SūdasuttaСутта Повар
“Seyyathāpi, bhikkhave, bālo abyatto akusalo sūdo rājānaṁ vā rājamahāmattaṁ vā nānaccayehi sūpehi paccupaṭṭhito assa—
rājamahāmattaṁ vā → rājamahāmattānaṁ vā (bj, pts1ed) | rājamahāmattaṁ → rājamahāmattānaṁ (pts) | nānaccayehi → nānāccayehi (pts) | rājamahāmattaṁ → rājamahāmattānaṁ (bj: sīmu) | vā → rājamahāmattānaṁ vā (cck: sī.) | nānaccayehi → nānāvidhehīti vā pāṭho (sya-all note) | rājamahāmattānaṁ → B1-2 -mahāmattaṁ always. (pts note) | nānāccayehi → S1-3 nānā- always. (pts note) | abyatto → avyatto (bjt, pts) | rājānaṁ → rājānam (pts)“Это как, монахи, глупый, необученный, неумелый повар, который приготовил бы для царя или царского министра различные виды карри:
ambilaggehipi, tittakaggehipi, kaṭukaggehipi, madhuraggehipi, khārikehipi, akhārikehipi, loṇikehipi, aloṇikehipi.
loṇikehi → S1-3 loṇa (S3 -na-) kehi. (pts note) | ambilaggehipi tittakaggehipi kaṭukaggehipi madhuraggehipi khārikehipi akhārikehipi loṇikehipi aloṇikehipi → ambilaggehi pi tittakaggehi pi kaṭukaggehi pi madhuraggehi pi khārikehi pi akhārikehi pi loṇikehi pi aloṇikehi pi (pts)кислое, горькое, острое, сладкое, едкое, неострое, солёное, несолёное.
Sa kho so, bhikkhave, bālo abyatto akusalo sūdo sakassa bhattu nimittaṁ na uggaṇhāti:
bhattu nimittaṁ → bhattanimittaṁ (sya-all) | bhattu → bhattassa (pts) | uggaṇhāti idaṁ → uggaṇhati idam (pts) | bhattu → hatata (bj: machasaṁ, syā) | bhattassa → S1-3 bhattussa; S1-3 B2 bhattu- always. (pts note) | sa kho → sakho (bjt, th) | abyatto → avyatto (bjt, pts)И этот глупый, необученный, неумелый повар не уловил бы предмета предпочтения своего хозяина:
‘idaṁ vā me ajja bhattu sūpeyyaṁ ruccati, imassa vā abhiharati, imassa vā bahuṁ gaṇhāti, imassa vā vaṇṇaṁ bhāsati.
bhattu sūpeyyaṁ → bhattasūpeyyaṁ (sya-all, pts) | bhattu → hatata (bj: machasaṁ, syā) | Idam → B1 imaṁ. (pts note) | vaṇṇaṁ → vaṇṇam (pts)“Сегодня такое-то карри порадовало моего хозяина, или же он чаще брал именно такое-то [карри], или же он брал много такого-то [карри], или же он хвалил вот это [карри];
Ambilaggaṁ vā me ajja bhattu sūpeyyaṁ ruccati, ambilaggassa vā abhiharati, ambilaggassa vā bahuṁ gaṇhāti, ambilaggassa vā vaṇṇaṁ bhāsati. Tittakaggaṁ vā me ajja … kaṭukaggaṁ vā me ajja … madhuraggaṁ vā me ajja … khārikaṁ vā me ajja … akhārikaṁ vā me ajja … loṇikaṁ vā me ajja … aloṇikaṁ vā me ajja bhattu sūpeyyaṁ ruccati, aloṇikassa vā abhiharati, aloṇikassa vā bahuṁ gaṇhāti, aloṇikassa vā vaṇṇaṁ bhāsatī’ti.
