Tatiyakaṇḍakīsutta๖ ตติยกัณฏกีสูตร
Sāketanidānaṁ.เรื่องเกิดขึ้นที่เมืองสาเกต
Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca:
sāriputto → sārīputto (sya-all)ท่านพระสารีบุตรนั่ง ณ ที่สมควรแล้ว ได้ถามท่านพระอนุรุทธะดังนี้ว่า
“katamesaṁ āyasmā anuruddho dhammānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā mahābhiññataṁ patto”ti?
mahābhiññataṁ pattoti → mahābhiññātam patto ti (pts) | mahābhiññataṁ → mahābhiññattaṁ (th)“ท่าน อนุรุทธะได้ถึงความเป็นผู้มีอภิญญามาก เพราะธรรมเหล่าไหนที่ท่านอนุรุทธะเจริญ ทำให้มากแล้ว”
“Catunnaṁ khvāhaṁ, āvuso, satipaṭṭhānānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā mahābhiññataṁ patto.
mahābhiññataṁ → mahābhiññattaṁ (th) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | satipaṭṭhānānaṁ → satipaṭṭhānānam (pts) | mahābhiññataṁ → mahābhiññatam (pts)ท่านพระอนุรุทธะตอบว่า “ผู้มีอายุ ผมได้ถึงความเป็นผู้มีอภิญญามาก เพราะสติปัฏฐาน ๔ ประการที่ผมเจริญ ทำให้มากแล้ว
Katamesaṁ catunnaṁ?สติปัฏฐาน ๔ ประการ อะไรบ้าง
Idhāhaṁ, āvuso, kāye kāyānupassī viharāmi ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;
idhāhaṁ → idhāham (pts)คือ ในพระธรรมวินัยนี้ ผม ๑. พิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้
vedanāsu …pe…๒. พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลาย ฯลฯ
citte …pe…๓. พิจารณาเห็นจิตในจิต ฯลฯ
dhammesu dhammānupassī viharāmi ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ—
viharāmi → B2 viharati. (pts note)๔. พิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้
imesaṁ khvāhaṁ, āvuso, catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā mahābhiññataṁ patto.
mahābhiññataṁ → mahābhiññātam (pts) | mahābhiññātam → S1-3 mahābhiññataṁ. (pts note) | mahābhiññataṁ → mahābhiññattaṁ (th) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ → catunnam satipaṭṭhānānam (pts)ผู้มีอายุ ผมได้ถึงความเป็นผู้มีอภิญญามาก
Imesañca panāhaṁ, āvuso, catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā sahassaṁ lokaṁ abhijānāmī”ti.
sahassaṁ lokaṁ → sahassalokaṁ (sya-all) | lokaṁ abhijānāmīti chaṭṭhaṁ → lokam abhijānāmī ti (pts) | panāhaṁ → panāham (pts) | catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ → catunnam satipaṭṭhānānam (pts)เพราะสติปัฏฐาน ๔ ประการนี้ ที่ผมเจริญ ทำให้มากแล้ว อนึ่ง ผมรู้โลกตั้ง ๑,๐๐๐ โลกได้เพราะสติปัฏฐาน ๔ ประการนี้ที่ผมเจริญ ทำให้มากแล้ว”