Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 51.10สังยุตตนิกาย
  • 1. Cāpālavagga

Cetiyasutta๑๐ เจติยสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
sutaṁ → these words in B1-2 only. (pts note) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
samayaṁ → samayam (pts)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ กูฏาคารสาลา ป่ามหาวัน เขต กรุงเวสาลี
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pattacīvaramādāya vesāliṁ → pattacīvaram ādāya vesāliyaṁ (pts) | Vesāliyaṁ → B1 Vesāli. (pts note) | pāvisi → B1-2 pāvīsi. (pts note)
ครั้นในเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวร เสด็จเข้าไปบิณฑบาตยังกรุงเวสาลี
Vesāliyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
vesāliyaṁ → vesāliyam (pts) | pacchābhattaṁ → pacchābhattam (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)
เสด็จกลับจากบิณฑบาต ภายหลังเสวยพระ กระยาหารเสร็จแล้ว ได้รับสั่งเรียกท่านพระอานนท์มาตรัสว่า
“gaṇhāhi, ānanda, nisīdanaṁ.“อานนท์ เธอจงถือ ผ้านิสีทนะ Yena cāpālaṁ cetiyaṁ tenupasaṅkamissāma divāvihārāyā”ti.
cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (sya-all, km); cāpālacetiyaṁ (pts1ed) | cetiyaṁ → cāpālacetiyaṁ (bj: syā) | tenupasaṅkamissāma → tenupasaṁkamikkāmi (bj: sīmu) | cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (cck: syā. kaṁ.) | pāvālacetiyaṁ → cāpālaṁ cetiyaṁ. ba. cāpālacetiyaṁ (sya-all: sī.) | Cāpālacetiyam → S1-3 Cāpālaṁ- (pts note)
เราจักเข้าไปยังปาวาลเจดีย์เพื่อพักผ่อนกลางวัน”

“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā nisīdanaṁ ādāya bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.
anubandhi → S3 -baddhi. (pts note) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | nisīdanaṁ → nisīdanam (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)
ท่านพระอานนท์ ทูลรับสนองพระดำรัสแล้วได้ถือผ้านิสีทนะตามเสด็จพระผู้มีพระภาคไปทางเบื้องพระ ปฤษฎางค์

Atha kho bhagavā yena cāpālaṁ cetiyaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (sya-all); cāpālacetiyaṁ (pts)
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเสด็จเข้าไปยังปาวาลเจดีย์ ประทับนั่งบนพุทธอาสน์ที่ปูลาดไว้แล้ว
Āyasmāpi kho ānando bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
āyasmāpi → āyasmā pi (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)
ฝ่ายท่านพระอานนท์ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้วนั่ง ณ ที่สมควร
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca:
etadavoca ramaṇīyā → etad avoca ramaṇiyā (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกับท่านพระอานนท์ดังนี้ว่า

