Turūbrahmasutta
Turūbrahmasutta → tudubrahmasuttaṁ (bj, sya-all, pts2ed); tudu brahmā (pts1ed)
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj, sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
Tena kho pana samayena kokāliko bhikkhu ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno.สมัยนั้น โกกาลิกภิกษุอาพาธ ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก
Atha kho turū paccekabrahmā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena kokāliko bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vehāsaṁ ṭhito kokālikaṁ bhikkhuṁ etadavoca:
turū → tudu (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | turū paccekabrahmā → tudupaccekabrahmā (bj, sya-all) | turū → tudu (pts) | turū → tudu (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | Tudu → B. turu always. (pts note) | kevalakappaṁ jetavanaṁ → kevalakappam jetavanam (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | bhikkhuṁ etadavoca → bhikkhum etad avoca (pts)ครั้นเมื่อราตรีผ่านไป ตุทุปัจเจกพรหมมีวรรณะงดงามยิ่งนัก เปล่งรัศมีให้สว่างทั่วพระเชตวัน เข้าไปหา โกกาลิกภิกษุจนถึงที่อยู่ ยืนอยู่กลางอากาศได้กล่าวกับโกกาลิกภิกษุดังนี้ว่า
“pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṁ.
sāriputtamoggallānesu → sārīputtamoggallānesu (sya-all); sāriputtāmoggallānesu (pts) | sāriputtamoggallānesu → sāriputtā-moggallānesu (pts)“ท่าน โกกาลิกะ ท่านจงทำจิตให้เลื่อมใสในท่านพระสารีบุตรและท่านพระโมคคัลลานะเถิด
Pesalā sāriputtamoggallānā”ti.
sāriputtamoggallānāti → sārīputtamoggallānāti (sya-all) | sāriputtamoggallānāti → sāriputta-moggallānā ti (pts)เพราะท่านพระสารีบุตรและท่านพระโมคคัลลานะ เป็นผู้มีศีลเป็นที่รัก”
“Kosi tvaṁ, āvuso”ti?
kosi tvaṁ āvusoti → ko si tvam āvuso ti (pts)โกกาลิกภิกษุถามว่า “ผู้มีอายุ ท่านเป็นใคร”
“Ahaṁ turū paccekabrahmā”ti.
turū paccekabrahmāti nanu → tudupaccekabrahmāti na nu (bj); tudupaccekabrahmāti kinnu (sya-all) | turū paccekabrahmāti → tudu paccekabrahmā ti (pts)ตุทุปัจเจกพรหมตอบว่า “เราเป็นตุทุปัจเจกพรหม”
“Nanu tvaṁ, āvuso, bhagavatā anāgāmī byākato, atha kiñcarahi idhāgato?
atha kiñcarahi idhāgato → kathañcarahi idhāgatoti (sya-all) | nu → kinnu (bj: syā) | kiñcarahi → kathaṁcarahi (bj: syā) | idhāgato → idhāgatoti (bj: syā) | atha → S1 attha. (pts note) | nanu → na nu (bjt) | tvaṁ → tvam (pts)โกกาลิกภิกษุกล่าวว่า “ผู้มีอายุ ท่านได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า เป็นอนาคามีแล้วมิใช่หรือ เมื่อเป็นเช่นนี้ ทำไมท่านจึงมาที่นี้อีก
Passa, yāvañca te idaṁ aparaddhan”ti.
idaṁ aparaddhanti → idam aparaddhan ti (pts)ท่านจงเห็นว่า ความผิดนี้ของท่านมีอยู่เถิด”
“Purisassa hi jātassa, kuṭhārī jāyate mukhe;
kuṭhārī → kudhārī (sya-all, km, mr) | kuṭhārī → kudhāri (bj: syā) | kuṭhārī → dudhārī (cck: syā. kaṁ. ka.) | kuṭhārī → B. C. kudhārī. (pts note)ตุทุปัจเจกพรหมได้กล่าวว่า ผรุสวาจา (คำหยาบ) เป็นเหมือนผึ่ง Yāya chindati attānaṁ, bālo dubbhāsitaṁ bhaṇaṁ.เครื่องตัดตนของคนพาลผู้กล่าวคำชั่ว ย่อมเกิดที่ปากของบุรุษYo nindiyaṁ pasaṁsati, taṁ vā nindati yo pasaṁsiyo;
taṁ → tam (pts)ผู้ใดสรรเสริญคนที่ควรติเตียน หรือติเตียนคนที่ควรสรรเสริญ Vicināti mukhena so kaliṁ, kalinā tena sukhaṁ na vindati.ผู้นั้นชื่อว่าสั่งสมความผิดไว้ด้วยปาก ย่อมไม่ประสบความสุข เพราะความผิดนั้นAppamattako ayaṁ kali, yo akkhesu dhanaparājayo;
appamattako → appamatto (bj, sya-all) | appamatto → appamattako (bj: machasaṁ, PTS) | Appamattako → S1-3 appamatto. (pts note) | ayaṁ → ayam (pts)การปราชัยด้วยทรัพย์ ในการเล่นการพนันจนหมดตัวนี้ Sabbassāpi sahāpi attanā, ayameva mahantataro kali;
sabbassāpi → C. sabbasāpi. (pts note) | sahāpi → S1-3 sabhā-. (pts note) mahantataro → S1 mahattaro; C. mahantaro. (pts note) | ayameva → ayam eva (pts)เป็นความผิดเพียงเล็กน้อย แต่การที่บุคคลมีใจประทุษร้าย Yo sugatesu manaṁ padosaye.ในบุคคลผู้ดำเนินไปดีแล้วนี้เท่านั้นSataṁ sahassānaṁ nirabbudānaṁ, chattiṁsati pañca ca abbudāni;
sahassānaṁ → sahassāna (th) | nirabbudānaṁ → nirabbudānam (pts) ca → (pts)เป็นความผิดมากกว่า บุคคลผู้ตั้งวาจาและใจอันชั่ว ติเตียนพระอริยะ Yamariyagarahī nirayaṁ upeti, vācaṁ manañca paṇidhāya pāpakan”ti.
Yamariyagarahī → yamariye garahī (sya-all, km); yamariyaṁ garahaṁ (mr) | yamariyagarahī → yamariye garahī (sya-all) | yamariyagarahī → yamariye garahī (bj: syā) | Yamariyagarahī → yamariye garahī (cck: syā. kaṁ.); yamariyaṁ garahaṁ (cck: ka.) | yamariyagarahī nirayaṁ → yam ariyagarahī nirayam (pts) manañca → mānañca (pts) | pāpakanti → pāpakan ti kokāliko sāvatthi (pts)ย่อมเข้าถึงนรกสิ้น ๑๓๖,๐๐๐ นิรัพพุทกัป กับอีก ๕ อัพพุทกัป