bhattu sūpeyyaṁ → bhattasūpeyyaṁ (sya-all, pts) | ambilaggassa → S1-3 aloṇa (S3 -na-) kassa. (pts note) | ambilaggassa → S1-3 ambilassa. (pts note) | ambilaggassa → S1 tittikaggañcā. (pts note) | ajja → S1-3 add me. (pts note) | ajja → missing in S3, repetition of khārikaṁ- in S1. (pts note) | ajja → S1-3 omit loṇikaṁ- (pts note) | gaṇhāti → this phrase is rehearsed in S3. (pts note) | vā → missing in S1. (pts note) | vaṇṇaṁ → vaṇṇam (pts) | vaṇṇaṁ bhāsatīti → vaṇṇam bhāsatī ti (pts)или же кислое карри порадовало моего хозяина сегодня, или же он чаще брал именно кислое, или же он брал много кислого, или же он хвалил кислое [карри]; или же горькое… острое… сладкое… едкое… неострое… солёное… несолёное карри порадовало моего хозяина сегодня, или же он чаще брал именно умеренное, или же он брал много умеренного, или же он хвалил умеренное [карри]”.
Sa kho so, bhikkhave, bālo abyatto akusalo sūdo na ceva lābhī hoti acchādanassa, na lābhī vetanassa, na lābhī abhihārānaṁ.
acchādanassa → S1 acchādassa. (pts note) | vetanassa → B1-2 vetta- always. (pts note) | na → missing in S1. (pts note) | sa kho → sakho (bjt, th) | abyatto → avyatto (bjt, pts) | na ceva → naceva (bjt) | vetanassa → vettanassa (th)Этот глупый, необученный, неумелый повар не добился приобретения [подарков в виде] одежд, прибавки, премий.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Tathā hi so, bhikkhave, bālo abyatto akusalo sūdo sakassa bhattu nimittaṁ na uggaṇhāti.
bhattu nimittaṁ → bhattanimittaṁ (sya-all) | bhattu → bhattassa (pts) | uggaṇhāti evameva → ugganhāti evam eva (pts) | bālo → S1 bāle. (pts note) | na → missing in S1. (pts note) | abyatto → avyatto (bjt, pts)Потому что этот глупый, необученный, неумелый повар не уловил предмета предпочтения своего хозяина.
Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bālo abyatto akusalo bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
kāye → kāye na (bj) | kāyānupassī → kāye kāyānupassī (bj: machasaṁ, syā) | kāye → S1-3 kāyena. (pts note) | abyatto → avyatto (bjt, pts) | evameva → evam eva (pts)Точно так же, монахи, некий глупый, необученный, неумелый монах пребывает в наблюдении тела в теле, будучи старательным, сознательным, памятующим, устранив влечение и недовольство к миру.
Tassa kāye kāyānupassino viharato cittaṁ na samādhiyati, upakkilesā na pahīyanti.
kāye → kāye na (bj) | pahīyanti → pahiyyanti (pts) | kāyānupassino → kāye kāyānupassino (bj: machasaṁ, syā)По мере того, как он пребывает в наблюдении тела в теле, его ум не становится сосредоточенным, его загрязнения [ума] не отбрасываются,
So taṁ nimittaṁ na uggaṇhāti.
na → missing in S1. (pts note) | nimittaṁ → nimittam (pts)он не улавливает этого образа.
Vedanāsu vedanānupassī viharati …pe…
vedanānupassī viharati → (bj)Он пребывает в наблюдении чувств в чувствах…
citte cittānupassī viharati …pe…
cittānupassī viharati → (bj) | Citte → S1-3 cittesu. (pts note)ума в уме…
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
dhammesu → dhammesu na (bj) | dhammānupassī → dhammānupassi (pts) | dhammānupassī → dhammesu dhammānupassī (bj: machasaṁ, syā)явлений в явлениях, будучи старательным, сознательным, памятующим, устранив влечение и недовольство к миру.
Tassa dhammesu dhammānupassino viharato cittaṁ na samādhiyati, upakkilesā na pahīyanti.
dhammesu → dhammesu na (bj) | pahīyanti → pahiyyanti (pts) | dhammānupassino → dhammesu dhammānupassino (bj: machasaṁ, syā) | na → missing in S1-3. (pts note)По мере того как он пребывает в наблюдении явлений в явлениях, его ум не становится сосредоточенным, его загрязнения [ума] не отбрасываются,
So taṁ nimittaṁ na uggaṇhāti.
taṁ → tam (pts)он не улавливает этого образа.