“Ramaṇīyā, ānanda, vesālī, ramaṇīyaṁ udenaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ gotamakaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sattambaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ bahuputtaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sārandadaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ cāpālaṁ cetiyaṁ.
bahuputtaṁ cetiyaṁ → bahuputtakacetiyaṁ (sya-all, km, pts1ed, mr) | sārandadaṁ cetiyaṁ → sārandadacetiyaṁ (sya-all); ānandacetiyaṁ (mr); sānandaraṁ (katthaci) | udenaṁ cetiyaṁ → udenacetiyaṁ (sya-all) | gotamakaṁ cetiyaṁ → gotamakacetiyaṁ (sya-all) | sattambaṁ cetiyaṁ → sattambacetiyaṁ (sya-all) | cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (sya-all) | cetiyaṁ → bahuputtakacetiyaṁ (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | cetiyaṁ → ānandacetiyaṁ (cck: ka.); sānandaraṁ (cck: ka.) | Udenacetiyam → S3 omits ramaṇiyam Udena- (pts note) | Gotamakacetiyaṁ → S1-3 gotamakaṁ- (pts note) | Bahuputtakacetiyaṁ → S1-3 bahuputtacetiyaṁ. (pts note) | Sārandadam → B1-2 ānanda. (pts note)
“อานนท์ กรุงเวสาลี น่ารื่นรมย์ อุเทนเจดีย์น่ารื่นรมย์ โคตมกเจดีย์น่ารื่นรมย์ สัตตัมพเจดีย์น่ารื่นรมย์ พหุปุตตกเจดีย์น่ารื่นรมย์ สารันททเจดีย์น่ารื่นรมย์ ปาวาลเจดีย์ก็น่ารื่นรมย์
Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
yānīkatā → yānikatā (pts) | + → ime (bjt)
อานนท์ อิทธิบาท ๔ ประการอันบุคคลใดบุคคลหนึ่งเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำ ให้เป็นดุจยาน ทำให้เป็นที่ตั้ง ให้ตั้งมั่น สั่งสม ปรารภดีแล้ว บุคคลนั้นเมื่อปรารถนา ก็จะมีชีวิตอยู่ต่อไปได้ตลอดกัป หรือมากกว่ากัป
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā. Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā”ti.
yānīkatā → yānikatā (pts) | vāti → vā ti (pts)
อานนท์ อิทธิบาท ๔ ประการอันตถาคตเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้เป็นดุจ ยาน ทำให้เป็นที่ตั้ง ให้ตั้งมั่น สั่งสม ปรารภดีแล้ว ตถาคตเมื่อปรารถนาก็จะมี ชีวิตอยู่ต่อไปได้ตลอดกัปหรือมากกว่ากัป”

Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ;
kayiramāne → B1 kariya- (pts note) | evampi → evaṁpi (th) | evampi → evam pi (pts)
แม้เมื่อพระผู้มีพระภาคทรงทำนิมิตที่ชัดแจ้ง โอภาสที่ชัดเจนอย่างนี้ ท่าน พระอานนท์ก็ไม่อาจรู้ทัน
na bhagavantaṁ yāci:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)
จึงไม่กราบทูลวิงวอนพระผู้มีพระภาคว่า
“tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti yathā taṁ mārena pariyuṭṭhitacitto.
sugato kappaṁ → sugato kappāvasesaṁ (pts1ed, mr) | kappaṁ → kappāvasesaṁ (pts) | kappaṁ → sugato kappāvasesaṁ (pī. ka.) dī. ni. 2.167 (cck note) | kappāvasesaṁ → S1-3 kappaṁ. (pts note) | lokānukampāya → S1-3 -kampakāya. (pts note) | Mārena → S3 yaṭācārena. (pts note) | pariyuṭṭhitacitto → S1-3 add -pe- (pts note) | kappaṁ → kappam (pts) | devamanussānanti → devamanussānan ti (pts) | taṁ → tam (pts)
“ข้าแต่ พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระภาคโปรดดำรงพระชนม์อยู่ต่อไปตลอดกัป ขอ พระสุคตโปรดดำรงพระชนม์อยู่ต่อไปตลอดกัปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่คนหมู่มาก เพื่อความสุขแก่คนหมู่มาก เพื่ออนุเคราะห์ชาวโลก เพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อ ความสุขแก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย” ทั้งนี้เป็นเพราะท่านถูกมารดลใจ แม้ครั้งที่ ๒ ฯลฯ

Dutiyampi kho bhagavā …pe…
bhagavā → S1-3 add āy- Ān- etad av- ram- Ān- Vesālī -pe- (pts note) | + → āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca ramaṇīyā ānanda vesālī (bjt) | dutiyampi → dutiyaṁpi (th) | dutiyampi → dutiyam pi (pts)
tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
āmantesi → etadavoca (bj) | Bhagavā → missing in S1-3. (pts note) | āmantesi → S1-3 etad avoca. (pts note) | tatiyampi → tatiyaṁpi (th) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)
แม้ครั้งที่ ๓ พระผู้มีพระภาคก็รับสั่งเรียกท่านพระอานนท์มาตรัสว่า

