Vijayāsutta
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthīnidānaṁ (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
Atha kho vijayā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā …pe…
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pe → spelled out in full (bjt)ครั้นเวลาเช้า วิชยาภิกษุณีครองอันตรวาสก ฯลฯ
aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.จึงนั่งพักกลางวันที่โคนต้นไม้แห่งหนึ่ง
Atha kho māro pāpimā vijayāya bhikkhuniyā bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁsaṁ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena vijayā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vijayaṁ bhikkhuniṁ gāthāya ajjhabhāsi:
cāvetukāmo → cāvetu-kāmo (pts)ลำดับนั้น มารผู้มีบาปประสงค์จะให้วิชยาภิกษุณีเกิดความกลัว ความ หวาดสะดุ้ง ความขนพองสยองเกล้า และประสงค์จะให้เคลื่อนจากสมาธิ จึงเข้าไป หาวิชยาภิกษุณีถึงที่นั่งพักแล้ว ได้กล่าวกับวิชยาภิกษุณีด้วยคาถาว่า
“Daharā tvaṁ rūpavatī, ahañca daharo susu;เธอยังสาวมีรูปงาม และฉันเองก็ยังหนุ่มแน่น Pañcaṅgikena turiyena, ehayyebhiramāmase”ti.
ehayyebhiramāmase”ti → ehi ayye ramāmaseti (bj); ehayyebhiramāmhaseti (sya-all) | ehayyebhiramāmaseti → ehayyebhiramāmhaseti (sya-all) | ehayyebhiramāmaseti → ehi ayye ramāmase (bj: sīmu3); ramāmahase (bj: syā) | ehayyebhiramāmase’’ti → ehi ayye ramāmaseti (cck: sī.) | ti → SS. ehi ayye ramāmase. See Therī-gāthā, 139. (pts note) | ehayyebhiramāmaseti → eh-ayye bhiramāmase ti (pts)มาเถิดน้องนาง เรามาร่วมบรรเลงดนตรีเครื่องห้า ให้สำเริงสำราญกันเถิด
Atha kho vijayāya bhikkhuniyā etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)ลำดับนั้น วิชยาภิกษุณีได้มีความคิดดังนี้ว่า
“ko nu khvāyaṁ manusso vā amanusso vā gāthaṁ bhāsatī”ti?
khvāyaṁ → kho ayaṁ (sya-all, pts) | khvāyaṁ → kho ayaṁ (bj: PTS) | ayaṁ → SS. yam. (pts note)“นี่ใครหนอมากล่าวคาถา จะเป็น มนุษย์หรืออมนุษย์กันแน่”
Atha kho vijayāya bhikkhuniyā etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)ทันใดนั้น วิชยาภิกษุณีได้มีความคิดดังนี้อีกว่า
“māro kho ayaṁ pāpimā mama bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁsaṁ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṁ bhāsatī”ti.
kho → (pts)“นี่คือมาร ผู้มีบาป ประสงค์จะให้เราเกิดความกลัว ความหวาดสะดุ้ง ความขนพองสยองเกล้า และประสงค์จะให้เคลื่อนจากสมาธิ จึงกล่าวคาถา”
Atha kho vijayā bhikkhunī “māro ayaṁ pāpimā” iti viditvā māraṁ pāpimantaṁ gāthāhi paccabhāsi:
paccabhāsi → ajjhabhāsi (sya-all) | gāthāhi → gathāhi (pts) | paccabhāsi → ajjhabhāsi (bj: sīmu3, sī.pævi, sī.pavi) | paccabhāsi → SS. ajjhabhāsi. (pts note) | ayaṁ → ayam (pts)ครั้งนั้นแล วิชยาภิกษุณีทราบว่า “นี่คือมารผู้มีบาป” จึงได้กล่าวกับมาร ผู้มีบาปด้วยคาถาว่า
“Rūpā saddā rasā gandhā, phoṭṭhabbā ca manoramā;
+ → gandhā (th) phoṭṭhabbā → poṭṭhabbā (pts) | manoramā → manorāmā (pts)มาร รูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะซึ่งเป็นที่รื่นรมย์ใจ Niyyātayāmi tuyheva, māra nāhaṁ tenatthikā.
tuyheva → tumheva (pts) | tuyheva → tumheva (bj: PTS) nāhaṁ tenatthikā → na hi tena atthikā (sya-all, pts) | tenatthikā → nahi tena atthikā (bj: syā, PTS)เราขอมอบให้ท่านผู้เดียว เราไม่ต้องการสิ่งนั้นIminā pūtikāyena, bhindanena pabhaṅgunā;
bhindanena → So B. and C.; SS. bhindarena. (pts note)เราอึดอัดระอาด้วยกายเน่านี้ ที่มีแต่จะแตกทำลายเปื่อยพังไป Aṭṭīyāmi harāyāmi, kāmataṇhā samūhatā.
aṭṭīyāmi → aṭṭiyāmi (sya-all, pts) | aṭṭīyāmi → aṭṭiyāmi (bj: sīmu7, syā, PTS) | aṭṭiyāmi → C. aṭṭayāmi. (pts note) samūhatā → samuhatā (pts) | samuhatā → See Therī-gāthā, 140. (pts note)กามตัณหาเราถอนได้แล้วYe ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino;
arūpaṭṭhāyino → āruppaṭhāyino (bj, pts2ed); arūpabhāgino (sya-all); āruppaṭṭhāyino (pts1ed) | arūpaṭṭhāyino → ārūppaṭṭhāyino (pts) | āruppaṭhāyino → arūpaṭhāyīno (bj: machasaṁ); arūpabhāgino (bj: syā); āruppaṭṭhāyino (bj: PTS) | arūpaṭṭhāyino → āruppaṭṭhāyino (cck: sī. pī.) | arūpabhāgino → ba. āruppaṭṭhāyino (sya-all: yu.) | ārūppaṭṭhāyino → B. ye ca arūpagāmino (see further on, No. 6). (pts note)ความมืดในสัตว์ทั้งหลายที่อยู่ในรูปภพ ที่ดำรงอยู่ในอรูปภพ Yā ca santā samāpatti, sabbattha vihato tamo”ti.
tamoti → tamo ti (pts)และในสมาบัติอันสงบทั้งปวง เราก็กำจัดได้หมดแล้ว
Atha kho māro pāpimā “jānāti maṁ vijayā bhikkhunī”ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
tatthevantaradhāyīti → tatthevantaradhāyīti sāvatthi nidānaṁ (pts) | tatthevantaradhāyīti → tatth-ev-antaradhāyīti sāvatthi nidānaṁ (pts)ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์เสียใจว่า “วิชยาภิกษุณีรู้จักเรา” จึงหายตัวไป ณ ที่นั้นเอง