Sa kho so, bhikkhave, bālo abyatto akusalo bhikkhu na ceva lābhī hoti diṭṭheva dhamme sukhavihārānaṁ, na lābhī satisampajaññassa.
diṭṭheva dhamme sukhavihārānaṁ → diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ (bj) | hoti → (pts) | diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ → diṭṭheva dhamme sukhavihārānaṁ (bj: machasaṁ, syā) | sa kho → sakho (bjt, th) | abyatto → avyatto (bjt, pts) | na ceva → naceva (bjt)Этот глупый, необученный, неумелый монах не достигает приятных пребываний в этой самой жизни, и не обретает памятования и сознательности.
Taṁ kissa hetu?
taṁ kissa → taṁkissa (bjt) | taṁ → tam (pts)И почему?
Tathā hi so, bhikkhave, bālo abyatto akusalo bhikkhu sakassa cittassa nimittaṁ na uggaṇhāti.
abyatto → avyatto (bjt, pts)Потому что, монахи, этот глупый, необученный, неумелый монах не улавливает образа своего ума.
Seyyathāpi, bhikkhave, paṇḍito byatto kusalo sūdo rājānaṁ vā rājamahāmattaṁ vā nānaccayehi sūpehi paccupaṭṭhito assa—
byatto → viyatto (bj) | seyyathāpi → seyyathāpi pi (pts) | rājamahāmattaṁ → rājamahāmattānaṁ (pts) | nānaccayehi → nānāccayehi (pts) | rājamahāmattānaṁ → B1 -mattaṁ. (pts note) | nānāccayehi → S3 nānacca- S1 nacca-. (pts note) | nānaccayehi → nānacayehi (th) | byatto → vyatto (pts)Это как, монахи, мудрый, обученный, умелый повар, который приготовил бы для царя или царского министра различные виды карри:
ambilaggehipi, tittakaggehipi, kaṭukaggehipi, madhuraggehipi, khārikehipi, akhārikehipi, loṇikehipi, aloṇikehipi.
tittakaggehi → S1-3 titti S3 titta both omitting kaggehi pi. (pts note) | pi → repeated in S1. (pts note) | pi → S3 omits akhā- (pts note) | loṇikehi → S1 loṇkehi S3 alonikehi pi. (pts note) | pi → S3 lonikehi pi. (pts note) | ambilaggehipi tittakaggehipi kaṭukaggehipi madhuraggehipi khārikehipi akhārikehipi loṇikehipi aloṇikehipi → ambilaggehi pi tittakaggehi pi kaṭukaggehi pi madhuraggehi pi khārikehi pi akhārikehi pi loṇikehi pi aloṇikehi pi (pts)кислое, горькое, острое, сладкое, едкое, неострое, солёное, несолёное.
Sa kho so, bhikkhave, paṇḍito byatto kusalo sūdo sakassa bhattu nimittaṁ uggaṇhāti:
byatto → viyatto (bj) | bhattu nimittaṁ → bhattanimittaṁ (sya-all); bhattassa nimittam (pts) | paṇḍito → S1 adds pi. 9. S1-3 adhiharati. (pts note) | sa kho → sakho (bjt, th) | byatto → vyatto (pts)И этот мудрый, обученный, умелый повар уловил бы предмет предпочтения своего хозяина:
‘idaṁ vā me ajja bhattu sūpeyyaṁ ruccati, imassa vā abhiharati, imassa vā bahuṁ gaṇhāti, imassa vā vaṇṇaṁ bhāsati.
bhattu sūpeyyaṁ → bhattasūpeyyaṁ (sya-all); bhattasupeyyaṁ (pts) | idaṁ → idam (pts)“Сегодня такое-то карри порадовало моего хозяина…”.