“ramaṇīyā, ānanda, vesālī, ramaṇīyaṁ udenaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ gotamakaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sattambaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ bahuputtaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sārandadaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ cāpālaṁ cetiyaṁ.
udenaṁ cetiyaṁ → udenacetiyaṁ (sya-all) | gotamakaṁ cetiyaṁ → gotamakacetiyaṁ (sya-all) | sattambaṁ cetiyaṁ → sattambacetiyaṁ (sya-all) | bahuputtaṁ cetiyaṁ → bahuputtakacetiyaṁ (sya-all) | sārandadaṁ cetiyaṁ → sārandadacetiyaṁ (sya-all) | cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (sya-all) | ramaṇīyā → ramaṇiyā (pts) | Bahuputtakacetiyaṁ → S1-3 Udenaṁ- Gotamakaṁ- Sattambaṁ- Bahuputtam- (pts note) | Sārandadam → B1-2 ānanda. (pts note) | Cāpālacetiyaṁ → S1-3 cāpālaṁ. (pts note)
“อานนท์ กรุงเวสาลีน่ารื่นรมย์ อุเทนเจดีย์น่ารื่นรมย์ โคตมกเจดีย์น่ารื่นรมย์ สัตตัมพเจดีย์ น่ารื่นรมย์ พหุปุตตกเจดีย์น่ารื่นรมย์ สารันททเจดีย์น่ารื่นรมย์ ปาวาลเจดีย์ก็น่า รื่นรมย์
Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
ākaṅkhamāno → ākaṅkhamāno ānanda (bj) | iddhipādā → iddhipadā (pts) | yānīkatā → yānikatā (pts) | ākaṅkhamāno → S1-3 insert Ānanda tathāgato. (pts note)
อานนท์ อิทธิบาท ๔ ประการอันบุคคลใดบุคคลหนึ่งเจริญ ทำให้มาก ทำ ให้เป็นดุจยาน ทำให้เป็นที่ตั้ง ให้ตั้งมั่น สั่งสม ปรารภดีแล้ว บุคคลนั้นเมื่อปรารถนา ก็จะมีชีวิตอยู่ต่อไปได้ตลอดกัปหรือมากกว่ากัป
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā. Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā”ti.
yānīkatā → yānikatā (pts) | susamāraddhā → susamāraddhā so (pts) | vāti → vā ti (pts)
อานนท์ อิทธิบาท ๔ ประการอันตถาคตเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้เป็น ดุจยาน ทำให้เป็นที่ตั้ง ให้ตั้งมั่น สั่งสม ปรารภดีแล้ว ตถาคตเมื่อมุ่งหวัง ก็จะ มีชีวิตอยู่ต่อไปได้ตลอดกัปหรือมากกว่ากัป”

Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ;
kayiramāne → B1 kariya- (pts note) | kayiramāne → B2 kariya- (pts note) | evampi → evaṁpi (th) | evampi → evam pi (pts)
แม้เมื่อพระผู้มีพระภาคทรงทำนิมิตที่ชัดแจ้ง โอภาสที่ชัดเจนอย่างนี้ ท่าน พระอานนท์ก็ไม่อาจรู้ทัน
na bhagavantaṁ yāci:
Bhagavantaṁ → S1 bhavantaṁ. (pts note)
จึงไม่กราบทูลวิงวอนพระผู้มีพระภาคว่า
“tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti yathā taṁ mārena pariyuṭṭhitacitto.
bhante → (pts) | kappaṁ → kappāvasesaṁ (pts) | lokānukampāya → lokanukampāya (pts) | pariyuṭṭhitacitto → na dissate’yaṁ pāṭho sī.pævi, sī.pavi potthekasu (bj note) | kappāvasesaṁ → S1-5 kappaṁ. (pts note) | bahujanasukhāya → there is here a gap in B2 the sheet tū wanting. (pts note) | lokanukampāya → S1-3 -kampakāya. (pts note) | devamanussānanti → devamanussānan ti (pts) | taṁ → tam (pts)
“ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระภาคโปรดดำรงพระชนม์อยู่ต่อไปตลอดกัป ขอพระสุคต โปรดดำรงพระชนม์อยู่ต่อไปตลอดกัปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่คนหมู่มาก เพื่อความ สุขแก่คนหมู่มาก เพื่ออนุเคราะห์ชาวโลก เพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่ เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย” ทั้งนี้เป็นเพราะท่านถูกมารดลใจ

