจกุกกุจจะกลุ้มรุม ไม่ถูกอุทธัจจ กุกกุจจะครอบงำอยู่ และรู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากอุทธัจจ กุกกุจจะที่เกิดขึ้นแล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคลย่อมรู้ ย่อมเห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสอง ตามความเป็นจริง มนตร์แม้ที่ไม่ได้สาธยายมาเป็นเวลานาน ก็ แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่สาธยายเลย
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto na vāterito na calito na bhanto na ūmijāto.
bhanto → bhaṅgo (sya-all) | vāterito → vāteriṭo (pts) | na → this phrase is missing in S1-3. (pts note) | bhanto → B1 bhante. (pts note) | na → omitted by S1-3. (pts note) | ūmijāto → S1 umīto as before. (pts note)ภาชนะน้ำไม่ถูกลมพัด ก็ไม่ไหว ไม่วน ไม่เป็นคลื่น
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ jāneyya passeyya.
jāneyya → pajāneyya (sya-all)คนมีตาดีมองดูเงาหน้า ของตนในภาชนะน้ำนั้น พึงรู้ พึงเห็นตามความเป็นจริง แม้ฉันใด
Evameva kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati na uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi …pe… dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
uppannassa → uppanassa (sya-all) | pajānāti → pajānāti passati (sya-all) | jānāti → pajānāti (sya-all)สมัยใด บุคคลมีจิตไม่ถูกอุทธัจจกุกกุจจะกลุ้มรุม ไม่ถูกอุทธัจจกุกกุจจะ ครอบงำอยู่ และรู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากอุทธัจจกุกกุจจะที่เกิดขึ้นแล้วตาม ความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคลย่อมรู้ ย่อมเห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความเป็นจริง มนตร์แม้ที่ไม่ได้สาธยายมาเป็นเวลานาน ก็แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่สาธยายเลย ฉันนั้นเหมือนกัน
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati na vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati, paratthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati; ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati; dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
pajānāti → pajānāti passati (sya-all) | jānāti → pajānāti (bj, sya-all) | caparaṁ brāhmaṇa → ca (pts) | yathābhūtaṁ jānāti → yathābhūtam pajānāti (pts) | pajānāti → pajānāti passati (cck: syā.) | nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ → nissaraṇam yathābhūtam (pts) | attatthampi → attattham pi (pts) | paratthampi → parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi → dīgharattam asajjhāyakatā pi (pts)๕. สมัยใด บุคคลมีจิตไม่ถูกวิจิกิจฉากลุ้มรุม ไม่ถูกวิจิกิจฉาครอบงำ อยู่ และรู้ชัดธรรมเครื่องสลัดออกจากวิจิกิจฉาที่เกิดขึ้นแล้วตาม ความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคลย่อมรู้ ย่อมเห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความเป็นจริง มนตร์ แม้ที่ไม่ได้สาธยายมาเป็นเวลานานก็แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้อง พูดถึงมนตร์ที่สาธยายเลย
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto accho vippasanno anāvilo āloke nikkhitto.
brāhmaṇa → brāhmaṇo (pts)ภาชนะน้ำใสแจ๋ว ไม่ขุ่นมัว ที่เขาวางไว้ในที่แจ้ง
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ jāneyya passeyya.
jāneyya → pajāneyya (sya-all) | yathābhūtaṁ jāneyya → yathābhūtam pajāneyya (pts) | sakaṁ mukhanimittaṁ → sakam mukhanimittam (pts)คนมีตาดีมองดูเงาหน้าของ ตนในภาชนะน้ำนั้นพึงรู้ พึงเห็นตามความเป็นจริง แม้ฉันใด
Evameva kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati na vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati, paratthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati, ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati; dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
jānāti → pajānāti (bj, sya-all) | pajānāti → pajānāti passati (sya-all) | paratthampi → ubhayattham pi (pts) | pajānāti → S1-3 jānāti. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts) | attatthampi → attattham pi (pts) | ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ jānāti passati dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi → dīgharattam asajjhāyakatā pi (pts)สมัยใด บุคคลมีจิตไม่ถูกวิจิกิจฉากลุ้มรุม ไม่ถูกวิจิกิจฉาครอบงำอยู่ และรู้ชัด ธรรมเครื่องสลัดออกจากวิจิกิจฉาที่เกิดขึ้นแล้วตามความเป็นจริง สมัยนั้น บุคคล ย่อมรู้ ย่อมเห็นแม้ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และประโยชน์ทั้งสองตามความ เป็นจริง มนตร์แม้ที่ไม่ได้สาธยายมาเป็นเวลานานก็แจ่มแจ้งได้ ไม่จำเป็นต้องพูด ถึงมนตร์ที่สาธยายเลย ฉันนั้นเหมือนกัน
Ayaṁ kho, brāhmaṇa, hetu ayaṁ paccayo yenekadā dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
ayaṁ → ayam (pts) | dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi → dīgharattam asajjhāyakatā pi (pts)นี้แล เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้มนตร์แม้ที่ไม่ได้สาธยายมาเป็นเวลานานก็แจ่มแจ้ง ได้ในกาลบางคราว ไม่จำเป็นต้องพูดถึงมนตร์ที่สาธยายเลย
Sattime, brāhmaṇa, bojjhaṅgā anāvaraṇā anīvaraṇā cetaso anupakkilesā bhāvitā bahulīkatā vijjāvimuttiphalasacchikiriyāya saṁvattanti.