Ambilaggaṁ vā me ajja bhattu sūpeyyaṁ ruccati, ambilaggassa vā abhiharati, ambilaggassa vā bahuṁ gaṇhāti, ambilaggassa vā vaṇṇaṁ bhāsati. Tittakaggaṁ vā me ajja … kaṭukaggaṁ vā me ajja … madhuraggaṁ vā me ajja … khārikaṁ vā me ajja … akhārikaṁ vā me ajja … loṇikaṁ vā me ajja … aloṇikaṁ vā me ajja bhattu sūpeyyaṁ ruccati, aloṇikassa vā abhiharati, aloṇikassa vā bahuṁ gaṇhāti, aloṇikassa vā vaṇṇaṁ bhāsatī’ti.
bhattu sūpeyyaṁ → bhattasūpeyyaṁ (sya-all, pts) | vaṇṇaṁ bhāsati → vaṇṇam bhasati (pts) | me → ma (pts) | bahum → S1 bahu. (pts note) | ambilaggassa → S1-3 aloṇi (S3 ni) kassa. (pts note) | bhasati → S1-3 bhāsatī ti the end of this number is missing in S1-3. (pts note) | vaṇṇaṁ bhāsatīti → vaṇṇam bhāsatī ti (pts)
Sa kho so, bhikkhave, paṇḍito byatto kusalo sūdo lābhī ceva hoti acchādanassa, lābhī vetanassa, lābhī abhihārānaṁ.
byatto → viyatto (bj) | so → (pts) | lābhī → lābhi (pts) | acchādanassa → S1 acchādassa. (pts note) | vetanassa → B1-3 vetta- (pts note) | sa kho → sakho (bjt, th) | vetanassa → vettanassa (th) | byatto → vyatto (pts)Этот мудрый, обученный, умелый повар добился приобретения [подарков в виде] одежд, прибавки, премий.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Tathā hi so, bhikkhave, paṇḍito byatto kusalo sūdo sakassa bhattu nimittaṁ uggaṇhāti.
bhattu nimittaṁ → bhattanimittaṁ (sya-all); bhattassa nimittam (pts) | byatto → vyatto (bjt, pts)Потому что этот мудрый, обученный, умелый, повар уловил предмет предпочтения своего хозяина.
Evameva kho, bhikkhave, idhekacco paṇḍito byatto kusalo bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
byatto → viyatto (bj) | kāyānupassī → kāyanupassī (pts) | evameva → evam eva (pts) | byatto → vyatto (pts)Точно так же, монахи, некий мудрый, обученный, умелый монах пребывает в наблюдении тела в теле, будучи старательным, сознательным, памятующим, устранив влечение и недовольство к миру.
Tassa kāye kāyānupassino viharato cittaṁ samādhiyati, upakkilesā pahīyanti.По мере того как он пребывает в наблюдении тела в теле, его ум становится сосредоточенным, его загрязнения [ума] отбрасываются,
So taṁ nimittaṁ uggaṇhāti.
nimittaṁ → nimittam (pts)он улавливает этот образ.
Vedanāsu vedanānupassī viharati …pe…
vedanānupassī viharati → (bj, pts)Он пребывает в наблюдении чувств в чувствах…
citte cittānupassī viharati …pe…
cittānupassī viharati → (bj, pts)ума в уме…
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.явлений в явлениях, будучи старательным, сознательным, памятующим, устранив влечение и недовольство к миру.
Tassa dhammesu dhammānupassino viharato cittaṁ samādhiyati, upakkilesā pahīyanti.По мере того как он пребывает в наблюдении явлений в явлениях, его ум становится сосредоточенным, его загрязнения [ума] отбрасываются,
So taṁ nimittaṁ uggaṇhāti.
nimittaṁ → nimittam (pts)он улавливает этот образ.
Sa kho so, bhikkhave, paṇḍito byatto kusalo bhikkhu lābhī ceva hoti diṭṭheva dhamme sukhavihārānaṁ, lābhī hoti satisampajaññassa.
byatto → viyatto (bj) | diṭṭheva dhamme sukhavihārānaṁ → diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ (bj) | hoti → (sya-all) | hoti → in S1-3 only. (pts note) | sa kho → sakho (bjt, th) | byatto → vyatto (pts)Этот мудрый, обученный, умелый монах достигает приятных пребываний в этой самой жизни и обретает памятование и сознательность.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Tathā hi so, bhikkhave, paṇḍito byatto kusalo bhikkhu sakassa cittassa nimittaṁ uggaṇhātī”ti.
nimittaṁ uggaṇhātīti aṭṭhamaṁ → nimittam uggaṇhātī ti ekam (pts) | byatto → vyatto (bjt, pts)Потому что, монахи, этот мудрый, обученный, умелый монах улавливает образ своего ума”.