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาครับสั่งเรียกท่านพระอานนท์มาตรัสว่า
“gaccha kho tvaṁ, ānanda,
kho → kho tvam ānanda yassa dāni (pts)
“ไปเถิด อานนท์
yassadāni kālaṁ maññasī”ti.
tvaṁ → in S1-3 only. (pts note) | yassadāni → yassa dāni (my) | yassadāni kālaṁ maññasīti → yassa dāni tvaṁ kālam maññasī ti (pts)
เธอจงกำหนดเวลาอันสมควรในบัดนี้”

“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi.
katvā → B1-2 omit padak- (pts note) | avidūre → S1-3 avidūrato corrected from avidūreto in S3. (pts note) | evaṁ bhanteti kho → evam bhante ti (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)
ท่านพระอานนท์ทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว ลุกจากอาสนะ ถวายอภิวาท ทำประทักษิณแล้ว นั่งที่โคนต้นไม้แห่งหนึ่งในที่ไม่ไกล

Atha kho māro pāpimā, acirapakkante āyasmante ānande, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
acirapakkante āyasmante ānande → (bj) | acirapakkante → acīrapakkante (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → etad avoca (pts) | pāpimā → acirapakkante āyasmante ānande iti adhikapāṭho machasaṁ potthake dissati (bj note) | Ānande → S1-3 omit acīra- (pts note) | + → ekamantaṁ aṭṭhāsi ekamantaṁ ṭhito kho māro pāpimā (th)
ครั้นเมื่อท่านพระอานนท์จากไปไม่นาน มารผู้มีบาปก็เข้าไปเฝ้าพระผู้มี พระภาคถึงที่ประทับแล้วได้กราบทูลดังนี้ว่า

“Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
parinibbātu dāni sugato → parinibbātu sugato (bj, sya-all, km) | dāni → (bj, sya-all) | sugato → pariṇibbātu’dāni sugato (bj: machasaṁ) | sugato → parinibbātu sugato (sī. syā. kaṁ.) evamuparipi (cck note) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระ ภาคโปรดปรินิพพานในบัดนี้เถิด ขอพระสุคตโปรดปรินิพพานในบัดนี้เถิด เวลานี้ เป็นเวลาปรินิพพานของพระผู้มีพระภาค
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:พระผู้มีพระภาคเคยตรัสพระวาจานี้ไว้ว่า ‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
uttānīkarissanti → uttanīkarissanti (pts1ed); uttāniṁ karissanti (mr) | visāradā → visāradā pattayogakkhemā (bj, pts) | desessanti paññapessanti → desissanti paññāpessanti (bj, pts) | suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (bj, pts) | uttānīkarissanti uppannaṁ parappavādaṁ → uttanīkarissanti uppannam parappavādam (pts) | dhammaṁ desessantīti → dhammam desissantī ti (pts) | bahussutā → visāradā bahussutā (bj: machasaṁ, syā) | uttānīkarissanti → uttāniṁ karissanti (cck: ka.); uttānikarissanti (cck: pī.) | tāvāham → S1-3 tāvahaṁ. (pts note) | anudhammacārino → S1 inserts sakaṁ anudhammacārino. (pts note) | ācariyakam → S1 ācāri- S3 acari- (pts note) | vivarissanti → S1 viharissanti. (pts note) | ti → B1 desessantī ti. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th, pts) | sakaṁ ācariyakaṁ → sakam ācariyakam (pts)
‘มารผู้มีบาป เราจะยังไม่ปรินิพพานตราบเท่าที่ภิกษุทั้งหลายผู้เป็นสาวกของเรายัง ไม่เฉียบแหลม ไม่ได้รับการแนะนำ ไม่แกล้วกล้า ไม่เป็นพหูสูต ไม่ทรงธรรม ไม่ ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ไม่ปฏิบัติชอบ ไม่ประพฤติตามธรรม เรียนกับอาจารย์ ของตนแล้วแต่ก็ยังบอก แสดง บัญญัติ กำหนด เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่ายไม่ได้ ยังแสดงธรรมมีปาฏิหาริย์ ปราบปรับวาทที่เกิดขึ้นให้เรียบร้อย โดยชอบธรรมไม่ได้’