sattime → sattimepi (sya-all)พราหมณ์ โพชฌงค์ ๗ ประการนี้ไม่เป็นนิวรณ์เครื่องกางกั้น ไม่เป็นความ เศร้าหมองแห่งจิต ที่บุคคลเจริญ ทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อทำให้แจ้งผล แห่งวิชชาและวิมุตติ
Katame satta?โพชฌงค์ ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ
Satisambojjhaṅgo kho, brāhmaṇa, anāvaraṇo anīvaraṇo cetaso anupakkileso bhāvito bahulīkato vijjāvimuttiphalasacchikiriyāya saṁvattati …pe… upekkhāsambojjhaṅgo kho, brāhmaṇa, anāvaraṇo anīvaraṇo cetaso anupakkileso bhāvito bahulīkato vijjāvimuttiphalasacchikiriyāya saṁvattati.
saṁvattati → saṁvattanti (bj) | anāvaraṇo anīvaraṇo → anāvarano anīvarano (pts) | anāvaraṇo → aṇāvaraṇo (pts) | upekkhāsambojjhaṅgo → upekhāsambojjhaṅgo (bjt, pts)๑. สติสัมโพชฌงค์ไม่เป็นนิวรณ์เครื่องกางกั้น ไม่เป็นความเศร้าหมอง แห่งจิต ที่บุคคลเจริญ ทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อทำให้ แจ้งผลแห่งวิชชาและวิมุตติ ฯลฯ ๗. อุเบกขาสัมโพชฌงค์ไม่เป็นนิวรณ์เครื่องกางกั้น ไม่เป็นความ เศร้าหมองแห่งจิตที่บุคคลเจริญ ทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไป เพื่อทำให้แจ้งผลแห่งวิชชาและวิมุตติ
Ime kho, brāhmaṇa, satta bojjhaṅgā anāvaraṇā anīvaraṇā cetaso anupakkilesā bhāvitā bahulīkatā vijjāvimuttiphalasacchikiriyāya saṁvattantī”ti.
saṁvattantīti → saṁvattantī ti (bjt, pts)พราหมณ์ โพชฌงค์ ๗ ประการนี้ไม่เป็นนิวรณ์เครื่องกางกั้น ไม่เป็นความ เศร้าหมองแห่งจิต ที่บุคคลเจริญ ทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อทำให้แจ้งผลแห่ง วิชชาและวิมุตติ”
Evaṁ vutte, saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
saṅgāravo → sagāravo (sya-all); sāṅgāravo (pts) | Sāṅgāravo → missing in S1-3. (pts note) | saṅgāravo → saṁgāravo (bjt) | etadavoca → etad avoca (pts)เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว สังคารวพราหมณ์ได้กราบทูลว่า
“abhikkantaṁ, bho gotama …pe…
abhikkantaṁ → abhikkantam (pts)“ข้าแต่ ท่านพระโคดม พระภาษิตของท่านพระโคดมชัดเจนไพเราะยิ่งนัก ฯลฯ
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti pañcamaṁ → saraṇaṅgatanti (sya-all) | dhāretu → S1-3 omit upāsakam- (pts note) | Buddhaṁ → missing in S1-3. (pts note) | upāsakaṁ maṁ → upāsakam mam (pts) | pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatanti → pāṇupetam buddhaṁ saranaṁ gatan (pts)ขอท่าน พระโคดมจงทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นอุบาสกผู้ถึงสรณะ ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไปจน ตลอดชีวิต”