Santi kho pana, bhante, etarahi bhikkhū bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
visāradā → visāradā pattayogakkhemā (bj, pts) | paññapenti → paññāpenti (bj) | suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (pts) | sāmīcipaṭipannā → missing in S1-3. (pts note) | paññāpenti → S1-3 pakāsenti. (pts note) | uttānīkaronti → B1 uttāniṁ- S3 uttāni- (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th, pts) | sakaṁ ācariyakaṁ → sakam ācariyakam (pts) | uppannaṁ → uppannam (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็เวลานี้ภิกษุทั้งหลายผู้เป็นสาวกของพระผู้มีพระภาค เป็นผู้เฉียบแหลม ได้รับการแนะนำ แกล้วกล้า เป็นพหูสูต ทรงธรรม ปฏิบัติ ธรรมสมควรแก่ธรรม ปฏิบัติชอบยิ่ง ประพฤติตามธรรม เรียนกับอาจารย์ของตน แล้วก็สามารถจะบอก แสดง บัญญัติ กำหนด เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่ายได้ สามารถแสดงธรรมมีปาฏิหาริย์ ปราบปรัปวาทที่เกิดขึ้นให้เรียบร้อยโดยชอบธรรมได้
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
dāni → (bj, sya-all) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th) | parinibbānakālo → parinibbanakālo (pts)
ขอพระผู้มีพระภาคโปรดปรินิพพานในบัดนี้เถิด ขอพระสุคตโปรดปริพพานในบัดนี้เถิด เวลานี้เป็นเวลาปรินิพพานของพระผู้มีพระภาค

Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:
bhante → (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระผู้มีพระภาคเคยตรัสพระวาจานี้ไว้ว่า
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
visāradā → visāradā pattayogakkhemā (bj) | desessanti paññapessanti → desissanti paññāpessanti (bj) | desessantīti → desissantīti (bj) | bhikkhuniyo → idam brahmacariyam (pts) | tāvāham → S1 tāvahaṁ S3 tāhaṁ. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (th)
‘มารผู้มีบาป เราจะยังไม่ปรินิพพานตราบเท่าที่ภิกษุณีทั้งหลายผู้เป็นสาวิกาของเรายังไม่เฉียบแหลม ไม่ได้รับการแนะนำ ไม่แกล้วกล้า ไม่เป็นพหูสูต ไม่ทรงธรรม ไม่ปฏิบัติธรรม สมควรแก่ธรรม ไม่ปฏิบัติชอบยิ่ง ไม่ประพฤติตามธรรม เรียนกับอาจารย์ของตน แล้วแต่ก็ยังบอก แสดง บัญญัติ กำหนด เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่ายไม่ได้ ยัง แสดงธรรมมีปาฏิหาริย์ ปราบปรัปวาทที่เกิดขึ้นให้เรียบร้อยโดยชอบธรรมไม่ได้’

Santi kho pana, bhante, etarahi bhikkhuniyo bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
bhikkhuniyo → upāsikā (bj) | visāradā → visāradā pattayogakkhemā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | etarahi bhikkhuniyo → (pts) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (th)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็เวลานี้ภิกษุณีทั้งหลายผู้เป็นสาวิกาของพระผู้มี พระภาคเป็นผู้เฉียบแหลม ได้รับการแนะนำ แกล้วกล้า เป็นพหูสูต ทรงธรรม ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ปฏิบัติชอบ ประพฤติตามธรรม เรียนกับอาจารย์ ของตนแล้ว ก็สามารถจะบอก แสดง บัญญัติ กำหนด เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่ายได้ สามารถแสดงธรรมมีปาฏิหาริย์ ปราบปรับปวาทที่เกิดขึ้นให้เรียบร้อยโดยชอบธรรมได้
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
dāni → (bj, sya-all) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (th)
ขอพระผู้มีพระภาคโปรดปรินิพพานในบัดนี้เถิด ขอพระสุคตโปรดปรินิพพานในบัดนี้เถิด เวลานี้เป็นเวลาปรินิพพานของพระผู้มีพระภาค

Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระผู้มีพระภาคเคยตรัสพระวาจานี้ไว้ว่า ‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me upāsakā …pe…
pe → complete in B1. (pts note) | + → na sāvakā bhavissanti (bjt)
‘มารผู้มีบาป เราจะยังไม่ปรินิพพานตราบเท่าที่อุบาสกทั้งหลายผู้เป็นสาวกของเรา ฯลฯ
yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
bhavissanti → B1 omit na sāvakā bha- (pts note) | pattayogakkhemā → in S1-3 only. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th, pts) | desessanti paññapessanti → desissanti paññāpessanti (bjt, pts) | desessantīti → desissantīti (bjt) | + → upāsakā na sāvakā bhavissanti yāva me (pts) | sakaṁ ācariyakaṁ → sakam ācariyakam (pts) | uppannaṁ → uppannam (pts) | suniggahitaṁ → suniggahītam (pts) | desessantīti → desissantī ti (pts)
ตราบ เท่าที่อุบาสิกาทั้งหลายผู้เป็นสาวิกาของเรา ยังไม่เฉียบแหลม ไม่ได้รับการแนะนำ ไม่แกล้วกล้า ไม่เป็นพหูสูต ไม่ทรงธรรม ไม่ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ไม่ ปฏิบัติชอบ ไม่ประพฤติตามธรรม เรียนกับอาจารย์ของตนแล้วแต่ก็ยังบอก แสดง บัญญัติ กำหนด เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่ายไม่ได้ ยังแสดงธรรมมีปาฏิหาริย์ ปราบปรัปวาทที่เกิดขึ้นให้เรียบร้อยโดยชอบธรรมไม่ได้’

Santi kho pana, bhante, etarahi upāsakā …
upāsakā → (sya-all) | Santi → missing in S3. (pts note) | upāsakā → in B1 only. (pts note)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ
upāsikā bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
sāvikā → missing in S1. (pts note) | pattayogakkhemā → S3 desissanti. (pts note) | ācariyakam → S1-3 ācariyam. (pts note) | uttānīkaronti → S3 desissanti. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th, pts) | paññapenti → paññāpenti (bjt, pts) | suniggahitaṁ → sunig gahitaṁ (th) | visāradā → vīsāradā pattayogakkhemā (pts) | sakaṁ ācariyakaṁ → sakam ācariyakam (pts) | uppannaṁ → uppannam (pts) | suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (pts)
ก็เวลานี้อุบาสิกาทั้งหลายผู้เป็นสาวิกาของพระผู้มีพระ ภาคเป็นผู้เฉียบแหลม ได้รับการแนะนำ แกล้วกล้า เป็นพหูสูต ทรงธรรม ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ปฏิบัติชอบ ประพฤติตามธรรม เรียนกับอาจารย์ ของตนแล้ว ก็สามารถจะบอก แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่ายได้ สามารถแสดงธรรมมีปาฏิหาริย์ ปราบปรัปวาทที่เกิดขึ้นให้เรียบร้อยโดยชอบธรรม ได้
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
dāni → (sya-all) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th)
ขอพระผู้มีพระภาคโปรดปรินิพพานในบัดนี้เถิด ขอพระสุคตโปรดปรินิพพานใน บัดนี้เถิด เวลานี้เป็นเวลาปรินิพพานของพระผู้มีพระภาค

Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:
panesā → S1 panasā. (pts note)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อนึ่ง พระผู้มีพระภาคเคยตรัสพระวาจานี้ไว้ว่า
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me idaṁ brahmacariyaṁ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthāritaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitan’ti.
vitthāritaṁ → vitthārikaṁ (bj) | tāvāham → S1-3 tāvahaṁ corrected from tāvāham in S3. (pts note) | ceva → S3 naddhaṁve instead of na iddhaṁ ceva. (pts note) | bhavissati → S1-3 bhavissanti. (pts note) | idaṁ brahmacariyaṁ → idam brahmacariyam (pts) | phītañca → phītaṁ ca (pts) | bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitanti → bāhujāññaṁ puthubhutaṁ yāvad eva manussehi supakāsitan ti (pts)
‘มารผู้ มีบาป เราจะยังไม่ปรินิพพานตราบเท่าที่พรหมจรรย์ นี้ของเรายังไม่บริบูรณ์ กว้างขวาง แพร่หลาย รู้จักกันโดยมาก มั่นคงดี กระทั่งเทวดาและมนุษย์ ทั้งหลายประกาศได้แล้ว’
Tayidaṁ, bhante, bhagavato brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthāritaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
tayidaṁ → nanvidaṁ (bj) | vitthāritaṁ → vitthārikaṁ (bj) | nanvidaṁ → tayidaṁ (bj: machasaṁ, syā) | Tayidam → S1-3 tatvidam. (pts note) | vitthāritam → S1-3 vitthārikam. (pts note)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พรหมจรรย์นี้ของพระผู้มีพระภาคบริบูรณ์ กว้างขวาง แพร่หลาย รู้จักกันโดยมาก มั่นคงดี กระทั่งเทวดาและมนุษย์ประกาศได้แล้ว
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato”ti.
dāni → (bj, sya-all) | Bhagavā → S3 omit parinibbātu . . . (pts note) | dāni → missing in S1-3. (pts note) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th) | bhagavatoti → bhagavato ti (pts)
ขอพระผู้มีพระภาคโปรดปรินิพพานในบัดนี้เถิด ขอพระสุคตโปรดปรินิพพานในบัดนี้เถิด เวลานี้เป็นเวลาปรินิพพานของพระผู้มีพระภาค”

Evaṁ vutte, bhagavā māraṁ pāpimantaṁ etadavoca:
avoca → this phrase is not to be found in S1-3. (pts note) | māraṁ pāpimantaṁ etadavoca → māram pāpimantam etad avoca (pts)
เมื่อมารทูลอาราธนาอย่างนี้แล้ว พระผู้มีพระภาคได้ตรัสตอบดังนี้ว่า
“appossukko tvaṁ, pāpima, hohi. Na ciraṁ tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.
Na ciraṁ → nacirasseva (mr) | ciraṁ → nacirasseva (cck: ka.) | ciraṁ → B1 cīrasseva. (pts note) | appossukko tvaṁ → apossukko tvam (pts) | parinibbānaṁ → parinibbānam (pts)
“มารผู้ มีบาป เธอจงอย่ากังวลเลย อีกไม่นานการปรินิพพานของตถาคตจักมี
Ito tiṇṇaṁ māsānaṁ accayena tathāgato parinibbāyissatī”ti.
tiṇṇaṁ māsānaṁ → tiṇṇam māsānam (pts) | parinibbāyissatīti → parinibbāyissatī ti (pts)
จากนี้ ไป(เพียง) ๓ เดือน ตถาคตจักปรินิพพาน”

Atha kho bhagavā cāpāle cetiye sato sampajāno āyusaṅkhāraṁ ossaji.
ossaji → ossajji (sya-all, pts1ed) | cāpāle → pāvāle (sya-all) | ossaji → ossajji (bj: syā) | ossaji → B1 osajji. (pts note) | āyusaṅkhāraṁ → āyusaṅkhāram (pts)
ขณะนั้น พระผู้มีพระภาคทรงมีสติสัมปชัญญะ ทรงปลงพระชนมายุสังขาร ณ ปาวาลเจดีย์
Ossaṭṭhe ca bhagavatā āyusaṅkhāre mahābhūmicālo ahosi bhiṁsanako lomahaṁso, devadundubhiyo ca phaliṁsu.
Ossaṭṭhe ca → ossaṭṭhe pana (pts1ed); osajje pana (mr) | devadundubhiyo → devadudrabhiyo (mr) | ca → pana (pts) | phaliṁsu → caliṁsu (pts) | phaliṁsu → valiṁsu (bj: sīmu) | ca → osajje pana (cck: ka.) | devadundubhiyo → devadudrabhiyo (cck: ka.) | ca → evaṁ. ba. pana (sya-all: sī.) | Ossaṭṭhe → B1 osajje. (pts note) | pana → S1-3 ca. (pts note) | devadundubhiyo → B1 -dudrabhiyo. (pts note) | caliṁsu → B1 phaliṁsu. (pts note)
เมื่อพระผู้มีพระภาคทรงปลงพระชนมายุสังขารแล้ว ได้เกิดแผ่นดิน ไหวครั้งใหญ่ น่าสะพรึงกลัว ให้เกิดขนพองสยองเกล้า ทั้งกลองทิพย์ก็ดังกึกก้อง
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts) | velāyaṁ imaṁ udānaṁ → velāyam imam udānam (pts)
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรงเปล่งพระอุทาน นี้ในเวลานั้นว่า

“Tulamatulañca sambhavaṁ, bhavasaṅkhāramavassaji muni;
tulamatulañca sambhavaṁ → tulam atulañca sambhavam (pts) avassaji → S1-3 avassajaṁ. (pts note) | bhavasaṅkhāramavassaji → bhavasaṅkhāramavassajji (th) | bhavasaṅkhāramavassaji → bhavasaṅkhāram avassaji (pts)
“มุนีละกรรมทั้งที่ชั่งได้และชั่งไม่ได้ อันเป็นเหตุก่อกำเนิดเป็นเครื่องปรุงแต่งภพได้แล้ว
Ajjhattarato samāhito, abhindi kavacamivattasambhavan”ti.
ajjhattarato → S1 ajjharato S3 ajjhettaro. (pts note) | samāhito → S1 samāhi. (pts note) abhindi → abhidā (bj) | abhidā → abhindi (bj: machasaṁ, syā) | abhindi → S1 abhida S3 abhinoda. (pts note) | ti → S1-3 iva- (S1 vā-) yambhavam. (pts note) | kavacamivattasambhavanti → kavacam ivattasambhavan ti (pts)
ยินดีภายในตน มีใจมั่งคง ทำลายกิเลสที่เกิดในตนได้ เหมือนนักรบทำลายเกราะเสีย ฉะนั้น”

Dasamaṁ.
dasamaṁ → pāvālavaggo (th)
เจติยสูตรที่ ๑๐ จบ

Cāpālavaggo paṭhamo.
+ → tatruddānaṁ apāro (bjt)

Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

Apārāpi viraddho ca, ariyā nibbidāpi ca;
apārāpi → tatruddānaṁ apāro ca (bj) | Apārāpi → S1-3 aparā. (pts note) | Viraddho → S1-3 viraddhā. (pts note) | ca → cāriyo (bjt) ariyā nibbidāpi → bhikkhu (bj) | nibbidāpi ca → nibbute yathā (sya-all); nibbidā yathā (pts) | yathā → S1-3 nibbidāya omitting yathā B1 nibbuti. (pts note)
๑. อปารสูตร ๒. วิรัทธสูตร ๓. อริยสูตร ๔. นิพพิทาสูตร
Padesaṁ samattaṁ bhikkhu, buddhaṁ ñāṇañca cetiyanti.
Sammattā → S1-3 sappattaṁ. (pts note) | Bhikkhu → S1-3 add ca. (pts note) | samattaṁ → samatto ca (bjt) buddhaṁ ñāṇañca cetiyanti → buddhañāṇena cetiyāti (sya-all); buddhañāṇena cetiyā ti sāvatthi (pts) | ti → B1 has Phuddha-, the whole pada is in S1-3 arahaṁ ñaṇamatiyā ti and they rehearse Cāpālavaggo paṭhamo. (pts note) | buddhaṁ ñāṇañca cetiyanti → ca arahaṁ ñāṇacetiyāti (bjt) | buddhaṁ ñāṇañca cetiyanti → buddha-ñāṇena cetiyā ti sāvatthi (pts)
๕. อิทธิปเทสสูตร ๖. สมัตตสูตร ๗. ภิกขุสูตร ๘. พุทธสูตร ๙. ญาณสูตร ๑๐. เจติยสูตร

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย